Besluit van 30 oktober 1981, houdende vaststelling van een Algemeen reglement voor de stadsspoorwegen

Artikel 1 Verkorte titel Dit reglement kan worden aangehaald onder de titel "Metroreglement" of "MR". 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 2 Begripsomschrijvingen In dit reglement wordt verstaan onder: a. Minister: Onze Minister van Infrastructuur en Milieu; b. artikel 10 van de Spoorwegwet ambtenaren belast met het toezicht: de ambtenaren, bedoeld in; c. Spoorwegwet spoorweg: spoorwegdienst als bedoeld in de, al dan niet onder beheer van een publiekrechtelijk lichaam; d. artikel 9 van de Spoorwegwet directie: bestuurders van een spoorwegdienst als bedoeld in; e. personeel: hoofdbeambten, beambten en bedienden van een spoorweg; f. chef van de trein: hij die het bevel over een trein voert; g. metrobestuurder: hij die een treinstel of combinatie van treinstellen bedient; h. machinist: hij die een locomotief bedient; i. voertuig: elk voertuig, al dan niet geleed, ingericht om op spoorstaven te rijden; j. bijzonder voertuig: elk voertuig dat zonder zijn lading door het begeleidend personeel met handkracht uit het spoor kan worden gebracht; k. rollend materieel: elk voertuig, geen bijzonder voertuig zijnde; l. krachtvoertuig: rollend materieel, voorzien van een eigen voortbewegingsinrichting; m. locomotief: krachtvoertuig, hoofdzakelijk bestemd om andere voertuigen voort te bewegen en niet zelf ingericht voor het vervoer van personen, of een combinatie van die krachtvoertuigen die van één punt uit worden bediend; n. treinstel: krachtvoertuig of verscheidene semi-permanent gekoppelde voertuigen waarvan ten minste één een krachtvoertuig is, hoofdzakelijk ingericht voor het vervoer van personen; o. motorwagenstel: krachtvoertuig of verscheidene semi-permanent gekoppelde voertuigen waarvan ten minste één een krachtvoertuig is, hoofdzakelijk bestemd voor andere doeleinden dan het voortbewegen van andere voertuigen en niet hoofdzakelijk ingericht voor het vervoer van personen; p. rijtuig: rollend materieel zonder eigen voortbewegingsinrichting, geheel of gedeeltelijk ingericht voor het vervoer van personen; q. wagen: rollend materieel zonder eigen voortbewegingsinrichting, geen rijtuig zijnde; r. trein: een krachtvoertuig - indien met andere voertuigen verbonden, daarmede een geheel vormende - dat zich naar of op een hoofdspoor of een door de directie aangewezen ander spoor beweegt of gaat bewegen; s. rangeerdeel: een krachtvoertuig, rijtuig of wagen, of een aantal van deze voertuigen aaneengesloten, geen trein zijnde; t. station: gedeelte van een spoorweg, hoofdzakelijk bestemd en ingericht om reizigers te laten in- en uitstappen, met inbegrip van de toeleidende trappen en andere toegangen; u. hoofdspoor: een spoor dat in gewone omstandigheden door reizigerstreinen wordt bereden, alsmede een door de directie als zodanig aangewezen spoor; v. baanvak: gedeelte van de spoorweg tussen twee met name genoemde punten; w. periode van duisternis: het gehele etmaal in tunnelgedeelten en de tijd tussen een half uur na zonsondergang en een half uur voor zonsopgang op de overige gedeelten van de spoorweg; x. ATB: systeem van automatische treinbeïnvloeding waarbij door middel van cabineseinen aan de metrobestuurder of machinist doorlopend de toegestane snelheid kenbaar wordt gemaakt, de werkelijke snelheid doorlopend wordt gecontroleerd en bij overschrijding van de toegestane snelheid automatisch hetzij de werkelijke snelheid ten minste wordt teruggebracht tot de toegestane waarde, hetzij de trein tot stilstand wordt gebracht; y. ATO: systeem van automatische treinbesturing waarbij alle handelingen van de metrobestuurder of machinist met betrekking tot het rijden van de trein automatisch door de apparatuur worden verricht. 2012 615 07-12-2012 30-11-2012 2012 615 07-12-2012 30-11-2012 01-01-2013

Artikel 3 Toepasselijkheid van dit reglement artikel 1, eerste lid, van de Locaalspoor- en Tramwegwet Dit reglement is van toepassing op de ingevolgedoor de Minister als stadsspoorweg aangewezen spoorwegen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 4 Directie van een spoorweg onder beheer van een publiekrechtelijk lichaam artikel 9 van de Spoorwegwet Ten aanzien van spoorwegen onder beheer van een publiekrechtelijk lichaam worden voor de naleving van dit besluit als bestuurders, bedoeld in, aangemerkt zij die door dit publiekrechtelijk lichaam aan het hoofd van de spoorweg zijn gesteld. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 5 Ontheffingen en afwijkingen voor proefnemingen Voor proefnemingen met betrekking tot het gebruik, de inrichting en de bediening van het rollend materieel en het gebruik van technische systemen en hulpmiddelen voor de uitoefening van de dienst over de spoorweg, kan de Minister voor een door hem te bepalen termijn ontheffing verlenen of afwijkingen toestaan van bepalingen van dit reglement. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 6 Voorwaarden die aan ontheffingen en afwijkingen worden verbonden 1 Waar in dit reglement aan de Minister de bevoegdheid is toegekend afwijkingen toe te staan of ontheffing te verlenen van bepalingen van dit reglement, kunnen aan die afwijkingen of ontheffingen voorwaarden worden verbonden. 2 Het niet naleven van de gestelde voorwaarden staat gelijk met overtreding van de bepalingen waarvan afwijking werd toegestaan of ontheffing werd verleend. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 7 Beperkingen van bevoegdheden van de directie 1 s v artikelen 2, lettersen, 8, eerste lid 9, tweede lid 12, derde lid 14, eerste, tweede en derde lid 19 21, vierde lid 23 25, derde lid 26, tweede lid 27 35 38 39, eerste en tweede lid 40, tweede lid 45, tiende lid 51, eerste en tweede lid 52, tweede en zesde lid 53, vijfde lid 55, eerste en tweede lid 58, eerste lid 60, eerste lid 62 64, tweede lid 66, derde lid c 70, eerste lid onder, en vijfde lid 75 De Minister kan terzake van de in de,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, aan de directie toegekende bevoegdheden. a. aanvullende voorwaarden stellen; b. voorschriften geven omtrent de uitoefening van deze bevoegdheden; c. a. de directie opdragen de op grond van die bevoegdheden getroffen maatregelen op te heffen, indien naar zijn mening de in genoemde artikelen en ingevolgegestelde voorwaarden niet vervuld waren of niet meer vervuld zijn. 2 De directie is verplicht aan deze voorschriften en opdrachten te voldoen. 3 De directie geeft terzake van de uitoefening van de haar toegekende bevoegdheden desgevraagd kennis aan de Minister. 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 8 Inrichting van stations 1 De naam van elk station is met duidelijke, vanuit de trein leesbare letters aangeduid; de toegangen zijn door een door de directie vastgesteld uniform kenteken aangeduid. 2 Elk station is voorzien van één of meer klokken die de juiste tijd aanwijzen; deze worden zolang de reizigersdienst duurt, behoorlijk verlicht. 3 Aan beide einden van een roltrap of rolpad is opvallend en voor ieder voldoende bereikbaar een inrichting aanwezig, waarmee de roltrap- of rolpadmachine tot stilstand kan worden gebracht. Nabij deze inrichting is het opschrift "Noodrem" aangebracht, alsmede een aanduiding dat misbruik strafbaar is. 4 De perrons liggen ten hoogste 7 cm lager of ten hoogste 3 cm hoger dan de rijtuigvloer ter plaatse van de voor reizigers toegankelijke deuren van de treinstellen. Indien aan een perroneinde een verticale boog in het perronspoor noodzakelijk is, mogen deze waarden over een lengte van ten hoogste 15 m vanaf het einde van het perron 10 cm onderscheidenlijk 6 cm bedragen. 5 Indien horizontale bogen in perronsporen noodzakelijk zijn, bedraagt de boogstraal ten minste 400 m. 6 De afstand tussen de perronrand en de rand van de vloer van het rijtuig of het treinstel ter plaatse van het midden van een voor reizigers toegankelijke deuropening is bij een boogstraal van 400 m ten hoogste 15 cm, bij bogen met grotere straal en op recht spoor dienovereenkomstig kleiner. 7 De Minister kan van het bepaalde in de voorafgaande leden in bijzondere gevallen afwijkingen toestaan. 8 De Minister kan, de directie gehoord, nadere voorschriften geven omtrent de technische inrichting van de stations. 2002 203 07-05-2002 17-04-2002 2002 582 05-12-2002 28-11-2002 01-01-2003

