Luchtvaartovereenkomst tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Verenigde Staten van Amerika

Article 1 For the purposes of the present Agreement: a) The term “air service” means scheduled air service or charter air service of both, as the context requires, performed by aircraft for the public transport of passengers, cargo or mail, separately or in combination, for compensation; b) The term “Convention” means the Convention on International Civil Aviation, opened for signature at Chicago on 7 December 1944, and includes (i) any amendment thereto which has entered into force under Article 94(a) thereof and has been ratified by both Contracting Parties; and (ii) any Annex of any amendment thereto adopted under Article 90 of that Convention, insofar as such amendment or Annex is at any given time effective for both Contracting Parties; c) The term “designated airline” means an airline designated and authorized in accordance with the terms of this Agreement; d) The term “user charge” means a charge made to airlines for the provision of airport, air navigation of aviation security property or facilities, including related services and facilities. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 2 1 Each Contracting Party grants to the other Contracting Party the following rights for the conduct of its international air services by the airlines of the other Contracting Party: a) the right to fly across its territory without landing; b) the right to make stops in its territory for non-traffic purposes. 2 Each Contracting Party grants to the other Contracting Party the rights specified in this Agreement for the purpose of operating scheduled international air services on the routes specified in Annex 1 and charter international air services as specified in Article 4 of the 1978 Protocol, as amended. Such services, whether scheduled or charter, are hereinafter called “the agreed services” and such routes are called “the specified routes”. While operating an agreed service, the designated airlines of each Contracting Party shall enjoy, in addition to the rights specified in paragraph (1) of this Article, the right to make stops in the territory of the other Contracting Party for the purpose of taking on board and discharging passengers, cargo, or mail, separately or in combination. 3 Nothing in paragraph (2) of this Article shall be deemed to confer on the airline or airlines of one Contracting Party the right to take on board, in the territory of the other Contracting Party, passengers, cargo or mail carried for compensation and destined for another point in the territory of that other Contracting Party. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 3 1 Each Contracting Party shall have the right to designate as many airlines as it wishes to conduct international air services in accordance with this Agreement and to withdraw or alter such designations. Such designations shall be transmitted to the other Contracting Party in writing through diplomatic channels, and shall identify whether the airline is authorized to conduct the scheduled or charter air service specified in this Agreement, or both. 2 On receipt of such a designation, and of applications from the designated airline in the form and manner prescribed for operating authorizations and technical permissions, the other Contracting Party shall with minimum procedural delay grant to the designated airline or airlines the appropriate operating authorizations and technical permissions, provided the airline meets the standards set forth in this Agreement and is qualified to meet the conditions prescribed under the laws and regulations normally applied to the operation of international air services by the Contracting Party considering the application or applications. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 4 Each Contracting Party reserves the right to withhold, suspend, limit, impose conditions, or revoke the privilege of exercising the rights provided for in this Agreement from an airline designated by the other Contracting Party in the event that it is not satisfied that substantial ownership and effective control of such airline are vested in nationals of the other Contracting Party, or in case of failure by such airline to comply with the laws or regulations referred to in Article 5 hereof, or in case of failure of the airline or the government designating it otherwise to perform its obligations hereunder, or to fulfill the conditions under which the rights are granted in accordance with this Agreement. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 5 (A) The laws and regulations of one contracting party relating to the admission to or departure from its territory of aircraft engaged in international air navigation or to the operation and navigation of such aircraft while within its territory, shall be applied to the aircraft of the airline or airlines designated by the other contracting party, and shall be complied with by such aircraft upon entering or departing from and while within the territory of the first contracting party. (B) The laws and regulations of one contracting party relating to the admission to or departure from its territory of passengers, crew or cargo of aircraft, such as regulations relating to entry, clearance, immigration, passports, customs, and quarantine shall be complied with by or on behalf of such passengers, crew or cargo of the other contracting party upon entrance into or departure from, and while within the territory of the first contracting party. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 6 1 Certificates of airworthiness, certificates of competency and licenses issued or rendered valid by one contracting party, and still in force, shall be recognized as valid by the other contracting party for the purpose of operating the routes and services provided for in this Agreement, provided that the requirements under which such certificates or licenses were issued or rendered valid are equal to or above the minimum standards which may be established pursuant to the Convention on International Civil Aviation. Each contracting party reserves the right, however, to refuse to recognize, for the purpose of flight above its own territory, certificates of competency and licenses granted to its own nationals by another State. 2 Each Contracting Party may request consultations concerning the safety standards and requirements maintained and administered by the other Contracting Party relating to aeronautical facilities, aircrew, aircraft, and operation of the designated airlines. If, following such consultations, either Contracting Party finds that the other Contracting Party does not effectively maintain and administer safety standards ans requirements in these areas that are equal to or above the minimum standards which may be established pursuant to the Convention, they will notify the other Contracting Party of such findings and the steps considered necessary to bring the safety standards and requirements of the other Contracting Party to standards at least equal to the minimum standards which may be established pursuant to the Convention, and the other Contracting Party shall take appropriate corrective action. Each Contracting Party reserves the right to withhold, revoke or limit the operating authorization or technical permission of an airline or airlines designated by the other Contracting Party in the event the other Contracting Party does not take such appropriate action within a reasonable time. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 7 In order to prevent discriminatory practices and to assure equality of treatment, both contracting parties agree that: 1. User charges that may be imposed by the competent charging authorities or bodies of one Contracting Party on the designated airlines of the other Contracting Party shall be just, reasonable, nondiscriminatory, and equitably apportioned among categories of users. In any event, any such charge shall be assessed on the airlines of the other Contracting Party on terms not less favorable than the most favorable terms available to any other airline at the time the charges are assessed. 2. User charges imposed on the airlines of the other Contracting Party may reflect, but shall not exceed, an equitable portion of the full cost to the competent charging authorities or bodies of providing the appropriate airport, air navigation, airport environmental, and aviation security facilities and services, and in the case of airports, may provide for a reasonable rate of return on assets, after depreciation. Facilities and services for which charges are made shall be provided on an efficient basis. Reasonable notice shall be given prior to changes in user charges. 3. Each Contracting Party shall encourage consultations between the competent charging authorities or bodies in its territory and airlines using the services and facilities, and shall encourage the competent charging authorities or bodies and the airlines to exchange such information as may be necessary for an accurate review of the reasonableness of the charges in light of the principles of paragraphs (1) and (2) of this Article. 1. On arriving in the territory of one Contracting Party, aircraft operated in international air transportation by the designated airlines of the other Contracting Party, their regular equipment, ground equipment, fuel, lubricants, consumable technical supplies, spare parts (including engines), aircraft stores (including but not limited to such items of food, beverages and liquor, tobacco, and other products destined for sale to or use by passengers in limited quantities during flight) and other items intended for or used solely in connection with the operation or servicing of aircraft engaged in international air transportation shall be exempt, on the basis of reciprocity, from all import restrictions, taxes, levies, duties, and similar fees and charges imposed by the national authorities, and not based on the cost of services; provided such equipment and supplies remain on board the aircraft. 2. There shall also be exempt, on the basis of reciprocity, from the taxes, levies, duties, fees and charges referred to in paragraph (1) of this Article, with the exception of charges based on the cost of the services provided: a) aircraft stores introduced into or supplied in the territory of one Contracting Party and taken on board, within reasonable limits, for use on outbound aircraft of an airline of the other Contracting Party engaged in international air transportation, even when these stores are to be used on a part of the journey performed over the territory of the Contracting Party in which they are taken on board; b) ground equipment and spare parts (including engines) introduced into the territory of a Contracting Party for the servicing, maintenance or repair of aircraft of an airline of the other Contracting Party used in international air transportation; c) fuel, lubricants and consumable technical supplies introduced into or supplied in the territory of a Contracting Party for use in an aircraft of an airline of the other Contracting Party engaged in international air transportation, even when these supplies are to be used on the part of the journey performed over the territory of the Contracting Party in which they are taken on board; and d) promotional and advertising materials introduced into or supplied in the territory of one Contracting Party and taken on board, within reasonable limits, for use on outbound aircraft of an airline of the other Contracting Party engaged in international air transportation, even when these stores are to be used on a part of the journey performed over the territory of the Contracting Party in which they are taken on board. 3. Equipment and supplies referred to in paragraphs (1) and (2) of this Article may be required to be kept under the supervision or control of the appropriate authorities. 4. The exemptions provided by this Article shall also be available where the designated airlines of one Contracting Party have contracted with another airline, which similarly enjoys such exemptions from the other Contracting Party, for the loan or transfer in the territory of the other Contracting Party of the items specified in paragraph (1) and (2) of this Article. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 8 1 Each Contracting Party shall allow a fair, equal, and nondiscriminatory opportunity for the designated airlines of both Contracting Parties to compete with the designated airlines of the other Contracting Party. 2 Neither Contracting Party shall unilaterally limit the volume of traffic, frequency or regularity of service, or the aircraft type or types operated by the designated airlines of the other Contracting Party, except as may be required for customs, technical, operational or environmental reasons under uniform conditions consistent with Article 15 of the Convention. 3 Neither Contracting Party shall impose on the other Contracting Party's designated airlines a first refusal requirement, uplift ratio, no-objection fee, or any other requirement with respect to the capacity, frequency or traffic which would be inconsistent with the purposes of this Agreement. 4 Neither Contracting Party shall require the filing of schedules, programs for charter flights, or operational plans by airlines of the other Contracting Party for approval, except as may be required on a non-discriminatory basis to enforce uniform conditions as foreseen by paragraph (2) of this Article or as may be specifically authorized in this Agreement. If a Contracting Party requires filings for information purposes, it shall minimize the administrative burdens of filing requirements and procedures on air transportation intermediaries and on designated airlines of the other Contracting Party. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 9 In the operation by the airlines of either contracting party of the air services described in this Agreement, the interest of the airlines of the other contracting party shall be taken into consideration so as not to affect unduly the services which the latter provides on all or part of the same routes. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 10 The air services made available to the public by the airlines operating under this Agreement shall bear a close relationship to the requirements of the public for such services. 1978 55 05-05-1978 1978 55 05-05-1978 31-03-1978

