Overeenkomst inzake overheidsopdrachten

Article I Definitions For purposes of this Agreement: a) commercial goods or services means goods or services of a type generally sold or offered for sale in the commercial marketplace to, and customarily purchased by, non-governmental buyers for non-governmental purposes; b) Article XXI:1 Committee means the Committee on Government Procurement established by; c) construction service means a service that has as its objective the realization by whatever means of civil or building works, based on Division 51 of the United Nations Provisional Central Product Classification (CPC); d) country includes any separate customs territory that is a Party to this Agreement. In the case of a separate customs territory that is a Party to this Agreement, where an expression in this Agreement is qualified by the term “national”, such expression shall be read as pertaining to that customs territory, unless otherwise specified; e) days means calendar days; f) electronic auction means an iterative process that involves the use of electronic means for the presentation by suppliers of either new prices, or new values for quantifiable non-price elements of the tender related to the evaluation criteria, or both, resulting in a ranking or re-ranking of tenders; g) in writing or written means any worded or numbered expression that can be read, reproduced and later communicated. It may include electronically transmitted and stored information; h) limited tendering means a procurement method whereby the procuring entity contacts a supplier or suppliers of its choice; i) measure means any law, regulation, procedure, administrative guidance or practice, or any action of a procuring entity relating to a covered procurement; j) multi-use list means a list of suppliers that a procuring entity has determined satisfy the conditions for participation in that list, and that the procuring entity intends to use more than once; k) notice of intended procurement means a notice published by a procuring entity inviting interested suppliers to submit a request for participation, a tender, or both; l) offset means any condition or undertaking that encourages local development or improves a Party’s balance-of-payments accounts, such as the use of domestic content, the licensing of technology, investment, counter-trade and similar action or requirement; m) open tendering means a procurement method whereby all interested suppliers may submit a tender; n) person means a natural person or a juridical person; o) Annex 1 2 3 to Appendix I procuring entity means an entity covered under a Party’s,or; p) qualified supplier means a supplier that a procuring entity recognizes as having satisfied the conditions for participation; q) selective tendering means a procurement method whereby only qualified suppliers are invited by the procuring entity to submit a tender; r) services includes construction services, unless otherwise specified; s) standard means a document approved by a recognized body that provides for common and repeated use, rules, guidelines or characteristics for goods or services, or related processes and production methods, with which compliance is not mandatory. It may also include or deal exclusively with terminology, symbols, packaging, marking or labelling requirements as they apply to a good, service, process or production method; t) supplier means a person or group of persons that provides or could provide goods or services; and u) technical specification means a tendering requirement that: (i) lays down the characteristics of goods or services to be procured, including quality, performance, safety and dimensions, or the processes and methods for their production or provision; or (ii) addresses terminology, symbols, packaging, marking or labelling requirements, as they apply to a good or service. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article II Scope and Coverage Application of Agreement Valuation 1 This Agreement applies to any measure regarding covered procurement, whether or not it is conducted exclusively or partially by electronic means. 2 For the purposes of this Agreement, covered procurement means procurement for governmental purposes: a) of goods, services, or any combination thereof: (i) Appendix I as specified in each Party’s annexes to; and (ii) not procured with a view to commercial sale or resale, or for use in the production or supply of goods or services for commercial sale or resale; b) by any contractual means, including: purchase; lease; and rental or hire purchase, with or without an option to buy; c) Appendix I Article VII for which the value, as estimated in accordance with paragraphs 6 through 8, equals or exceeds the relevant threshold specified in a Party’s annexes to, at the time of publication of a notice in accordance with; d) by a procuring entity; and e) that is not otherwise excluded from coverage in paragraph 3 or a Party’s annexes to Appendix I. 3 Appendix I Except where provided otherwise in a Party’s annexes to, this Agreement does not apply to: a) the acquisition or rental of land, existing buildings or other immovable property or the rights thereon; b) non-contractual agreements or any form of assistance that a Party provides, including cooperative agreements, grants, loans, equity infusions, guarantees and fiscal incentives; c) the procurement or acquisition of fiscal agency or depository services, liquidation and management services for regulated financial institutions or services related to the sale, redemption and distribution of public debt, including loans and government bonds, notes and other securities; d) public employment contracts; e) procurement conducted: (i) for the specific purpose of providing international assistance, including development aid; (ii) under the particular procedure or condition of an international agreement relating to the stationing of troops or relating to the joint implementation by the signatory countries of a project; or (iii) under the particular procedure or condition of an international organization, or funded by international grants, loans or other assistance where the applicable procedure or condition would be inconsistent with this Agreement. 