Beleidsregel van de Minister van Economische Zaken van 4 juli 2014, nr. WJZ/14112586, tot vermindering van geldboetes betreffende kartels (Beleidsregel clementie)

Artikel 1 In deze beleidsregel wordt verstaan onder: ACM: artikel 2 van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt de Autoriteit Consument en Markt, genoemd in; boete-immuniteit: een boetevermindering van 100%; boetereductie: artikelen 5 tot en met 7 een boetevermindering van ten hoogste 50% als bedoeld in de; clementie: artikel 51, tweede lid, onder 2°, van het Wetboek van Strafrecht de verlening van boete-immuniteit of boetereductie aan een onderneming die heeft deelgenomen aan een kartel of aan een natuurlijke persoon als bedoeld in, die opdracht tot of feitelijk leiding aan de deelname van een onderneming aan een kartel heeft gegeven; clementietoezegging: een document met de rechten en verplichtingen van de ACM en de clementieverzoeker; clementieverklaring: een verklaring die met betrekking tot een kartel is opgesteld of wordt afgelegd door een clementieverzoeker ten behoeve van de ACM in verband met een clementieverzoek; clementieverzoek: een verzoek tot boete-immuniteit of boetereductie; clementieverzoeker: artikel 51, tweede lid, onder 2°, van het Wetboek van Strafrecht een onderneming of een natuurlijke persoon als bedoeld indie een beroep doet op deze beleidsregel; informatie met aanzienlijke additionele waarde: bewijsmateriaal dat, gezien de aard of nauwkeurigheid ervan, het vermogen van de ACM versterkt om het bestaan van het beweerde kartel aan te tonen, gelet op hetgeen op het tijdstip van verstrekking bij de ACM bekend is over dat kartel; kartel: artikel 6 van de wet een overeenkomst of onderling afgestemde feitelijke gedraging tussen twee of meer concurrenten met als doel om de mededinging te beperken, in strijd met artikel 101 van het VWEU of; marker: een voorlopige plek in de rij van volgorde van ontvangst van clementieverzoeken betreffende eenzelfde kartel; VWEU: Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; wet: Mededingingswet . 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 2 artikel 6 van de wet Deze beleidsregel is van toepassing op overtredingen vanen artikel 101 van het VWEU voor zover het kartels betreft waarvoor de ACM een bestuurlijke boete kan opleggen. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 3 De ACM beslist op verzoek over clementie. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 4 1 De ACM zegt een clementieverzoeker boete-immuniteit toe indien: a. hij als eerste met betrekking tot een kartel een verzoek tot boete-immuniteit indient, b. het verzoek betrekking heeft op een kartel waarnaar de ACM nog geen onderzoek is begonnen, c. hij met het verzoek de ACM informatie verschaft die de ACM in staat stelt om een gerichte inspectie uit te voeren, d. hij geen andere onderneming tot deelname aan het kartel heeft gedwongen, en e. artikel 17 hij aan de medewerkingsplicht, bedoeld in, voldoet. 2 De ACM zegt een clementieverzoeker voorts boete-immuniteit toe indien voldaan is aan het eerste lid, onderdelen a, d en e, en: a. artikel 59, eerste lid, van de wet het verzoek betrekking heeft op een kartel waarnaar de ACM een onderzoek is begonnen, maar waarbij zij aan geen van de betrokkenen bij het kartel een rapport als bedoeld inheeft verzonden, en b. het verzoek de ACM documenten verschaft die stammen uit de periode van de gedraging waarover zij nog niet beschikte en op basis waarvan de zij het bestaan van het kartel kan aantonen. 3 Een onderzoek begint vanaf het tijdstip dat de ACM haar eerste vermoeden van een kartel intern schriftelijk heeft vastgelegd. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 5 De ACM zegt een clementieverzoeker een boetereductie van ten minste 30% en ten hoogste 50% toe indien: a. artikel 4 boete-immuniteit als bedoeld inniet beschikbaar is, b. artikel 59, eerste lid, van de wet de ACM aan geen van de betrokkenen bij het kartel een rapport als bedoeld inheeft verzonden c. hij als eerste met betrekking tot een kartel een verzoek tot boetereductie indient dat informatie met aanzienlijke additionele waarde bevat, en d. artikel 17 hij aan de medewerkingsplicht, bedoeld in, voldoet. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 6 De ACM zegt een clementieverzoeker een boetereductie van ten minste 20% en ten hoogste 30% toe indien: a. artikel 4 boete-immuniteit als bedoeld inniet beschikbaar is, b. artikel 59, eerste lid, van de wet de ACM aan geen van de betrokkenen bij het kartel een rapport als bedoeld inheeft verzonden, c. hij als tweede met betrekking tot een kartel een verzoek tot boetereductie indient dat informatie met aanzienlijke additionele waarde bevat, en d. artikel 17 hij aan de medewerkingsplicht, bedoeld in, voldoet. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 7 De ACM zegt een clementieverzoeker een boetereductie van ten hoogste 20% toe indien: a. artikel 4 boete-immuniteit als bedoeld inniet beschikbaar is, b. artikel 59, eerste lid, van de wet de ACM aan geen van de betrokkenen bij het kartel een rapport als bedoeld inheeft verzonden, c. hij als derde of volgende met betrekking tot een kartel een verzoek tot boetereductie indient dat informatie met aanzienlijke additionele waarde bevat, en d. artikel 17 hij aan de medewerkingsplicht, bedoeld in, voldoet. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 8 1 Een aspirant-clementieverzoeker kan contact opnemen met de ACM om van gedachten te wisselen over een feitencomplex en de toepasselijkheid van deze beleidsregel in dat kader. 2 Het contact, bedoeld in het eerste lid, kan op anonieme basis of door tussenkomst van een advocaat geschieden en kan over een hypothetisch feitencomplex gaan. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 9 1 artikel 4, eerste lid Een aspirant-clementieverzoeker kan telefonisch en uitsluitend door tussenkomst van een advocaat aan de ACM vragen of boete-immuniteit als bedoeld in, nog beschikbaar is. 2 Indien de ACM de vraag, bedoeld in het eerste lid, bevestigend beantwoordt, dient de advocaat terstond een verzoek tot boete-immuniteit in. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 10 Een clementieverzoek kan worden ingediend door: a. een onderneming die aan een kartel heeft deelgenomen, vertegenwoordigd door iemand die bevoegd is namens haar bindende afspraken te maken, b. een natuurlijke persoon, niet namens een onderneming maar uitdrukkelijk voor zichzelf, die opdracht tot of feitelijk leiding aan de deelname van een onderneming aan een kartel heeft gegeven, of c. meerdere natuurlijke personen tegelijk, niet namens een onderneming maar uitdrukkelijk voor henzelf, die opdracht tot of feitelijk leiding aan de deelname van een onderneming aan een kartel hebben gegeven, mits zij ten tijde van de indiening werkzaam zijn bij dezelfde, bij het kartel betrokken onderneming. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 11 1 artikel 4 artikel 5 6 7 Een natuurlijke persoon die een clementieverzoek indient, kan in aanmerking komen voor dezelfde boetevermindering als de onderneming waarbij hij werkt, indien hij verklaart als mede-clementieverzoeker van de onderneming te willen worden aangemerkt en hij zelfstandig aan de voorwaarden voor boete-immuniteit als bedoeld in, of boetereductie als bedoeld in,, ofvoldoet. 2 Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op een natuurlijke persoon die ten tijde van de indiening van het clementieverzoek niet meer werkzaam is bij de bij het kartel betrokken onderneming, indien het belang van het onderzoek zich daartegen naar het oordeel van de ACM niet verzet. 3 artikel 4 artikel 5 6 7 Meerdere natuurlijke personen die gelijktijdig een clementieverzoek indienen, komen in aanmerking voor dezelfde boetevermindering indien zij verklaren als mede-clementieverzoeker van elkaar te willen worden aangemerkt en ieder van hen zelfstandig aan de voorwaarden voor boete-immuniteit als bedoeld in, of boetereductie als bedoeld in,, ofvoldoet. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 12 Een clementieverzoek wordt per e-mail, fax, post, telefoon of in persoon ingediend. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 13 1 Een clementieverzoek omvat mede een schriftelijke clementieverklaring met daarin, voor zover de clementieverzoeker bekend op het tijdstip van indiening: a. de verklaring dat de clementieverzoeker zich zal houden aan de op hem betrekking hebbende voorwaarden van de beleidsregel, b. een verklaring van deelname aan het door de clementieverzoeker beweerde kartel, indien de clementieverzoeker een onderneming is, c. artikel 51, tweede lid, onder 2°, van het Wetboek van Strafrecht een gemotiveerde verklaring dat de clementieverzoeker als natuurlijke persoon als bedoeld in, opdracht tot of feitelijk leiding aan de deelname van een onderneming aan het kartel heeft gegeven, indien clementieverzoeker een natuurlijke persoon is, d. een gedetailleerde omschrijving van het kartel, waaronder de betrokken goederen of diensten, de geografische reikwijdte, de duur, de werkwijze, de geschatte marktvolumes of omzetten die door het kartel zijn getroffen, alsmede de specifieke data, locaties, inhoud van en betrokkenen bij de kartelcontacten, e. de naam en het adres van de clementieverzoeker, f. de naam en het adres van alle ondernemingen die aan het kartel deelnemen of deelnamen, alsmede de namen, posities, werklocaties en indien relevant, thuisadressen van diegenen die bij het kartel betrokken zijn of waren, g. of de clementieverzoeker de Europese Commissie heeft benaderd of mogelijk zal benaderen met betrekking tot het kartel, h. voor zover van toepassing, welke andere mededingingsautoriteiten de clementieverzoeker heeft benaderd of mogelijk zal benaderen met betrekking tot het kartel. 