Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart

Article 1 Sovereignty The contracting States recognize that every State has complete and exclusive sovereignty over the airspace above its territory. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 2 Territory For the purposes of this Convention the territory of a State shall be deemed to be the land areas and territorial waters adjacent thereto under the sovereignty, suzerainty, protection or mandate of such State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 3 Civil and state aircraft (a) This Convention shall be applicable only to civil aircraft, and shall not be applicable to state aircraft. (b) Aircraft used in military, customs and police services shall be deemed to be state aircraft. (c) No state aircraft of a contracting State shall fly over the territory of another State or land thereon without authorization by special agreement or otherwise, and in accordance with the terms thereof. (d) The contracting States undertake, when issuing regulations for their state aircraft, that they will have due regard for the safety of navigation of civil aircraft. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 3 bis (a) Charter of the United Nations The contracting States recognize that every State must refrain from resorting to the use of weapons against civil aircraft in flight and that, in case of interception, the lives of persons on board and the safety of aircraft must not be endangered. This provision shall not be interpreted as modifying in any way the rights and obligations of States set forth in the. (b) The contracting States recognize that every State, in the exercise of its sovereignty, is entitled to require the landing at some designated airport of a civil aircraft flying above its territory without authority or if there are reasonable grounds to conclude that it is being used for any purpose inconsistent with the aims of this Convention; it may also give such aircraft any other instructions to put an end to such violations. For this purpose, the contracting States may resort to any appropriate means consistent with relevant rules of international law, including the relevant provisions of this Convention, specifically paragraph (a) of this Article. Each contracting State agrees to publish its regulations in force regarding the interception of civil aircraft. (c) Every civil aircraft shall comply with an order given in conformity with paragraph (b) of this Article. To this end each contracting State shall establish all necessary provisions in its national laws or regulations to make such compliance mandatory for any civil aircraft registered in that State or operated by a person having his principal place of business or permanent residence in that State. Each contracting State shall make any violation of such applicable laws or regulations punishable by severe penalties and shall submit the case to its competent authorities in accordance with its laws or regulations. (d) Each contracting State shall take appropriate measures to prohibit the deliberate use of any civil aircraft registered in that State or operated by an operator who has his principal place of business or permanent residence in that State for any purpose inconsistent with the aims of this Convention. This provision shall not affect paragraph (a) or derogate from paragraph (b) and (c) of this Article. 1984 105 04-09-1984 46 09-02-1996 1999 6 13-01-1999 01-10-1998

Article 4 Misuse of civil aviation Each contracting State agrees not to use civil aviation for any purpose inconsistent with the aims of this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 5 Right of non-scheduled flight Each contracting State agrees that all aircraft of the other contracting States, being aircraft not engaged in scheduled international air services shall have the right, subject to the observance of the terms of this Convention, to make flights into or in transit non-stop across its territory and to make stops for non-traffic purposes without the necessity of obtaining prior permission, and subject to the right of the State flown over to require landing. Each contracting State nevertheless reserves the right, for reasons of safety of flight, to require aircraft desiring to proceed over regions which are inaccessible or without adequate air navigation facilities to follow prescribed routes, or to obtain special permission for such flights. Such aircraft, if engaged in the carriage of passengers, cargo, or mail for remuneration or hire on other than scheduled international air services, shall also, subject to the provisions of Article 7, have the privilege of taking on or discharging passengers, cargo, or mail, subject to the right of any State where such embarkation or discharge takes place to impose such regulations, conditions or limitations as it may consider desirable. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 6 Scheduled air services No scheduled international air service may be operated over or into the territory of a contracting State, except with the special permission or other authorization of that State, and in accordance with the terms of such permission or authorization. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 7 Cabotage Each contracting State shall have the right to refuse permission to the aircraft of other contracting States to take on in its territory passengers, mail and cargo carried for remuneration or hire and destined for another point within its territory. Each contracting State undertakes not to enter into any arrangements which specifically grant any such privilege on an exclusive basis to any other State or an airline of any other State, and not to obtain any such exclusive privilege from any other State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 8 Pilotless aircraft No aircraft capable of being flown without a pilot shall be flown without a pilot over the territory of a contracting State without special authorization by that State and in accordance wih the terms of such authorization. Each contracting State undertakes to insure that the flight of such aircraft without a pilot in regions open to civil aircraft shall be so controlled as to obviate danger to civil aircraft. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 9 Prohibited areas (a) Each contracting State may, for reasons of military necessity or public safety, restrict or prohibit uniformly the aircraft of other States from flying over certain areas of its territory, provided that no distinction in this respect is made between the aircraft of the State whose territory is involved, engaged in international scheduled airline services, and the aircraft of the other contracting States likewise engaged. Such prohibited areas shall be of reasonable extent and location so as not to interfere unnecessarily with air navigation. Descriptions of such prohibited areas in the territory of a contracting State, as well as any subsequent alterations therein, shall be communicated as soon as possible to the other contracting States and to the International Civil Aviation Organization. (b) Each contracting State reserves also the right, in exceptional circumstances or during a period of emergency, or in the interest of public safety, and with immediate effect, temporarily to restrict or prohibit flying over the whole or any part of its territory, on condition that such restriction or prohibition shall be applicable without distinction of nationality to aircraft of all other States. (c) Each contracting State, under such regulations as it may prescribe, may require any aircraft entering the areas contemplated in subparagraphs (a) or (b) above to effect a landing as soon as practicable thereafter at some designated airport within its territory. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 10 Landing at customs airport Except in a case where, under the terms of this Convention or a special authorization, aircraft are permitted to cross the territory of a contracting State without landing, every aircraft which enters the territory of a contracting State shall, if the regulations of that State so require, land at an airport designated by that State for the purpose of customs and other examination. On departure from the territory of a contracting State, such aircraft shall depart from a similarly designated customs airport. Particulars of all designated customs airports shall be published by the State and transmitted to the International Civil Aviation Organization established under Part II of this Convention for communication to all other contracting States. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 11 Applicability of air regulations Subject to the provisions of this Convention, the laws and regulations of a contracting State relating to the admission to or departure from its territory of aircraft engaged in international air navigation, or to the operation and navigation of such aircraft while within its territory, shall be applied to the aircraft of all contracting States without distinction as to nationality, and shall be complied with by such aircraft upon entering or departing from or while within the territory of that State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 12 Rules of the air Each contracting State undertakes to adopt measures to insure that every aircraft flying over or maneuvering within its territory and that every aircraft carrying its nationality mark, wherever such aircraft may be, shall comply with the rules and regulations relating to the flight and maneuver of aircraft there in force. Each contracting State undertakes to keep its own regulations in these respects uniform, to the greatest possible extent, with those established from time to time under this Convention. Over the high seas, the rules in force shall be those established under this Convention. Each Contracting State undertakes to insure the prosecution of all persons violating the regulations applicable. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 13 Entry and clearance regulations The laws and regulations of a contracting State as to the admission to or departure from its territory of passengers, crew or cargo of aircraft, such as regulations relating to entry, clearance, immigration, passports, customs, and quarantine, shall be complied with by or on behalf of such passengers, crew or cargo upon entrance into or departure from, or while within the territory of that State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 14 Prevention of spread of disease Each contracting State agrees to take effective measures to prevent the spread by means of air navigation of cholera, typhus (epidemic), smallpox, yellow fever, plague, and such other communicable diseases as the contracting States shall from time to time decide to designate, and to that end contracting States will keep in close consultation with the agencies, concerned with international regulations relating to sanitary measures applicable to aircraft. Such consultation shall be without prejudice to the application of any existing international convention on this subject to which the contracting States may be parties. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 15 Airport and similar charges Every airport in a contracting State which is open to public use by its national aircraft shall likewise, subject to the provisions of Article 68, be open under uniform conditions to the aircraft of all the other contracting States. The like uniform conditions shall apply to the use, by aircraft of every contracting State, of all air navigation facilities, including radio and meteorological services, which may be provided for public use for the safety and expedition of air navigation. Any charges that may be imposed or permitted to be imposed by a contracting State for the use of such airports and air navigation facilities by the aircraft of any other contracting State shall not be higher, All such charges shall be published and communicated to the International Civil Aviation Organization: provided that, upon representation by an interested contracting State the charges imposed for the use of airports and other facilities shall be subject to review by the Council, which shall report and make recommendations thereon for the consideration of the State or States concerned. No fees, dues or other charges shall be imposed by any contracting State in respect solely of the right of transit over or entry into or exit from its territory of any aircraft of a contracting State or persons or property thereon. (a) As to aircraft not engaged in scheduled international air services, than those that would be paid by its national aircraft of the same class engaged in similar operations, and (b) As to aircraft engaged in scheduled international air services, than those that would be paid by its national aircraft engaged in similar international air services. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 16 Search of aircraft The appropriate authorities of each of the contracting States shall have the right, without unreasonable delay, to search aircraft of the other contracting States on landing or departure, and to inspect the certificates and other documents prescribed by this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 17 Nationality of aircraft Aircraft have the nationality of the State in which they are registered. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 18 Dual registration An aircraft cannot be validly registered in more than one State, but its registration may be changed from one State to another. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 19 National laws governing registration The registration or transfer of registration of aircraft in any contracting State shall be made in accordance with its laws and regulations. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 20 Display of marks Every aircraft engaged in international air navigation shall bear its appropriate nationality and registration marks. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 21 Report of registrations Each contracting State undertakes to supply to any other contracting State or to the International Civil Aviation Organization, on demand, information concerning the registration and ownership of any particular aircraft registered in that State. In addition, each contracting State shall furnish reports to the International Civil Aviation Organization, under such regulations as the latter may prescribe, giving such pertinent data as can be made available concerning the ownership and control of aircraft registered in that State and habitually engaged in international air navigation. The data thus obtained by the International Civil Aviation Organization shall be made available by it on request to the other contracting States. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 22 Facilitation of formalities Each contracting State agrees to adopt all practicable measures, through the issuance of special regulations or otherwise, to facilitate and expedite navigation by aircraft between the territories of contracting States, and to prevent unnecessary delays to aircraft, crews, passengers and cargo, especially in the administration of the laws relating to immigration, quarantine, customs and clearance. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 23 Customs and immigration procedures Each contracting State undertakes, so far as it may find practicable, to establish customs and immigration procedures affecting international air navigation in accordance with the practices which may be established or recommended from time to time, pursuant to this Convention. Nothing in this Convention shall be construed as preventing the establishment of customs-free airports. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 24 Customs duty (a) Aircraft on a flight to, from, or across the territory of another contracting State shall be admitted temporarily free of duty, subject to the customs regulations of the State. Fuel, lubricating oils, spare parts, regular equipment and aircraft stores on board an aircraft of a contracting State, on arrival in the territory of another contracting State and retained on board on leaving the territory of that State shall be exempt from customs duty, inspection fees or similar national or local duties and charges. This exemption shall not apply to any quantities or articles unloaded, except in accordance with the customs regulations of the State, which may require that they shall be kept under customs supervision. (b) Spare parts and equipment imported into the territory of a contracting State for incorporation in or use on an aircraft of another contracting State engaged in international air navigation shall be admitted free of customs duty, subject to compliance with the regulations of the State concerned, which may provide that the articles shall be kept under customs supervision and control. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 25 Aircraft in distress Each contracting State undertakes to provide such measures of assistance to aircraft in distress in its territory as it may find practicable, and to permit, subject to control by its own authorities, the owners of the aircraft or authorities of the State in which the aircraft is registered to provide such measures of assistance as may be necessitated by the circumstances. Each contracting State, when undertaking search for missing aircraft, will collaborate in coordinated measures which may be recommended from time to time pursuant to this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 26 Investigation of accidents In the event of an accident to an aircraft of a contracting State occurring in the territory of another contracting State, and involving death or serious injury, or indicating serious technical defect in the aircraft or air navigation facilities, the State in which the accident occurs will institute an inquiry into the circumstances of the accident, in accordance, so far as its laws permit, with the procedure which may be recommended by the International Civil Aviation Organization. The State in which the aircraft is registered shall be given the opportunity to appoint observers to be present at the inquiry and the State holding the inquiry shall communicate the report and findings in the matter to that State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 27 Exemption from seizure on patent claims (a) While engaged in international air navigation, any authorized entry of aircraft of a contracting State into the territory of another contracting State or authorized transit across the territory of such State with or without landings shall not entail any seizure or detention of the aircraft or any claim against the owner or operator thereof or any other interference therewith by or on behalf of such State or any person therein, on the ground that the construction, mechanism, parts, accessories or operation of the aircraft is an infringement of any patent, design, or model duly granted or registered in the State whose territory is entered by the aircraft, it being agreed that no deposit of security in connection with the foregoing exemption from seizure or detention of the aircraft shall in any case be required in the State entered by such aircraft. (b) The provisions of paragraph (a) of this Article shall also be applicable to the storage of spare parts and spare equipment for the aircraft and the right to use and install the same in the repair of an aircraft of a contracting State in the territory of any other contracting State, provided that any patented part or equipment so stored shall not be sold or distributed internally in or exported commercially from the contracting State entered by the aircraft. (c) The benefits of this Article shall apply only to such States, parties to this Convention, as either (1) are parties to the International Convention for the Protection of Industrial Property and to any amendments thereof; or (2) have enacted patent laws which recognize and give adequate protection to inventions made by the nationals of the other States parties to this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 28 Air navigation facilities and standard systems Each contracting State undertakes, so far as it may find practicable to: (a) Provide, in its territory, airports, radio services, meteorological services and other air navigation facilities to facilitate international air navigation, in accordance with the standards and practices recommended or established from time to time, pursuant to this Convention; (b) Adopt and put into operation the appropriate standard systems of communications procedure, codes, markings, signals, lighting and other operational practices and rules which may be recommended or established from time to time, pursuant to this Convention; (c) Collaborate in international measures to secure the publication of aeronautical maps and charts in accordance with standards which may be recommended or established from time to time, pursuant to this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 29 Documents carried in aircraft Every aircraft of a contracting State, engaged in international navigation, hall carry the following documents in conformity with the conditions prescribed in this Convention: (a) Its certificate of registration; (b) Its certificate of airworthiness; (c) The appropriate licenses for each, member of the crew; (d) Its journey log book; (e) If it is equipped with radio apparatus, the aircraft radio station license; (f) If it carries passengers, a list of their names and places of embarkation and destination; (g) If it carries cargo, a manifest and detailed declarations of the cargo. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 30 Aircraft radio equipment (a) Aircraft of each contracting State may, in or over the territory of other contracting States, carry radio transmitting apparatus only if a license to install and operate such apparatus has been issued by the appropriate authorities of the State in which the aircraft is registered. The use of radio transmitting apparatus in the territory of the contracting State whose territory is flown over shall be in accordance with the regulations prescribed by that State. (b) Radio transmitting apparatus may be used only by members of the flight crew who are provided with a special license for the purpose, issued by the appropriate authorities of the State in which the aircraft is registered. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 31 Certificates of airworthiness Every aircraft engaged in international navigation shall be provided with a certificate of airworthiness issued or rendered valid by the State in which it is registered. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 32 Licenses of personnel (a) The pilot of every aircraft and the other members of the operating crew of every aircraft engaged in international navigation shall be provided with certificates of competency and licenses issued or rendered valid by the State in which the aircraft is registered. (b) Each contracting State reserves the right, to refuse to recognize, for the purpose of flight above its own territory, certificates of competency and licenses granted to any of its nationals by another contracting State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 33 Recognition of certificates and licenses Certificates of airworthiness and certificates of competency and licenses issued or rendered valid by the contracting State in which the aircraft is registered, shall be recognized as valid by the other contracting States, provided that the requirements under which such certificates or licenses were issued or rendered valid are equal to or above the minimum standards which may be established from time to time pursuant to this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 34 Journey log books There shall be maintained in respect of every aircraft engaged in international navigation a journey log book in which shall be entered particulars of the aircraft, its crew and of each journey, in such form as may be prescribed from time to time pursuant to this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 35 Cargo restrictions (a) No munitions of war or implements of war may be carried in or above the territory of a State in aircraft engaged in international navigation, except by permission of such State. Each State shall determine by regulations what constitutes munitions of war or implements of war for the purposes of this Article, giving due consideration, for the purposes of uniformity, to such recommendations as the International Civil Aviations Organization may from time to time make. (b) Each contracting State reserves the right, for reasons of public order and safety, to regulate or prohibit the carriage in or above its territory of articles other than those enumerated in paragraph (a): provided that no distinction is made in this respect between its national aircraft engaged in international navigation and the aircraft of the other States so engaged; and provided further that no restriction shall be imposed which, may interfere with the carriage and use on aircraft of apparatus necessary for the operation or navigation of the aircraft or the safety of the personnel or passengers. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 36 Photographic apparatus Each contracting State may prohibit or regulate the use of photographic apparatus in aircraft over its territory. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 37 Adoption of international standards and procedures Each contracting State undertakes to collaborate in securing the highest practicable degree of uniformity in regulations, standards, procedures, and organization in relation to aircraft, personnel, airways and auxiliary services in all matters in which such uniformity will facilitate and improve air navigation. To this end the International Civil Aviation Organization shall adopt and amend from time to time, as may be necessary, international standards and recommended practices and procedures dealing with: and such other matters concerned with the safety, regularity, and efficiency of air navigation as may from time to time appear appropriate. (a) Communications systems and air navigation aids, including ground marking; (b) Characteristics of airports and landing areas; (c) Rules of the air and air traffic control practices; (d) Licensing of operating and mechanical personnel; (e) Airworthiness of aircraft; (f) Registration and identification of aircraft; (g) Collection and exchange of meteorological information; (h) Log books; (i) Aeronautical maps and charts; (j) Customs and immigration procedures; (k) Aircraft in distress and investigation of accidents; 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 38 Departures from international standards and procedures Any State which finds it impracticable to comply in all respects with any such international standard or procedure, or to bring its own regulations or practices into full accord with any international standard or procedure after amendment of the latter, or which deems it necessary to adopt regulations or practices differing in any particular respect from those established by an international standard, shall give immediate notification to the International Civil Aviation Organization of the differences between its own practice and that established by the international standard. In the case of amendments to international standards, any State which does not make the appropriate amendments to its own regulations or practices shall give notice to the Council within sixty days of the adoption of the amendment to the international standard, or indicate the action which it proposes to take. In any such case, the Council shall make immediate notification to all other states of the difference which exists between one or more features of an international standard and the corresponding national practice of that State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 39 Endorsement of certificates and licenses (a) Any aircraft or part thereof with respect to which there exists an international standard of airworthiness or performance, and which failed in any respect to satisfy that standard at the time of its certification, shall have endorsed on or attached to its airworthiness certificate a complete enumeration of the details in respect of which it so failed. (b) Any person holding a license who does not satisfy in full the conditions laid down in the international standard relating to the class of license or certificate which he holds shall have endorsed on or attached to his license a complete enumeration of the particulars in which he does not satisfy such conditions. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 40 Validity of endorsed certificates and licenses No aircraft or personnel having certificates or licenses so endorsed shall participate in international navigation, except with the permission of the State or States whose territory is entered. The registration or use of any such aircraft, or of any certificated aircraft part, in any State other than that in which it was originally certificated shall be at the discretion of the State into which the aircraft or part is imported. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 41 Recognition of existing standards of airworthiness The provisions of this Chapter shall not apply to aircraft and aircraft equipment of types of which the prototype is submitted to the appropriate national authorities for certification prior to a date three years after the date of adoption of an international standard of airworthiness for such equipment. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 42 Recognition of existing standards of competency of personnel The provisions of this Chapter shall not apply to personnel whose licenses are originally issued prior to a date one year after initial adoption of an international standard of qualification for such personnel; but they shall in any case apply to all personnel whose licenses remain valid five years after the date of adoption of such standard. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 43 Name and composition An organization to be named the International Civil Aviation Organization is formed by the Convention. It is made up of an Assembly, a Council, and such other bodies as may be necessary. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 44 Objectives The aims and objectives of the Organization are to develop the principles and techniques of international air navigation and to foster the planning and development of international air transport so as to: (a) Insure the safe and orderly growth of international civil aviation throughout the world; (b) Encourage the arts of aircraft design and operation for peaceful purposes; (c) Encourage the development of airways, airports, and air navigation facilities for international civil aviation; (d) Meet the needs of the peoples of the world for safe, regular, efficient and economical air transport; (e) Prevent economic waste caused by unreasonable competition; (f) Insure that the rights of contracting States are fully respected and that every contracting State has a fair opportunity to operate international airlines; (g) Avoid discrimination between contracting States; (h) Promote safety of flight in international air navigation; (i) Promote generally the development of all aspects of international civil aeronautics. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 45 Permanent Seat The permanent seat of the Organization shall be at such place as shall be determined at the final meeting of the Interim Assembly of the Provisional International Civil Aviation Organization set up by the Interim Agreement on International Civil Aviation signed at Chicago on December 7, 1944. The seat may be temporarily transferred elsewhere by decision of the Council, and otherwise than temporarily by decision of the Assembly, such decision to be taken by the number of votes specified by the Assembly. The number of votes so specified will not be less than three-fifths of the total number of contracting States. 1954 181 25-11-1954 1959 55 01-06-1959 16-05-1958

