Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand inzake de vermindering van zwavelemissies of van de grensoverschrijdende stromen van deze zwavelverbindingen met tenminste 30 procent

Article 1 Definitions For the purposes of the present Protocol, 1. Convention "" means the Convention on Long-range Transboundary Air Pollution, adopted in Geneva on 13 November 1979; 2. "EMEP" means the Co-operative Programme for Monitoring and Evaluation of the Long-range Transmission of Air Pollutants in Europe; 3. Convention article 10, paragraph 1 of the Convention "Executive Body" means the Executive Body for theconstituted under; 4. article 1, paragraph 4 of the Protocol to the 1979 Convention on Long-range Transboundary Air Pollution on Long-term Financing of the Co-operative Programme for Monitoring and Evaluation of the Long-range Transmission of Air Pollutants in Europe (EMEP) "Geographical scope of EMEP" means the area defined in, adopted in Geneva on 28 September 1984; 5. "Parties" means, unless the context otherwise requires, the Parties to the present Protocol. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 2 Basic provision The Parties shall reduce their national annual sulphur emissions or their transboundary fluxes by at least 30 per cent as soon as possible and at the latest by 1993, using 1980 levels as the basis for calculation of reductions. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 3 Further reductions The Parties recognize the need for each of them to study at the national level the necessity for further reductions, beyond those referred to in article 2, of sulphur emissions or their transboundary fluxes when environmental conditions warrant. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 4 Reporting of annual emissions Each Party shall provide annually to the Executive Body its levels of national annual sulphur emissions, and the basis upon which they have been calculated. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 5 Calculations of transboundary fluxes EMEP shall in good time before the annual meetings of the Executive Body provide to the Executive Body calculations of sulphur budgets and also of transboundary fluxes and depositions of sulphur compounds for each previous year within the geographical scope of EMEP, utilizing appropriate models. In areas outside the geographical scope of EMEP, models appropriate to the particular circumstances of Parties therein shall be used. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 6 National programmes, policies and strategies Convention The Parties shall, within the framework of the, develop without undue delay national programmes, policies and strategies which shall serve as a means of reducing sulphur emissions or their transboundary fluxes, by at least 30 per cent as soon as possible and at the latest by 1993, and shall report thereon as well as on progress towards achieving the goal to the Executive Body. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 7 Amendments to the Protocol 1 Any Party may propose amendments to the present Protocol. 2 Proposed amendments shall be submitted in writing to the Executive Secretary of the Economic Commission for Europe who shall communicate them to all Parties. The Executive Body shall discuss the proposed amendments at its next annual meeting provided that such proposals have been circulated by the Executive Secretary of the Economic Commission for Europe to the Parties at least 90 days in advance. 3 An amendment to the present Protocol shall be adopted by consensus of the representatives of the Parties, and shall enter into force for the Parties which have accepted it on the ninetieth day after the date on which two thirds of the Parties have deposited their instruments of acceptance of the amendment. The amendment shall enter into force for any other Party on the ninetieth day after the date on which that Party deposits its instrument of acceptance of the amendment. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 8 Settlement of disputes If a dispute arises between two or more Parties as to the interpretation or application of the present Protocol, they shall seek a solution by negotiation or by any other method of dispute settlement acceptable to the parties to the dispute. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 9 Signature 1 The present Protocol shall be open for signature at Helsinki (Finland) from 8 July 1985 until 12 July 1985 inclusive, by the member States of the Economic Commission for Europe as well as States having consultative status with the Economic Commission for Europe, pursuant to paragraph 8 of Economic and Social Council resolution 36 (IV) of 28 March 1947, and by regional economic integration organizations, constituted by sovereign States members of the Economic Commission for Europe, which have competence in respect of the negotiation, conclusion and application of international agreements in matters covered by the present Protocol, provided that the States and organizations concerned are Parties to the Convention. 2 In matters within their competence, such regional economic integration organizations shall, on their own behalf, exercise the rights and fulfil the responsibilities which the present Protocol attributes to their member States. In such cases, the member States of these organizations shall not be entitled to exercise such rights individually. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 10 Ratification, acceptance, approval and accession 1 The present Protocol shall be subject to ratification, acceptance or approval by Signatories. 2 The present Protocol shall be open for accession as from 13 July 1985 by the States and organizations referred to in article 9, paragraph 1. 3 A State or organization acceding to the present Protocol after its entry into force shall implement Article 2 at the latest by 1993. However, if the Protocol is acceded to after 1990, Article 2 may be implemented later than 1993 by the Party concerned but not later than 1995, and such a Party shall implement Article 6 correspondingly. 4 The instruments of ratification, acceptance, approval or accession shall be deposited with the Secretary-General of the United Nations, who wiil perform the functions of depositary. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 11 Entry into force 1 The present Protocol shall enter into force on the ninetieth day following the date on which the sixteenth instrument of ratification, acceptance, approval or accession has been deposited. 2 For each State and organization referred to in article 9, paragraph 1, which ratifies, accepts or approves the present Protocol or accedes thereto after the deposit of the sixteenth instrument of ratification, acceptance, approval, or accession, the Protocol shall enter into force on the ninetieth day after the date of deposit by such Party of its instrument of ratification, acceptance, approval, or accession. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 12 Withdrawal At any time after five years from the date on which the present Protocol has come into force with respect to a Party, that Party may withdraw from it by giving written notification to the depositary. Any such withdrawal shall take effect on the ninetieth day after the date of its receipt by the depositary. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Article 13 Authentic texts The original of the present Protocol, of which the English, French and Russian texts are equally authentic, shall be deposited with the Secretary-General of the United Nations. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 1 Begripsomschrijvingen Voor de toepassing van dit Protocol wordt verstaan onder: 1. Verdrag „”: het Verdrag betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand, aangenomen op 13 november 1979 in Genève; 2. „EMEP”: het Programma voor samenwerking inzake de bewaking en evaluatie van het transport van luchtverontreinigende stoffen over lange afstand in Europa; 3. Verdrag artikel 10, eerste lid, van het Verdrag „Uitvoerend Orgaan”: het Uitvoerend Orgaan voor het, opgericht ingevolge het bepaalde in; 4. artikel 1, vierde lid, van het Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand aangaande de langlopende financiering van het programma voor samenwerking inzake de bewaking en evaluatie van het transport van luchtverontreinigende stoffen over lange afstand in Europa (EMEP) „Geografische reikwijdte van het EMEP”: het gebied, omschreven in, aangenomen op 28 september 1984 in Genève; 5. „Partijen”: tenzij de context anderszins vereist, de Partijen bij het onderhavige Protocol. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 2 Grondbeginsel De Partijen verminderen hun nationale jaarlijkse zwavelemissies of hun grensoverschrijdende stromen van deze zwavelverbindingen zo spoedig mogelijk en uiterlijk tegen 1993 met ten minste 30 procent, waarbij de niveaus uit 1980 worden gebruikt als grondslag voor de berekening van de verminderingen. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 3 Verdere verminderingen De Partijen erkennen dat elk van hen op nationaal niveau de noodzaak zal moeten bestuderen tot verdere verminderingen, boven de in artikel 2 bedoelde, van de zwavelemissies of van de grensoverschrijdende stromen van deze zwavelverbindingen, indien de milieu-omstandigheden zulks vereisen. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 4 Rapportering van de jaarlijkse emissies Elke Partij stelt het Uitvoerend Orgaan jaarlijks in kennis van de niveaus van haar nationale jaarlijkse zwavelemissies, alsmede van de grondslag waarop deze zijn berekend. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 5 Berekeningen van de grensoverschrijdende stromen EMEP verstrekt het Uitvoerend Orgaan tijdig voor de jaarlijkse bijeenkomsten van dit Orgaan berekeningen van de omvang van de zwavelemissies, alsmede van de grensoverschrijdende stromen en de depositie van zwavelverbindingen, voor elk voorafgaand jaar binnen de geografische reikwijdte van EMEP opgesteld aan de hand van passende modellen. In gebieden buiten de geografische reikwijdte van EMEP dienen modellen die aangepast zijn aan de bijzondere omstandigheden van de Partijen in deze gebieden, te worden gebruikt. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 6 Nationale programma's, beleidsregels en strategieën Verdrag De Partijen stellen, in het kader van het, zonder uitstel nationale programma's, beleidsregels en strategieën op die dienen als middel om de zwavelemissies of de grensoverschrijdende stromen van deze zwavelverbindingen zo spoedig mogelijk en uiterlijk tegen 1993 met ten minste 30 procent te verminderen en rapporteren daarover, alsmede over de vorderingen betreffende de verwezenlijking van het doel, aan het Uitvoerend Orgaan. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 7 Wijzigingen op het Protocol 1 Elke Partij kan wijzigingen op dit Protocol voorstellen. 2 De voorgestelde wijzigingen dienen schriftelijk te worden voorgelegd aan de uitvoerend secretaris van de Economische Commissie voor Europa, die alle Partijen daarvan mededeling doet. Het Uitvoerend Orgaan bespreekt de voorgestelde wijzigingen op zijn eerstvolgende jaarlijkse vergadering, mits deze voorstellen door de uitvoerend secretaris van de Economische Commissie voor Europa ten minste 90 dagen voordien onder de Partijen zijn verspreid. 3 Een wijziging op dit Protocol dient met algemene stemmen door de vertegenwoordigers van de Partijen te worden aangenomen en treedt voor de Partijen die de wijzigingen hebben aanvaard in werking op de negentigste dag na de datum waarop tweederde van de Partijen een akte van aanvaarding van de wijziging heeft nedergelegd. De wijziging treedt in werking voor elke andere Partij op de negentigste dag na de datum waarop deze Partij haar akte van aanvaarding van de wijziging heeft nedergelegd. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 8 Regeling van geschillen Indien een geschil ontstaat tussen twee of meer Partijen met betrekking tot de uitlegging of de toepassing van dit Protocol, trachten zij tot een oplossing te komen door middel van onderhandelingen of enige andere methode voor de regeling van geschillen die voor de partijen bij het geschil aanvaardbaar is. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 9 Ondertekening 1 Dit Protocol staat open voor ondertekening te Helsinki (Finland) van 8 juli 1985 tot en met 12 juli 1985 door de Lid-Staten van de Economische Commissie voor Europa, alsmede door de Staten die een raadgevende status bij de Economische Commissie voor Europa hebben krachtens het bepaalde in paragraaf 8 van Resolutie 36 (IV) van de Economische en Sociale Raad van 28 maart 1947, en door organisaties voor regionale economische integratie die door soevereine Staten die lid zijn van de Economische Commissie voor Europa zijn opgericht, en die bevoegd zijn te onderhandelen over internationale overeenkomsten met betrekking tot de onder dit Protocol vallende zaken en zulke overeenkomsten te sluiten en toe te passen, mits de betrokken Staten en organisaties Partij bij het Verdrag zijn. 2 Deze organisaties voor regionale economische integratie kunnen, wanneer het aangelegenheden betreft die onder hun bevoegdheid vallen, zelfstandig de rechten uitoefenen en de taken vervullen die door dit Protocol aan hun Lid-Staten worden toegekend. In dergelijke gevallen mogen de Lid-Staten van deze organisaties deze rechten niet individueel uitoefenen. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 10 Bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring en toetreding 1 Dit Protocol dient te worden bekrachtigd, aanvaard of goedgekeurd door de ondertekenaars. 2 Dit Protocol staat vanaf 13 juli 1985 open voor toetreding door de Staten en organisaties bedoeld in artikel 9, eerste lid. 3 Een Staat of een organisatie die tot dit Protocol toetreedt na de inwerkingtreding daarvan, legt het bepaalde in artikel 2 uiterlijk tegen 1993 ten uitvoer. Indien de toetreding tot dit Protocol echter plaatsvindt na 1990, kan het bepaalde in artikel 2 na 1993 ten uitvoer worden gelegd door de betrokken Partij, doch niet later dan 1995, terwijl deze Partij het bepaalde in artikel 6 dienovereenkomstig ten uitvoer dient te leggen. 4 De akten van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding worden nedergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, die optreedt als depositaris. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 11 Inwerkingtreding 1 Dit Protocol treedt in werking op de negentigste dag na de datum waarop de zestiende akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding is nedergelegd. 2 Ten aanzien van elke in artikel 9, eerste lid, bedoelde Staat en organisatie die dit Protocol bekrachtigt, aanvaardt of goedkeurt of daartoe toetreedt na de nederlegging van de zestiende akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, treedt dit Protocol in werking op de negentigste dag na de datum van nederlegging door deze Partij van haar akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 12 Opzegging Na vijf jaar, te rekenen van de datum waarop dit Protocol in werking is getreden ten aanzien van een Partij, kan deze Partij te allen tijde dit Protocol opzeggen door middel van een aan de depositaris gerichte schriftelijke kennisgeving. Deze opzegging wordt van kracht op de negentigste dag na de datum waarop de depositaris deze kennisgeving heeft ontvangen. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987

Artikel 13 Authentieke teksten Het origineel van dit Protocol, waarvan de Engelse, de Franse en de Russische tekst gelijkelijk authentiek zijn, wordt nedergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties. 1985 148 21-11-1985 30-04-1986 1987 153 19-10-1987 02-09-1987