Article 10 bis Notwithstanding any other provisions of this agreement, as amended, airlines of both parties shall be permitted, without restriction, to employ in connection with international air services any surface transport for cargo to or from any points in the territories of the parties or in third countries, including transport to and from all airports with customs facilities, and including, where applicable, the right to transport cargo in bond under applicable laws and regulations. Such cargo, whether moving by surface or by air, shall have access to airport customs processing and facilities. Airlines may elect to perform their own surface transportation or to provide it through arrangements with other surface carriers, including surface transportation operated by other airlines and indirect providers of cargo air transportation. Such intermodal cargo services may be offered at a single through price for the air and surface transportation combined, provided that shippers are not misled as to the facts concerning such transportation. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

Article 11 (a) Each Contracting Party shall allow prices for air transportation to be established by each airline of the Contracting Parties based upon commercial considerations in the marketplace. Intervention by the Contracting Parties shall be limited to: (1) prevention of unreasonably discriminatory prices or practices; (2) protection of consumers from prices that are unreasonably high or restrictive because of the abuse of a dominant position; and (3) protection of airlines from prices that are artificially low because of direct or indirect government subsidy or support. (b) Each Contracting Party may require notification to or filing with its aeronautical authorities of prices proposed to be charged to or from its territory by airlines of the other Contracting Party. Notification or filing by the airlines of both Contracting Parties may be required no more than 30 days before the proposed date of effectiveness. In individual cases, notification or filing may be permitted on shorter notice than normally required. Neither Contracting Party shall require the notification or filing by airlines of the other Contracting Party of prices charged by charterers to the public for traffic originating in the territory of either Contracting Party. (c) Neither contracting party shall take unilateral action to prevent the inauguration or continuation of a price charged or proposed to be charged by (1) an airline of either contracting party for international air transportation between the territories of the contracting parties, including transportation on an interline or intra-line basis, or (2) an airline of one contracting party for international air transportation between the territory of the other contracting party and a third country, including transportation on an interline or intra-line basis, provided that, in the case of service to or from third countries that are members of the European Communities as of December 1, 1991, such price is not specifically prohibited under the law of the European Communities. Without mutual agreement, such prices shall go into or continue in effect. If either contracting party is dissatisfied with any price, it shall request consultations, and notify the other contracting party of the reasons it believes such price is inconsistent with the considerations set forth in paragraph (A) of this article, as soon as possible. In the case of a proposed price, such notification shall be given no less than 15 days before the proposed effectiveness date. These consultations shall be held not later than 30 days after receipt of the request, and the contracting parties shall cooperate in securing information necessary for reasoned resolution of the issue. If the contracting parties reach agreement with respect to a price for which a notice of dissatisfaction has been given, each contracting party shall use its best efforts to put that agreement into effect. (d) Notwithstanding any other provision of this Article, each Contracting Party shall allow any airline of either Contracting Party to meet any price charged in the marketplace for international air transportation, including combinations of prices via points in the territory of one or both Contracting Parties or of a third country. As used herein, the term “meet” means the right to continue or institute, on a timely basis, using such expedited procedures as may be necessary, an identical or similar price or such price through a combination of prices on a direct, interline or intra-line basis, notwithstanding differences in conditions including, but not limited to, those relating to airports, routing, distance, timing, connections, aircraft type, aircraft configuration, or change of aircraft. 1988 12 15-02-1988 1988 117 23-08-1988 09-08-1988 1988 12 15-02-1988 1988 12 15-02-1988 22-12-1987