Artikel 9 Eisen te stellen aan de bovenbouw en de kunstwerken; afstandaanduidingen 1 De normale wijdte van het spoor, gemeten tussen de binnenzijden van de spoorstaafkoppen, bedraagt 1435 mm. De wijdte mag niet minder zijn dan 1430 mm en - in bogen met inbegrip van spoorverwijding - niet meer zijn dan 1470 mm. 2 De bovenbouw, de aardebaan en de kunstwerken zijn zodanig uitgevoerd, dat zij met de ter plaatse toegelaten snelheid veilig kunnen worden bereden door voertuigen met een asbelasting van 12 t of een gewicht van 2 t per strekkende meter; hierbij is de ongunstige belasting bepalend. De directie kan hogere waarden voorschrijven, de Minister kan lagere waarden toestaan. 3 De spoorweg is zodanig ingericht, dat de reizigers zo nodig een trein kunnen verlaten en het dichtstbijzijnde station, een nooduitgang of een plaats die bereikbaar is vanaf de voor het openbaar verkeer openstaande weg kunnen bereiken. 4 Langs de spoorweg zijn aanduidingen aanwezig die de afstand tot een beginstation in kilometers en hectometers aangeven; in bijzondere gevallen kan een ander beginpunt worden aangenomen. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 10 Bijzondere eisen te stellen aan tunnelgedeelten 1 Als de afstand tussen de perroneinden van twee opeenvolgende ondergrondse stations, c.q. het perroneinde van een ondergronds station en een tunnelingang, meer dan 900 m bedraagt, zijn ten genoegen van de Minister één of meer nooduitgangen aangebracht. Deze zijn door blauw licht aangeduid. 2 De Minister kan afwijkingen toestaan van het bepaalde in het eerste lid. 3 artikel 9, derde lid In tunnelgedeelten moet een verlichtingsinstallatie aanwezig zijn, die in de as van de in, bedoelde vluchtweg een verlichtingssterkte heeft van ten minste 0,2 lux, gemeten op 1 m boven de weg. Bij uitvallen van de tunnelverlichting wordt automatisch een noodverlichting met ten minste bovengenoemde lichtsterkte ingeschakeld. Deze noodverlichtingsinstallatie is zodanig uitgevoerd dat zij ten minste één uur na het uitvallen van de netspanning licht uitstraalt. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 11 Beweegbare bruggen Beweegbare bruggen zijn niet toegelaten. De Minister kan van dit verbod in bijzondere gevallen ontheffing verlenen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 12 Profiel van vrije ruimte 1 De profielen van vrije ruimte van elke spoorweg worden door de Minister, de directie gehoord, vastgesteld, geldend voor een boog met een door hem bepaalde straal (referentieboog). Hij bepaalt daarbij in hoeverre de halve breedtematen in bogen met kleinere straal worden vermeerderd en in bogen met grotere straal kunnen worden verminderd. 2 De hartlijn van het profiel van vrije ruimte valt samen met de hartlijn van het spoor en staat loodrecht op het vlak door de bovenkanten van de spoorstaven. 3 Binnen dit profiel mogen zich geen vaste voorwerpen bevinden, tenzij deze voor de veiligheid van het verkeer niet hinderlijk zijn en door de directie zijn toegelaten. 4 Tussen twee samenlopende of elkander kruisende sporen wordt op de door de directie te bepalen wijze de grens aangeduid tot waar voertuigen zich op het ene spoor mogen bevinden, wanneer voertuigen zich over het andere spoor naar die grens bewegen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 13 Stroomrails 1 Indien voor de stroomtoevoer naar de krachtvoertuigen stroomrails worden gebruikt, moeten deze door isolatiemateriaal zijn afgeschermd aan de bovenzijde en zodanig aan beide zijkanten, dat onbedoelde zijdelingse aanraking wordt voorkomen. 2 Het isolatiemateriaal moet voldoende isolatieweerstand hebben en overigens voldoen aan door de Minister, de directie gehoord, te stellen sterkte-eisen. 3 De Minister kan voor bepaalde spoorweggedeelten afwijkingen van het bepaalde in het eerste lid toestaan. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 14 Onderhoud, bewaking en schouw 1 De directie draagt zorg dat de spoorweg met zijn vaste voorzieningen zodanig wordt onderhouden dat hij veilig kan worden bereden. 2 De directie regelt de schouw van de sporen, wissels, kruisingen, elektrische verbindingen aan spoorstaven en van de seininrichtingen, alsmede de schouw hetzij van de bovenleiding, hetzij van de isolatie van de stroomrails. 3 De directie treft maatregelen opdat punten waar gevaar dreigt voortdurend worden bewaakt. 4 De Minister kan voor hoofdsporen aanvullende maatregelen voorschrijven ter bevordering van het opsporen van spoorstaafgebreken. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 15 Voorzieningen ten behoeve van derden Het is aan anderen dan de directie verboden zonder vergunning, verleend door of namens de Minister, op, in, boven of onder de spoorweg leidingen, werken, andere inrichtingen of beplantingen aan te brengen, te doen aanbrengen of te hebben, dan wel daarmede verband houdende werkzaamheden uit te voeren of te doen uitvoeren. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 16 Afsluiting van de spoorweg 1 De spoorweg is afgesloten, tenzij de sporen zijn gelegen op een viaduct of op keermuren en wel op een hoogte van ten minste 3 m boven het maaiveld. 2 De hoogte van de afsluiting is ten minste 1,20 m. 3 De Minister kan voor de inrichting van de afsluitingen, bedoeld in het tweede lid, aanwijzingen geven en in bijzondere gevallen andere afmetingen voorschrijven of toestaan. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 17 Overwegen Gelijkvloerse kruisingen met openbare of niet-openbare wegen of paden zijn niet toegestaan. De Minister kan van dit verbod in bijzondere gevallen ontheffing verlenen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 18 Gebruik van overwegen door wegverkeer artikel 17 artikel 24 van het Reglement Dienst Hoofd- en Lokaalspoorwegen Op door de Minister krachtens het bepaalde intoegestane gelijkvloerse kruisingen in niet voor het openbaar verkeer openstaande wegen zijn de bepalingen vanvan overeenkomstige toepassing. 1994 815 16-11-1994 1994 919 29-12-1994 15-12-1994 01-01-1995