Article 46 First meeting of Assembly The first meeting of the Assembly shall be summoned by the Interim Council of the above-mentioned Provisional Organization as soon as the Convention has come into force, to meet at a time and place to be decided by the Interim Council. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 47 Legal capacity The Organization shall enjoy in the territory of each contracting State such legal capacity as may be necessary for the performance of its functions. Full juridical personality shall be granted wherever compatible with the constitution and laws of the State concerned. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 48 Meetings of Assembly and voting (a) The Assembly shall meet not less than once in three years and shall be convened by the Council at a suitable time and place. An extraordinary meeting of the Assembly may be held at any time upon the call of the Council or at the request of not less than one-fifth of the total number of contracting States addressed to the Secretary General. (b) All contracting States shall have an equal right to be represented at the meetings of the Assembly and each contracting State shall be entitled to one vote. Delegates representing contracting States may be assisted by technical advisers who may participate in the meetings but shall have no vote. (c) A majority of the contracting States is required to constitute a quorum for the meetings of the Assembly. Unless otherwise provided in this Convention, decisions of the Assembly shall be taken by a majority of the votes cast. 1963 31 27-02-1963 1976 18 04-02-1976 11-09-1975

Article 49 Powers and duties of Assembly The powers and duties of the Assembly shall be to: (a) Elect at each meeting its President and other officers; (b) Elect the contracting States to be represented on the Council, in accordance with the provisions of Chapter IX; (c) Examine and take appropriate action on the reports of the Council and decide on any matter referred to it by the Council; (d) Determine its own rules of procedure and establish such subsidiary commissions as it may consider to be necessary or desirable; (e) Vote annual budgets and determine the financial arrangements of the Organization, in accordance with the provisions of Chapter XII; (f) Review expenditures and approve the accounts of the Organization; (g) Refer, at its discretion, to the Council, to subsidiary commissions, or to any other body any matter within its sphere of action; (h) Delegate to the Council the powers and authority necessary or desirable for the discharge of the duties of the Organization and revoke of modify the delegations of authority at any time; (i) Carry out the appropriate provisions of Chapter XIII; (j) Consider proposals for the modification, or amendment of the provisions of this Convention and, if it approves of the proposals, recommend them to the contracting States in accordance with the provisions of Chapter XXI; (k) Deal with any matter within the sphere of action of the Organization not specifically assigned to the Council. 1954 182 25-11-1954 1957 25 16-02-1957 12-12-1956

Article 50 Composition and election of Council (a) The Council shall be a permanent body responsible to the Assembly. It shall be composed of thirty-six contracting States elected by the Assembly. An election shall be held at the first meeting of the Assembly and thereafter every three years, and the members of the Council so elected shall hold office until the next following election. (b) In electing the members of the Council, the Assembly shall give adequate representation to (1) the States of chief importance in air transport; (2) the States not otherwise included which make the largest contribution to the provision of facilities for international civil air navigation; and (3) the States not otherwise included whose designation will insure that all the major geographic areas of the world are represented on the Council. Any vacancy on the Council shall be filled by the Assembly as soon as possible; any contracting State so elected to the Council shall hold office for the unexpired portion of its predecessor's term of office. (c) No representative of a contracting State on the Council shall be actively associated with the operation of an international air service of financially interested in such a service. 1991 19 01-02-1991 2003 64 09-05-2003 28-11-2002

Article 51 President of Council The Council shall elect its President for a term of three years. He may be reelected. He shall have no vote. The Council shall elect from among its members one or more Vice Presidents who shall retain their right to vote when serving as acting President. The President need not be selected from among the representatives of the members of the Council but, if a representative is elected, his seat shall be deemed vacant and it shall be filled by the State which he represented. The duties of the President shall be to: (a) Convene meetings of the Council, the Air Transport Committee, and the Air Navigation Commission; (b) Serve as representative of the Council; and (c) Carry out on behalf of the Council the functions which the Council assigns to him. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 52 Voting in Council Decisions by the Council shall require approval by a majority of its members. The Council may delegate authority with respect to any particular matter to a committee of its members. Decisions of any committee of the Council may be appealed to the Council by any interested contracting State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 53 Participation without a vote Any contracting State may participate, without a vote, in the consideration by the Council and by its committees and commissions of any question which especially affects its interests. No member of the Council shall vote in the consideration by the Council of a dispute to which it is a party. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 54 Mandatory functions of Council The Council shall: (a) Submit annual reports to the Assembly; (b) Carry out the directions of the Assembly and discharge the duties and obligations which are laid on it by this Convention; (c) Determine its organization and rules of procedure; (d) Appoint and define the duties of an Air Transport Committee, which shall be chosen from among the representatives of the members of the Council, and which shall be responsible to it; (e) Establish an Air Navigation Commission, in accordance with the provisions of Chapter X; (f) Administer the finances of the Organization in accordance with the provisions of Chapters XII and XV; (g) Determine the emoluments of the President of the Council; (h) Appoint a chief executive officer who shall be called the Secretary General, and make provision for the appointment of such other personnel as may be necessary, in accordance with the provisions of Chapter XI; (i) Request, collect, examine and publish information relating to the advancement of air navigation and the operation of international air services, including information about the costs of operation and particulars of subsidies paid to airlines from public funds; (j) Report to contracting States any infraction of this Convention, as well as any failure to carry out recommendations or determinations of the Council; (k) Report to the Assembly any infraction of this Convention where a contracting State has failed to take appropriate action within a reasonable time after notice of the infraction; (l) Adopt, in accordance with the provisions of Chapter VI of this Convention, international standards and recommended practices; for convenience, designate them as Annexes to this Convention; and notify all contracting States of the action taken; (m) Consider recommendations of the Air Navigation Commission for amendment of the Annexes and take action in accordance with the provisions of Chapter XX; (n) Consider any matter relating to the Convention which any contracting State refers to it. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 55 Permissive functions of Council The Council may: (a) Where appropriate and as experience may show to be desirable, create subordinate air transport commissions on a regional or other basis and define groups of states or airlines with or through which it may deal to facilitate the carrying out of the aims of this Convention; (b) Delegate to the Air Navigation Commission duties additional to those set forth in the Convention and revoke or modify such delegations of authority at any time; (c) Conduct research in to all aspects of air transport and air navigation which are of international importance, communicate the results of its research to the contracting States, and facilitate the exchange of information between contracting States on air transport and air navigation matters; (d) Study any matters affecting the organization and operation of international air transport, including the international ownership and operation of international air services on trunk routes, and submit to the Assembly plans in relation thereto; (e) Investigate, at the request of any contracting State, any situation which may appear to present avoidable obstacles to the development of international air navigation; and after such investigation, issue such reports as may appear to it desirable. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 56 Nomination and appointment of Commission The Air Navigation Commission shall be composed of nineteen members appointed by the Council from among persons nominated by contracting States. These persons shall have suitable qualifications and experience in the science and practice of aeronautics. The Council shall request all contracting States to submit nominations. The President of the Air Navigation Commission shall be appointed by the Council. 1989 180 15-12-1989 2005 277 11-11-2005 18-04-2005

Article 57 Duties of Commission The Air Navigation Commission shall: (a) Consider, and recommend to the Council for adoption, modifications of the Annexes to this Convention; (b) Establish technical subcommissions on which any contracting State may be represented, if it so desires; (c) Advice the Council concerning the collection and communication to the contracting States of all information which it considers necessary and useful for the advancement of air navigation. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 58 Appointment of personnel Subject to any rules laid down by the Assembly and to the provisions of this Convention, the Council shall determine the method of appointment and of termination of appointment, the training, and the salaries, allowances, and conditions of service of the Secretary General and other personnel of the Organization, and may employ or make use of the services of nationals of any contracting State. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 59 International character of personnel The President of the Council, the Secretary General, and other personnel shall not seek or receive instructions in regard to the discharge of their responsibilities from any authority external to the Organization. Each contracting State undertakes fully to respect the international character of the responsibilities of the personnel and not to seek to influence any of its nationals in the discharge of their responsibilities. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 60 Immunities and privileges of personnel Each contracting State undertakes, so far as possible under its constitutional procedure, to accord to the President of the Council, the Secretary General, and the other personnel of the Organization, the immunities and privileges which are accorded to corresponding personnel of other public international organizations. If a general international agreement on the immunities and privileges of international civil servants is arrived at, the immunities and privileges accorded to the President, the Secretary General, and the other personnel of the Organization shall be the immunities and privileges accorded under that general international agreement. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 61 Budget and apportionment of expenses The Council shall submit to the Assembly annual budgets, annual statements of accounts and estimates of all receipts and expenditures. The Assembly shall vote the budgets with whatever modification it sees fit to prescribe, and, with the exception of assessments under Chapter XV to States consenting thereto, shall apportion the expenses of the Organization among the contracting States on the basis which it shall time to time determine. 1954 182 25-11-1954 1957 25 16-02-1957 12-12-1956