Article 12 Consultation between the competent authorities of both contracting parties may be requested at any time by either contracting party for the purpose of discussing the interpretation, application, or amendment of the Agreement or Schedule. Such consultation shall begin within a period of sixty (60) days from the date of the receipt of the request by the Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of The Netherlands or the Department of State of the United States of America as the case may be. Should agreement be reached on amendment of the Agreement or its route schedule, such amendment will come into effect upon the confirmation by an exchange of diplomatic notes. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 13 1 1) [Red: Ten rechte dient hier te worden gelezen: Article 11 (Pricing).] Any dispute arising under this Agreement, other than disputes that may arise under Article 12 (Pricing), which is not resolved by a first round of formal consultations, may be referred for decision to some person or body. If the Contracting Parties do not agree, the dispute shall, at the request of either Contracting Party, be submitted to arbitration in accordance with the procedures set forth below. 2 Arbitration shall be by a tribunal of three arbitrators which shall be constituted as follows: a) within 30 days after receipt of a request for arbitration, each Contracting Party shall appoint one arbitrator. Within 60 days after these two arbitrators have been named, they shall by agreement appoint a third arbitrator, who shall act as President of the arbitral tribunal; b) if either Contracting Party fails to name an arbitrator, or if the third arbitrator is not appointed in accordance with subparagraph (a) of this paragraph, either Contracting Party may request the President of the Council of the International Civil Aviation Organization to appoint the necessary arbitrator or arbitrators within 30 days. If the President of the Council is of the same nationality as one of the Contracting Parties, the most senior Vice President who is not disqualified on that ground shall make the appointment. 3 Except as otherwise agreed by the Contracting Parties, the arbitral tribunal shall determine the limits of its jurisdiction, in accordance with this Agreement, and shall establish its own procedure. The arbitral tribunal, once formed, shall have the jurisdiction to grant interim relief pending its final determination. At the direction of the tribunal or at the request of either of the Contracting Parties, a conference to determine the precise issues to be arbitrated and the specific procedures to be followed shall be held no later than 15 days after the tribunal is fully constituted. 4 Except as otherwise agreed by the Contracting Parties or directed by the tribunal, each Contracting Party shall submit a memorandum within 45 days after the tribunal is fully constituted. Replies shall be due 60 days later. The tribunal shall hold a hearing at the request of either Contracting party, or at its discretion, within 15 days after replies are due. 5 The tribunal shall attempt to render a written decision within 30 days after completion of the hearing or, if no hearing is held, after the date both replies are submitted, whichever is sooner. The decision of the majority of the tribunal shall prevail. 6 The Contracting Parties may submit requests for clarification of the decision within 15 days after it is rendered and any clarification given shall be issued within 15 days of such request. 7 Each Contracting Party shall, consistent with its national law, give full effect to any decision or award of the arbitral tribunal. In the event that one Contracting Party does not give effect to any decision or award, the other Contracting Party may take such proportionate steps as may be appropriate. 8 The expenses of the arbitral tribunal, including the fees and expenses of the arbitrators, shall be shared equally by the Contracting Parties. Any expenses incurred by the President or Vice-President of the Council of the International Civil Aviation Organization in connection with the procedures in paragraph (2)(b) of this Article shall be considered to be part of the expenses of the arbitral tribunal. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992

Article 14 This Agreement, all amendments thereto, and contracts connected therewith shall be registered with the International Civil Aviation Organization. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 15 If a general multilateral air transport Convention accepted by both contracting parties enters into force, the present Agreement shall be amended so as to conform with the provisions of such Convention. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Article 16 Either of the contracting parties may at any time notify the other of its intention to terminate the present Agreement. Such a notice shall be sent simultaneously to the International Civil Aviation Organization. In the event such communication is made, this Agreement shall terminate two years after the date of its receipt, unless by agreement between the contracting parties the notice of intention to terminate is withdrawn before the expiration of that time. If the other contracting party fails to acknowledge receipt, notice shall be deemed as having been received fourteen days after its receipt by the International Civil Aviation Organization. 1992 177 25-11-1992 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 1992 177 25-11-1992 1992 177 25-11-1992 14-10-1992

Article 17 The present agreement shall be provisionally operative from the date of its signature. After the approval constitutionally required in the Kingdom of The Netherlands has been obtained, the Agreement shall enter into force definitively on the date of receipt by the Government of the United States of America of an appropriate notification from the Government of the Kingdom of The Netherlands. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

1 The parties agree with respect to CRSS with integrated primary displays: (A) Information regarding international air services, including the construction of connections on those services, shall be edited and displayed based on non-discriminatory and objective criteria that are not to be influenced, directly or indirectly, by airline or market identity. Such criteria shall apply uniformly to all participating airlines. (B) CRS data bases shall be as comprehensive as possible. (C) CRS vendors shall not delete information submitted by participating airlines; such information shall be accurate and transparent; for example, code-shared and change-of-gauge flights and flights with stops should be clearly identified as having those characteristics. (D) All CRSS which are available to travel agents who directly distribute information about airline services to the travelling public in either party's territory shall not only be obliged to, but shall also be entitled to operate in conformance with the CRS rules that apply in the territory where the CRS is being operated. (E) Travel agents shall be allowed to use any of the secondary displays available through the CRS so long as the travel agent makes a specific request for that display. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

2 A party shall require that each CRS vendor operating in its territory allow all airlines willing to pay any applicable non-discriminatory fee to participate in its CRS. A party shall require that all distribution facilities which a system vendor provides shall be offered on a non-discriminatory basis to participating airlines. A party shall require that CRS vendors display, on a non-discriminatory, objective, carrier-neutral, and market-neutral basis, the international air services of participating airlines in all markets in which they wish to sell those services. Upon request, a CRS vendor shall disclose details of its data base update and storage procedures, its criteria for editing and ranking information, the weight given to such criteria, and the criteria used for selection of connect points and inclusion of connecting flights. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

3 CRS vendors operating in the territory of one party shall be entitled to bring in, maintain, and make freely available their CRSS to travel agencies or travel companies whose principal business is the distribution of travel-related products in the territory of the other party, if the CRS complies with these principles. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

4 Neither party shall, in its territory, impose or permit to be imposed on the CRS vendors of the other party more stringent requirements with respect to access to and use of communication facilities, selection and use of technical CRS hardware and software, and the technical installation of CRS hardware, than those imposed on its own CRS vendors. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

5 Neither party shall, in its territory, impose or permit to be imposed on the CRS vendors of the other party more restrictive requirements with respect to CRS displays (including edit and display parameters), operation, or sale than those imposed on its own CRS vendors. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

6 CRSS in use in the territory of one party, which comply with these principles and other relevant non-discriminatory regulatory, technical, and security standards, shall be entitled to effective and unimpaired access in the territory of the other party. One aspect of this is that a designated airline shall participate in such a system as fully in its homeland territory as it does in any system offered to travel agents in the territory of the other party. Owners/operators of CRSS of one party shall have the same opportunity to own/operate CRSS, which conform to these principles, within the territory of the other party as do owner/operators of that party. Each party shall ensure that its airlines and its CRS vendors do not discriminate against travel agents in their homeland territory because of their use or possession of a CRS also operated in the territory of the other party. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