Artikel 19 Spoorwegovergangen ten behoeve van de spoorwegdienst de zin van artikel 17 Spoorwegovergangen ten behoeve van de spoorwegdienst gelden niet als kruisingen in. De directie schrijft de nodige maatregelen voor in het belang van de veiligheid bij het gebruik van deze overgangen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 20 Automatische treinbeïnvloeding (ATB) en automatische treinbesturing (ATO) Behoudens door de Minister te verlenen ontheffing zijn de hoofdsporen uitgerust met apparatuur van ATB of ATO. De ATB of ATO voldoet tenminste aan door de Minister te stellen voorwaarden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 21 Vaste seinen 1 Door een bedienbaar vast sein dat "stop" kan tonen zijn beveiligd: a. wissels in hoofdsporen; b. kruisingen op gelijke hoogte van hoofdsporen of van een hoofdspoor met een ander spoor. 2 Het in het eerste lid bedoelde sein kan achterwege blijven als een systeem van ATB of ATO het berijden van het wissel of de kruising slechts toelaat wanneer dit veilig kan geschieden. De plaats waar de trein of het rangeerdeel moet stoppen als het wissel of de kruising niet veilig kan worden bereden, is dan door een vast sein aangeduid, behoudens door de Minister te verlenen ontheffing. 3 Aansluitingen van een hoofd- en lokaalspoorweg of tramweg aan een hoofdspoor van een stadsspoorweg zijn beveiligd door een daarvoor geplaatst bedienbaar vast sein dat "stop" kan tonen. 4 artikel 12 van het Tramwegreglement De Minister bepaalt, in voorkomend geval in afwijking van, op welke wijze de beveiliging geschiedt van een kruising op gelijke hoogte van een stadsspoorweg met een voor openbaar vervoer opengestelde andere spoorweg. De directie bepaalt dit ten aanzien van een kruising op gelijke hoogte met een niet voor openbaar vervoer opengestelde spoorweg. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 22 Beschrijving en plaats van de seinen 1 artikel 6 van de Spoorwegwet De beschrijving van de beelden, getoond door de in deze afdeling bedoelde seinen, alsmede de akoestische seinen, de betekenis van vorengenoemde seinen en, voor zover daartoe aanleiding bestaat, voorschriften voor het gebruik mede in verband met de weersomstandigheden, worden opgenomen in een afzonderlijke afdeling van het inbedoelde dienstreglement, genaamd: Seinreglement. 2 De plaats van de in deze afdeling bedoelde vaste seinen en, voor zover bedienbaar, de bedieningswijze ervan worden omschreven in voorschriften, die aan de Minister worden toegezonden. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 23 Stopsein aan naderende trein of rangeerdeel De directie wijst de plaatsen aan, waar aan naderende treinen of rangeerdelen een stopsein moet kunnen worden gegeven. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 24 Seingeving 1 Indien op een hoofdspoor voor een vast sein moet worden gestopt, legt de voorafgaande seingeving of een cabinesein een zodanige snelheidsvermindering op, dat de trein voor dit stoptonende sein tot stilstand kan worden gebracht. 2 Het in het eerste lid bepaalde geldt eveneens op andere sporen dan hoofdsporen, tenzij het sein zichtbaar is op een afstand die ten minste 1,1 maal de ter plaatse benodigde remweg bedraagt. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 25 Verband tussen seinen en wissels en tussen seinen onderling 1 artikel 21, eerste of derde lid Tussen een wissel, gelegen in een hoofdspoor, en een ingevolge het bepaalde in, daarvoor geplaatst sein, of het in de cabine van een naderende trein getoonde sein moet een zodanig verband bestaan, dat als dat sein resp. dit cabinesein het voorbijrijden toelaat, het wissel niet kan worden omgelegd. 2 Wanneer een wissel in een hoofdspoor tegen de punt wordt bereden, moet tussen dat wissel en een daarvoor geplaatst vast sein of het in de cabine van een naderende trein getoond sein een zodanig verband bestaan, dat de juiste stand van de wisseltongen verzekerd is. 3 De directie kan bepalen, dat het in het eerste en tweede lid bedoelde verband achterwege blijft, mits bij het doorrijden van treinen over een hoofdspoor de wissels met een slot gesloten of bewaakt zijn. 4 artikel 56, tweede lid, onder a Indien een wissel in een hoofdspoor normaal tegen de punt wordt bereden, zijn voorzieningen aanwezig die het omleggen beletten tijdens het berijden tegen de punt. Onder "normaal bereden" wordt ook verstaan het geval, bedoeld in. 5 artikel 21, eerste en derde lid Tussen de seinen, geplaatst ingevolge het bepaalde in, bestaat een zodanig verband dat deze seinen alleen een seinbeeld dat voorbij rijden toestaat kunnen tonen, wanneer daardoor geen treinen met elkaar of met een rangeerdeel in botsing kunnen komen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 26 Telecommunicatie 1 Elk station is voorzien van een toestel waarmee een spreekverbinding met de centrale treindienstleiderspost snel tot stand kan worden gebracht. 2 De directie bepaalt welke overige verbindingen nodig zijn. 3 In de bediende cabine van een trein, opengesteld voor reizigers niet zijnde personeelsleden is apparatuur aanwezig waarmee een spreekverbinding met de centrale treindienstleiderspost tot stand kan worden gebracht. Betreft het een radio-telefonische spreekverbinding, dan worden hiervoor één of meer vrije frequenties gebruikt, tenzij de Minister anders bepaalt. 4 De Minister kan voor bepaalde baanvakken ontheffing van de in het derde lid genoemde verplichting verlenen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 27 Veiligheidseis De directie draagt zorg dat de constructie van het rollend materieel zodanig is dat het op de voor dit rollend materieel bestemde baanvakken met de hoogste daarvoor toegelaten snelheid en belasting veilig kan rijden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 28 Kinematisch omgrenzingsprofiel 1 artikel 12, eerste lid De Minister stelt voor elke spoorweg, de directie gehoord, het kinematisch omgrenzingsprofiel vast, geldend voor de in, bedoelde referentieboog. Het rollend materieel blijft met alle daaraan bevestigde losse delen, bij een gelijkmatig verdeelde, volle, belasting, in bogen met een straal gelijk aan of groter dan de hierboven bedoelde referentieboog, binnen dit profiel. 2 Bij de bepaling van het kinematisch omgrenzingsprofiel wordt ervan uitgegaan, dat de hartlijn van dit profiel samenvalt met de hartlijn van het spoor met een spoorwijdte van 1435 mm, waarbij deze hartlijn loodrecht staat op het vlak door de bovenkant van de spoorstaven. 3 Bij de bepaling van de afmetingen van het rollend materieel wordt uitgegaan van het in het eerste lid bepaalde en rekening gehouden met: a. geometrische verplaatsingen ten gevolge van de instelling van dat materieel in nieuw spoor, slijtagefactoren van dat materieel en verticale verplaatsingen ervan; b. horizontale verplaatsingen ten gevolge van statisch overhellen van dat materieel bij een verkanting van 150 mm. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 29 Asbelasting en gewicht per strekkende meter; snelheid Bij elke snelheid van het rollend materieel mag de belasting van de bovenbouw, de aardebaan en de kunstwerken door het rollend materieel de bij die snelheid toegelaten waarde niet overschrijden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 30 Asafstand Bij twee-assige voertuigen bedraagt de verhouding van de asafstand tot de voertuiglengte, gemeten over de buffers, ten minste 0.45. Het rollend materieel moet bogen met een straal van 150 m bij een spoorbreedte van 1435 mm kunnen berijden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 31 Wielafstand De afstand tussen de binnenste vlakke zijden van de wielen van een as bedraagt ter hoogte van de bovenkant van de spoorstaaf ten minste 1357 mm en ten hoogste 1363 mm. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 32 Wielen 1 Wielen bestaan hetzij uit één stuk van wals- of smeedstaal, hetzij uit een wielkern van wals of smeedstaal met een stalen wielband van ten minste 25 mm dikte en een breedte van ten minste 130 mm en ten hoogste 140 mm. Bij volwielen wordt de minimumdikte van de delen die de wielband vervangen, aangegeven door een in de buitenzijde van het wiel ingedraaide groef. 2 Voor wielen, voorzien van een verende stof tussen wielkern en wielband, gelden de volgende eisen onverminderd het elders bepaalde: a. de wielband mag in normaal bedrijf niet vervormen; b. overbrenging van de wieldruk mag geen blijvende vervorming van de verende stof ten gevolge hebben; c. remblokken op de wielband zijn slechts toegelaten, als de vering bij de in normaal bedrijf daaraan gestelde eisen gewaarborgd blijft; d. ten aanzien van het axiale verenspel is de horizontale verplaatsing van de wielkern ten opzichte van de binnenzijde van de wielband niet groter dan 5 mm; e. er is een betrouwbare elektrische verbinding tussen wielband en voertuigmassa. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 33 Vering De constructie van de afvering is zodanig dat bij breuk van een onderdeel hiervan of bij defecte luchtvering het voertuig niet op ongewenste wijze met andere voertuigen of met vaste voorwerpen in aanraking komt. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 34 Opschriften Op het rollend materieel zijn aangegeven: a. serienummer van het voertuig; b. eigen gewicht; c. totale gewicht bij maximaal toelaatbare belasting; d. Spoorwegwet Locaalspoor- en Tramwegwet remgewicht, indien het voertuig met in dienst zijnde rem mag rijden op andere spoorwegen waarop deof devan toepassing is. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 35 Aanschaffing Alvorens rollend materieel wordt aangeschaft wordt het type door de directie geaccordeerd. Op de desbetreffende tekeningen op een schaal van ten minste 1:100 worden onder meer aangegeven: a. voor treinstellen en rijtuigen: het aantal staan- en zitplaatsen in elke afdeling en het aantal klapzittingen op elk balkon; b. voor wagens: het draagvermogen voor vervoer van goederen. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 36 Indienststelling; register 1 Rollend materieel wordt niet in dienst gesteld dan na door de directie te zijn onderzocht en geaccordeerd. 2 artikel 40 De akkoordverklaring blijkt hetzij uit inschrijving in een hiertoe dienend register met volgnummer, datum van akkoordverklaring en datum van indienststelling, hetzij door een gedagtekende en ondertekende verklaring van de keurmeester, opgenomen in de inbedoelde administratie. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 37 Albums In een album, dat steeds wordt bijgehouden, worden vermeld: A. voor al het rollend materieel: 1. volgnummer, naam en woonplaats van de fabrikant en het jaar waarin het voertuig is afgeleverd; 2. korte omschrijving van het voertuig; 3. type van de zelfwerkende rem; 4. gewicht van het voertuig in dienstvaardige toestand en de grootste asdruk; 5. Spoorwegwet Locaalspoor- en Tramwegwet remgewicht, indien het voertuig met in dienst gestelde rem mag rijden op andere spoorwegen waarop deof devan toepassing is; 6. constructief toegestane snelheid; B. voor krachtvoertuigen, al dan niet rechtstreeks voortbewogen door een of meer verbrandingsmotoren: 1. type en hoofdafmetingen van de motoren; 2. grootste toegelaten aantal omwentelingen van de motoren per minuut; 3. continuvermogen van de motoren in kW; 4. type van koelinrichting; 5. inhoud van de brandstoftanks; 6. type van de krachtoverbrenging tussen de motoren en de aangedreven assen; C. voor krachtvoertuigen voortbewogen door een of meer elektromotoren: 1. type en maximumspanning van de tractiemotoren; 2. grootste toegelaten aantal omwentelingen van de tractiemotoren per minuut; 3. aantal en continuvermogen van de tractiemotoren in kW. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 38 Wijziging artikel 35 Wijziging van de inrichting van rollend materieel waardoor wordt afgeweken van de inbedoelde tekeningen, dan wel wijziging van de bestemming, behoeft de instemming van de directie. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 39 Onderhoud 1 Rollend materieel wordt volgens een door de directie geaccordeerd schema voor periodiek onderhoud nauwkeurig onderzocht en in een zodanige staat gehouden, dat de daaruit samengestelde treinen en rangeerdelen te allen tijde veilig kunnen rijden. 2 De directie doet, wanneer hiertoe aanleiding ontstaat, bepaalde voertuigen c.q. bepaalde onderdelen vaker nazien dan in het bovenbedoelde schema is aangegeven. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 40 Administratie 1 Van rollend materieel wordt een administratie gevoerd, waarbij van elk krachtvoertuig, van elk rijtuig en van elke wagen worden aangetekend a. serie- en volgnummer; b. naam van de fabrikant; c. artikel 36 datum van akkoordverklaring, indien deze niet in een register, als bedoeld in, is ingeschreven; d. datum van indienststelling; e. wijzigingen en belangrijke herstellingen; f. e de onder data waarop het materieel voorbedoelde voorzieningen in de werkplaats werd opgenomen en daarna weer in dienst gesteld. 2 De directie draagt zorg, dat van de assen, alsmede van de wielen indien deze afzonderlijk worden beheerd, een administratie wordt gevoerd, waaruit o.m. blijkt: a. samenstelling van het materiaal; b. naam van de fabrikant; c. datum van indienststelling. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 41 Rollend materieel dat niet aan de Spoorweg toebehoort 1 Voor het dienst doen op hoofdsporen van rollend materieel - hetzij van andere Stadsspoorwegen, - hetzij van Spoorwegen waarop dit reglement niet van toepassing is, is instemming van de Minister vereist. 2 Het in het eerste lid bepaalde is niet van toepassing op rollend materieel dat ten behoeve van werkzaamheden op de Stadsspoorweg wordt toegelaten en dat niet aan de Spoorweg toebehoort. De directie stelt voorwaarden vast voor het toelaten van dit materieel, waarbij met toestemming van de Minister mag worden afgeweken van het bepaalde van dit hoofdstuk. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 42 Afwijkingen De Minister kan om bijzondere redenen afwijkingen van het bepaalde in dit hoofdstuk toestaan. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 43 Bijzondere voorschriften voor krachtvoertuigen 1 Elk krachtvoertuig is voorzien van a. artikel 46, tweede lid artikel 46, eerste lid artikel 52, eerste lid een handrem, veerrem of andere vastzetrem, die het in beweging komen van het krachtvoertuig op de steilste helling van de spoorweg verhindert - zulks onverminderd het bepaalde in- en waarvan de bediening onafhankelijk is van die van de reminrichtingen, bedoeld in, en; indien een cabine aanwezig is, is de vastzetrem van hieruit bedienbaar; b. artikel 52, eerste lid een rem, aangesloten op het doorgaande zelfwerkende remsysteem als bedoeld in; c. een brandblusapparaat. 2 Onverminderd het in het eerste lid voorgeschrevene is elk met een of meer cabines uitgerust krachtvoertuig voorzien van: a. een van uit de cabine(s) bedienbare inrichting om geluidsseinen te geven; b. artikel 52, eerste lid een van uit de cabine(s) bedienbare inrichting om het in, bedoelde doorgaande zelfwerkende remsysteem te bedienen en te controleren, indien het krachtvoertuig is bestemd voor het vervoeren van treinen met een doorgaand zelfwerkend remsysteem; c. een snelheidsmeter in elke cabine, indien de grootste toegelaten snelheid van het krachtvoertuig meer dan 30 km/h bedraagt; d. de apparatuur van het door de Minister geaccordeerde systeem van ATB en ATO, wanneer het krachtvoertuig dienst doet op met ATB onderscheidenlijk ATO uitgeruste baanvakken; e. een inrichting die, wanneer hij niet voortdurend of met korte tussenpozen door de metrobestuurder of machinist wordt bediend, het krachtvoertuig automatisch tot stilstand brengt; deze inrichting mag buiten bedrijf zijn gesteld als het krachtvoertuig rijdt met een in dienst zijnd systeem van ATO. 3 e De Minister kan ontheffing verlenen van het bepaalde in het tweede lid sub, onverminderd het bepaalde in art. 69, vierde lid. 4 Bij storing van het ATB- of ATO-systeem komen de hierbij betrokken krachtvoertuigen automatisch tot stilstand. 5 a b e Alle in het krachtvoertuig ten behoeve van de voortbeweging dienstdoende motoren kunnen door de metrobestuurder of machinist vanuit elke cabine - indien aanwezig - van het krachtvoertuig zelf worden beheerst; daarenboven zijn voorzieningen toegelaten die het mogelijk maken dat de bedoelde beheersing, alsmede die van de inrichtingen, bedoeld in het tweede lid onder,, en, geschiedt vanuit de cabine van een ander voertuig in de trein of het rangeerdeel, dan wel op andere wijze van buitenaf; in laatstgenoemd geval voldoet de apparatuur aan door de Minister te stellen voorwaarden. 6 Bij krachtvoertuigen voortbewogen door een of meer verbrandingsmotoren zijn: a. de brandstoftanks en de brandstofleidingen zodanig ingericht, dat daarin geen ongewenste overdruk kan ontstaan en dat de kans op het ontstaan van lekken zoveel mogelijk wordt beperkt; b. de ruimten waarin deze tanks zijn aangebracht van het inwendige van het krachtvoertuig door dichte, onbrandbare wanden gescheiden en zodanig ingericht, dat buiten de tanks geraakte vloeibare brandstof of brandbare gassen onmiddellijk buiten het krachtvoertuig worden afgevoerd; c. de leidingen voor de afvoer van afgewerkte motorgassen, voor zover zij zich in de inwendige ruimte van het krachtvoertuig bevinden, niet onderbroken en waar zij gevaar voor brand opleveren, geïsoleerd. 7 Krachtvoertuigen voortbewogen door een of meer elektromotoren, zijn voorzien van: a. inrichtingen die beveiligen tegen de gevolgen van te grote stroomsterkte en te hoge spanning van de elektrische stroom, voor zover deze niet elders, b.v. in onderstations, zijn ondergebracht; b. geleidende verbindingen tussen de aarde en alle delen van het krachtvoertuig, die, indien zij ten gevolge van breuk in de bovenleiding of door andere oorzaken onder spanning zouden komen, gevaar opleveren. 8 Stroomafnemers zijn zodanig geconstrueerd en gemonteerd, dat de stroom met de voor het voertuig hoogste toegelaten snelheid veilig wordt afgenomen. De stroomafnemers oefenen een zo gelijkmatig mogelijke druk op de stroomrail of bovenleiding uit. De Minister kan voorschrijven dat zij worden beveiligd tegen onbedoeld opzetten. 9 De voorruiten van de cabines van krachtvoertuigen bestaan uit veiligheidsglas zonder beeldvervorming; in krachtvoertuigen met een hogere toegelaten snelheid dan 50 km/h zijn zij behalve van ruitenwissers tevens voorzien van apparatuur die beslaan of bevriezen verhindert. 10 Andere dan de in het zesde en zevende lid bedoelde typen krachtvoertuigen kunnen op stadsspoorwegen worden toegelaten onder door de Minister te stellen voorwaarden. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 44 Dienst op andere spoorwegen Spoorwegwet Locaalspoor- en Tramwegwet De Minister kan, de directie gehoord, nadere voorschriften geven omtrent de technische inrichting van krachtvoertuigen met het oog op het dienst doen op andere spoorwegen waarop deof devan toepassing is. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 45 Bijzondere voorschriften voor treinstellen 1 De bak en inwendige uitrusting bestaan uit onsplinterbaar, moeilijk ontvlambaar materiaal. 2 De ramen bestaan uit veiligheidsglas. Zij kunnen slechts zover worden geopend dat naar buiten leunen niet mogelijk is. Als een treinstel aan één zijde geen deur heeft, moet aan deze zijde een aantal ramen, gelijkmatig over de lengte van het treinstel verdeeld, als nooduitgang kunnen dienen. Zij zijn - duidelijk door een opschrift "Nooduitgang" aangeduid; - ten minste 60 cm breed en 43 cm hoog; - door bediening van een bijzonder slot te openen, dan wel gemakkelijk en snel te vernielen of te verwijderen, waartoe speciaal gereedschap in de onmiddellijke omgeving moet zijn aangebracht. 3 Treinstellen hebben een voldoend aantal deuren met een doorgang van tenminste 65 cm breed. De deuren kunnen slechts worden geopend en gesloten door bediening van de hiertoe bestemde apparatuur, zodanig dat hierbij geen gevaar voor reizigers ontstaat, en worden in de eindstanden vastgehouden. Gedurende de gehele rit zijn zij vergrendeld, doch kunnen in geval van gevaar door de reizigers worden geopend. artikel 12 De gesloten stand van de deuren wordt in de cabine van de metrobestuurder aangegeven. In geopende stand blijven zij binnen het profiel van vrije ruimte als bedoeld in. 4 De Minister kan toestemming verlenen tot toepassing van een door hem te accorderen systeem van automatische deursluiting. 5 2 Bij de constructie van treinstellen wordt uitgegaan van een gemiddeld gewicht van 70 kg per reiziger; ten aanzien van de staanplaatsen wordt uitgegaan van 7 reizigers per m. 6 De hoogte van het voor reizigers toegankelijke gedeelte bedraagt tenminste 1,90 m; ter plaatse van de zitplaatsen is een kleinere hoogte toegestaan. 7 In de vloer van het voor reizigers toegankelijke gedeelte van het treinstel bevinden zich geen treden. 8 Treinstellen zijn voorzien van middelen tot behoorlijke verlichting, luchtverversing en verwarming. In tunneltrajecten is de verlichting steeds ontstoken. Op deze trajecten rijdende treinstellen zijn uitgerust met een noodverlichting die onafhankelijk is van de stroomrail- of bovenleidingspanning. De cabine van de metrobestuurder is afgeschermd tegen het licht uit het voor reizigers toegankelijke gedeelte. 9 Treinstellen bezitten aan de voorzijde en/of aan de perronzijde een inrichting om de bestemming van de trein aan te duiden. 10 In elk treinstel bevindt zich een door de directie te bepalen aantal zitplaatsen, kenbaar door een door de directie vast te stellen aanduiding en bestemd voor reizigers voor wie het afleggen van de reis in staande houding bezwaar kan opleveren. 11 Treinstellen voortbewogen door verbrandingsmotoren zijn niet toegelaten. De Minister kan van dit verbod in bijzondere gevallen ontheffing verlenen. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 46 Nadere voorschriften voor reminrichtingen van treinstellen 1 artikel 52, eerste lid artikel 52, eerste lid Indien in treinstellen een doorgaand remsysteem in gebruik is, onafhankelijk van het krachtens, vereiste systeem, treedt bij niet functioneren daarvan automatisch het in, bedoelde remsysteem in werking. 2 a artikel 43, eerste lid, onder In afwijking van het bepaalde in, oefenen de in een treinstel aanwezige vastzetremmen gezamenlijk een zodanige remkracht uit, dat, ook indien het treinstel geheel bezet is, het in beweging komen op de steilste helling van de spoorweg wordt verhinderd. 