Article 62 Suspension of voting power The Assembly may suspend the voting power in the Assembly and in the Council of any contracting State that fails to discharge within a reasonable period its financial obligations to the Organization. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 63 Expenses of delegations and other representatives Each contracting State shall bear the expenses of its own delegation to the Assembly and the remuneration, travel, and other expenses of any person whom it appoints to serve on the Council, and of its nominees or representatives on any subsidiary committees or commissions of the Organization. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 64 Security arrangements The Organization may, with respect to air matters within its competence directly affecting world security, by vote of the Assembly enter into appropriate arrangements with any general organization set up by the nations of the world to preserve peace. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 65 Arrangements with other international bodies The Council, on behalf of the Organization, may enter into agreements with other international bodies for the maintenance of common services and for common arrangements concerning personnel and, with the approval of the Assembly, may enter into such other arrangements as may facilitate the work of the Organization. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 66 Functions relating to other agreements (a) International Air Services Transit Agreement International Air Transport Agreement The Organization shall also carry out the functions placed upon it by theand by thedrawn up at Chicago on December 7, 1944 in accordance with the terms and conditions therein set forth. (b) International Air Services Transit Agreement International Air Transport Agreement Members of the Assembly and the Council who have not accepted theor thedrawn up at Chicago on December 7, 1944 shall not have the right to vote on any questions referred to the Assembly or Council under the provisions of the relevant Agreement. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 67 File reports with Council Each contracting State undertakes that its international airlines shall, in accordance with requirements laid down by the Council, file with the Council traffic reports, cost statistics and financial statements showing among other things all receipts and the sources thereof. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 68 Designation of routes and airports Each contracting State may, subject to the provisions of this Convention, designate the route to be followed within its territory by any international air service and the airports which any such service may use. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 69 Improvement of air navigation facilities If the Council is of the opinion that the airports or other air navigation facilities, including radio and meteorological services, of a contracting State are not reasonably adequate for the safe, regular, efficient, and economical operation of international air services, present or contemplated, the Council shall consult with the State directly concerned, and other States affected, with a view to finding means by which the situation may be remedied, and may make recommendations for that purpose. No contracting State shall be guilty of an infraction of this Convention if it fails to carry out these recommendations. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 70 Financing of air navigation facilities A contracting State, in the circumstances arising under the provisions of Article 69, may conclude an arrangement with the Council for giving effect to such recommendations. The State may elect to bear all of the costs involved in any such arrangement. If the State does not so elect, the Council may agree, at the request of the State, to provide for all or a portion of the costs 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 71 Provision and maintenance of facilities by Council If a contracting State so requests, the Council may agree to provide, man, maintain, and administer any or all of the airports and other air navigation facilities, including radio and meteorological services, required in its territory for the safe, regular, efficient and economical operation of the international air services of the other contracting States, and may specify just and reasonable charges for the use of the facilities provided. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 72 Acquisition or use of land Where land is needed for facilities financed in whole or in part by the Council at the request of a contracting State, that State shall either provide the land itself, retaining title if it wishes, or facilitate the use of the land by the Council on just and reasonable terms and in accordance with the laws of the State concerned. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 73 Expenditure and assessment of funds Within the limit of the funds which may be made available to it by the Assembly under Chapter XII, the Council may make current expenditures for the purposes of this Chapter from the general funds of the Organization. The Council shall assess the capital funds required for the purposes of this Chapter in previously agreed proportions over a reasonable period of time to the contracting States consenting thereto whose airlines use the facilities. The Council may also assess to States that consent any working funds that are required. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 74 Technical assistance and utilization of revenues When the Council, at the request of a contracting State, advances funds or provides airports or other facilities in whole or in part, the arrangement may provide, with the consent of that State, for technical assistance in the supervision and operation of the airports and other facilities, and for the payment, from the revenues derived from the operation of the airports and other facilities, of the operating expenses of the airports and the other facilities, and of interest and amortization charges. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 75 Taking over of facilities from Council A contracting State may at any time discharge any obligation into which it has entered under Article 70, and take over airports and other facilities which the Council has provided in its territory pursuant to the provisions of Articles 71 and 72, by paying to the Council an amount which in the opinion of the Council is reasonable in the circumstances. If the State considers that the amount fixed by the Council is unreasonable it may appeal to the Assembly against the decision of the Council and the Assembly may confirm or amend the decision of the Council. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 76 Return of funds Funds obtained by the Council through reimbursement under Article 15 and from receipts of interest and amortization payments under Article 74 shall, in the case of advances originally financed by States under Article 73, be returned to the States which were originally assessed in the proportion of their assessments, as determined by the Council. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 77 Joint operating organizations permitted Nothing in this Convention shall prevent two or more contracting States from constituting joint air transport operating organizations or international operating agencies and from pooling their air services on any routes or in any regions, but such organizations or agencies and such pooled services shall be subject to all the provisions of this Convention, including those relating to the registration of agreements with the Council. The Council shall determine in what manner the provisions of this Convention relating to nationality of aircraft shall apply to aircraft operated by international operating agencies. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 78 Function of Council The Council may suggest to contracting States concerned that they form joint organizations to operate air services on any routes or in any regions. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 79 Participation in operating organizations A State may participate in joint operating organizations or in pooling arrangements, either through its government or through an airline company or companies designated by its government. The companies may, at the sole discretion of the State concerned, be state-owned or partly state-owned or privately owned. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 80 Paris and Habana Conventions Each contracting State undertakes, immediately upon the coming into force of this Convention, to give notice of denunciation of the Convention relating to the Regulation of Aerial Navigation signed at Paris on October 13, 1919 or the Convention on Commercial Aviation signed at Habana on February 20, 1928, if it is a party to either. As between contracting States, this Convention supersedes the Conventions of Paris and Habana previously referred to. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 81 Registration of existing agreements All aeronautical agreements which are in existence on the coming into force of this Convention, and which are between a contracting State and any other State or between an airline of a contracting State and any other State or the airline of any other State, shall be forthwith registered with the Council. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 82 Abrogation of inconsistent arrangements The contracting States accept this Convention as abrogating all obligations and understandings between them which are inconsistent with its terms, and undertake not to enter into any such obligations and understandings. A contracting State which, before becoming a member of the Organization has undertaken any obligations toward a non-contracting State or a national of a contracting State or of a non-contracting State inconsistent with the terms of this Convention, shall take immediate steps to procure its release from the obligations. If an airline of any contracting State has entered into any such inconsistent obligations, the State of which it is a national shall use its best efforts to secure their termination forthwith and shall in any event cause them to be terminated as soon as such action can lawfully be taken after the coming into force of this Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 83 Registration of new arrangements Subject to the provisions of the preceding Article, any contracting State may make arrangements not inconsistent with the provisions of this Convention. Any such arrangement shall be forthwith registered with the Council, which shall make it public as soon as possible. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 83 bis Transfer of certain functions and duties (a) Notwithstanding the provisions of Articles 12, 30, 31 and 32 (a), when an aircraft registered in a contracting State is operated pursuant to an agreement for the lease, charter or interchange of the aircraft or any similar arrangement by an operator who has his principal place of business or, if he has no such place of business, his permanent residence in another contracting State, the State of registry may, by agreement with such other State, transfer to it all or part of its functions and duties as State of registry in respect of that aircraft under Articles 12, 30, 31 and 32 (a). The State of registry shall be relieved of responsibility in respect of the functions and duties transferred. (b) The transfer shall not have effect in respect of other contracting States before either the agreement between States in which it is embodied has been registered with the Council and made public pursuant to Article 83 or the existence and scope of the agreement have been directly communicated to the authorities of the other contracting State or States concerned by a State party to the agreement. (c) The provisions of paragraphs (a) and (b) above shall also be applicable to cases covered by Article 77. 1981 85 07-05-1981 1998 211 16-09-1998 20-06-1997

Article 84 Settlement of disputes ad hoc If any disagreement between two or more contracting States relating to the interpretation or application of this Convention and its Annexes cannot be settled by negotiation, it shall, on the application of any State concerned in the disagreement, be decided by the Council. No member of the Council shall vote in the consideration by the Council of any dispute to which it is a party. Any contracting State may, subject to Article 85, appeal from the decision of the Council to anarbitral tribunal agreed upon with the other parties to the dispute or to the Permanent Court of International Justice. Any such appeal shall be notified to the Council within sixty days of receipt of notification of the decision of the Council. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 85 Arbitration procedure If any contracting State party to a dispute in which the decision of the Council is under appeal has not accepted the statute of the Permanent Court of International Justice and the contracting States parties to the dispute cannot agree on the choice of the arbitral tribunal, each of the contracting States parties to the dispute shall name a single arbitrator who shall name an umpire. If either contracting State party to the dispute fails to name an arbitrator within a period of three months from the date of the appeal, an arbitrator shall be named on behalf of that State by the President of the Council from a list of qualified and available persons maintained by the Council. If, within thirty days, the arbitrators cannot agree on an umpire, the President of the Council shall designate an umpire from the list previously referred to. The arbitrators and the umpire shall then jointly constitute an arbitral tribunal. Any arbitral tribunal established under this or the preceding Article shall settle its own procedure and give its decisions by majority vote, provided that the Council may determine procedural questions in the event of any delay which in the opinion of the Council is excessive. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 86 Appeals Unless the Council decides otherwise, any decision by the Council on whether international airline is operating in conformity with the provisions of this Convention shall remain in effect unless reversed on appeal. On any other matter, decisions of the Council shall, if appealed from, be suspended until the appeal is decided. The decisions of the Permanent Court of International Justice and of an arbitral tribunal shall be final and binding. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 87 Penalty for non-conformity by airline Each contracting State undertakes not to allow the operation of an airline of a contracting State through the airspace above its territory if the Council has decided that the airline concerned is not conforming to a final decision rendered in accordance with the previous Article. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 88 Penalty for non-conformity by State The Assembly shall suspend the voting power in the Assembly and in the Council of any contracting State that is found in default under the provisions of this Chapter. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 89 War and emergency conditions In case of war, the provisions of this Convention shall not affect the freedom of action of any of the contracting States affected, whether as belligerents or as neutrals. The same principle shall apply in the case of any contracting State which declares a state of national emergency and notifies the fact to the Council. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 90 Adoption and amendment of Annexes (a) The adoption by the Council of the Annexes described in Article 54, subparagraph (1), shall require the vote of two-thirds of the Council at a meeting called for that purpose and shall then be submitted by the Council to each contracting State. Any such Annex or any amendment of an Annex shall become effective within three months after its submission to the contracting States or at the end of such longer period of time as the Council may prescribe, unless in the meantime, a majority of the contracting States register their disapproval with the Council. (b) The Council shall immediately notify all contracting States of the coming into force of any Annex or amendment thereto. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 91 Ratification of Convention (a) This Convention shall be subject to ratification by the signatory States. The instruments of ratification shall be deposited in the archives of the Government of the United States of America, which shall give notice of the date of the deposit to each of the signatory and adhering States. (b) As soon as this Convention has been ratified or adhered to by twenty-six States it shall come into force between them on the thirtieth day after deposit of the twenty-sixth instrument. It shall come into force for each State ratifying thereafter on the thirtieth day after the deposit of its instrument of ratification. (c) It shall be the duty of the Government of the United States of America to notify the government of each of the signatory and adhering States of the date on which this Convention comes into force. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 92 Adherence to Convention (a) This Convention shall be open for adherence by members of the United Nations and States associated with them, and States which remained neutral during the present world conflict. (b) Adherence shall be effected by a notification addressed to the Government of the United States of America and shall take effect as from the thirtieth day from the receipt of the notification by the Government of the United States of America, which shall notify all the contracting States. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 93 Admission of other States States other than those provided for in Articles 91 and 92 (a) may, subject to approval by any general international organization set up by the nations of the world to preserve peace, be admitted to participation in this Convention by means of a four-fifths vote of the Assembly and on such conditions as the Assembly may prescribe: provided that in each case the assent of any Sate invaded or attacked during the present war by the State seeking admission shall be necessary. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 93bis (A) Notwithstanding the provisions of Articles 91, 92 and 93, above, (1) A State whose government the General Assembly of the United Nations has recommended be debarred from membership in international agencies established by or brought into relationship with the United Nations shall automatically cease to be a member of the International Civil Aviation Organization; (2) A State which has been expelled from membership in the United Nations shall automatically cease to be a member of the International Civil Aviation Organization unless the General Assembly of the United Nations attaches to its act of expulsion a recommendation to the contrary. (B) A State which ceases to be a member of the International Civil Aviation Organization as a result of the provisions of paragraph (A) above may, after approval by the General Assembly of the United Nations, be readmitted to the International Civil Aviation Organization upon application and upon approval by a majority of the Council. (C) Members of the Organization which are suspended from the exercise of the rights and privileges of membership of the United Nations shall, upon the request of the latter, be suspended from the rights and privileges of membership in this Organization 1954 47 14-05-1954 1962 35 19-04-1962 20-03-1961

Article 94 Amendment of Convention (a) Any proposed amendment to this Convention must be approved by a two-thirds vote of the Assembly and shall then come into force in respect of States which have ratified such amendment when ratified by the number of contracting States specified by the Assembly. The number so specified shall not be less than two-thirds of the total number of contracting States. (b) If in its opinion the amendment is of such a nature as to justify this course, the Assembly in its resolution recommending adoption may provide that any State which has not ratified within, a specified period after the amendment has come into force shall thereupon cease to be a member of the Organization and a party to the Convention. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 95 Denunciation of Convention (a) Any contracting State may give notice of denunciation of this Convention three years after its coming into effect by notification addressed to the Government of the United States of America, which shall at once inform each of the contracting States. (b) Denunciation shall take effect one year from the date of the receipt of the notification and shall operate only as regards the State effecting the denunciation. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 13 08-02-2016 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Article 96 For the purpose of this Convention the expression: (a) „Air service” means any scheduled air service performed by aircraft for the public transport of passengers, mail or cargo. (b) „International air service” means an air service which passes through the air space over the territory of more than one State. (c) „Airline” means any air transport enterprise offering or operating an international air service. (d) „Stop for non-traffic purposes” means a landing for any purpose other than taking on or discharging passengers, cargo or mail. 1947 H 165 04-07-1947 03-06-1947 1954 18 20-02-1954 25-04-1947