Artikel 1 Met betrekking tot deze Overeenkomst: a. ,luchtdienst’ betekent geregelde luchtdienst of charterluchtdienst of beide, naar het zinsverband vereist, uitgevoerd door luchtvaartuigen voor het openbaar vervoer, tegen vergoeding, van passagiers, vracht of post, afzonderlijk of gecombineerd; b. ,Verdrag, betekent het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, ter ondertekening opengesteld te Chicago op 7 december 1944 en omvat: i. alle wijzigingen daarop die in werking zijn getreden ingevolge artikel 94, letter a, daarvan en zijn bekrachtigd door beide Overeenkomstsluitende Partijen; en ii. alle Bijlagen of wijzigingen daarvan aangenomen krachtens artikel 90 van dat Verdrag, voor zover die wijziging of Bijlage op een bepaald tijdstip van kracht is voor beide Overeenkomstsluitende Partijen; c. ,aangewezen luchtvaartmaatschappij’ betekent een luchtvaartmaatschappij die is aangewezen en gemachtigd in overeenstemming met de voorwaarden van deze Overeenkomst; d. ,gebruiksvergoeding’ betekent een aan de luchtvaartmaatschappijen in rekening gebrachte vergoeding voor het ter beschikking stellen van luchthaven-, luchtnavigatie- of luchtvaartbeveiligingsgoederen of -voorzieningen, met inbegrip van daarmee samenhangende diensten en voorzieningen. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 2 1 Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent aan de andere Overeenkomstsluitende Partij de volgende rechten voor het verrichten van haar internationale luchtdiensten door de luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij: a. het recht om zonder te landen over haar grondgebied te vliegen; b. het recht om landingen, anders dan voor verkeersdoeleinden, op haar grondgebied te maken. 2 Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent de andere Overeenkomstsluitende Partij de in deze Overeenkomst vervatte rechten voor het exploiteren van geregelde internationale luchtdiensten op de in Bijlage 1 omschreven routes en van internationale charterluchtdiensten zoals omschreven in artikel 4 van het Protocol van 1978, als gewijzigd. Deze diensten, zowel geregelde diensten als charterdiensten, worden hierna ,de overeengekomen diensten’ genoemd en deze routes worden ,de omschreven routes’ genoemd. Bij de exploitatie van een overeengekomen dienst genieten de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van elke Overeenkomstsluitende Partij, naast de in het eerste lid van dit artikel omschreven rechten, het recht landingen te maken op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij voor het aan boord nemen en afzetten van passagiers, vracht of post, afzonderlijk of gecombineerd. 3 Geen van de bepalingen van het tweede lid van dit artikel wordt geacht de luchtvaartmaatschappij(-en) van de ene Overeenkomstsluitende Partij het recht te verlenen op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij, passagiers, vracht of post aan boord te nemen die worden vervoerd tegen beloning en zijn bestemd voor een ander punt op het grondgebied van die andere Overeenkomstsluitende Partij. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 3 1 Elke Overeenkomstsluitende Partij heeft het recht zoveel luchtvaartmaatschappijen als zij wenst aan te wijzen voor het uitvoeren van internationale luchtdiensten in overeenstemming met deze Overeenkomst en zulke aanwijzingen in te trekken of te wijzigen. Deze aanwijzingen worden aan de andere Overeenkomstsluitende Partij schriftelijk langs diplomatieke weg toegezonden en geven aan of de luchtvaartmaatschappij gemachtigd is de in deze Overeenkomst omschreven geregelde luchtdienst of charterluchtdienst dan wel beide te verrichten. 2 Na ontvangst van deze aanwijzing en van de aanvragen van de aangewezen luchtvaartmaatschappij, in de voorgeschreven vorm en op de voorgeschreven wijze, van exploitatievergunningen en technische vergunningen, verleent de andere Overeenkomstsluitende Partij zonder onnodige procedurele vertraging de vereiste exploitatievergunningen en technische vergunningen aan de aangewezen luchtvaartmaatschappij(-en), mits de luchtvaartmaatschappij voldoet aan de in deze Overeenkomst vervatte normen en in staat is te voldoen aan de gewoonlijk op de exploitatie van internationale luchtdiensten toegepaste wetten en voorschriften van de Overeenkomstsluitende Partij die de aanvraag of aanvragen beziet. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 4 Elke Overeenkomstsluitende Partij behoudt zich het recht voor het voorrecht van de uitoefening van de in deze Overeenkomst bepaalde rechten niet te verlenen aan een door de andere Overeenkomstsluitende Partij aangewezen luchtvaartmaatschappij, het te schorsen, te beperken, voorwaarden daaraan te verbinden of het in te trekken, ingeval niet te haren genoegen is aangetoond dat een aanmerkelijk deel van de eigendom van en het daadwerkelijk toezicht op die luchtvaartmaatschappij berusten bij onderdanen van de andere Overeenkomstsluitende Partij, of ingeval die luchtvaartmaatschappij nalaat de in artikel 5 bedoelde wetten of voorschriften na te leven, dan wel ingeval de luchtvaartmaatschappij of de regering die haar aanwijst anderszins in gebreke blijft haar verplichtingen ingevolge deze Overeenkomst na te komen of te voldoen aan de voorwaarden waaronder de rechten worden verleend overeenkomstig deze Overeenkomst. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 5 (A) De wetten en voorschriften van een overeenkomstsluitende partij betreffende de toelating tot of het vertrek uit haar grondgebied van luchtvaartuigen, gebezigd in internationaal luchtverkeer, of betreffende de exploitatie van en het vliegen met zulke luchtvaartuigen gedurende hun verblijf binnen haar grondgebied, zullen van toepassing zijn op de luchtvaartuigen van de door de andere overeenkomstsluitende partij aangewezen luchtvaartmaatschappij of luchtvaartmaatschappijen en zullen door deze luchtvaartmaatschappijen moeten worden nagekomen bij het binnenkomen in of verlaten van en gedurende het verblijf binnen het grondgebied van de eerstgenoemde overeenkomstsluitende partij. (B) De wetten en voorschriften van een overeenkomstsluitende partij betreffende de toelating tot of het vertrek uit haar grondgebied van passagiers, bemanningen of vracht van luchtvaartuigen, zoals voorschriften betreffende binnenkomst, in- en uitklaring, immigratie, paspoorten, douane en quarantaine, zullen door of vanwege deze passagiers, bemanning of vracht van de andere overeenkomstsluitende partij bij het binnenkomen in of vertrek uit en gedurende het verblijf binnen het grondgebied van de eerstgenoemde overeenkomstsluitende partij moeten worden nagekomen. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 6 1 Bewijzen van luchtwaardigheid en bewijzen van bevoegdheid, welke zijn uitgereikt of geldig verklaard door een overeenkomstsluitende partij en welke nog van kracht zijn, zullen door de andere overeenkomstsluitende partij als geldig worden erkend voor de exploitatie van de in deze Overeenkomst vermelde routes en diensten, mits de eisen op grond waarvan deze bewijzen werden uitgereikt of geldig verklaard gelijk zijn aan of hoger zijn dan de minimum-normen, welke krachtens het Verdrag inzake de Internationale Burgerlijke Luchtvaart kunnen worden gesteld. Elke overeenkomstsluitende partij behoudt zich evenwel het recht voor, de erkenning van bewijzen van bevoegdheid, door een andere Staat aan haar eigen onderdanen uitgereikt, te weigeren voor vluchten boven haar eigen grondgebied. 2 Elke Overeenkomstsluitende Partij kan verzoeken om overleg betreffende de veiligheidsnormen en -vereisten die worden aangehouden en gehanteerd door de andere Overeenkomstsluitende Partij betreffende luchtvaartvoorzieningen, vliegtuigbemanning, luchtvaartuigen en de exploitatie van de aangewezen luchtvaartmaatschappijen. Indien een der Overeenkomstsluitende Partijen na zulk overleg tot de conclusie komt dat de andere Overeenkomstsluitende Partij de veiligheidsnormen en -vereisten op deze terreinen die gelijk zijn aan of liggen boven de minimumnormen die ingevolge het Verdrag kunnen worden gesteld, niet daadwerkelijk aanhoudt en hanteert, zal zij de andere Overeenkomstsluitende Partij in kennis stellen van deze conclusie en van de stappen die noodzakelijk worden geacht om de veiligheidsnormen en -vereisten van de andere Overeenkomstsluitende Partij op een niveau te brengen dat ten minste gelijk is aan de minimumnormen die ingevolge het Verdrag kunnen worden gesteld, en neemt de andere Overeenkomstsluitende Partij passende corrigerende maatregelen. Elke Overeenkomstsluitende Partij behoudt zich het recht voor de exploitatievergunning of technische vergunning van een door de andere Overeenkomstsluitende Partij aangewezen luchtvaartmaatschappij of luchtvaartmaatschappijen niet te verlenen, in te trekken of te beperken ingeval de andere Overeenkomstsluitende Partij deze passende maatregelen niet binnen een redelijke tijd treft. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 7 Teneinde bevoorrechtende praktijken te voorkomen en gelijkheid van behandeling te verzekeren komen beide overeenkomstsluitende partijen overeen, dat: 1. Gebruiksvergoedingen die door de daartoe bevoegde autoriteiten of organen van de ene Overeenkomstsluitende Partij in rekening kunnen worden gebracht aan de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij dienen billijk, redelijk, en non-discriminatoir te zijn en naar billijkheid te worden verdeeld over de categorieën gebruikers. In elk geval worden deze gebruiksvergoedingen aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij in rekening gebracht op voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan de gunstigste voorwaarden die gelden voor andere luchtvaartmaatschappijen op het tijdstip waarop de vergoedingen in rekening worden gebracht. 2. Aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij in rekening gebrachte verbruiksvergoedingen kunnen een weerspiegeling zijn van, doch mogen niet meer bedragen dan, een billijk gedeelte van de volledige kosten van de daartoe bevoegde autoriteiten of organen voor het verschaffen van de desbetreffende luchthaven-, luchtnavigatie-, luchthavenmilieutechnische en de veiligheid van de luchtvaart betreffende voorzieningen en diensten en kunnen in het geval van luchthavens een redelijk rendement omvatten van de activa, na afschrijving. De voorzieningen en diensten waarvoor vergoedingen in rekening worden gebracht worden efficiënt verschaft. Van veranderingen in gebruiksheffingen dient op redelijke termijn voorafgaande kennisgeving te worden gedaan. 3. Elke Overeenkomstsluitende Partij bevordert het overleg tussen de autoriteiten of organen op haar grondgebied die bevoegd zijn kosten in rekening te brengen en de luchtvaartmaatschappijen die van de diensten en voorzieningen gebruik maken, en bevordert dat de autoriteiten of organen die bevoegd zijn kosten in rekening te brengen en de luchtvaartmaatschappijen de gegevens uitwisselen die nodig kunnen zijn voor een nauwkeurige toetsing van de redelijkheid van de kosten in het licht van de beginselen van het eerste en tweede lid van dit artikel. 1. Bij aankomst op het grondgebied van de ene Overeenkomstsluitende Partij zijn door de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij in internationaal luchtvervoer geëxploiteerde luchtvaartuigen, hun normale uitrustingsstukken, gronduitrusting, brandstof, smeermiddelen, verbruikbare technische voorraden, reserve-onderdelen (met inbegrip van motoren), proviand (met inbegrip van doch niet beperkt tot levensmiddelen, dranken en sterke drank, tabak en andere produkten bestemd om in beperkte hoeveelheden tijdens de vlucht aan de passagiers te worden verkocht of door dezen te worden gebruikt) en andere artikelen die uitsluitend worden gebruikt of bestemd zijn voor gebruik in verband met de exploitatie of het onderhoud van in internationaal luchtvervoer geëxploiteerde luchtvaartuigen, op basis van wederkerigheid, vrijgesteld van alle invoerbeperkingen, belastingen, heffingen, rechten en soortgelijke vergoedingen en kosten die door de nationale autoriteiten worden opgelegd en niet zijn gebaseerd op de kosten van de diensten, mits zulke uitrustingsstukken en voorraden aan boord van het vliegtuig blijven. 2. Eveneens zijn op basis van wederkerigheid vrijgesteld van de belastingen, heffingen, rechten, vergoedingen en lasten bedoeld in het eerste lid van dit artikel, met uitzondering van kosten gebaseerd op de kosten van de verleende dienst: a. proviand ingevoerd in of geleverd op het grondgebied van de ene Overeenkomstsluitende Partij en aan boord genomen, binnen redelijke grenzen, voor gebruik in de vertrekkende in internationaal luchtvervoer geëxploiteerde luchtvaartuigen van een luchtvaartmaatschappij van de andere Overeenkomstsluitende Partij, zelfs wanneer deze voorraden worden gebruikt op een deel van de reis boven het grondgebied van de Overeenkomstsluitende Partij waar zij aan boord worden genomen; b. gronduitrusting en reserve-onderdelen (met inbegrip van motoren) ingevoerd in het grondgebied van een Overeenkomstsluitende Partij voor de dienstverlening aan het luchtvaartuig, het onderhoud of het herstel van in internationaal luchtvervoer gebruikte luchtvaartuigen van een luchtvaartmaatschappij van de andere Overeenkomstsluitende Partij; c. brandstof, smeermiddelen en verbruikbare technische voorraden ingevoerd in of geleverd op het grondgebied van een Overeenkomstsluitende Partij voor gebruik aan boord van een in internationaal luchtvervoer geëxploiteerd luchtvaartuig van een luchtvaartmaatschappij van de andere Overeenkomstsluitende Partij, zelfs wanneer deze voorraden worden gebruikt op een deel van de reis boven het grondgebied van de Overeenkomstsluitende Partij waar zij aan boord worden genomen; en d. verkoopbevorderend en reclamemateriaal ingevoerd in of geleverd op het grondgebied van de ene Overeenkomstsluitende Partij en binnen redelijke grenzen aan boord genomen voor gebruik in internationaal luchtvervoer geëxploiteerde vertrekkende luchtvaartuigen van een luchtvaartmaatschappij van de andere Overeenkomstsluitende Partij, zelfs wanneer deze voorraden worden gebruikt op een deel van de reis boven het grondgebied van de Overeenkomstsluitende Partij waar zij aan boord worden genomen. 3. Er kan worden verlangd dat de in het eerste en het tweede lid van dit artikel bedoelde uitrustingsstukken en voorraden onder toezicht of controle van de bevoegde autoriteiten worden gehouden. 4. De in dit artikel bepaalde vrijstellingen gelden ook wanneer de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van de ene Overeenkomstsluitende Partij een contract hebben gesloten met een andere luchtvaartmaatschappij die eveneens zodanige vrijstellingen van de andere Overeenkomstsluitende Partij geniet, betreffende het lenen of overbrengen naar het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij van de in het eerste en tweede lid van dit artikel bedoelde goederen. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 8 1 Elke Overeenkomstsluitende Partij stelt de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van beide Overeenkomstsluitende Partijen op eerlijke, gelijke en non-discriminatoire wijze in de gelegenheid tot concurrentie met de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij. 2 Geen van beide Overeenkomstsluitende Partijen beperkt eenzijdig de omvang van het verkeer, de frequentie of de regelmaat van de dienst, dan wel het type of de typen luchtvaartuig(en) geëxploiteerd door de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij, behalve voor zover noodzakelijk is om redenen van douanetechnische, technische, operationele of milieutechnische aard, onder eenvormige voorwaarden die in overeenstemming zijn met artikel 15 van het Verdrag. 3 Geen van beide Overeenkomstsluitende Partijen legt aan de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij een verplichting tot eerste weigering, een proportionele beperking (,uplift ratio’), een heffing voor verklaring van geen bezwaar of enige andere eis op met betrekking tot de capaciteit, de frequentie of het vervoer die onverenigbaar zou zijn met de doelstellingen van deze Overeenkomst. 4 Geen van beide Overeenkomstsluitende Partijen verlangt dat luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij dienstregelingen, programma's voor charterluchtdiensten, of vluchtuitvoeringsplannen ter goedkeuring aan haar voorleggen, behalve voor zover vereist op non-discriminatoire basis, om eenvormige voorwaarden te handhaven als voorzien in het tweede lid van dit artikel, of als specifiek in deze Overeenkomst toegestaan. Indien een Overeenkomstsluitende Partij indiening van gegevens ter informatie verlangt, beperkt zij de administratieve last van de vereisten en procedures betreffende indiening voor tussenpersonen in het luchtvervoer en voor de aangewezen luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij tot een minimum. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 9 Bij de exploitatie door de luchtvaartmaatschappijen van elk der overeenkomstsluitende partijen van de in deze Overeenkomst omschreven luchtdiensten zal rekening gehouden worden met het belang van de luchtvaartmaatschappijen van de andere overeenkomstsluitende partij, opdat de diensten, welke laatstbedoelde partij op het geheel of een gedeelte van dezelfde routes verschaft, niet onredelijk worden getroffen. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 10 De luchtdiensten, welke door de luchtvaartmaatschappijen op grond van deze Overeenkomst ter beschikking van het publiek worden gesteld, zullen nauw verband moeten houden met de behoeften van het publiek aan zodanige diensten. 1979 108 06-07-1979 1978 55 05-05-1978 31-03-1978