3 In treinen die uit meer dan één treinstel bestaan, moeten - hetzij alle vastzetremmen bedienbaar zijn vanuit de bediendecabine - hetzij andere reminrichtingen de trein zo lang doen stil staan, dat de metrobestuurder alle vastzetremmen in werking kan stellen. 4 De bedieningsapparaten van de noodrem, die een doorgaand remsysteem in werking stellen, zijn zodanig aangebracht dat de reizigers deze gemakkelijk kunnen zien en bereiken zonder dat zij door een deur behoeven te gaan. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 47 Bijzondere voorschriften voor rijtuigen 1 a artikelen 43, eerste lid, onder, 44, 45 met uitzondering van het negende lid 46, tweede en vierde lid Op rijtuigen zijn mede de bepalingen van de, en, van toepassing. 2 De vastzetrem van rijtuigen is bedienbaar vanaf een goed toegankelijke plaats. 3 artikel 52, eerste lid Rijtuigen zijn uitgerust met een doorgaand zelfwerkend remsysteem als bedoeld in, alsmede van een op dat systeem aangesloten rem. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 48 Stuurstandvoertuigen 1 Onder een stuurstandvoertuig wordt verstaan een voertuig, geen krachtvoertuig zijnde, dat voorzien is van apparatuur waarmee alle voortbewegingsinrichtingen in de trein en het doorgaand zelfwerkend remsysteem kunnen worden bediend en gecontroleerd. 2 artikel 43, eerste en tweede lid artikel 43, negende lid Het is verder voorzien van een overige in, genoemde inrichtingen, zulks onverminderd de ontheffingsmogelijkheid, genoemd in het derde lid van dat artikel, alsmede van de in, bedoelde voorzieningen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 49 Sluitsein Rijtuigen en wagens zijn voorzien van lantarenhouders of van vaste sluitseinen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 50 Plaats van de krachtvoertuigen en de metrobestuurder of machinist in de trein 1 Behoudens hetgeen hierna is bepaald, is het krachtvoertuig aan het hoofd van de trein geplaatst. 2 artikel 48 Voertuigen als bedoeld in, mogen met de cabine voorop aan het hoofd van de trein worden geplaatst. 3 De metrobestuurder of machinist bevindt zich b De onder bedoelde bediening is slechts toegestaan bij treinen die niet zijn opengesteld voor reizigers. artikel 20 Geen metrobestuurder of machinist is nodig, indien de trein wordt bestuurd door het inbedoelde systeem van ATO. a. hetzij in de voorste cabine van het in het eerste lid bedoelde krachtvoertuig, dan wel in de vooroprijdende cabine van een voertuig als bedoeld in het tweede lid, b. artikel 43, vijfde lid hetzij - bij bediening van buitenaf als bedoeld in- op een andere plaats vanwaar hij de te volgen weg kan overzien. 4 a. In de trein mogen twee of meer krachtvoertuigen zijn geplaatst die worden bediend door de in het derde lid bedoelde metrobestuurder of machinist. b. artikel 52, eerste lid Afzonderlijk bediende krachtvoertuigen mogen in de trein zijn geplaatst, indien de metrobestuurders of machinisten zich voortdurend door middel van een spreekverbinding met elkaar kunnen verstaan en alle krachtvoertuigen zijn aangesloten op het doorgaande zelfwerkende remsysteem, bedoeld in. 5 Afwijking van het bepaalde in het eerste, tweede en derde lid is toegestaan bij: artikel 6 van de Spoorwegwet De wijze waarop de treinen dan mogen worden vervoerd, wordt geregeld in een afzonderlijke afdeling van het inbedoelde dienstreglement. a. treinen die niet voor reizigers zijn opengesteld; b. treinen naar of van spooraansluitingen; c. bedrijfsstoringen. 6 artikel 43, zesde en zevende lid Voor het rijden met andere dan de in, bedoelde krachtvoertuigen geeft de directie bijzondere voorschriften. 7 Niet medewerkende, onbemande krachtvoertuigen blijven bij de bepaling van het aantal krachtvoertuigen buiten beschouwing. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 51 artikel 26 Spoorwegwet Samenstelling van treinen, afwijking van; treinseinen 1 artikel 26 van de Spoorwegwet In afwijking van het inbepaalde stelt de directie het aantal voertuigen vast van de treinen opengesteld voor reizigers anders dan personeel, met dien verstande dat deze treinen zijn samengesteld uit zoveel voertuigen, dat het voor reizigers toegankelijke gedeelte niet langer is dan het kortste perron waar de trein stopt. 2 De directie bepaalt de maximumlengte van andere dan de in het eerste lid bedoelde treinen. 3 artikel 22 Een trein voert front- en sluitseinen als omschreven in het Seinreglement, bedoeld in. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 52 Remmen 1 De treinen zijn voorzien van een doorgaand zelfwerkend remysteem, dat aan de volgende eisen voldoet: a. de remmen kunnen door de metrobestuurder of machinist alsmede automatisch in werking worden gesteld; b. zodra de doorgaande leiding wordt verbroken, treden tenminste de remmen van het treindeel achter de plaats van verbreking in werking. 2 De constructie van het doorgaande zelfwerkende remsysteem en de inrichting om het te bedienen worden vastgesteld door de directie. 3 Onverminderd het elders in dit artikel bepaalde mogen in een trein ten hoogste zoveel voertuigen zonder bediend remtoestel worden vervoerd, dat een afgebroken treindeel tot stilstand komt binnen de krachtens het vijfde en zesde lid daarvoor geldende remweg. 4 artikel 6 van de Spoorwegwet In het inbedoelde dienstreglement wordt het minimumgewicht van voertuigen zonder bediend remtoestel bepaald. Tevens kunnen bepalingen worden opgenomen waarbij wordt afgeweken van het bepaalde in het eerste en derde lid. 5 Treinen worden zodanig beremd, dat zij op een vlakke baan tot stilstand kunnen worden gebracht binnen de hierna genoemde afstanden: artikel 6 van de Spoorwegwet In het inbedoelde dienstreglement wordt bepaald hoe te handelen bij uitval van een deel van de remkracht. op grond van baan en beveiliging ter plaatse hoogste toegelaten snelheid in km/h afstand niet meer dan 30 40 m meer dan 30, doch niet meer dan 50 110 m meer dan 50, doch niet meer dan 70 220 m meer dan 70, doch niet meer dan 90 400 m 6 De directie bepaalt in hoeverre de in het vijfde lid vermelde remwegen op dalende hellingen mogen worden verlengd en hoe het promillage van een helling wordt berekend. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 53 Snelheid 1 De Minister stelt per spoorweg of zo nodig per spoorweggedeelte de snelheid vast waarmede de treinen mogen rijden. Zij bedraagt overigens, onverminderd het bepaalde in het zesde lid en noodzakelijke snelheidsbeperkingen wegens de aard van het materieel of de situatie ter plaatse, niet meer dan: a. 90 km/h voor treinen bestaande uit treinstellen; b. 60 km/h voor andere treinen indien zij door een metrobestuurder of machinist aan het hoofd van de trein worden bediend. 2 artikel 6 van de Spoorwegwet De toegelaten snelheid, ingeval de trein wordt bediend door een metrobestuurder of machinist die zich niet aan het hoofd van de trein bevindt, wordt geregeld in het dienstreglement, bedoeld in. 3 Bij proefritten is ten hoogste een snelheid van 120 km/h toegelaten. 4 artikel 52, vijfde lid Behalve bij proefritten is de snelheid zodanig dat voldaan wordt aan het in, bepaalde. Zij mag voorts, behoudens in de in het vijfde lid voorziene gevallen, bij het doorrijden van bogen, waaronder begrepen wisselbogen, niet meer bedragen dan voortvloeit uit onderstaande formule, waarbij is uitgegaan van een grootste zijwaartse versnelling van 0,56 m/sec2: waarin wordt voorgesteld door v: de toegelaten snelheid in km/h, r: de boogstraal in m. De Minister kan in door hem te bepalen gevallen grotere zijwaartse versnellingen toestaan. 5 De directie kan voor het doorrijden van bogen als bedoeld in het vierde lid hogere snelheden toestaan, indien aan het materieel en/of de baan bijzondere voorzieningen zijn aangebracht. 6 artikel 6 van de Spoorwegwet In of krachtens het inbedoelde dienstreglement wordt bepaald of, en in welke mate, de snelheid moet worden verminderd waar zulks voor de veiligheid van het verkeer nodig mocht zijn. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 54 Nazien van de treinen 1 Elke trein wordt nagezien, voordat hij naar de eerste bestemming van de dag vertrekt. 2 artikel 6 van de Spoorwegwet In het inbedoelde dienstreglement wordt bepaald, welke onderdelen bij de in het eerste lid bedoelde controle worden nagezien en welk personeel hiervoor verantwoordelijk is, alsmede hoe gehandeld wordt na een onderbreking van de dienst of na een wijziging in de samenstelling van de trein. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 55 Seinmiddelen en gereedschap in de treinen 1 Elke trein wordt voorzien van door de directie voorgeschreven middelen voor het treffen van veiligheidsmaatregelen bij onregelmatigheden. 2 De directie schrijft voor of, en zo ja welk, gereedschap, nodig voor herstelling van het rollend materieel, in elke trein aanwezig moet zijn. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 56 Wijze van rijden bij dubbel spoor 1 Waar dubbel spoor ligt houden de treinen het ten opzichte van de rijrichting rechts liggende spoor. 2 Afwijkingen van die regel zijn geoorloofd artikel 6 van de Spoorwegwet een en ander onder inachtneming van de in of krachtens het inbedoelde dienstregelement voor te schrijven maatregelen. a. indien de beveiliging mede is ingericht voor het berijden van het ten opzichte van de rijrichting links liggende spoor; b. voor treinen die - niet voor reizigers zijn opengesteld, of - in verband met werkzaamheden aan de spoorweg het rechts liggende spoor niet kunnen berijden, of - betrokken zijn bij ongevallen of onregelmatigheden in de treinenloop, 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 57 Treinbewegingen 1 Een trein mag een spoorgedeelte eerst berijden, nadat de zekerheid is verkregen, dat a. dit spoorgedeelte vrij is; b. op dit spoorgedeelte geen trein uit tegengestelde richting gelijktijdig wordt toegelaten. 2 artikel 20 Door seinen wordt aan de metrobestuurder of machinist kenbaar gemaakt of, en zo ja met welke snelheid, hij mag rijden, tenzij de trein wordt bestuurd door het inbedoelde systeem van ATO. 3 De zekerheid, bedoeld in het eerste lid, wordt op een der volgende wijzen verkregen: a. door middel van zelfwerkend blokstelsel, waarbij het desbetreffende seinbeeld alleen kan worden getoond, indien het te berijden spoorgedeelte vrij is en tevens is uitgesloten, dat een sein gelijktijdig een trein uit tegengestelde richting toelaat; b. door middel van een systeem van in te stellen rijwegen die slechts kunnen worden ingesteld, als is voldaan aan de in het eerste lid vermelde voorwaarden. 4 artikel 6 van de Spoorwegwet a In het inbedoelde dienstreglement is aangegeven in welke gevallen en hoe in afwijking van het bepaalde in het eerste lid ondertreinbewegingen plaatshebben. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 58 artikel 26 Spoorwegwet Vaststelling van de dienstregeling, afwijking van 1 artikel 26 van de Spoorwegwet De dienstregeling van de op vaste tijden rijdende treinen wordt, in afwijking van het bepaalde in, door de directie vastgesteld. 2 Indien en voorzover de Minister daartoe de wens te kennen heeft gegeven, wordt hem de dienstregeling van de in het eerste lid bedoelde, dan wel van andere treinen toegezonden. 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 1997 409 30-09-1997 08-09-1997 01-10-1997