Artikel 1 Soevereiniteit De Verdragsluitende Staten erkennen dat elke Staat de volledige en uitsluitende soevereiniteit heeft over de luchtruimte boven zijn grondgebied. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 2 Grondgebied Voor de toepassing van dit Verdrag wordt het grondgebied van een Staat geacht te omvatten het grondgebied en de daaraan grenzende territoriale wateren welke staan onder de soevereiniteit, suzereiniteit, bescherming of het mandaat van die Staat. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 3 Burgerluchtvaartuigen en staatsluchtvaartuigen (a) Dit Verdrag is uitsluitend van toepassing op burgerluchtvaartuigen, niet op staatsluchtvaartuigen. (b) Luchtvaartuigen, in gebruik voor militaire diensten, douane en politiediensten worden geacht staatsluchtvaartuigen te zijn. (c) Geen staatsluchtvaartuig van een Verdragsluitende Staat mag over het grondgebied van een andere Staat vliegen of daarop landen, anders dan met vergunning krachtens een speciale regeling of anderszins en overeenkomstig de bepalingen daarvan. (d) De Verdragsluitende Staten verbinden zich bij het uitvaardigen van voorschriften voor hun staatsluchtvaartuigen de veiligheid van het verkeer met burgerluchtvaartuigen in het oog te zullen houden. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 3 bis a Handvest van de Verenigde Naties De Verdragsluitende Staten erkennen dat elke Staat zich ervan dient te onthouden over te gaan tot het gebruik van wapens tegen burgerluchtvaartuigen tijdens de vlucht en dat, in geval van onderschepping, het leven van personen aan boord en de veiligheid van luchtvaartuigen niet in gevaar mogen worden gebracht. Deze bepaling mag niet zo worden uitgelegd dat daardoor op enigerlei wijze de rechten en plichten van Staten vervat in hetworden gewijzigd. b De Verdragsluitende Staten erkennen dat elke Staat, in de uitoefening van zijn soevereiniteit, gerechtigd is de landing op een daartoe aangewezen vliegveld te eisen van een burgerluchtvaartuig dat zonder vergunning boven zijn grondgebied vliegt of indien er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat dit luchtvaartuig wordt gebruikt voor doeleinden die onverenigbaar zijn met de strekking van dit Verdrag; een Staat is tevens gerechtigd een dergelijk luchtvaartuig iedere andere instructie te geven ten einde dergelijke schendingen te beëindigen. Hiertoe kunnen de Verdragsluitende Staten alle passende maatregelen nemen, die verenigbaar zijn met de daarop betrekking hebbende regels van het internationale recht, waaronder de daarop betrekking hebbende bepalingen van dit Verdrag, in het bijzonder lid a van dit artikel. Elke Verdragsluitende Staat stemt ermede in zijn van kracht zijnde voorschriften betreffende de onderschepping van burgerluchtvaartuigen te publiceren. c Elk burgerluchtvaartuig dient een bevel, gegeven in overeenstemming met het bepaalde in lid b van dit artikel, op te volgen. Elke Verdragsluitende Staat neemt alle noodzakelijke bepalingen in zijn nationale wetten of voorschriften op ten einde het opvolgen van dergelijke bevelen verplicht te stellen voor elk burgerluchtvaartuig dat in die Staat is geregistreerd of wordt geëxploiteerd door een exploitant die zijn hoofdkantoor of zijn vaste woonplaats in deze Staat heeft. Elke Verdragsluitende Staat stelt iedere schending van zodanige toepasselijke wetten of voorschriften strafbaar met strenge straffen en brengt de zaak voor zijn bevoegde autoriteiten overeenkomstig zijn wetten of voorschriften. d Elke Verdragsluitende Staat neemt passende maatregelen ten einde het opzettelijke gebruik van een burgerluchtvaartuig dat in die Staat is geregistreerd of wordt geëxploiteerd door een exploitant die zijn hoofdkantoor of zijn vaste woonplaats in deze Staat heeft, voor alle doeleinden die onverenigbaar zijn met de strekking van dit Verdrag, te voorkomen. Deze bepaling laat onverlet het bepaalde in lid a en doet niets af aan het bepaalde in de leden b en c van dit artikel. 1984 105 04-09-1984 1999 6 13-01-1999 01-10-1998