Artikel 10-bis Onverminderd andere bepalingen van deze Overeenkomst, zoals gewijzigd, is het luchtvaartmaatschappijen van beide Partijen zonder beperking toegestaan in samenhang met internationale luchtdiensten alle vormen van grondvervoer voor vracht te gebruiken van of naar punten op de grondgebieden van de Partijen of derde landen, met inbegrip van vervoer van of naar alle luchthavens met douanefaciliteiten, alsmede met inbegrip, indien van toepassing, van het recht vracht onder douanetoezicht te vervoeren krachtens de van toepassing zijnde wetten en voorschriften. Die vracht heeft, ongeacht of deze per grond- of luchtvervoer wordt verplaatst, toegang tot de douanebehandeling en -voorzieningen op de luchthaven. Luchtvaartmaatschappijen kunnen verkiezen hun eigen grondvervoer te verrichten, dan wel hierin te voorzien door middel van regelingen met andere grondvervoermaatschappijen, met inbegrip van grondvervoer verricht door andere luchtvaartmaatschappijen en maatschappijen die indirect luchtvrachtvervoer verzorgen. Deze diensten van gecombineerd vrachtvervoer mogen worden aangeboden tegen één totaalprijs voor het lucht- en grondvervoer te zamen, mits verzenders niet worden misleid met betrekking tot de feiten aangaande dat vervoer. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