4 Appendix I Each Party shall specify the following information in its annexes to: a) Annex 1 in, the central government entities whose procurement is covered by this Agreement; b) Annex 2 in, the sub-central government entities whose procurement is covered by this Agreement; c) Annex 3 in, all other entities whose procurement is covered by this Agreement; d) Annex 4 in, the goods covered by this Agreement; e) Annex 5 in, the services, other than construction services, covered by this Agreement; f) Annex 6 in, the construction services covered by this Agreement; and g) Annex 7 in, any General Notes. 5 Appendix I Article IV mutatis mutandis Where a procuring entity, in the context of covered procurement, requires persons not covered under a Party’s annexes toto procure in accordance with particular requirements,shall applyto such requirements. 6 In estimating the value of a procurement for the purpose of ascertaining whether it is a covered procurement, a procuring entity shall: a) neither divide a procurement into separate procurements nor select or use a particular valuation method for estimating the value of a procurement with the intention of totally or partially excluding it from the application of this Agreement; and b) include the estimated maximum total value of the procurement over its entire duration, whether awarded to one or more suppliers, taking into account all forms of remuneration, including: (i) premiums, fees, commissions and interest; and (ii) where the procurement provides for the possibility of options, the total value of such options. 7 Where an individual requirement for a procurement results in the award of more than one contract, or in the award of contracts in separate parts (hereinafter referred to as “recurring contracts”), the calculation of the estimated maximum total value shall be based on: a) the value of recurring contracts of the same type of good or service awarded during the preceding 12 months or the procuring entity’s preceding fiscal year, adjusted, where possible, to take into account anticipated changes in the quantity or value of the good or service being procured over the following 12 months; or b) the estimated value of recurring contracts of the same type of good or service to be awarded during the 12 months following the initial contract award or the procuring entity’s fiscal year. 8 In the case of procurement by lease, rental or hire purchase of goods or services, or procurement for which a total price is not specified, the basis for valuation shall be: a) in the case of a fixed-term contract: (i) where the term of the contract is 12 months or less, the total estimated maximum value for its duration; or (ii) where the term of the contract exceeds 12 months, the total estimated maximum value, including any estimated residual value; b) where the contract is for an indefinite period, the estimated monthly instalment multiplied by 48; and c) where it is not certain whether the contract is to be a fixed-term contract, subparagraph (b) shall be used. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article III Security and General Exceptions 1 Nothing in this Agreement shall be construed to prevent any Party from taking any action or not disclosing any information that it considers necessary for the protection of its essential security interests relating to the procurement of arms, ammunition or war materials, or to procurement indispensable for national security or for national defence purposes. 2 Subject to the requirement that such measures are not applied in a manner that would constitute a means of arbitrary or unjustifiable discrimination between Parties where the same conditions prevail or a disguised restriction on international trade, nothing in this Agreement shall be construed to prevent any Party from imposing or enforcing measures: a) necessary to protect public morals, order or safety; b) necessary to protect human, animal or plant life or health; c) necessary to protect intellectual property; or d) relating to goods or services of persons with disabilities, philanthropic institutions or prison labour. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article IV General Principles Non-Discrimination Use of Electronic Means Conduct of Procurement Rules of Origin Offsets Measures Not Specific to Procurement 1 With respect to any measure regarding covered procurement, each Party, including its procuring entities, shall accord immediately and unconditionally to the goods and services of any other Party and to the suppliers of any other Party offering the goods or services of any Party, treatment no less favourable than the treatment the Party, including its procuring entities, accords to: a) domestic goods, services and suppliers; and b) goods, services and suppliers of any other Party. 2 With respect to any measure regarding covered procurement, a Party, including its procuring entities, shall not: a) treat a locally established supplier less favourably than another locally established supplier on the basis of the degree of foreign affiliation or ownership; or b) discriminate against a locally established supplier on the basis that the goods or services offered by that supplier for a particular procurement are goods or services of any other Party. 3 When conducting covered procurement by electronic means, a procuring entity shall: a) ensure that the procurement is conducted using information technology systems and software, including those related to authentication and encryption of information, that are generally available and interoperable with other generally available information technology systems and software; and b) maintain mechanisms that ensure the integrity of requests for participation and tenders, including establishment of the time of receipt and the prevention of inappropriate access. 4 A procuring entity shall conduct covered procurement in a transparent and impartial manner that: a) is consistent with this Agreement, using methods such as open tendering, selective tendering and limited tendering; b) avoids conflicts of interest; and c) prevents corrupt practices. 5 For purposes of covered procurement, a Party shall not apply rules of origin to goods or services imported from or supplied from another Party that are different from the rules of origin the Party applies at the same time in the normal course of trade to imports or supplies of the same goods or services from the same Party. 