Artikel 59 Bekendmaking van de dienstregeling 1 artikel 58, eerste lid De directie draagt zorg dat van de in, bedoelde dienstregeling op elk station de vertrektijden van de eerste en de laatste voor openbaar vervoer van reizigers bestemde trein van elke dag in elke richting zijn aangegeven. 2 De directie verschaft het publiek de mogelijkheid, zich op de hoogte te stellen van de dienstregeling van de voor openbaar vervoer van reizigers bestemde treinen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 60 Uitvoering van de dienstregeling 1 De directie draagt zorg dat wordt vastgelegd welke treinen worden opgeheven, met vermelding van de reden en verdere bijzonderheden. 2 Treinen die voor het openbaar vervoer van reizigers zijn opengesteld mogen slechts bij ontregeling van de dienst vóór de in de dienstregeling aangegeven tijd rijden. De laatste trein van de dag mag echter nimmer vóór de in de dienstregeling aangegeven tijd rijden. 3 Treinen die niet voor het openbaar vervoer van reizigers zijn opengesteld mogen vóór de in de dienstregeling aangegeven tijd rijden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 61 Rangeerdienst 1 Het bedienen van een krachtvoertuig in de rangeerdienst kan geschieden a onder artikel 48 b In het gevalbevindt de bestuurder of machinist zich op het krachtvoertuig dan wel het inbedoelde stuurstandvoertuig, in het geval onderop of bij het rangeerdeel. a. hetzij rechtstreeks; b. artikel 43, vijfde lid hetzij van buiten af als bedoeld in; c. d artikel 43, eerste lid, onder hetzij door middel van het inbedoelde systeem van ATO. 2 artikel 22 Het krachtvoertuig waarmee of het stuurstandvoertuig van waaruit een rangeerbeweging wordt uitgevoerd, voert de seinen als omschreven in het Seinreglement, bedoeld in. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 62 Stilstaande voertuigen en krachtvoertuigen in dienstvaardige staat De directie schrijft maatregelen voor om te beletten dat: a. op de sporen staande voertuigen door de wind of onvoorziene omstandigheden in beweging worden gebracht; b. krachtvoertuigen, zonder dat zij worden bediend, onbedoeld in beweging komen; c. krachtvoertuigen door onbevoegden worden bediend. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 63 Bijzondere voertuigen artikel 6 van de Spoorwegwet Voorschriften betreffende bijzondere voertuigen worden opgenomen in het dienstreglement, bedoeld in. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 64 Maatregelen in verband met ongevallen en andere onregelmatigheden 1 artikel 6 van de Spoorwegwet In het dienstreglement, bedoeld in, worden voorschriften opgenomen betreffende de te nemen maatregelen, indien: a. een trein ten gevolge van een onregelmatigheid tot stilstand is gekomen en zijn rit niet kan vervolgen; b. een gedeelte van een trein onderweg afbreekt; c. een hoofdspoor versperd is. 2 De directie wijst de plaatsen aan: a. waar een reserve-krachtvoertuig gereed moet staan voor onmiddellijk gebruik, en b. waar de nodige werktuigen en materialen aanwezig moeten zijn om bij ongevallen het spoor spoedig te kunnen ontruimen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 65 Hulp bij ongevallen 1 Op de stations zijn door de directie voorgeschreven middelen tot het verlenen van eerste hulp aan gewonden aanwezig. De directie wijst de stations aan, waar de door haar voor te schrijven middelen voor het vervoer van gewonden aanwezig moeten zijn. 2 De directie schrijft voor of, en zo ja welke, middelen tot het verlenen van eerste hulp aan gewonden in elke voor reizigers opengestelde trein aanwezig moeten zijn. 3 De directie treft een regeling omtrent de wijze waarop aan de daarbij aan te wijzen personeelsleden de nodige kennis wordt bijgebracht voor het verlenen van eerste hulp aan gewonden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 66 Kennisgeving en onderzoek van ongevallen en andere onregelmatigheden 1 Onder een ongeval wordt verstaan een voorval op de spoorweg, waarbij dood of verwonding anders dan van lichte aard, van één of meer personen of aanzienlijke materiële schade is ontstaan. 2 Door de directie wordt onmiddellijk kennis gegeven: a. van ernstige botsingen en ernstige ontsporingen van één of meer treinen telefonisch aan één der ambtenaren, belast met het toezicht, en aan de politie, per telex aan de Minister en de ambtenaren, belast met het toezicht, alsmede schriftelijk aan bedoelde ambtenaren; b. van overige ongevallen per telex en schriftelijk aan de ambtenaren belast met het toezicht, en van ongevallen met doden of gewonden bovendien aan de politie; c. van niet onder a of b begrepen voorvallen die de veiligheid van het verkeer of van personen in gevaar hebben gebracht of waarvoor de regelmatigheid van het spoorwegverkeer ernstig is gestoord schriftelijk aan de ambtenaren belast met het toezicht. 3 De directie bepaalt naar welke van de in het tweede lid bedoelde voorvallen een onderzoek wordt ingesteld en op welke wijze het onderzoek wordt gehouden. 4 Van elk door de directie in te stellen onderzoek betreffende ongevallen en voorvallen waarbij de veiligheid van het verkeer of van personen in ernstige mate in gevaar is gebracht, wordt tijdig kennis gegeven aan een der ambtenaren, belast met het toezicht. Die ambtenaren kunnen het onderzoek bijwonen. De directie doet een verslag van het onderzoek aan de ambtenaren, belast met het toezicht, alsmede aan de Minister toekomen. 2012 615 07-12-2012 30-11-2012 2012 615 07-12-2012 30-11-2012 01-01-2013