Artikel 4 Misbruik van de burgerluchtvaart Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich de burgerluchtvaart niet te gebruiken voor doeleinden welke onverenigbaar zijn met de strekking van dit Verdrag. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 5 Recht van niet-geregelde vluchten Elke Verdragsluitende Staat stemt ermede in dat alle luchtvaartuigen van de andere Verdragsluitende Staten, in gebruik anders dan op geregelde internationale luchtdiensten, met inachtneming van de bepalingen van dit Verdrag, het recht hebben zijn grondgebied binnen te vliegen of erover te vliegen zonder tussenlanding en er te landen anders dan voor verkeersdoeleinden, zonder voorafgaande vergunning, behoudens het recht van de Staat over wiens grondgebied wordt gevlogen, landing te eisen. Elke Verdragsluitende Staat behoudt zich echter, om redenen van vliegveiligheid, het recht voor, luchtvaartuigen welke zich willen begeven boven gebieden die ontoegankelijk zijn of waar niet voldoende luchtverkeersfaciliteiten aanwezig zijn, op te dragen voorgeschreven routes te volgen of voor zodanige vluchten speciale vergunning te verkrijgen. Indien zodanige luchtvaartuigen gebruikt worden voor het vervoer van passagiers, goederen of post tegen vergoeding of beloning, anders dan op geregelde internationale luchtdiensten, hebben zij bovendien, met inachtneming van het bepaalde in artikel 7, het recht passagiers, goederen of post op te nemen of af te zetten, behoudens het recht van een Staat waar zulk opnemen of afzetten plaatsvindt, om zodanige bepalingen, voorwaarden of beperkingen te stellen, als hem wenselijk voorkomen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 6 Geregelde luchtdiensten Geen geregelde internationale luchtdienst mag worden geëxploiteerd over of tot in het grondgebied van een Verdragsluitende Staat anders dan met de speciale toestemming of vergunning van die Staat en overeenkomstig de voorwaarden verbonden aan een zodanige toestemming of vergunning. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 7 Cabotage Elke Verdragsluitende Staat heeft het recht aan de luchtvaartuigen van andere Verdragsluitende Staten vergunning te weigeren tot het opnemen binnen zijn grondgebied van passagiers, post en goederen tot vervoer tegen vergoeding of beloning bestemd voor een ander punt binnen zijn grondgebied. Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich geen regelingen te treffen waarmede aan enige andere Staat of aan een luchtvaartmaatschappij van enige andere Staat bij uitsluiting een zodanig recht uitdrukkelijk wordt toegekend of waardoor van enige andere Staat een zodanig uitsluitend recht wordt verkregen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 8 Onbemande luchtvaartuigen Geen luchtvaartuig dat zonder bestuurder kan vliegen, mag zonder bestuurder vliegen over het grondgebied van een Verdragsluitende Staat anders dan met de speciale vergunning van die Staat en overeenkomstig de voorwaarden verbonden aan een zodanige vergunning. Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich te waarborgen dat de vlucht van zulk een luchtvaartuig zonder bestuurder in gebieden opengesteld voor burgerluchtvaartuigen zodanig wordt gecontroleerd, dat gevaar voor burgerluchtvaartuigen wordt voorkomen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 9 Verboden gebieden (a) Elke Verdragsluitende Staat kan, om redenen van militaire noodzaak of openbare veiligheid, het uitoefenen van de luchtvaart met luchtvaartuigen van andere Staten boven bepaalde delen van zijn grondgebied op eenvormige wijze beperken of verbieden, mits terzake geen onderscheid wordt gemaakt tussen de luchtvaartuigen, gebruikt op geregelde internationale luchtdiensten van de Staat wiens grondgebied in het geding is en de luchtvaartuigen van andere Verdragsluitende Staten welke op dezelfde wijze worden gebruikt. Zodanige verboden gebieden dienen redelijke afmetingen te hebben en zodanig te zijn gelegen dat zij niet onnodig de luchtvaart hinderen. Beschrijvingen van zodanige verboden gebieden op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat, zowel als latere wijzigingen daarin, moeten zo spoedig mogelijk aan de andere Verdragsluitende Staten en aan de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie worden medegedeeld. (b) Elke Verdragsluitende Staat behoudt zich tevens het recht voor, in buitengewone omstandigheden of in tijd van nood, dan wel in het belang van de openbare veiligheid, met onmiddellijke inwerkingtreding de uitoefening van de luchtvaart over zijn gehele grondgebied of een deel daarvan tijdelijk te beperken of te verbieden, onder voorwaarde dat zodanig (e) beperking of verbod zonder onderscheid van nationaliteit van toepassing zal zijn op luchtvaartuigen van alle andere Staten. (c) Elke Verdragsluitende Staat kan op grond van door hem uitgevaardigde voorschriften eisen dat luchtvaartuigen die gebieden als onder (a) en (b) bedoeld, binnenvliegen, zo spoedig mogelijk daarna landen op een aangewezen luchthaven binnen zijn grondgebied. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 10 Landing op douaneluchthaven Behoudens de gevallen waarin op grond van de bepalingen van dit Verdrag of van een speciale vergunning, luchtvaartuigen zonder landing over het grondgebied van een Verdragsluitende Staat mogen vliegen, moet elk luchtvaartuig dat het grondgebied van een Verdragsluitende Staat binnenvliegt, indien de reglementen van die Staat zulks eisen, landen op een door die Staat aangewezen luchthaven voor douanecontrole en ander onderzoek. Bij vertrek uit het grondgebied van een Verdragsluitende Staat, moet een zodanig luchtvaartuig vertrekken van een eveneens door die Staat aangewezen douaneluchthaven. Bijzonderheden omtrent alle aangewezen douaneluchthavens worden door de Staat bekendgemaakt en gezonden aan de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, opgericht krachtens Deel II van dit Verdrag, ter mededeling aan alle andere Verdragsluitende Staten. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 11 Toepasselijkheid van luchtvaartvoorschriften Met inachtneming van de bepalingen van dit Verdrag dienen de wetten en voorschriften van een Verdragsluitende Staat betreffende de toelating tot of het vertrek uit zijn grondgebied van luchtvaartuigen gebruikt in de internationale luchtvaart of betreffende de exploitatie van en het vliegen met zulke luchtvaartuigen, zolang zij zich binnen zijn grondgebied bevinden, zonder onderscheid van nationaliteit, van toepassing te zijn op de luchtvaartuigen van alle Verdragsluitende Staten; deze wetten en voorschriften moeten door deze luchtvaartuigen worden nagekomen bij het binnenvliegen of verlaten van het grondgebied of gedurende het verblijf binnen het grondgebied van die Staat. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 12 Luchtverkeersregels Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich maatregelen te treffen ten einde te verzekeren dat elk luchtvaartuig dat over zijn grondgebied vliegt of zich binnen zijn grondgebied beweegt en elk luchtvaartuig dat zijn nationaliteitskenmerk draagt, waar het zich ook bevindt, de aldaar van kracht zijnde regels en voorschriften inzake het vliegen en het zich bewegen van luchtvaartuigen in acht neemt. Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich zijn eigen voorschriften op dit gebied zoveel mogelijk in overeenstemming te brengen met die, welke van tijd tot tijd uit hoofde van dit Verdrag worden vastgesteld. Boven volle zee zijn de krachtens dit Verdrag vastgestelde bepalingen van kracht. Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich de vervolging van allen die de toepasselijke voorschriften overtreden te verzekeren. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 13 Voorschriften voor toelating en in- en uitklaring De wetten en voorschriften van een Verdragsluitende Staat betreffende de toelating tot of het vertrek uit zijn grondgebied van passagiers, bemanningen of lading van luchtvaartuigen, zoals voorschriften betreffende toelating, in- en uitklaring, immigratie, paspoorten, douane en quarantaine, moeten door of vanwege deze passagiers, bemanningen dan wel ten behoeve van deze lading bij binnenkomst in of vertrek uit of tijdens het verblijf binnen het grondgebied van die Staat worden nagekomen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 14 Voorkoming van verbreiding van ziekten Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich doeltreffende maatregelen te nemen tot het voorkomen van de verbreiding, door middel van de luchtvaart, van cholera, vlektyfus (epidemische), pokken, gele koorts, pest en zodanige andere besmettelijke ziekten als de Verdragsluitende Staten van tijd tot tijd zullen besluiten aan te wijzen; te dien einde onderhouden de Verdragsluitende Staten nauw contact met de instanties die bemoeienis hebben met de internationale voorschriften inzake gezondheidsmaatregelen van toepassing op luchtvaartuigen. Dit overleg laat de toepassing van bestaande internationale verdragen op dit gebied, waarbij de Verdragsluitende Staten partij kunnen zijn, onverlet. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 15 Luchthavenrechten en soortgelijke heffingen Elke luchthaven in een Verdragsluitende Staat, opengesteld voor openbaar gebruik door zijn eigen luchtvaartuigen, is eveneens, behoudens het bepaalde in artikel 68, onder gelijke voorwaarden opengesteld voor de luchtvaartuigen van alle andere Verdragsluitende Staten. Deze gelijke voorwaarden hebben betrekking op het gebruik door luchtvaartuigen van iedere Verdragsluitende Staat van alle luchtverkeersfaciliteiten, radiodiensten en meteorologische diensten inbegrepen, welke voor openbaar gebruik voor de veiligheid van de luchtvaart en een vlot luchtverkeer ter beschikking kunnen worden gesteld. De heffingen opgelegd door of met toestemming van een Verdragsluitende Staat voor het gebruik van zodanige luchthavens en luchtverkeersfaciliteiten door de luchtvaartuigen van een andere Verdragsluitende Staat mogen niet hoger zijn: Al deze heffingen worden openbaar gemaakt en medegedeeld aan de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, met dien verstande dat, op verzoek van een belanghebbende Verdragsluitende Staat, de heffingen in rekening gebracht voor het gebruik van luchthavens en andere faciliteiten, onderworpen worden aan een onderzoek door de Raad, die daarover verslag uitbrengt en aanbevelingen doet ter overweging van de daarbij betrokken Staat of Staten. Geen tarieven, rechten of andere heffingen mogen door een Verdragsluitende Staat worden opgelegd voor het enkele recht van het vliegen over, het binnenvliegen in of het vertrek uit zijn grondgebied door een luchtvaartuig van een Verdragsluitende Staat of van daarmede vervoerde personen of eigendommen. (a) ten aanzien van niet op geregelde internationale luchtdiensten gebruikte luchtvaartuigen, dan die welke zouden moeten worden betaald door zijn eigen luchtvaartuigen van hetzelfde type gebruikt voor dezelfde doeleinden, en (b) ten aanzien van op geregelde internationale luchtdiensten gebruikte luchtvaartuigen, dan die welke zouden moeten worden betaald door zijn eigen luchtvaartuigen gebruikt in soortgelijke internationale luchtdiensten. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 16 Doorzoeken van luchtvaartuigen De bevoegde autoriteiten van elk van de Verdragsluitende Staten hebben het recht zonder onredelijke vertraging luchtvaartuigen van de andere Verdragsluitende Staten bij landing of vertrek te doorzoeken en de bewijzen en andere bescheiden, door dit Verdrag voorgeschreven, te controleren. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 17 Nationaliteit van luchtvaartuigen Luchtvaartuigen hebben de nationaliteit van de Staat waar zij zijn ingeschreven. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 18 Dubbele inschrijving Een luchtvaartuig kan niet rechtsgeldig in meer dan een Staat zijn ingeschreven, maar het kan van de ene Staat naar een andere worden overgeschreven. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 19 Nationale wetten inzake inschrijving De inschrijving of overschrijving van luchtvaartuigen in een Verdragsluitende Staat geschiedt overeenkomstig zijn wetten en voorschriften. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 20 Voeren van kenmerken Elk luchtvaartuig gebruikt in de internationale luchtvaart, moet het aan dat luchtvaartuig toegekende nationaliteits- en inschrijvingskenmerk voeren. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 21 Rapporten omtrent inschrijvingen Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich aan iedere andere Verdragsluitende Staat of aan de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie op verzoek inlichtingen te verstrekken betreffende de inschrijving en de eigendom van elk in die Staat ingeschreven luchtvaartuig. Bovendien doet elke Verdragsluitende Staat aan de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, volgens door deze te stellen richtlijnen, rapporten toekomen, waarin de beschikbare, ter zake betrekkelijke gegevens voorkomen betreffende de eigendom van en het toezicht op luchtvaartuigen in die Staat ingeschreven en gewoonlijk gebruikt in de internationale luchtvaart. De aldus door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie verkregen gegevens worden door haar, op verzoek, ter beschikking van de andere Verdragsluitende Staten gesteld. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 22 Vergemakkelijking van formaliteiten Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich door middel van speciale voorschriften of anderszins, alle uitvoerbare maatregelen te treffen om het verkeer met luchtvaartuigen tussen de grondgebieden van de Verdragsluitende Staten te vergemakkelijken en te bespoedigen en onnodige vertragingen voor luchtvaartuigen, bemanningen, passagiers en lading te voorkomen, in het bijzonder met betrekking tot de toepassing van wetten inzake de immigratie, quarantaine, douane en in- en uitklaring. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 23 Douane- en immigratiebepalingen Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich, voorzover hij zulks uitvoerbaar acht, douane- en immigratiebepalingen vast te stellen met betrekking tot de internationale luchtvaart overeenkomstig de werkwijzen welke op grond van dit Verdrag van tijd tot tijd kunnen worden vastgesteld of aanbevolen. Niets in dit Verdrag mag worden uitgelegd als een beletsel voor de instelling van vrijhavens voor de luchtvaart. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 24 Douanerechten (a) Luchtvaartuigen op een vlucht naar, van of over het grondgebied van een andere Verdragsluitende Staat, moeten met inachtneming van de douanevoorschriften van die Staat tijdelijk vrij van rechten worden toegelaten. Brandstoffen, smeeroliën, reserveonderdelen, gewone uitrustingsstukken en voorraden, welke zich aan boord van een luchtvaartuig van een Verdragsluitende Staat bevinden bij aankomst op het grondgebied van een andere Verdragsluitende Staat en welke zich nog aan boord bevinden bij het vertrek van het grondgebied van die Staat worden vrijgesteld van douanerechten, inspectie-kosten of soortgelijke nationale of plaatselijke rechten en kosten. Deze vrijstelling is niet van toepassing op geloste hoeveelheden of goederen, tenzij zulks geschiedt krachtens de douanevoorschriften van de Staat, welke kunnen eisen dat zij onder douanetoezicht moeten blijven. (b) Reserveonderdelen en uitrustingsstukken welke op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat worden ingevoerd om te worden verwerkt of gebruikt in een luchtvaartuig van een andere Verdragsluitende Staat gebruikt in de internationale luchtvaart, dienen vrij van douanerechten te worden toegelaten, mits de voorschriften van de betrokken Staat, welke kunnen bepalen dat de goederen onder douanetoezicht en -controle blijven, worden nageleefd. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 25 In nood verkerende luchtvaartuigen Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich, zodanige maatregelen te treffen voor hulpverlening aan luchtvaartuigen, die boven zijn grondgebied in nood verkeren, als hij uitvoerbaar acht en onder toezicht van zijn eigen autoriteiten de eigenaren van het luchtvaartuig of de autoriteiten van de Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven, toe te staan zodanige bijstand te verlenen als de omstandigheden noodzakelijk maken. Elke Verdragsluitende Staat doet opsporing van vermiste luchtvaartuigen geschieden in geordende samenwerking volgens maatregelen welke op grond van dit Verdrag van tijd tot tijd kunnen worden aanbevolen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 26 Onderzoek van ongevallen Indien een luchtvaartuig van een Verdragsluitende Staat binnen het grondgebied van een andere Verdragsluitende Staat een ongeval overkomt dat dood of ernstige verwonding ten gevolge heeft of dat wijst op een ernstig technisch gebrek aan het luchtvaartuig of in de luchtverkeersfaciliteiten, stelt de Staat waarin het ongeval plaatsheeft een onderzoek in naar de omstandigheden van het ongeval, overeenkomstig, voor zover zijn wetten dit toestaan, de procedure welke door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie kan worden aanbevolen. Aan de Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven dient gelegenheid te worden gegeven waarnemers te benoemen om bij het onderzoek aanwezig te zijn, en de Staat die het onderzoek instelt, dient het rapport en de bevindingen terzake aan die Staat toe te zenden. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 27 Vrijwaring van beslag wegens inbreuk op octrooien (a) Indien daarvoor vergunning is verleend, heeft het binnenkomen van een luchtvaartuig van een Verdragsluitende Staat in het grondgebied van een andere Verdragsluitende Staat of het overvliegen van het grondgebied van zodanige Staat met of zonder landing, indien dit luchtvaartuig wordt gebruikt in de internationale luchtvaart, niet tot gevolg het leggen van beslag op, of het vasthouden van het luchtvaartuig of het aansprakelijk stellen van de eigenaar of exploitant daarvan, dan wel van enige andere inmenging door of vanwege die Staat of enige persoon daarin, op grond van het feit dat de bouw, het mechanisme, de onderdelen, de uitrustingsstukken of het gebruik van het luchtvaartuig inbreuk maken op enig octrooi, ontwerp of model, dat behoorlijk is verleend of geregistreerd in de Staat in het grondgebied waarvan het luchtvaartuig is binnengekomen, terwijl wordt overeengekomen dat in geen geval zekerheidstelling in verband met de vorenstaande vrijwaring van het leggen van beslag op of het vasthouden van het luchtvaartuig zal worden geëist in de Staat waarin het luchtvaartuig is binnengekomen. (b) De bepalingen onder (a) van dit artikel zijn ook van toepassing op de opslag van reserveonderdelen en reserve-uitrustingsstukken voor luchtvaartuigen en op het recht deze te gebruiken en te verwerken bij het herstellen van een luchtvaartuig van een Verdragsluitende Staat op het grondgebied van een andere Verdragsluitende Staat, mits geen geoctrooieerd onderdeel of uitrustingsstuk, dat op deze wijze is opgeslagen, binnen die Staat wordt verkocht of verspreid dan wel voor handelsdoeleinden uit de Verdragsluitende Staat waarin het luchtvaartuig is binnengekomen, wordt uitgevoerd. (c) De voorrechten van dit artikel zijn slechts van toepassing op de Staten, die partij zijn bij dit Verdrag die (1) aangesloten zijn bij het Internationale Verdrag voor de bescherming van de Industriële Eigendom en de wijzigingen daarvan dan wel (2) octrooiwetten hebben uitgevaardigd, welke uitvindingen gedaan door de onderdanen van de andere Staten die partij zijn bij dit Verdrag, erkennen en voldoende beschermen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 28 Luchtverkeersfaciliteiten en standaardsystemen Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich, voor zover zulks door hem uitvoerbaar is (a) op zijn grondgebied luchthavens, radiodiensten, meteorologische diensten en andere luchtverkeersfaciliteiten ter beschikking te stellen overeenkomstig de normen en werkwijzen, welke van tijd tot tijd op grond van dit Verdrag worden aanbevolen of vastgesteld; (b) de geschikte standaardsystemen voor de berichtenwisseling, codes, tekens, seinen, verlichting en andere operationele gebruiken en voorschriften te aanvaarden en in werking te stellen, welke van tijd tot tijd op grond van dit Verdrag kunnen worden aanbevolen of vastgesteld; (c) mede te werken aan internationale maatregelen ter verzekering van de publikatie van luchtvaartkaarten, in overeenstemming met de normen welke van tijd tot tijd op grond van dit Verdrag kunnen worden aanbevolen of vastgesteld. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 29 In luchtvaartuigen mede te voeren bescheiden In ieder luchtvaartuig van een Verdragsluitende Staat gebruikt in de internationale luchtvaart moeten, in overeenstemming met de in dit Verdrag gestelde voorwaarden, de volgende bescheiden worden medegevoerd: (a) het bewijs van inschrijving; (b) het bewijs van luchtwaardigheid; (c) de vereiste bewijzen van bevoegdheid voor elk lid van de bemanning; (d) het journaal; (e) indien het is voorzien van een radio-installatie, de daarvoor vereiste vergunning; (f) indien het passagiers vervoert, een lijst van hun namen en de plaatsen van vertrek en van bestemming; (g) indien het lading vervoert, een manifest en een gespecificeerde verklaring omtrent de lading. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 30 Radio-uitrusting van luchtvaartuigen (a) Luchtvaartuigen van elke Verdragsluitende Staat mogen binnen of boven het grondgebied van andere Verdragsluitende Staten slechts dan een radiozendinstallatie aan boord hebben, indien een vergunning tot het inbouwen en gebruik daarvan is uitgereikt door de bevoegde autoriteiten van de Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven. Het gebruik van radiozendinstallaties binnen het grondgebied van de Verdragsluitende Staat over wiens grondgebied wordt gevlogen, moet geschieden overeenkomstig de door die Staat gegeven voorschriften. (b) Radiozendinstallaties mogen slechts worden bediend door die leden van de bemanning die in het bezit zijn van een speciaal daartoe strekkende vergunning uitgereikt door de bevoegde autoriteiten van de Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 31 Bewijzen van luchtwaardigheid Elk luchtvaartuig gebruikt in de internationale luchtvaart moet voorzien zijn van een bewijs van luchtwaardigheid, uitgereikt of geldig verklaard door de Staat waarin het is ingeschreven. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 32 Bewijzen van bevoegdheid van personeel (a) De bestuurder van elk luchtvaartuig en de andere leden van de bemanning van elk luchtvaartuig gebruikt in de internationale luchtvaart, moeten in het bezit zijn van bewijzen van bevoegdheid en bevoegdverklaringen uitgereikt of geldig verklaard door de Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven. (b) Elke Verdragsluitende Staat behoudt zich het recht voor voor vluchten boven zijn eigen grondgebied de erkenning te weigeren van bewijzen van bevoegdheid en bevoegdverklaringen die aan zijn onderdanen door een andere Verdragsluitende Staat zijn uitgereikt. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 33 Erkenning van bewijzen van luchtwaardigheid en van bevoegdheid Bewijzen van luchtwaardigheid, bewijzen van bevoegdheid en bevoegdverklaringen, uitgereikt of geldig verklaard door de Verdragsluitende Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven, worden door de andere Verdragsluitende Staten erkend, mits de eisen op grond waarvan zodanige bewijzen en vergunningen zijn uitgereikt of geldig verklaard, gelijk zijn aan of zwaarder zijn dan de minimumnormen, welke van tijd tot tijd op grond van dit Verdrag kunnen worden vastgesteld. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 34 Journalen Voor elk luchtvaartuig, gebruikt in de internationale luchtvaart, wordt een journaal gehouden waarin worden opgenomen bijzonderheden omtrent het luchtvaartuig, zijn bemanning en elke reis, in zodanige vorm als van tijd tot tijd op grond van dit Verdrag kan worden voorgeschreven. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 35 Beperking van lading (a) Geen oorlogsmunitie of oorlogstuig mag worden vervoerd binnen of boven het grondgebied van een Staat in luchtvaartuigen gebruikt in de internationale luchtvaart, behalve met vergunning van die Staat. Elke Staat legt in voorschriften vast, wat in de zin van dit artikel onder oorlogsmunitie of oorlogstuig moet worden verstaan, daarbij met het oog op de eenvormigheid behoorlijk aandacht schenkende aan de aanbevelingen, welke de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie van tijd tot tijd kan doen. (b) Elke Verdragsluitende Staat behoudt zich het recht voor, om redenen van openbare orde en veiligheid het vervoer binnen of boven zijn grondgebied van andere goederen dan onder (a) opgesomd, te regelen of te verbieden, mits op dit punt geen onderscheid wordt gemaakt tussen zijn eigen luchtvaartuigen gebruikt in de internationale luchtvaart en de daarin gebruikte luchtvaartuigen van de andere Staten en voorts mits geen beperking wordt opgelegd welke het vervoer en gebruik in luchtvaartuigen van toestellen, nodig voor het gebruik of de besturing van het luchtvaartuig of de veiligheid van het personeel of de passagiers zou kunnen aantasten. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 36 Fotoapparatuur Elke Verdragsluitende Staat kan het gebruik van fotoapparatuur in luchtvaartuigen boven zijn grondgebied verbieden of aan regels onderwerpen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 37 Aanvaarding van internationale normen en methoden Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich mede te werken tot het verkrijgen van de grootst mogelijke mate van eenvormigheid in de voorschriften, normen, methoden en organisatie met betrekking tot luchtvaartuigen, personeel, luchtlijnen en hulpdiensten in alle aangelegenheden waarin een zodanige eenvormigheid de luchtvaart zal vergemakkelijken en haar ten goede zal komen. Daartoe zal de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie van tijd tot tijd, naar gelang dit nodig is, internationale normen en aanbevolen werkwijzen en methoden aanvaarden en wijzigen, betreffende: (a) de communicatiesystemen en navigatiehulpmiddelen, grondtekens daaronder begrepen; (b) de eisen te stellen aan luchthavens en landingsterreinen; (c) de luchtverkeersregels en verkeersleidingsprocedures; (d) de uitreiking van bewijzen van bevoegdheid aan het personeel, betrokken bij de vluchtuitvoering, en aan het technisch personeel; (e) de luchtwaardigheid van luchtvaartuigen; (f) de inschrijving en identificatie van luchtvaartuigen; (g) het verzamelen en uitwisselen van meteorologische gegevens; (h) journalen en logboeken; (i) luchtvaartkaarten; (j) douane- en immigratiemaatregelen; (k) in nood verkerende luchtvaartuigen en het onderzoek van ongevallen; alsmede zodanige andere aangelegenheden betreffende de veiligheid, regelmaat en doeltreffendheid van de luchtvaart als van tijd tot tijd wenselijk wordt geacht. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 38 Afwijkingen van internationale normen en methoden Een Staat die het onuitvoerbaar acht in alle opzichten een internationale norm of methode na te leven, dan wel zijn voorschriften of werkwijzen geheel in overeenstemming te brengen met een internationale norm of methode, nadat deze is gewijzigd, of die het nodig acht voorschriften of werkwijzen te aanvaarden welke in een bepaald opzicht afwijken van die vastgesteld bij een internationale norm, dient onmiddellijk aan de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie kennis te geven van de verschillen tussen zijn eigen systeem en dat vastgesteld bij de internationale normen. In geval van wijziging van internationale normen doet een Staat die niet de nodige wijzigingen aanbrengt in zijn eigen voorschriften of werkwijzen, hiervan mededeling aan de Raad binnen een termijn van zestig dagen na de aanvaarding van de wijziging in de internationale normen of geeft hij de maatregelen aan welke hij zich voorstelt te nemen. In zulke gevallen doet de Raad onmiddellijk aan alle andere Staten mededeling van het verschil, dat bestaat tussen een of meer kenmerken van een internationale norm en de overeenkomstige nationale werkwijze van die Staat. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 39 Aantekeningen op bewijzen van luchtwaardigheid en van bevoegdheid (a) Indien een luchtvaartuig of een deel daarvan, ten aanzien waarvan een internationale norm voor luchtwaardigheid of prestatie bestaat, ten tijde van het onderzoek van de luchtwaardigheid in enig opzicht aan die norm niet voldoet, wordt op het bewijs van luchtwaardigheid aangetekend of daaraan vastgehecht een volledige opsomming van de punten, waarop het aan die norm niet heeft voldaan. (b) Indien een persoon houder is van een bewijs van bevoegdheid, doch niet ten volle voldoet aan de eisen van de internationale norm gesteld voor het bewijs of certificaat, waarvan hij houder is, wordt op dat bewijs aangetekend of daaraan vastgehecht een volledige opsomming van de punten, waarop hij niet aan die eisen voldoet. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 40 Geldigheid van bewijzen van luchtwaardigheid en van bevoegdheid voorzien van aantekeningen Luchtvaartuigen of personeel, op de bewijzen waarvan zodanige aantekeningen zijn gesteld, mogen niet aan de internationale luchtvaart deelnemen, tenzij met vergunning van de Staat over wiens grondgebied gevlogen wordt. De inschrijving of het gebruik van zodanige luchtvaartuigen of van een onderdeel, waarvoor een bewijs is afgegeven in een andere Staat dan die waarin oorspronkelijk het bewijs werd uitgereikt, staat ter beoordeling van de Staat waarin het luchtvaartuig of het onderdeel wordt ingevoerd. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 41 Erkenning van bestaande luchtwaardigheidsnormen De bepalingen van dit Hoofdstuk zijn niet van toepassing op luchtvaartuigen en uitrustingsstukken van types, waarvan het prototype tot het verkrijgen van een bewijs aan een onderzoek door de bevoegde nationale autoriteiten wordt onderworpen op een eerder tijdstip dan drie jaar na de aanvaarding van een internationale norm voor de luchtwaardigheid daarvan. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 42 Erkenning van bestaande normen voor bevoegdheid van personeel De bepalingen van dit Hoofdstuk zijn niet van toepassing op personeel waarvan de bewijzen oorspronkelijk zijn uitgereikt op een eerder tijdstip dan een jaar na de aanvankelijke aanvaarding van een internationale keuringsnorm voor zodanig personeel, doch zij zullen in elk geval van toepassing zijn op het personeel, waarvan de bewijzen geldig blijven vijf jaar na het tijdstip van aanvaarding van zodanige norm. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 43 Naam en samenstelling Bij dit Verdrag wordt ingesteld een organisatie, genaamd de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie. Zij bestaat uit een Algemene Vergadering, een Raad en zodanige andere organen als nodig kunnen blijken. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 44 Doel De Organisatie heeft ten doel de ontwikkeling van de beginselen en techniek van de internationale luchtvaart en het aanmoedigen van het ontwikkelen en uitbreiden van internationaal luchtvervoer, zoals: (a) het verzekeren van de veilige en geordende ontplooiing van de internationale burgerluchtvaart over de gehele wereld; (b) het aanmoedigen van het ontwerpen en gebruiken van luchtvaartuigen voor vreedzame doeleinden; (c) het aanmoedigen van de ontwikkeling van luchtroutes, luchthavens en luchtverkeersfaciliteiten voor de internationale burgerluchtvaart; (d) het tegemoetkomen aan de behoefte van de volkeren der wereld aan veilig, regelmatig, doeltreffend en economisch luchtvervoer; (e) het voorkomen van verspilling op economisch gebied, veroorzaakt door onredelijke concurrentie; (f) het verzekeren van de volledige eerbiediging van de rechten der Verdragsluitende Staten en van het verkrijgen door elke Verdragsluitende Staat van een eerlijke kans op het exploiteren van internationale luchtlijnen; (g) het vermijden van het maken van onderscheid tussen de Verdragsluitende Staten; (h) het bevorderen van de veiligheid in de internationale luchtvaart; (i) in het algemeen het bevorderen van een alzijdige ontwikkeling van de internationale burgerluchtvaart. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 45 Permanente zetel De plaats waar de permanente zetel van de Organisatie zal zijn gevestigd, wordt bepaald in de slotzitting van de Tijdelijke Vergadering van de Voorlopige Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, ingesteld bij de Tijdelijke Overeenkomst inzake de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, ondertekend te Chicago, op 7 december 1944. De zetel kan tijdelijk naar elders worden verplaatst bij besluit van de Raad en, anders dan tijdelijk, bij besluit van de Algemene Vergadering, welk besluit bij een door de Algemene Vergadering nader te bepalen aantal stemmen moet worden genomen. Het aldus bepaalde aantal stemmen mag niet minder dan drie vijfde van het totale aantal der Verdragsluitende Staten bedragen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 46 Eerste zitting van de Algemene Vergadering De eerste zitting van de Algemene Vergadering zal, zodra het Verdrag van kracht zal zijn geworden, door de Tijdelijke Raad van bovengenoemde Voorlopige Organisatie worden bijeengeroepen op een tijdstip en op een plaats als door de Tijdelijke Raad vast te stellen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 47 Juridische bevoegdheden De Organisatie geniet op het grondgebied van elke Verdragsluitende Staat zodanige juridische bevoegdheden als nodig kunnen zijn voor de uitoefening van haar functie. Volledige rechtspersoonlijkheid wordt toegekend, overal waar dit verenigbaar is met de Grondwet en wetten van de betreffende Staat. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 48 Zittingen van de Algemene Vergadering en het stemmen (a) De Algemene Vergadering komt ten minste eens in de drie jaar bijeen en wordt door de Raad bijeengeroepen op een geschikt tijdstip en op een geschikte plaats. Een buitengewone zitting van de Vergadering kan op elk willekeurig tijdstip worden gehouden na oproep door de Raad of op een tot de Secretaris-Generaal gericht verzoek van niet minder dan een vijfde van het totale aantal Verdragsluitende Staten. (b) Alle Verdragsluitende Staten hebben gelijkelijk het recht in de zittingen van de Algemene Vergadering vertegenwoordigd te zijn en elke Verdragsluitende Staat heeft recht op het uitbrengen van één stem. De afgevaardigden die Verdragsluitende Staten vertegenwoordigen, kunnen zich doen bijstaan door technische adviseurs, die aan de zittingen mogen deelnemen, maar geen stem mogen uitbrengen. (c) Een meerderheid van de Verdragsluitende Staten is vereist om het quorum voor de zittingen van de Algemene Vergadering te vormen. Tenzij in dit Verdrag anders wordt bepaald, worden besluiten van de Algemene Vergadering genomen bij meerderheid van de uitgebrachte stemmen. 1964 56 22-04-1964 1976 18 04-02-1976 11-09-1975