Artikel 11 (a) Elke Overeenkomstsluitende Partij staat iedere luchtvaartmaatschappij van de Overeenkomstsluitende Partijen toe de prijzen voor het luchtvervoer vast te stellen op de grondslag van aan de markt ontleende commerciële overwegingen. De tussenkomst van de Overeenkomstsluitende Partijen dient zich te beperken tot: (1) het voorkomen van onredelijk discriminatoire prijzen of praktijken; (2) het beschermen van de consumenten tegen prijzen die onredelijk hoog zijn of aan onredelijke beperkingen zijn onderworpen door misbruik van een machtspositie; en (3) het beschermen van de luchtvaartmaatschappijen tegen prijzen die kunstmatig laag zijn als gevolg van directe of indirecte overheidssubsidie of -steun. (b) Elke Overeenkomstsluitende Partij kan verlangen dat bij haar luchtvaartautoriteiten de prijzen worden aangemeld of ingediend die door de luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij worden voorgesteld voor het luchtvervoer naar en vanuit haar grondgebied. Aanmelding of indiening door de luchtvaartmaatschappijen van beide Overeenkomstsluitende Partijen kan worden verlangd ten hoogste 30 dagen vóór de datum van inwerkingtreding. In afzonderlijke gevallen is aanmelding of indiening toegestaan op kortere termijn dan gewoonlijk wordt verlangd. Geen van beide Overeenkomstsluitende Partijen verlangt de aanmelding of indiening door de luchtvaartmaatschappijen van de andere Overeenkomstsluitende Partij van de prijzen die door charteraars aan het publiek in rekening worden gebracht voor luchtvervoer dat begint op het grondgebied van een van beide Overeenkomstsluitende Partijen. (c) Geen van beide Overeenkomstsluitende Partijen neemt eenzijdige maatregelen ter voorkoming van de invoering of handhaving van een prijs die in rekening wordt gebracht of wordt voorgesteld om in rekening te brengen door (1) een luchtvaartmaatschappij van één der Overeenkomstsluitende Partijen voor internationaal luchtvervoer tussen de grondgebieden van de Overeenkomstsluitende Partijen, met inbegrip van vervoer met onderlinge overdraagbaarheid (interline of intra-line) of (2) een luchtvaartmaatschappij van de ene Overeenkomstsluitende Partij voor internationaal luchtvervoer tussen het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij en een derde land, met inbegrip van vervoer met onderlinge overdraagbaarheid (interline of Intra-line), mits, in geval van diensten van of naar derde landen die op 1 december 1991 lidstaat zijn van de Europese Gemeenschappen, die prijs niet in het bijzonder verboden is krachtens de wetgeving van de Europese Gemeenschappen. Zonder onderlinge overeenstemming worden of blijven die prijzen van kracht. Indien één der Overeenkomstsluitende Partijen ontevreden is met een prijs, verzoekt zij om overleg en stelt zij de andere Overeenkomstsluitende Partij zo spoedig mogelijk in kennis van de redenen waarom zij meent dat die prijs onverenigbaar is met de overwegingen als vervat in letter A van dit artikel. In geval van een voorgestelde prijs, wordt bedoelde kennisgeving ten minste 15 dagen vóór de voorgestelde datum van vankrachtwording gedaan. Dit overleg wordt uiterlijk 30 dagen na de ontvangst van het verzoek gehouden en de Overeenkomstsluitende Partijen verlenen medewerking ter verschaffing van de informatie die nodig is voor een weloverwogen oplossing van het vraagstuk. Indien de Overeenkomstsluitende Partijen overeenstemming bereiken met betrekking tot de prijs ten aanzien waarvan een kennisgeving van ontevredenheid is gedaan, stelt elke Overeenkomstsluitende Partij alles in het werk om uitvoering te geven aan die overeenstemming. (d) Niettegenstaande enige andere bepaling in dit artikel staat elke Overeenkomstsluitende Partij aan elke luchtvaartmaatschapij van een van beide Overeenkomstsluitende Partijen toe prijzen te bieden als op de markt in rekening wordt gebracht voor het internationale luchtvervoer, met inbegrip van prijscombinaties via punten in het gebied van een of beide Overeenkomstsluitende Partijen of van een derde land. Onder de hier gebruikte term „bieden” wordt verstaan het recht tot invoering binnen een redelijke termijn en voor zover nodig met behulp van versnelde procedures, van eenzelfde of soortgelijke prijs of van een zodanige prijs via een combinatie van prijzen, gebaseerd op een rechtstreekse vlucht, op vluchten van verschillende luchtvaartmaatschappijen of op verschillende vluchten van één luchtvaartmaatschappij niettegenstaande verschillen in voorwaarden en met inbegrip van, doch niet beperkt tot, die met betrekking tot routering, afstand, tijdstip, verbindingen, type luchtvaartuig en configuratie van het luchtvaartuig of veranderingen van luchtvaartuig. 1988 12 15-02-1988 1988 117 23-08-1988 09-08-1988 1988 12 15-02-1988 1988 12 15-02-1988 22-12-1987