Artikel 67 Openbaar onderzoek van ongevallen Vervallen 1999 255 29-06-1999 18-06-1999 1999 262 29-06-1999 23-06-1999 01-07-1999 Treedt in werking als de Wet Raad voor de Transportveiligheid in werking treedt.

Artikel 68 Algemene vereisten 1 Het personeel moet de voor een behoorlijke uitoefening van zijn werkzaamheden vereiste lichamelijke en geestelijke gesteldheid bezitten. 2 artikel 72 De inbedoelde personeelsleden moeten de Nederlandse taal zodanig beheersen, dat een behoorlijke uitoefening van de dienst wordt gewaarborgd. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 69 Personeel op de trein 1 Behoudens het bepaalde in het vijfde lid doet op elke trein een chef van de trein dienst, die tevens de metrobestuurder of de machinist kan zijn. 2 De chef van de trein heeft de leiding over het overige personeel, voor zover dit op de trein dienst doet. 3 artikel 52, eerste lid artikel 20 Het bedienen van een rem als bedoeld in, geschiedt slechts door de metrobestuurder of machinist, behoudens het bepaalde in het vierde lid, of door het inbedoelde systeem van ATO. 4 artikel 43, derde lid artikel 43, tweede lid, onder d In het geval, bedoeld in, doet naast de metrobestuurder of machinist een personeelslid dienst dat zo nodig de trein tot stilstand kan brengen, als deze op hoofdsporen rijdt zonder in dienst zijnd systeem van ATB of ATO als bedoeld in. 5 artikel 20 Op treinen, bestuurd door het inbedoelde systeem van ATO en niet opengesteld voor reizigers anders dan personeel, behoeft geen chef van de trein dienst te doen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 70 Leeftijd en vakbekwaamheid van krachtvoertuigpersoneel 1 Met het bedienen van een krachtvoertuig wordt slechts belast degene die: a. tenminste 18 jaar is; b. tenminste volledig basisonderwijs of een daaraan gelijkwaardige opleiding heeft genoten; c. voldoende bewijzen heeft gegeven van praktische en theoretische bekwaamheid door het rijden van een proefrit en het afleggen van een examen; de exameneisen en de samenstelling van de examencommissie behoeven de instemming van de directie. 2 Onverminderd het bepaalde in het eerste lid, wordt met het bedienen van een krachtvoertuig in de rangeerdienst of van een niet voor reizigers opengestelde trein, met een snelheid van niet meer dan 50 km/h, slechts belast degene die tenminste een maand onder toezicht van een ervaren metrobestuurder of machinist een zodanig krachtvoertuig heeft bediend. 3 b c Onverminderd het bepaalde in het eerste lid, onderen, en in het vierde lid, wordt met het bedienen van een krachtvoertuig van treinen, opengesteld voor reizigers, slechts degene belast die tenminste een maand onder toezicht van een ervaren metrobestuurder een dergelijk krachtvoertuig heeft bediend. 4 De metrobestuurder of machinist van een trein, opengesteld voor reizigers anders dan personeel, dient tenminste 21 jaar te zijn. 5 a artikel 72, eerste lid, onder Ten aanzien van werkplaatspersoneel dat voldoet aan de in het eerste lid gestelde eisen, is het bepaalde in het tweede en derde lid, alsmede het bepaalde in, niet van toepassing voor zover het betreft het zonder reizigers overbrengen van krachtvoertuigen, bestemd voor of afkomstig van een werkplaats van of naar daarvoor door de directie aangewezen opstelsporen. 6 De Minister kan ten aanzien van krachtvoertuigpersoneel dat dienst doet op door hem aan te wijzen materieel en baanvakken van de voorgaande leden afwijkende of aanvullende eisen stellen. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 71 Bepalingen tot bevordering van de zorgvuldige uitoefening van de dienst 1 artikel 6 van de Spoorwegwet De directie draagt zorg dat het personeel, voor zover zijn dienst dit vordert, de beschikking heeft over de nodige gedeelten van dit reglement en van het inbedoelde dienstreglement, alsmede de nodige gegevens betreffende de dienstregeling. 2 Noch aan het personeel dat dienst doet op belangrijke posten die dienen voor de verzekering van het veilig verkeer op de spoorweg, noch aan metrobestuurders en machinisten gedurende de rit van de treinen waarop zij dienst doen, wordt iets opgedragen of toegestaan waardoor hun aandacht zou kunnen worden afgeleid. Indien de directie aan het personeel aanwijzingen geeft ter voorkoming dat de aandacht van de opgedragen werkzaamheden wordt afgeleid is dat personeel verplicht deze aanwijzingen op te volgen. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 72 Beëdiging van personeel 1 Beëdigd worden a. de metrobestuurders en machinisten; b. de controlebeambten; c. het personeel tewerkgesteld op posten ten dienste van de veiligheid van de treinenloop, voor zover naar het oordeel van de directie de uitoefening van de dienst zulks vordert. 2 Eveneens beëdigd wordt het personeel waarvan de beëdiging door de directie wenselijk wordt geacht met het oog op de door dit personeel te verrichten werkzaamheden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 73 Wijze van beëdiging 1 De eed (belofte) wordt afgelegd ten overstaan van een kantonrechter van de rechtbank. 2 Ieder legt de eed (belofte) als volgt af. Spoorwegwet Locaalspoor- en Tramwegwet Ik zweer (beloof), dat ik alle plichten die mij door of krachtens deen door of krachtens dezijn of zullen worden opgelegd, eerlijk en naar behoren zal vervullen. Zo waarlijk helpe mij God almachtig (Dat beloof ik). 2001 614 20-12-2001 10-12-2001 2001 621 20-12-2001 10-12-2001 01-01-2002