Artikel 49 Bevoegdheden en verplichtingen van de Algemene Vergadering De Algemene Vergadering heeft de volgende bevoegdheden en verplichtingen: (a) het op iedere zitting verkiezen van haar Voorzitter en andere functionarissen; (b) het verkiezen van de Verdragsluitende Staten die vertegenwoordigd zullen zijn in de Raad, overeenkomstig de bepalingen van Hoofdstuk IX; (c) het bestuderen van de verslagen van de Raad, het geven van het nodige gevolg daaraan en het nemen van besluiten inzake iedere aangelegenheid welke door de Raad naar haar wordt verwezen; (d) het vaststellen van haar eigen huishoudelijk reglement en het instellen van de subcommissies, welke zij nodig of raadzaam oordeelt; (e) het goedkeuren van jaarlijkse begrotingen en het vaststellen van de geldelijke regelingen van de Organisatie in overeenstemming met de bepalingen van Hoofdstuk XII; (f) het controleren van de uitgaven en het goedkeuren van de boeken van de Organisatie; (g) het verwijzen, naar eigen inzicht, van aangelegenheden binnen haar werkingssfeer naar de Raad, naar ondergeschikte commissies of naar een ander orgaan; (h) het delegeren aan de Raad van de bevoegdheden en het gezag nodig of wenselijk voor het vervullen van de taken van de Organisatie; deze delegaties van bevoegdheden kunnen te allen tijde worden herroepen of gewijzigd; (i) het uitvoeren van de daarvoor in aanmerking komende bepalingen van Hoofdstuk XIII; (j) het overwegen van voorstellen voor de wijziging of verbetering van de bepalingen van dit Verdrag en het aanbevelen daarvan, indien zij de voorstellen goedkeurt, aan de Verdragsluitende Staten overeenkomstig de bepalingen van Hoofdstuk XXI; (k) het behandelen van elke aangelegenheid binnen de werkingssfeer van de Organisatie welke niet uitdrukkelijk aan de Raad is toegewezen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 50 Samenstelling en verkiezing van de Raad (a) De Raad is een permanent orgaan, dat verantwoording schuldig is aan de Algemene Vergadering. Hij is samengesteld uit zesendertig Verdragsluitende Staten, verkozen door de Vergadering. Een verkiezing dient te worden gehouden bij de eerste zitting van de Algemene Vergadering en daarna om de drie jaar; de aldus verkozen leden van de Raad hebben zitting tot de eerstvolgende verkiezing. (b) Bij de verkiezing van de leden van de Raad draagt de Vergadering zorg dat in passende mate vertegenwoordigd zijn: Een vacature in de Raad wordt door de Algemene Vergadering zo spoedig mogelijk vervuld; een aldus in de Raad gekozen Staat heeft zitting voor de resterende zittingstijd van zijn voorganger. (1) de belangrijkste Staten op het gebied van het luchtvervoer; (2) de niet op andere gronden verkozen Staten die de grootste bijdrage leveren in de beschikbaarstelling van hulpmiddelen voor het internationale burgerluchtverkeer; en (3) de niet op andere gronden verkozen Staten, welker aanwijzing zal verzekeren dat alle belangrijke geografische gebieden van de wereld in de Raad vertegenwoordigd zijn. (c) Geen vertegenwoordiger van een Verdragsluitende Staat in de Raad mag actief betrokken of financieel geïnteresseerd zijn bij de exploitatie van een internationale luchtdienst. 1991 19 01-02-1991 2003 64 09-05-2003 28-11-2002

Artikel 51 Voorzitter van de Raad De Raad kiest zijn Voorzitter voor een termijn van drie jaar. Hij is herkiesbaar. Hij heeft geen stemrecht. De Raad kiest uit zijn leden één of meer Vice-Voorzitters die hun stemrecht behouden wanneer zij als Voorzitter fungeren. De Voorzitter behoeft niet te worden verkozen uit de vertegenwoordigers van de leden van de Raad; is wel een vertegenwoordiger verkozen, dan wordt diens zetel geacht te zijn opengevallen en wordt deze bezet door de Staat, die hij vertegenwoordigde. De Voorzitter heeft tot taak: (a) het bijeenroepen van de zittingen van de Raad, van het Comité inzake Luchtvervoer en van de Commissie voor het Luchtverkeer; (b) het vertegenwoordigen van de Raad, en (c) het namens de Raad uitvoeren van de werkzaamheden, welke de Raad hem opdraagt. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 52 Stemmen in de Raad Besluiten van de Raad behoeven de goedkeuring van een meerderheid van zijn leden. De Raad kan met betrekking tot een bepaalde aangelegenheid bevoegdheden delegeren aan een commissie uit zijn leden. Tegen beslissingen van een commissie uit de Raad staat voor iedere belanghebbende Verdragsluitende Staat beroep open op de Raad. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 53 Deelneming zonder stemrecht Een Verdragsluitende Staat kan, zonder stemrecht, deelnemen aan de behandeling door de Raad en door zijn comités en commissies van zaken, welke in het bijzonder zijn belangen raken. Geen lid van de Raad mag zijn stem uitbrengen bij de behandeling door de Raad van een geschil, waarbij dit lid partij is. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 54 Verplichte functies van de Raad De Raad is gehouden: (a) jaarverslagen uit te brengen aan de Algemene Vergadering; (b) de opdrachten uit te voeren van de Vergadering alsmede zich te kwijten van de taken en verplichtingen welke hem bij dit Verdrag zijn opgedragen; (c) zijn organisatie en huishoudelijk reglement vast te stellen; (d) de verplichtingen vast te stellen en uit te werken van een Comité inzake Luchtvervoer, dat gekozen wordt uit de vertegenwoordigers van de leden van de Raad en dat aan hem verantwoordelijk zal zijn; (e) een Commissie in te stellen voor het Luchtverkeer, overeenkomstig de bepalingen van Hoofdstuk X; (f) de geldmiddelen van de Organisatie te beheren in overeenstemming met de bepalingen van de Hoofdstukken XII en XV; (g) de bezoldiging vast te stellen van de Voorzitter van de Raad; (h) een hoogste uitvoerende ambtenaar als Secretaris-Generaal aan te stellen en te voorzien in de aanstelling van het overige benodigde personeel, overeenkomstig de bepalingen van Hoofdstuk XI; (i) inlichtingen te verzoeken, te verzamelen, te bestuderen en te publiceren betreffende de bevordering van de luchtvaart en de exploitatie van internationale nachtdiensten, daaronder begrepen inlichtingen omtrent de exploitatiekosten en bijzonderheden omtrent bijdragen aan luchtvaartmaatschappijen uit openbare middelen; (j) ter kennis van de Verdragsluitende Staten te brengen alle inbreuken op dit Verdrag zomede alle gevallen waarin verzuimd is de aanbevelingen of beslissingen van de Raad uit te voeren; (k) alle inbreuken op dit Verdrag waarbij een Verdragsluitende Staat in gebreke is gebleven binnen een redelijke termijn na op de inbreuk te zijn gewezen, passende stappen te doen, ter kennis van de Algemene Vergadering te brengen; (l) overeenkomstig de bepalingen van Hoofdstuk VI van dit Verdrag, internationale normen vast te stellen en werkwijzen aan te bevelen; deze eenvoudigheidshalve aan te wijzen als bijlagen bij dit Verdrag en alle Verdragsluitende Staten mededeling te doen van de genomen stappen; (m) de aanbevelingen van de Commissie voor het Luchtverkeer tot wijziging van de Bijlagen in overweging te nemen en overeenkomstig de bepalingen van Hoofdstuk XX stappen te doen; (n) alle het Verdrag betreffende aangelegenheden welke een Verdragsluitende Staat naar de Raad verwijst, in overweging te nemen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 55 Toegelaten functies van de Raad De Raad is bevoegd: (a) waar zulks passend is en de ervaring zulks wenselijk doet zijn, subcommissies voor het luchtvervoer in te stellen op een regionale of andere basis en groepen van Staten of luchtvaartmaatschappijen aan te wijzen waarmede hij kan onderhandelen of door welker tussenkomst hij kan optreden ter vergemakkelijking van het bereiken van de doeleinden van dit Verdrag; (b) aan de Commissie voor het Luchtverkeer werkzaamheden te delegeren in aanvulling op die, vervat in het Verdrag en zodanige delegaties van bevoegdheden te allen tijde in te trekken of te wijzigen; (c) onderzoekingen te leiden op alle gebieden van het luchtvervoer en van het luchtverkeer, welke van internationaal belang zijn; de resultaten van zijn onderzoekingen mede te delen aan de Verdragsluitende Staten en de uitwisseling van inlichtingen tussen Verdragsluitende Staten inzake aangelegenheden van luchtvervoer en luchtverkeer te vergemakkelijken; (d) alle aangelegenheden, rakende de organisatie en exploitatie van internationaal luchtvervoer te bestuderen, daaronder begrepen de internationale eigendom en de exploitatie van internationale luchtdiensten op de hoofdlijnen en aan de Vergadering daarmede verband houdende plannen voor te leggen; (e) op verzoek van een Verdragsluitende Staat een onderzoek in te stellen naar toestanden, welke de indruk wekken aan de ontwikkeling van de internationale luchtvaart vermijdbare hindernissen in de weg te leggen, en, na zodanig onderzoek, voor zover nodig, rapporten uit te brengen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 56 Benoeming en instelling van de Commissie De Commissie voor het Luchtverkeer bestaat uit negentien leden, benoemd door de Raad uit personen voorgedragen door de Verdragsluitende Staten. Deze personen moeten ter zake kundig zijn en ervaring hebben op het gebied van de wetenschap en de praktijk van de luchtvaart. De Raad richt tot alle Verdragsluitende Staten het verzoek een voordracht in te dienen. De Voorzitter van de Commissie voor het Luchtverkeer wordt benoemd door de Raad. 1989 180 15-12-1989 2005 277 11-11-2005 18-04-2005 Abusievelijk is in de Nederlandse vertaling een wijzigingsopdracht geformuleerd die niet geheel juist is. In de authentieke Engelse tekst is de wijzigingsopdracht juist geformuleerd.