Artikel 12 Door elk van beide overeenkomstsluitende partijen kan te allen tijde overleg tussen de bevoegde autoriteiten van beide overeenkomstsluitende partijen verzocht worden teneinde besprekingen te voeren omtrent de uitleg, toepassing, of wijziging van de Overeenkomst of van de Tabel. Zodanig overleg zal aanvangen binnen een termijn van zestig (60) dagen vanaf de datum van ontvangst van het verzoek door het Ministerie van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden dan wel door het Ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten van Amerika, al naar het geval zich voordoet. Wordt overeenstemming omtrent wijziging van de Overeenkomst of haar routetabel bereikt, dan zal zodanige wijziging van kracht worden na bevestiging door middel van een diplomatieke notawisseling. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 13 1 Geschillen met betrekking tot deze Overeenkomst, die geen geschillen zijn betreffende artikel 11 (Prijsstelling), die niet zijn opgelost in een eerste ronde van officieel overleg, kunnen ter beslissing aan een persoon of instantie worden voorgelegd. Indien de Overeenkomstsluitende Partijen niet tot overeenstemming komen wordt het geschil op verzoek van een der Overeenkomstsluitende Partijen onderworpen aan arbitrage in overeenstemming met de in het onderstaande uiteengezette procedures. 2 Arbitrage geschiedt door een scheidsgerecht van drie scheidsmannen dat als volgt wordt samengesteld: a. binnen 30 dagen na ontvangst van een verzoek om arbitrage benoemt elke Overeenkomstsluitende Partij één scheidsman. Binnen 60 dagen nadat deze twee scheidsmannen zijn benoemd, benoemen zij in onderlinge overeenstemming een derde scheidsman, die optreedt als Voorzitter van het scheidsgerecht; b. indien een van de Overeenkomstsluitende Partijen nalaat een scheidsman te benoemen, of indien de derde scheidsman niet is benoemd overeenkomstig letter a van dit lid, kan elk der Overeenkomstsluitende Partijen de President van de Raad van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie verzoeken binnen 30 dagen de vereiste scheidsman of scheidsmannen te benoemen. Indien de President van de Raad dezelfde nationaliteit bezit als een van de Overeenkomstsluitende Partijen verricht de Vice-President met de hoogste anciënniteit die niet om die reden gediskwalificeerd is, de benoeming. 3 Behalve zoals anderszins door de Overeenkomstsluitende Partijen overeengekomen, bepaalt het scheidsgerecht de grenzen van zijn jurisdictie, in overeenstemming met deze Overeenkomst en stelt het zijn eigen procedure vast. Wanneer het scheidsgerecht eenmaal is gevormd heeft het de jurisdictie om een voorlopige regeling te treffen in afwachting van zijn definitieve beslissing. Op aanwijzing van het scheidsgerecht of op verzoek van een van de Overeenkomstsluitende Partijen wordt uiterlijk 15 dagen nadat het scheidsgerecht volledig is samengesteld, een conferentie gehouden ter bepaling van de precieze onderwerpen waarop de arbitrage betrekking zal hebben en de specifieke procedures die moeten worden gevolgd. 4 Behalve zoals anderszins door de Overeenkomstsluitende Partijen overeengekomen of zoals bevolen door het scheidsgerecht, dient elke Overeenkomstsluitende Partij binnen 45 dagen nadat het scheidsgerecht volledig is samengesteld een memorandum in. De replieken dienen 60 dagen daarna te worden gegeven. Het scheidsgerecht houdt, op verzoek van een der Overeenkomstsluitende Partijen of naar eigen goeddunken, een hoorzitting binnen 15 dagen nadat de replieken ingediend moeten zijn. 5 Het scheidsgerecht streeft ernaar een schriftelijke beslissing te geven binnen 30 dagen na afloop van de hoorzitting of, indien er geen hoorzitting wordt gehouden, na de datum waarop beide replieken zijn ingediend, naar gelang welke van beide tijdstippen het eerst valt. De beslissing van de meerderheid van het scheidsgerecht is doorslaggevend. 6 De Overeenkomstsluitende Partijen kunnen binnen 15 dagen nadat de beslissing is gegeven verzoeken indienen om verduidelijking ervan en een eventuele verduidelijking wordt verstrekt binnen 15 dagen na dat verzoek. 7 Elke Overeenkomstsluitende Partij geeft, in overeenstemming met haar nationale wetgeving, volledige uitvoering aan elke beslissing of uitspraak van het scheidsgerecht. Ingeval de ene Overeenkomstsluitende Partij geen uitvoering aan een beslissing of uitspraak geeft, kan de andere Overeenkomstsluitende Partij passende evenredige stappen nemen. 8 De kosten van het scheidsgerecht, met inbegrip van de vergoedingen en kosten van de scheidsmannen, worden gelijkelijk tussen de Overeenkomstsluitende Partijen gedeeld. Kosten van de President of de Vice-President van de Raad van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie in verband met de procedures bedoeld in het tweede lid, letter b, van dit artikel worden als deel van de kosten van het scheidsgerecht beschouwd. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992

Artikel 14 Deze Overeenkomst, alle wijzigingen daarvan en alle daarmede verband houdende contracten zullen worden geregistreerd bij de Internationale Burgerlijke Luchtvaart Organisatie. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 15 Indien een door beide overeenkomstsluitende partijen aanvaard algemeen multilateraal verdrag inzake het luchtvervoer van kracht wordt, zal deze Overeenkomst met de bepalingen van zodanig Verdrag in overeenstemming worden gebracht. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