Artikel 74 Kleding en onderscheidingstekenen Ten aanzien van Spoorwegen onder beheer van een publiekrechtelijk lichaam bepaalt dit lichaam welk personeel moet zijn voorzien van dienstkleding of van een dienstonderscheidingsteken en stelt het daartoe een reglement vast. Bij andere Spoorwegen stelt de directie een dergelijk reglement vast. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 75 Personen die niet tot het personeel behoren Personen die niet tot het personeel behoren kunnen onder door de directie te stellen voorwaarden: Bij die voorwaarden kan worden afgeweken van de bepalingen van dit hoofdstuk. a. artikel 41 tot de spoorweg worden toegelaten voor de bediening van de inbedoelde krachtvoertuigen; b. worden belast met de leiding van werkzaamheden aan - of in de onmiddellijke nabijheid van - de aardebaan, de bovenbouw, de kunstwerken en de inrichtingen of met zorg voor het nemen van de veiligheidsmaatregelen bij die werkzaamheden. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982

Artikel 76 Reglement Dienstvoorwaarden Vervallen 1997 422 30-09-1997 22-09-1997 1997 422 30-09-1997 22-09-1997 01-10-1997

Artikel 77 Arbeids- en rusttijden Vervallen 1997 422 30-09-1997 22-09-1997 1997 422 30-09-1997 22-09-1997 01-10-1997

Artikel 78 Orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang in of op de stations en in de treinen 1 Het is een ieder, behoudens uit de aard van zijn betrekking, verboden zich in of op een station dan wel in een trein in een zodanige toestand te bevinden of zich zodanig te gedragen, dat orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang wordt of kan worden verstoord. 2 Als verstoring van orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang worden beschouwd: a. gedragingen waardoor de bediening en het gebruik van voorzieningen of van een trein dan wel de taakuitoefening van het personeel van de directie worden verhinderd of belemmerd; b. misbruik maken van voorzieningen dan wel gebruik maken van voorzieningen of van een trein op een tijdstip waarop deze niet voor gebruik beschikbaar zijn dan wel op een andere wijze dan waarvoor deze bestemd zijn; c. uit een trein werpen van stoffen of van voorwerpen; d. zich in kennelijke staat van dronkenschap of onder kennelijke invloed van verdovende middelen bevinden; e. afsteken van vuurwerk, rumoer maken dan wel op zodanige wijze geluid voortbrengen dat anderen daarvan hinder ondervinden; f. uitoefenen van beroep of bedrijf; g. tentoonstellen van voorwerpen, maken van reclame of propaganda, verspreiden van drukwerken, bedelen of houden van inzamelingen; h. meenemen in een trein van dieren, stoffen of voorwerpen die hinder, gevaar, verontreiniging of beschadiging veroorzaken of kunnen veroorzaken; i. roken in een trein of station, of gedeelten daarvan, ten aanzien waarvan de directie heeft aangegeven dat roken niet is toegestaan; j. zich bevinden op een station op een tijdstip dat dit kenbaar gesloten is of op een gedeelte van een station dat kenbaar daartoe niet toegankelijk is; k. zich op een station begeven langs een andere dan de daarvoor bestemde weg; l. op een andere wijze hinder, gevaar, verontreiniging of beschadiging veroorzaken. 3 Het bepaalde in het eerste en tweede lid is niet van toepassing voor zover de directie daarvoor, met inachtneming van de belangen van reizigers, toestemming heeft gegeven. 1994 137 21-02-1994 1994 137 21-02-1994 03-05-1994

Artikel 79 Meenemen van levende dieren Aanwijzingen betreffende orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang 1. Een ieder is verplicht de aanwijzingen betreffende de orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang op te volgen, die door de directie duidelijk kenbaar zijn gemaakt. 2. Een aanwijzing om zich te verwijderen, kan worden gegeven voor een bij de aanwijzing te bepalen tijdsduur. 1997 726 29-12-1997 17-12-1997 1997 581 18-12-1997 11-12-1997 01-01-1998 Treedt in werking als de Derde tranche Algemene wet bestuursrecht in werking treedt.

Artikel 80 Vervallen 1987 506 28-10-1987 1987 506 28-10-1987 01-01-1988

Artikel 81 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 82 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 83 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 84 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 85 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 86 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 87 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 88 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 89 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 90 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 91 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 92 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 93 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 94 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 95 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 96 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 97 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 98 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 99 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 100 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 101 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 102 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 103 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 104 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 105 Vervallen 1986 397 12-07-1986 1986 397 12-07-1986 31-07-1986

Artikel 106 Vervallen 1994 137 21-02-1994 1994 137 21-02-1994 03-05-1994

Artikel 107 Vervallen 1994 137 21-02-1994 1994 137 21-02-1994 03-05-1994

Artikel 108 Vervallen 1994 137 21-02-1994 1994 137 21-02-1994 03-05-1994

Artikel 109 Inwerkingtreding Dit reglement treedt in werking op een nader door Ons te bepalen tijdstip. 1981 700 30-10-1981 1982 231 16-04-1982 01-05-1982