Artikel 57 Verplichtingen van de Commissie De Commissie voor het Luchtverkeer is gehouden: (a) wijzigingen van de Bijlagen van dit Verdrag te overwegen en aan de Raad voorstellen tot aanvaarding daarvan te doen; (b) technische subcommissies in te stellen, waarin elke Verdragsluitende Staat, indien hij dat wenst, vertegenwoordigd kan zijn; (c) de Raad advies uit te brengen omtrent het verzamelen en het toezenden aan de Verdragsluitende Staten van alle gegevens, welke zij nodig en nuttig oordeelt ter bevordering van de luchtvaart. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 58 Aanstelling van personeel Met inachtneming van de voorschriften vastgesteld door de Vergadering en van de bepalingen van dit Verdrag, stelt de Raad de wijze van aanstelling en ontslag, de opleiding, de salarissen en toelagen en de dienstvoorwaarden van de Secretaris-Generaal en ander personeel van de Organisatie vast; hij kan gebruik maken van de diensten van onderdanen van elk der Verdragsluitende Staten of onderdanen van deze in dienst nemen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 59 Internationaal karakter van het personeel Noch de Voorzitter van de Raad, noch de Secretaris-Generaal, noch ander personeel mag van enig gezag buiten de Organisatie opdrachten vragen of aanvaarden met betrekking tot de vervulling van zijn taak. Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich het internationale karakter van de taak van het personeel volledig te eerbiedigen en niet te zullen trachten zijn onderdanen bij de vervulling van hun taak te beïnvloeden. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 60 Immuniteiten en voorrechten van het personeel Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich, voor zoveel zulks met zijn staatsregeling in overeenstemming te brengen is, aan de voorzitter van de Raad, aan de Secretaris-Generaal en aan het verdere personeel van de Organisatie de immuniteiten en voorrechten toe te staan welke worden toegekend aan overeenkomstig personeel van andere openbare internationale organisaties. Indien een algemene internationale overeenkomst betreffende de immuniteiten en de voorrechten van internationale burgerlijke ambtenaren wordt getroffen, zullen de immuniteiten en de voorrechten, toegekend aan de Voorzitter, de Secretaris-Generaal en aan het verdere personeel van de Organisatie, zijn de immuniteiten en de voorrechten, toegekend op grond van die algemene internationale overeenkomst. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 61 Begroting en verdeling van de uitgaven De Raad legt aan de Vergadering jaarlijkse begrotingen, jaarlijkse afrekeningen en ramingen van alle ontvangsten en uitgaven voor. De Vergadering keurt de begrotingen goed met de wijzigingen welke haar goeddunken en slaat, met uitzondering van de bijdragen bedoeld in Hoofdstuk XV van de Staten welke daarmede instemmen, de uitgaven van de Organisatie om over de Verdragsluitende Staten op de grondslag, die zij van tijd tot tijd zal vaststellen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 62 Opschorting stemrecht Indien een Verdragsluitende Staat in gebreke blijft binnen een redelijke termijn aan zijn financiële verplichtingen tegenover de Organisatie te voldoen, kan de Vergadering het stemrecht van die Staat in de Vergadering en in de Raad opschorten. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 63 Kosten van delegaties en andere vertegenwoordigers Elke Verdragsluitende Staat draagt de kosten van zijn eigen delegatie naar de Vergadering, zomede de vergoeding, reiskosten en andere kosten van personen, die hij ten dienste van de Raad aanwijst en benoemt of van vertegenwoordigers in ondergeschikte comités of commissies van de Organisatie. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 64 Veiligheidsmaatregelen De Organisatie kan met betrekking tot luchtvaartaangelegenheden binnen de kring van haar bevoegdheid gelegen, welke rechtstreeks de wereldveiligheid raken, krachtens besluit van de Vergadering, met iedere algemene organisatie, opgericht door de volkeren der wereld ter bewaring van de vrede, passende maatregelen treffen tot behoud van de vrede. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 65 Regelingen met andere internationale lichamen De Raad kan namens de Organisatie met andere internationale organen overeenkomsten sluiten ter handhaving van gemeenschappelijke diensten en om te komen tot gemeenschappelijke personeelsvoorzieningen en met de goedkeuring van de Vergadering andere overeenkomsten sluiten ter vergemakkelijking van het werk van de Organisatie. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 66 Taken met betrekking tot andere overeenkomsten (a) Overeenkomst inzake de Doortocht van Internationale Luchtdiensten Overeenkomst inzake het Internationale Luchtvervoer De Organisatie voert tevens iedere taak uit, welke haar in overeenstemming met de daarin vervatte bepalingen en voorwaarden zijn opgedragen bij deen bij de, vastgesteld te Chicago op 7 december 1944. (b) Overeenkomst inzake de Doortocht van Internationale Luchtdiensten Overeenkomst inzake het Internationale Luchtvervoer Leden van de Vergadering en van de Raad, die deof devastgesteld te Chicago op 7 december 1944 niet hebben aanvaard, hebben niet het recht te stemmen over aangelegenheden, welke op grond van de betrokken Overeenkomst bij de Vergadering of de Raad zijn aanhangig gemaakt. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 67 Indienen van gegevens bij de Raad Elke Verdragsluitende Staat verplicht zich ervoor te zorgen dat zijn internationale luchtvaartmaatschappijen, in overeenstemming met de door de Raad vastgestelde eisen, bij de Raad vervoerstaten, kostenstatistieken en financiële verslagen indienen onder meer vermeldende alle inkomsten en de bronnen daarvan. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 68 Aanwijzing van routes en luchthavens Elke Verdragsluitende Staat kan met inachtneming van de bepalingen van dit Verdrag de route aanwijzen welke binnen zijn grondgebied door internationale luchtdiensten moet worden gevolgd en de luchthavens welke zodanige diensten mogen gebruiken. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 69 Verbetering van luchtverkeersfaciliteiten Indien de Raad van oordeel is dat de luchthavens of andere luchtverkeersfaciliteiten van een Verdragsluitende Staat, radiodiensten en meteorologische diensten daaronder begrepen, niet redelijkerwijze voldoende zijn voor de veilige, regelmatige, doeltreffende en economische exploitatie van aanwezige of geprojecteerde internationale luchtdiensten, dan treedt de Raad in overleg met de onmiddellijk daarbij betrokken Staat alsook met andere belanghebbende Staten, met het doel middelen te vinden, waardoor de situatie kan worden verbeterd; de Raad kan ter zake aanbevelingen doen. Een Verdragsluitende Staat maakt zich niet schuldig aan inbreuk op dit Verdrag, indien hij in gebreke blijft, aan deze aanbevelingen gevolg te geven. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 70 Financiering van luchtverkeersfaciliteiten Een Verdragsluitende Staat kan in de omstandigheden bedoeld in artikel 69 een regeling treffen met de Raad met betrekking tot het ten uitvoer brengen van zodanige aanbevelingen. De Staat kan op zich nemen alle uit zodanige overeenkomst voortvloeiende kosten te dragen. Verkiest de Staat zulks niet te doen, dan kan de Raad op verzoek van de Staat er in toestemmen, de kosten geheel of gedeeltelijk te dragen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 71 Inrichting en onderhoud van faciliteiten door de Raad Op verzoek van een Verdragsluitende Staat kan de Raad besluiten een of meer of alle luchthavens en andere luchtverkeersfaciliteiten, radiodiensten en meteorologische diensten daaronder begrepen, op het grondgebied van die Staat, vereist voor de veilige, regelmatige, doeltreffende en economische exploitatie van de internationale luchtdiensten van de andere Overeenkomstsluitende Staten in te richten, van personeel te voorzien, te onderhouden en te beheren; voor de verschafte faciliteiten kan de Raad billijke en redelijke kosten in rekening brengen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 72 Verkrijging of gebruik van grond Waar grond benodigd is voor faciliteiten welke op verzoek van een Verdragsluitende Staat geheel of gedeeltelijk worden bekostigd door de Raad, moet die Staat de grond zelf verschaffen, desgewenst de eigendom daarover behoudende, dan wel zijn bemiddeling verlenen, opdat de Raad het gebruik van het land verkrijgt op billijke en redelijke voorwaarden en in overeenstemming met de wetten van de betrokken Staat. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 73 Uitgaven en aanslagen voor kapitaalsuitgaven Binnen de grenzen van de geldmiddelen welke hem door de Vergadering ter beschikking kunnen worden gesteld krachtens Hoofdstuk XII, kan de Raad voor de doeleinden vervat in dit Hoofdstuk, uit de algemene geldmiddelen van de Organisatie lopende uitgaven doen. De Raad kan de Verdragsluitende Staten die daarmede instemmen en welker luchtvaartmaatschappijen van de faciliteiten gebruik maken, over een redelijk tijdvak naar tevoren overeengekomen verhoudingen aanslaan in de kapitaalsuitgaven benodigd voor de in dit Hoofdstuk vervatte doeleinden. De Raad kan eveneens Staten die hiermede instemmen aanslaan in eventuele bedrijfskosten. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 74 Technische bijstand en aanwending van de opbrengst Indien de Raad, op verzoek van een Verdragsluitende Staat, geldmiddelen voorschiet dan wel luchthavens of andere faciliteiten geheel of gedeeltelijk ter beschikking stelt, kan de regeling, met goedvinden van die Staat, voorzien in technische bijstand bij het toezicht op en de exploitatie van de luchthavens en andere faciliteiten, alsook in de betaling uit de opbrengst van de exploitatie van de luchthavens en andere faciliteiten van de exploitatiekosten van de luchthavens en de andere faciliteiten en van rente en aflossing. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 75 Overneming van de faciliteiten van de Raad Een Verdragsluitende Staat kan zich te allen tijde onttrekken aan een verbintenis welke hij op grond van artikel 70 heeft aangegaan en de luchthavens en andere faciliteiten, welke de Raad op zijn grondgebied uit hoofde van de bepalingen van de artikelen 71 en 72 heeft ingericht, overnemen, door aan de Raad een bedrag te betalen dat, naar het oordeel van de Raad, in de gegeven omstandigheden redelijk is. Indien de Staat van oordeel is, dat het door de Raad vastgestelde bedrag onredelijk is, kan hij tegen de beslissing van de Raad in beroep komen bij de Vergadering; deze kan de beslissing van de Raad bevestigen of wijzigen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 76 Restitutie van gelden Geldmiddelen welke de Raad heeft verkregen door terugbetaling op grond van artikel 75 en door ontvangst van rente en aflossing op grond van artikel 74, worden, ingeval het voorschotten betreft oorspronkelijk door Staten gedaan op grond van artikel 73, aan de Staten die oorspronkelijk waren aangeslagen, gerestitueerd in de verhouding van hun aanslagen, zoals deze door de Raad waren vastgesteld. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 77 Organisaties voor gezamenlijke exploitatie toegestaan Niets in dit Verdrag verhindert het oprichten van organisaties voor de gezamenlijke exploitatie van luchtvervoer of internationale exploitatiebureaus, dan wel van het gemeenschappelijk uitoefenen van luchtdiensten op enige route of in enig gebied; wel echter zijn zodanige organisaties of bureaus en zodanige gemeenschappelijke diensten onderworpen aan alle bepalingen van dit Verdrag, daaronder begrepen die betreffende de registratie van overeenkomsten bij de Raad. De Raad bepaalt, op welke wijze de bepalingen van dit Verdrag betreffende de nationaliteit van luchtvaartuigen van toepassing zijn op luchtvaartuigen geëxploiteerd door internationale exploitatiebureaus. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 78 Functie van de Raad De Raad kan aan de betrokken Verdragsluitende Staten in overweging geven gezamenlijke organisaties voor de exploitatie van luchtdiensten op enige route of in enig gebied te vormen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 79 Deelneming in exploitatie-organisaties Een Staat kan in een organisatie voor gezamenlijke exploitatie of aan regelingen voor gemeenschappelijke uitoefening van luchtdiensten deelnemen, hetzij door zijn Regering, hetzij door een of meer luchtvaartmaatschappijen aangewezen door zijn Regering. De maatschappijen kunnen, zulks naar de uitsluitende beoordeling van de betrokken Staat, staatseigendom, gedeeltelijk staatseigendom dan wel particulier eigendom zijn. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 80 Verdragen van Parijs en van Havanna Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich onmiddellijk na het in werking treden van dit Verdrag, het Verdrag houdende Regeling van de Luchtvaart, ondertekend te Parijs op 13 oktober 1919, of het Verdrag inzake de Handelsluchtvaart, ondertekend te Havanna op 20 februari 1928, indien hij bij een dezer verdragen partij is, op te zeggen. Voor de rechtsverhouding tussen de Verdragsluitende Staten treedt dit Verdrag in de plaats van de eerdergenoemde Verdragen van Parijs en van Havanna. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 81 Registratie van bestaande overeenkomsten Alle luchtvaartovereenkomsten welke bij het in werking treden van dit Verdrag bestaan tussen een Verdragsluitende Staat en een andere Staat of tussen een luchtvaartmaatschappij van een Verdragsluitende Staat en een andere Staat of de luchtvaartmaatschappij van een andere Staat, worden onverwijld bij de Raad geregistreerd. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 82 Buitenwerkingstelling van onverenigbare regelingen De Verdragsluitende Staten aanvaarden de buitenwerkingstelling door dit Verdrag van alle tussen hen bestaande verplichtingen en afspraken welke onverenigbaar zijn met zijn bepalingen en verbinden zich zodanige verplichtingen of afspraken niet aan te gaan. Een Verdragsluitende Staat, die voordat hij lid van de Organisatie werd ten opzichte van een niet Verdragsluitende Staat of een onderdaan van een Verdragsluitende Staat, of van een niet Verdragsluitende Staat verplichtingen heeft aangegaan, welke onverenigbaar zijn met de bepalingen van dit Verdrag, dient onmiddellijk stappen te doen om van zijn verplichtingen te worden ontslagen. Indien een luchtvaartmaatschappij van een Verdragsluitende Staat zodanige onverenigbare verplichtingen heeft aangegaan, dient de Staat waartoe zij behoort zijn beste krachten aan te wenden, ten einde deze onverwijld te doen beëindigen en in ieder geval zorg te dragen dat zij worden beëindigd zo spoedig als na het in werking treden van dit Verdrag wettelijk kan geschieden. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 83 Registratie van nieuwe regelingen Met inachtneming van de bepalingen van het vorige artikel kan een Verdragsluitende Staat regelingen treffen welke niet onverenigbaar zijn met de bepalingen van dit Verdrag. Elke zodanige regeling wordt onverwijld geregistreerd bij de Raad, die deze zo spoedig mogelijk bekendmaakt. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 83 bis Overdracht van bepaalde functies en taken (a) Wanneer een in een Verdragsluitende Staat ingeschreven luchtvaartuig ingevolge een lease-, charter-, of ruilovereenkomst of soortgelijke regeling wordt geëxploiteerd door een exploitant die zijn hoofdkantoor of, bij afwezigheid daarvan, zijn vaste woonplaats in een andere Verdragsluitende Staat heeft, kan de Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven, niettegenstaande het bepaalde in de artikelen 12, 30, 31 en 32(a), met die andere Staat overeenkomen dat eerstgenoemde Staat de hem in zijn hoedanigheid als Staat waarin het desbetreffende luchtvaartuig is ingeschreven ingevolge de artikelen 12, 30, 31 en 32(a) toebedeelde functies en taken geheel of ten dele aan die andere Staat overdragen. De Staat waarin het luchtvaartuig is ingeschreven, wordt ontslagen van de verantwoordelijkheid voor de overgedragen functies en taken. (b) De overdracht heeft geen gevolgen met betrekking tot andere Verdragsluitende Staten zolang de overeenkomst tussen de Staten waarin deze overdracht is vastgelegd niet bij de Raad is geregistreerd en niet ingevolge artikel 83 is bekendgemaakt, of zolang het bestaan en de strekking van de overeenkomst niet rechtstreeks aan de autoriteiten van de andere betrokken Verdragsluitende Staat of Staten door een Staat die partij is bij de overeenkomst is medegedeeld. (c) Het bepaalde in de paragrafen (a) en (b) is tevens van toepassing op de gevallen waarin artikel 77 voorziet. 1981 85 07-05-1981 1998 211 16-09-1998 20-06-1997