Artikel 16 Elk der overeenkomstsluitende partijen kan te allen tijde aan de andere mededeling doen van haar voornemen deze Overeenkomst te beëindigen. Een zodanige mededeling zal tegelijkertijd worden gezonden aan de Internationale Burgerlijke Luchtvaart Organisatie. Indien een zodanige mededeling wordt gedaan, zal deze Overeenkomst ophouden te bestaan twee jaar na de datum van ontvangst van die mededeling, tenzij in onderling overleg tussen de overeenkomstsluitende partijen de mededeling, waarin de wens om de Overeenkomst te beëindigen is vervat, wordt ingetrokken voordat die termijn is verstreken. Indien de andere overeenkomstsluitende partij nalaat de ontvangst van de mededeling te bevestigen, zal deze geacht worden te zijn ontvangen veertien dagen na de ontvangst daarvan door de Internationale Burgerlijke Luchtvaart Organisatie. 1993 27 19-02-1993 1993 84 25-06-1993 11-05-1993 1993 27 19-02-1993 1992 177 25-11-1992 14-10-1992

Artikel 17 Deze Overeenkomst zal voorlopig toepassing vinden van de datum van ondertekening af. Nadat de in het Koninkrijk der Nederlanden vereiste grondwettelijke goedkeuring zal zijn verkregen, zal de Overeenkomst definitief in werking treden op de datum van ontvangst door de Regering van de Verenigde Staten van Amerika van een desbetreffende mededeling van de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden. 1957 53 16-04-1957 1957 197 01-10-1957 31-05-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241). 1957 53 16-04-1957 1957 53 16-04-1957 03-04-1957 Opgeschort per 30 maart 2008 (Trb. 2010/241).

1 De Partijen komen met betrekking tot geautomatiseerde boekingssystemen met geïntegreerde primaire beeldschermen het onderstaande overeen: A. Informatie betreffende internationale luchtdiensten, met inbegrip van de vorm van aansluitingen op die diensten, dient te worden opgesteld en weergegeven op basis van non-discriminatoire en objectieve criteria, die niet mogen worden beïnvloed, direct of indirect, door kenmerken die eigen zijn aan de luchtvaartmaatschappij of de markt. Deze criteria gelden op gelijke wijze voor alle deelnemende luchtvaartmaatschappijen. B. Gegevensbanken van geautomatiseerde boekingssystemen dienen zo veelomvattend mogelijk te zijn. C. Aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen mogen geen door deelnemende luchtvaartmaatschappijen verstrekte informatie wissen; die informatie dient exact en begrijpelijk te zijn; bijvoorbeeld vluchten die een gezamenlijke code hebben of waarop van capaciteit wordt veranderd, alsmede vluchten met stops, dienen duidelijk als zodanig herkenbaar te zijn. D. Alle geautomatiseerde boekingssystemen die beschikbaar zijn voor reisagenten, die informatie over diensten van luchtvaartmaatschappijen rechtstreeks verspreiden onder het reizigerspubliek op het grondgebied van beide Partijen, zijn niet alleen verplicht, maar ook gerechtigd te handelen in overeenstemming met de regels inzake geautomatiseerde boekingssystemen die van toepassing zijn op het grondgebied waarop het geautomatiseerd boekingssysteem wordt geëxploiteerd. E. Het dient reisagenten te worden toegestaan gebruik te maken van via het geautomatiseerd boekingssysteem beschikbare secundaire beeldschermen, zolang de reisagent een daartoe strekkend verzoek doet. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

2 Een Partij verplicht elke op haar grondgebied handelende aanbieder van geautomatiseerde boekingssystemen ertoe alle luchtvaartmaatschappijen die bereid zijn een toepasselijke non-discriminatoire vergoeding te betalen, toe te staan deel te nemen aan zijn geautomatiseerde boekingssystemen. Een Partij verlangt dat alle verspreidingsfaciliteiten die een aanbieder van systemen levert, op non-discriminatoire basis aan deelnemende luchtvaartmaatschappijen worden aangeboden. Een Partij verplicht aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen ertoe dat zij de internationale luchtdiensten van deelnemende luchtvaartmaatschappijen op alle markten waarop zij deze diensten wensen te verkopen, weergeven op non-discriminatoire en objectieve wijze, zonder onderscheid naar luchtvervoermaatschappij of markt. Op verzoek maakt een aanbieder van geautomatiseerde boekingssystemen bijzonderheden bekend met betrekking tot de wijze van bijwerken en opslaan in zijn gegevensbank, zijn criteria voor het opstellen en rangschikken van de informatie, het gewicht dat aan die criteria wordt toegekend, alsmede de gehanteerde criteria voor de keuze van punten van aansluiting en de vermelding van aansluitende vluchten. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

3 Aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen die handelen op het grondgebied van de ene Partij zijn gerechtigd hun geautomatiseerde boekingssystemen in te voeren, te onderhouden en vrijelijk ter beschikking te stellen aan reisagenten of reisorganisaties waarvan de voornaamste bedrijfsactiviteit bestaat in de verspreiding van met reizen verband houdende produkten op het grondgebied van de andere Partij, indien het geautomatiseerd boekingssysteem aan deze beginselen voldoet. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

4 Geen van beide Partijen legt op haar grondgebied aan de aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen van de andere Partij strengere eisen op met betrekking tot de toegang tot of het gebruik van communicatiefaciliteiten, de keuze en het gebruik van technische apparatuur en programmatuur voor geautomatiseerde boekingssystemen en de technische installatie van apparatuur voor geautomatiseerde boekingssystemen, dan die welke worden opgelegd aan haar eigen aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen, en laat evenmin toe dat deze worden opgelegd. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

5 Geen der Partijen legt op haar grondgebied aan aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen van de andere Partij strengere eisen op met betrekking tot beeldschermen voor geautomatiseerde boekingssystemen (met inbegrip van opmaak- en weergaveparameters), de bediening of de verkoop, dan die welke worden opgelegd aan haar eigen aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen, en laat evenmin toe dat deze worden opgelegd. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992

6 Wat betreft geautomatiseerde boekingssystemen die in gebruik zijn op het grondgebied van de ene Partij en die voldoen aan deze beginselen en andere regelgeving ter zake van non-discriminatie, technische voorschriften en veiligheidsnormen, geldt daadwerkelijke en ongehinderde toegang tot het grondgebied van de andere Partij. Een aspect hiervan is dat een aangewezen luchtvaartmaatschappij op dezelfde wijze kan deelnemen aan een dergelijk systeem op het grondgebied van haar eigen land, als aan een systeem dat wordt aangeboden aan reisagenten op het grondgebied van de andere Partij. Eigenaars/exploitanten van geautomatiseerde boekingssystemen van de ene Partij hebben dezelfde gelegenheid om eigenaar/exploitant te worden van geautomatiseerde boekingssystemen die voldoen aan deze beginselen, op het grondgebied van de andere Partij als de eigenaars/exploitanten van die Partij. Elke Partij ziet erop toe dat haar luchtvaartmaatschappijen en haar aanbieders van geautomatiseerde boekingssystemen niet discrimineren ten aanzien van reisagenten op het grondgebied van hun eigen land vanwege het gebruik of bezit van een geautomatiseerd boekingssysteem dat ook wordt geëxploiteerd op het grondgebied van de andere Partij. 1992 63 15-04-1992 1992 177 25-11-1992 23-11-1992 1992 63 15-04-1992 1992 63 15-04-1992 13-03-1992