2 Een clementieverzoek bevat tevens bewijsmateriaal ter staving van de verklaring, bedoeld in het eerste lid, voor zover dit in het bezit is van de clementieverzoeker of dit voor hem redelijkerwijs beschikbaar is op het tijdstip van indiening. In de clementieverklaring wordt een toelichting op het bewijsmateriaal opgenomen. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 14 1 artikel 13, eerste lid In afwijking van, kan een clementieverklaring met instemming van de ACM mondeling wordt afgelegd, indien een clementieverzoeker daartoe een naar het oordeel van de ACM gerechtvaardigd belang heeft. 2 In geval van een mondelinge clementieverklaring, wordt deze door de ACM geregistreerd en maakt zij hiervan een transcript. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 15 1 Een clementieverzoeker die een onvolledig clementieverzoek ingediend heeft, kan in aanmerking komen voor een marker, indien: a. het clementieverzoek naar het oordeel van de ACM een concrete basis biedt voor een redelijk vermoeden van de betrokkenheid van de clementieverzoeker bij een kartel, en b. de clementieverzoeker ten minste informatie verschaft betreffende: 1°. de naam en het adres van de clementieverzoeker, 2°. de betrokkenen bij het kartel, 3°. de betrokken goederen of diensten, 4°. de geografische reikwijdte van het kartel, 5°. de duur van het kartel, 6°. de aard van het kartelgedrag, 7°. de vraag of hij de Europese Commissie heeft benaderd of mogelijk zal benaderen met betrekking tot het kartel, en 8°. de vraag welke andere mededingingsautoriteiten hij heeft benaderd of mogelijk zal benaderen met betrekking tot het kartel. 2 De ACM stelt voorts een marker voor een clementieverzoeker vast, indien: a. de Europese Commissie bij uitstek geschikt is het onderzoek naar het kartel uit te voeren, b. de clementieverzoeker tevens een clementieverzoek bij de Europese Commissie heeft ingediend of voornemens is dat op korte termijn te doen, en c. de clementieverzoeker bij indiening van het clementieverzoek ten minste de informatie, bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, verschaft en verklaart in welke lidstaat of lidstaten van de Europese Unie het bewijs betreffende het kartel zich vermoedelijk bevindt. 3 Indien de ACM voor een clementieverzoeker een marker vaststelt, stelt zij de clementieverzoeker daarbij een termijn waarbinnen deze het clementieverzoek dient te vervolledigen. 4 Indien het onvolledige clementieverzoek binnen de termijn, bedoeld in het derde lid, wordt vervolledigd, wordt het clementieverzoek aangemerkt als volledig te zijn geweest vanaf het tijdstip waarop de marker van toepassing is. 5 Indien het onvolledige clementieverzoek niet binnen de termijn, bedoeld in het derde lid, wordt vervolledigd, wijst de ACM het clementieverzoek af. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 16 De ACM registreert het tijdstip van ontvangst van een clementieverzoek. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 17 1 Totdat het besluit tot het opleggen van een bestuurlijke boete onherroepelijk is geworden ten aanzien van iedere betrokkene bij het kartel, verleent een clementieverzoeker voortdurend alle medewerking aan de ACM die in het belang van het onderzoek of de procedure is vereist. 2 De medewerkingsplicht, bedoeld in het eerste lid, houdt ten minste in dat de clementieverzoeker: a. zich onthoudt van elke gedraging die het onderzoek of de procedure zou kunnen belemmeren, b. vanaf de indiening van het clementieverzoek uit eigen beweging of op verzoek van de ACM zo spoedig mogelijk aan de ACM alle informatie betreffende het kartel verschaft, waarover hij beschikt of redelijkerwijs de beschikking kan krijgen, c. onmiddellijk na het indienen van het clementieverzoek iedere betrokkenheid bij het kartel staakt, tenzij en voor zover de ACM de voortzetting daarvan redelijkerwijs noodzakelijk acht om de doeltreffendheid van inspecties te waarborgen, en d. degenen die bij de clementieverzoeker werkzaam zijn, en voor zover redelijkerwijs mogelijk, degenen die voorheen bij de clementieverzoeker werkzaam zijn geweest, beschikbaar houdt voor het afleggen van verklaringen. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 18 artikelen 5 tot en met 7 artikelen 15, vierde lid 16 De ACM bepaalt het percentage boetereductie als bedoeld in deaan de hand van het tijdstip, bedoeld in de, of, en de additionele waarde van de informatie die de clementieverzoeker in het kader van zijn clementieverzoek aan de ACM heeft verstrekt. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 19 artikelen 5 tot en met 7 Indien een clementieverzoeker als bedoeld in de: zal de ACM deze additionele feiten niet in aanmerking nemen bij het bepalen van een hoogte van de boete die wordt opgelegd aan de clementieverzoeker die dat bewijsmateriaal heeft verschaft. a. als eerste informatie met aanzienlijke additionele waarde verschaft waarover de ACM nog niet beschikte, en b. de ACM deze informatie gebruikt om additionele feiten aan te tonen waardoor de zwaarte of de duur van de overtreding toeneemt, 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 20 1 De ACM stelt zo spoedig mogelijk na ontvangst van een clementieverzoek dat in overeenstemming met deze beleidsregel is ingediend een clementietoezegging op. 2 De clementieverzoeker ondertekent de clementietoezegging. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 21 1 Met clementietoezeggingen wordt de definitieve volgorde van binnenkomst van clementieverzoeken betreffende een kartel vastgesteld. 2 artikel 11 De ACM beoordeelt in de gevallen, bedoeld in, de naleving van de verplichtingen uit de clementietoezegging van iedere mede-clementieverzoeker individueel. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 22 1 Indien een clementieverzoeker zijn verplichtingen uit de clementietoezegging of deze beleidsregel niet nakomt, vervalt de clementietoezegging. 2 Indien de clementietoezegging vervalt, kan de ACM de informatie die zij van de clementieverzoeker heeft ontvangen als bewijs gebruiken en kan de zij ten aanzien van de clementieverzoeker de boete opleggen alsof het clementieverzoek niet is ingediend. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 23 artikel 59, eerste lid, van de wet De ACM deelt een clementieverzoeker als bedoeld in de artikelen 5 tot en met 7 het percentage boetereductie mee, uiterlijk bij de verzending aan hem van het rapport, bedoeld in. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 24 De ACM legt de boete op met inachtneming van de clementietoezegging mits de clementieverzoeker zijn verplichtingen uit de clementietoezegging volledig naleeft. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 25 De ACM zal de informatie die zij verkrijgt: niet als bewijs tegen de verstrekker van de informatie gebruiken tenzij de verstrekker daarin toestemt of de ACM uit andere hoofde over diezelfde informatie beschikt. a. artikelen 8 9 van aspirant-clementieverzoekers tijdens de contacten, bedoeld in deen, of b. door middel van te goeder trouw ingediende clementieverzoeken die zij afwijst voordat de betreffende clementieverzoeker een clementietoezegging is gedaan, 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 26 artikel 59, eerste lid, van de wet De ACM maakt de hoedanigheid van de clementieverzoeker niet aan derden bekend totdat het rapport, bedoeld inaan een van de betrokkenen bij het kartel is verzonden, tenzij daartoe een rechtsplicht bestaat of de clementieverzoeker daarmee heeft ingestemd. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 27 1 artikel 59, eerste lid, van de wet De ACM verleent een geadresseerde van een rapport als bedoeld ininzage in een clementieverklaring, mits de geadresseerde en zijn gemachtigde schriftelijk toezeggen de clementieverklaring of het transcript hiervan niet te kopiëren, te fotograferen, of op een andere wijze vast te leggen, met uitzondering van het overschrijven ervan, en de in de clementieverklaring vervatte informatie uitsluitend te gebruiken in de bestuursrechtelijke procedure met betrekking tot het kartel. 2 Verordening (EG) nr. 1/2003 De ACM zal een clementieverklaring alleen overeenkomstig artikel 12 vanvan de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PbEG, 2003 L 1) aan een andere mededingingsautoriteit of de Europese Commissie zenden indien: a. aan de voorwaarden van de Mededeling van de Commissie van 27 april 2004 betreffende de samenwerking binnen het netwerk van mededingingsautoriteiten (PbEG, 2004 C 101/03) is voldaan, en b. de door de ontvangende mededingingsautoriteit of de Europese Commissie verleende bescherming tegen openbaarmaking gelijkwaardig is aan die welke de ACM biedt. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 28 Beleidsregels van de Minister van Economische Zaken voor het opleggen van bestuurlijke boetes door de ACM Op clementieverzoeken die voorafgaand aan het tijdstip van inwerkingtreding van deze beleidsregel zijn ontvangen, op clementieverzoeken met betrekking tot een kartel waarvoor voorafgaand aan het tijdstip van inwerking van deze beleidsregel al clementieverzoeken zijn ontvangen en op boete-immuniteit en boetereductie die voorafgaand aan het tijdstip van inwerkingtreding van deze beleidsregel is verleend, blijven devan toepassing zoals deze golden onmiddellijk voorafgaand aan dat tijdstip. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 29 Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 augustus 2014. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014

Artikel 30 Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel clementie. 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 2014 19745 15-07-2014 04-07-2014 WJZ/14112586 01-08-2014