Artikel 84 Beslechting van geschillen Indien een meningsverschil tussen twee of meer Verdragsluitende Staten betreffende de uitlegging of toepassing van dit Verdrag en zijn Bijlagen niet door onderhandelingen kan worden opgelost, wordt daarin, op verzoek van een der bij het meningsverschil betrokken Staten, door de Raad beslist. Geen lid van de Raad mag zijn stem uitbrengen bij de behandeling door de Raad van een geschil waarbij hij partij is. Een Verdragsluitende Staat kan met inachtneming van artikel 85 van de beslissing van de Raad in beroep gaan bij een met de andere bij het geschil betrokken partijen overeengekomen scheidsgerecht ad hoc of bij het Permanente Hof van Internationale Justitie. Van een zodanig beroep wordt aan de Raad mededeling gedaan binnen een termijn van zestig dagen na de ontvangst van het bericht van de beslissing van de Raad. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 85 Scheidsrechterlijke procedure Indien een Verdragsluitende Staat, partij bij een geschil waarbij tegen de beslissing van de Raad beroep is aangetekend, het Statuut van het Permanente Hof van Internationale Justitie niet heeft aanvaard en de Verdragsluitende Staten, partij bij het geschil, niet tot overeenstemming kunnen komen omtrent de keuze van een scheidsgerecht, dient elke van de Verdragsluitende Staten, partij bij het geschil, één arbitrant te benoemen, die een scheidsman aanwijst. Indien één der Verdragsluitende Staten, partij bij het geschil, in gebreke blijft een arbitrant te benoemen binnen een termijn van drie maanden na de dag van het beroep, wordt voor die Staat een arbitrant benoemd door de Voorzitter van de Raad uit een door de Raad gehouden lijst van kundige en beschikbare personen. Indien binnen een termijn van dertig dagen de arbitranten niet tot overeenstemming kunnen komen omtrent een scheidsman, wijst de Voorzitter van de Raad een scheidsman aan uit de vorenbedoelde lijst. De arbitranten en de scheidsman vormen dan gezamenlijk een scheidsgerecht. Een scheidsgerecht, ingesteld op grond van dit of van het voorgaande artikel, stelt zijn eigen werkwijze vast en geeft zijn beslissing bij meerderheid van stemmen, met dien verstande dat de Raad, in geval van naar zijn oordeel buitensporige vertraging, de procesgang kan bepalen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 86 Beroep Tenzij de Raad anders beslist, blijft een beslissing van de Raad omtrent de vraag of een internationale luchtvaartmaatschappij haar luchtlijnen exploiteert in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag, van kracht, tenzij in beroep anders wordt bepaald. In alle andere aangelegenheden worden beslissingen van de Raad, indien daartegen beroep wordt aangetekend, opgeschort, totdat in beroep is beslist. De beslissingen van het Permanente Hof van Internationale Justitie en van een scheidsgerecht zijn definitief en bindend. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 87 Strafmaatregelen voor luchtvaartmaatschappij bij overtreding van beslissing Elke Verdragsluitende Staat verbindt zich de exploitatie van een luchtvaartmaatschappij van een Verdragsluitende Staat door het luchtruim boven zijn grondgebied niet toe te staan, indien de Raad heeft beslist dat de betrokken luchtvaartmaatschappij zich niet houdt aan een uiteindelijke beslissing, te geven overeenkomstig het voorgaande artikel. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 88 Strafmaatregelen voor Staten bij overtreding van beslissing Indien een Verdragsluitende Staat wordt bevonden in gebreke te blijven op grond van de bepalingen van dit Hoofdstuk, schort de Vergadering diens stemrecht in de Vergadering en in de Raad op. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 89 Toestand van oorlog en gevaar In geval van oorlog laten de bepalingen van dit Verdrag de vrijheid van handelen van de betrokken Verdragsluitende Staten onverkort, hetzij zij in de oorlog betrokken dan wel neutraal zijn. Hetzelfde beginsel is van toepassing in het geval dat een Verdragsluitende Staat verklaart dat het land in gevaar verkeert en van die omstandigheid mededeling doet aan de Raad. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 90 Aanvaarding en wijziging van Bijlagen (a) De aanvaarding door de Raad van de Bijlagen, omschreven in artikel 54, onder (1), vereist een meerderheid van twee derde van de stemmen van de Raad in een tot dat doel bijeengeroepen zitting; zij worden daarop door de Raad aan elke Verdragsluitende Staat voorgelegd. De Bijlagen of een wijziging van een Bijlage treden in werking binnen drie maanden na de voorlegging aan de Verdragsluitende Staten of na afloop van een zodanige langere termijn als de Raad kan voorschrijven, tenzij inmiddels, een meerderheid van de Verdragsluitende Staten hun afkeuring bij de Raad kenbaar maakt. (b) De Raad geeft onmiddellijk alle Verdragsluitende Staten kennis van de inwerkingtreding van een Bijlage of van een wijziging daarin. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 91 Bekrachtiging van het Verdrag (a) Dit Verdrag moet worden bekrachtigd door de Staten die het ondertekenen. De akten van bekrachtiging worden nedergelegd in de archieven van de Regering van de Verenigde Staten van Amerika, die aan elk van de Verdragsluitende en toegetreden Staten mededeling doet van de datum van de nederlegging. (b) Zodra zesentwintig Staten dit Verdrag hebben bekrachtigd dan wel daartoe zijn toegetreden, treedt het tussen hen in werking op de dertigste dag na de nederlegging van de zesentwintigste akte van bekrachtiging. Voor elke Staat die het daarna bekrachtigt, wordt het van kracht op de dertigste dag na de nederlegging van zijn akte van bekrachtiging. (c) Op de Regering van de Verenigde Staten van Amerika rust de verplichting de Regering van elk der Verdragsluitende of toegetreden Staten mededeling te doen van de datum waarop het Verdrag in werking treedt. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 92 Toetreding tot het Verdrag (a) Tot het Verdrag kunnen toetreden leden van de Verenigde Naties, Staten die daarbij aangesloten zijn, en Staten die gedurende het huidige wereldconflict neutraal zijn gebleven. (b) Toetreding geschiedt door middel van een mededeling, gericht aan de Regering van de Verenigde Staten van Amerika en wordt van kracht te rekenen van de dertigste dag na de ontvangst van de mededeling door de Regering van de Verenigde Staten van Amerika, die alle Verdragsluitende Staten daarvan in kennis stelt. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 93 Toelating van andere Staten Andere Staten dan die bedoeld in de artikelen 91 en 92 onder (a) kunnen, onder voorwaarde van goedkeuring door een algemene internationale organisatie, door de volkeren van de wereld ingesteld ter waarborging van de vrede, tot deelneming aan dit Verdrag worden toegelaten door middel van een besluit van de Vergadering, waarvoor een meerderheid van vier vijfde van de stemmen moet zijn verkregen en op zodanige voorwaarden als de Vergadering kan bepalen, met dien verstande dat in elk geval de goedkeuring nodig is van de Staat, die door de Staat die toelating verzoekt, gedurende de huidige oorlog is overvallen dan wel aangevallen. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 93bis (a) Niettegenstaande het bepaalde in de artikelen 91, 92 en 93: (1) houdt een Staat ten aanzien van welks Regering de Algemene Vergadering der Verenigde Naties heeft aanbevolen haar uit te sluiten van het lidmaatschap van internationale organisaties welke zijn opgericht door of verbonden zijn met de Verenigde Naties, automatisch op lid te zijn van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie; (2) houdt een Staat die is geroyeerd als lid van de Verenigde Naties, automatisch op lid te zijn van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, tenzij de Algemene Vergadering der Verenigde Naties aan de akte van royement een aanbeveling toevoegt, welke het tegendeel uitdrukt. (b) Een Staat die als gevolg van het bepaalde in het voorgaande lid (a) ophoudt lid te zijn van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie kan, na goedkeuring door de Algemene Vergadering der Verenigde Naties, wederom worden toegelaten als lid van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie op zijn verzoek en na goedkeuring door de meerderheid van de Raad. (c) Leden van de Organisatie die in de uitoefening en het genot van de rechten en voorrechten van het lidmaatschap van de Verenigde Naties zijn geschorst, worden op verzoek van de Verenigde Naties geschorst in de rechten en voorrechten van het lidmaatschap van deze Organisatie. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 94 Wijziging van het Verdrag (a) Voorgestelde wijzigingen van dit Verdrag moeten door de Vergadering worden goedgekeurd met een meerderheid van twee derde der stemmen en worden dan van kracht voor de Staten die zodanige wijziging hebben bekrachtigd, wanneer bekrachtiging is geschied door het door de Algemene Vergadering bepaalde aantal Verdragsluitende Staten. Dit aantal mag niet geringer zijn dan twee derde van het totale aantal Verdragsluitende Staten. (b) Indien naar haar mening de wijziging van dien aard is dat zulks gerechtvaardigd is, kan de Algemene Vergadering in haar besluit waarbij zij de aanvaarding aanbeveelt bepalen dat een Staat die niet tot bekrachtiging is overgegaan binnen een bepaald tijdsverloop nadat de wijziging van kracht is geworden, zal ophouden lid van de Organisatie en partij bij het Verdrag te zijn. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 95 Opzegging van het Verdrag (a) Een Verdragsluitende Staat kan dit Verdrag opzeggen drie jaar na zijn inwerkingtreding door middel van een mededeling, gericht tot de Regering van de Verenigde Staten van Amerika, die elk der Verdragsluitende Staten daarvan in kennis stelt. (b) De opzegging wordt van kracht een jaar na de datum van de mededeling en geldt slechts voor de Staat die heeft opgezegd. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962

Artikel 96 Dit Verdrag verstaat onder: (a) „Luchtdienst”: een geregelde luchtdienst, uitgevoerd door lucht vaartuigen bestemd voor het openbaar vervoer van passagiers, post of goederen; (b) „Internationale luchtdienst”: een luchtdienst, welke door het luchtruim boven het grondgebied van meer dan één Staat voert; (c) „Luchtvaartmaatschappij”: een luchtvervoersonderneming, die een internationale luchtdienst exploiteert of de gelegenheid biedt van een internationale dienst gebruik te maken; (d) „Landing, anders dan voor verkeersdoeleinden”: een landing, gemaakt anders dan voor het opnemen of afzetten van passagiers, lading of post. 1973 109 02-08-1973 1961 110 02-10-1961 17-07-1962