6 With regard to covered procurement, a Party, including its procuring entities, shall not seek, take account of, impose or enforce any offset. 7 Paragraphs 1 and 2 shall not apply to: customs duties and charges of any kind imposed on, or in connection with, importation; the method of levying such duties and charges; other import regulations or formalities and measures affecting trade in services other than measures governing covered procurement. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article V Developing Countries 1 In negotiations on accession to, and in the implementation and administration of, this Agreement, the Parties shall give special consideration to the development, financial and trade needs and circumstances of developing countries and least developed countries (collectively referred to hereinafter as “developing countries”, unless specifically identified otherwise), recognizing that these may differ significantly from country to country. As provided for in this Article and on request, the Parties shall accord special and differential treatment to: a) least developed countries; and b) any other developing country, where and to the extent that this special and differential treatment meets its development needs. 2 Appendix I Upon accession by a developing country to this Agreement, each Party shall provide immediately to the goods, services and suppliers of that country the most favourable coverage that the Party provides under its annexes toto any other Party to this Agreement, subject to any terms negotiated between the Party and the developing country in order to maintain an appropriate balance of opportunities under this Agreement. 3 Appendix I Based on its development needs, and with the agreement of the Parties, a developing country may adopt or maintain one or more of the following transitional measures, during a transition period and in accordance with a schedule, set out in its relevant annexes to, and applied in a manner that does not discriminate among the other Parties: a) a price preference programme, provided that the programme: (i) provides a preference only for the part of the tender incorporating goods or services originating in the developing country applying the preference or goods or services originating in other developing countries in respect of which the developing country applying the preference has an obligation to provide national treatment under a preferential agreement, provided that where the other developing country is a Party to this Agreement, such treatment would be subject to any conditions set by the Committee; and (ii) is transparent, and the preference and its application in the procurement are clearly described in the notice of intended procurement; b) an offset, provided that any requirement for, or consideration of, the imposition of the offset is clearly stated in the notice of intended procurement; c) the phased-in addition of specific entities or sectors; and d) a threshold that is higher than its permanent threshold. 4 Article IV:1(b) In negotiations on accession to this Agreement, the Parties may agree to the delayed application of any specific obligation in this Agreement, other than, by the acceding developing country while that country implements the obligation. The implementation period shall be: a) for a least developed country, five years after its accession to this Agreement; and b) for any other developing country, only the period necessary to implement the specific obligation and not to exceed three years. 5 Annex 7 to Appendix I Any developing country that has negotiated an implementation period for an obligation under paragraph 4 shall list in itsthe agreed implementation period, the specific obligation subject to the implementation period and any interim obligation with which it has agreed to comply during the implementation period. 6 After this Agreement has entered into force for a developing country, the Committee, on request of the developing country, may: a) extend the transition period for a measure adopted or maintained under paragraph 3 or any implementation period negotiated under paragraph 4; or b) approve the adoption of a new transitional measure under paragraph 3, in special circumstances that were unforeseen during the accession process. 7 A developing country that has negotiated a transitional measure under paragraph 3 or 6, an implementation period under paragraph 4 or any extension under paragraph 6 shall take such steps during the transition period or implementation period as may be necessary to ensure that it is in compliance with this Agreement at the end of any such period. The developing country shall promptly notify the Committee of each step. 8 The Parties shall give due consideration to any request by a developing country for technical cooperation and capacity building in relation to that country’s accession to, or implementation of, this Agreement. 9 The Committee may develop procedures for the implementation of this Article. Such procedures may include provisions for voting on decisions relating to requests under paragraph 6. 10 The Committee shall review the operation and effectiveness of this Article every five years. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article VI Information on the Procurement System 1 Each Party shall: a) promptly publish any law, regulation, judicial decision, administrative ruling of general application, standard contract clause mandated by law or regulation and incorporated by reference in notices or tender documentation and procedure regarding covered procurement, and any modifications thereof, in an officially designated electronic or paper medium that is widely disseminated and remains readily accessible to the public; and b) provide an explanation thereof to any Party, on request. 2 Each Party shall list: a) Appendix II in, the electronic or paper media in which the Party publishes the information described in paragraph 1; b) Appendix III Articles VII IX:7 XVI:2 in, the electronic or paper media in which the Party publishes the notices required by,and; and c) Appendix IV in, the website address or addresses where the Party publishes: (i) Article XVI:5 its procurement statistics pursuant to; or (ii) Article XVI:6 its notices concerning awarded contracts pursuant to. 3 Appendix II III IV Each Party shall promptly notify the Committee of any modification to the Party’s information listed in,or. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article VII Notices Notice of Intended Procurement Summary Notice Notice of Planned Procurement 1 Appendix III Article XIII For each covered procurement, a procuring entity shall publish a notice of intended procurement in the appropriate paper or electronic medium listed in, except in the circumstances described in. Such medium shall be widely disseminated and such notices shall remain readily accessible to the public, at least until expiration of the time-period indicated in the notice. The notices shall: Annex 2 3 Parties, including their procuring entities covered underor, are encouraged to publish their notices by electronic means free of charge through a single point of access. a) Annex 1 Appendix III for procuring entities covered under, be accessible by electronic means free of charge through a single point of access, for at least any minimum period of time specified in; and b) Annex 2 3 for procuring entities covered underor, where accessible by electronic means, be provided, at least, through links in a gateway electronic site that is accessible free of charge. 2 Except as otherwise provided in this Agreement, each notice of intended procurement shall include: a) the name and address of the procuring entity and other information necessary to contact the procuring entity and obtain all relevant documents relating to the procurement, and their cost and terms of payment, if any; b) a description of the procurement, including the nature and the quantity of the goods or services to be procured or, where the quantity is not known, the estimated quantity; c) for recurring contracts, an estimate, if possible, of the timing of subsequent notices of intended procurement; d) a description of any options; e) the time-frame for delivery of goods or services or the duration of the contract; f) the procurement method that will be used and whether it will involve negotiation or electronic auction; g) where applicable, the address and any final date for the submission of requests for participation in the procurement; h) the address and the final date for the submission of tenders; i) the language or languages in which tenders or requests for participation may be submitted, if they may be submitted in a language other than an official language of the Party of the procuring entity; j) a list and brief description of any conditions for participation of suppliers, including any requirements for specific documents or certifications to be provided by suppliers in connection therewith, unless such requirements are included in tender documentation that is made available to all interested suppliers at the same time as the notice of intended procurement; k) Article IX where, pursuant to, a procuring entity intends to select a limited number of qualified suppliers to be invited to tender, the criteria that will be used to select them and, where applicable, any limitation on the number of suppliers that will be permitted to tender; and l) an indication that the procurement is covered by this Agreement. 3 For each case of intended procurement, a procuring entity shall publish a summary notice that is readily accessible, at the same time as the publication of the notice of intended procurement, in one of the WTO languages. The summary notice shall contain at least the following information: a) the subject-matter of the procurement; b) the final date for the submission of tenders or, where applicable, any final date for the submission of requests for participation in the procurement or for inclusion on a multi-use list; and c) the address from which documents relating to the procurement may be requested. 4 Appendix III Procuring entities are encouraged to publish in the appropriate paper or electronic medium listed inas early as possible in each fiscal year a notice regarding their future procurement plans (hereinafter referred to as “notice of planned procurement”). The notice of planned procurement should include the subject-matter of the procurement and the planned date of the publication of the notice of intended procurement. 5 Annex 2 3 A procuring entity covered underormay use a notice of planned procurement as a notice of intended procurement provided that the notice of planned procurement includes as much of the information referred to in paragraph 2 as is available to the entity and a statement that interested suppliers should express their interest in the procurement to the procuring entity. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article VIII Conditions for Participation 1 A procuring entity shall limit any conditions for participation in a procurement to those that are essential to ensure that a supplier has the legal and financial capacities and the commercial and technical abilities to undertake the relevant procurement. 2 In establishing the conditions for participation, a procuring entity: a) shall not impose the condition that, in order for a supplier to participate in a procurement, the supplier has previously been awarded one or more contracts by a procuring entity of a given Party; and b) may require relevant prior experience where essential to meet the requirements of the procurement. 3 In assessing whether a supplier satisfies the conditions for participation, a procuring entity: a) shall evaluate the financial capacity and the commercial and technical abilities of a supplier on the basis of that supplier’s business activities both inside and outside the territory of the Party of the procuring entity; and b) shall base its evaluation on the conditions that the procuring entity has specified in advance in notices or tender documentation. 4 Where there is supporting evidence, a Party, including its procuring entities, may exclude a supplier on grounds such as: a) bankruptcy; b) false declarations; c) significant or persistent deficiencies in performance of any substantive requirement or obligation under a prior contract or contracts; d) final judgments in respect of serious crimes or other serious offences; e) professional misconduct or acts or omissions that adversely reflect on the commercial integrity of the supplier; or f) failure to pay taxes. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article IX Qualification of Suppliers Registration Systems and Qualification Procedures Selective Tendering Multi-Use Lists Annex 2 Annex 3 andEntities Information on Procuring Entity Decisions 1 A Party, including its procuring entities, may maintain a supplier registration system under which interested suppliers are required to register and provide certain information. 2 Each Party shall ensure that: a) its procuring entities make efforts to minimize differences in their qualification procedures; and b) where its procuring entities maintain registration systems, the entities make efforts to minimize differences in their registration systems. 3 A Party, including its procuring entities, shall not adopt or apply any registration system or qualification procedure with the purpose or the effect of creating unnecessary obstacles to the participation of suppliers of another Party in its procurement. 4 Where a procuring entity intends to use selective tendering, the entity shall: a) Article VII:2(a), (b), (f), (g), (j), (k) and (l) include in the notice of intended procurement at least the information specified inand invite suppliers to submit a request for participation; and b) Article VII:2 (c), (d), (e), (h) and (i) Article XI:3(b) provide, by the commencement of the time-period for tendering, at least the information into the qualified suppliers that it notifies as specified in. 5 A procuring entity shall allow all qualified suppliers to participate in a particular procurement, unless the procuring entity states in the notice of intended procurement any limitation on the number of suppliers that will be permitted to tender and the criteria for selecting the limited number of suppliers. 6 Where the tender documentation is not made publicly available from the date of publication of the notice referred to in paragraph 4, a procuring entity shall ensure that those documents are made available at the same time to all the qualified suppliers selected in accordance with paragraph 5. 7 A procuring entity may maintain a multi-use list of suppliers, provided that a notice inviting interested suppliers to apply for inclusion on the list is: Appendix III in the appropriate medium listed in. a) published annually; and b) where published by electronic means, made available continuously, 8 The notice provided for in paragraph 7 shall include: a) a description of the goods or services, or categories thereof, for which the list may be used; b) the conditions for participation to be satisfied by suppliers for inclusion on the list and the methods that the procuring entity will use to verify that a supplier satisfies the conditions; c) the name and address of the procuring entity and other information necessary to contact the entity and obtain all relevant documents relating to the list; d) the period of validity of the list and the means for its renewal or termination, or where the period of validity is not provided, an indication of the method by which notice will be given of the termination of use of the list; and e) an indication that the list may be used for procurement covered by this Agreement. 9 Notwithstanding paragraph 7, where a multi-use list will be valid for three years or less, a procuring entity may publish the notice referred to in paragraph 7 only once, at the beginning of the period of validity of the list, provided that the notice: a) states the period of validity and that further notices will not be published; and b) is published by electronic means and is made available continuously during the period of its validity. 10 A procuring entity shall allow suppliers to apply at any time for inclusion on a multi-use list and shall include on the list all qualified suppliers within a reasonably short time. 11 Article XI:2 Where a supplier that is not included on a multi-use list submits a request for participation in a procurement based on a multi-use list and all required documents, within the time-period provided for in, a procuring entity shall examine the request. The procuring entity shall not exclude the supplier from consideration in respect of the procurement on the grounds that the entity has insufficient time to examine the request, unless, in exceptional cases, due to the complexity of the procurement, the entity is not able to complete the examination of the request within the time-period allowed for the submission of tenders. 12 Annex 2 3 A procuring entity covered underormay use a notice inviting suppliers to apply for inclusion on a multi-use list as a notice of intended procurement, provided that: a) Article VII:2 the notice is published in accordance with paragraph 7 and includes the information required under paragraph 8, as much of the information required underas is available and a statement that it constitutes a notice of intended procurement or that only the suppliers on the multi-use list will receive further notices of procurement covered by the multi-use list; and b) Article VII:2 the entity promptly provides to suppliers that have expressed an interest in a given procurement to the entity, sufficient information to permit them to assess their interest in the procurement, including all remaining information required in, to the extent such information is available. 13 Annex 2 3 A procuring entity covered underormay allow a supplier that has applied for inclusion on a multi-use list in accordance with paragraph 10 to tender in a given procurement, where there is sufficient time for the procuring entity to examine whether the supplier satisfies the conditions for participation. 14 A procuring entity shall promptly inform any supplier that submits a request for participation in a procurement or application for inclusion on a multi-use list of the procuring entity’s decision with respect to the request or application. 15 Where a procuring entity rejects a supplier’s request for participation in a procurement or application for inclusion on a multi-use list, ceases to recognize a supplier as qualified, or removes a supplier from a multi-use list, the entity shall promptly inform the supplier and, on request of the supplier, promptly provide the supplier with a written explanation of the reasons for its decision. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article X Technical Specifications and Tender Documentation Technical Specifications Tender Documentation Modifications 1 A procuring entity shall not prepare, adopt or apply any technical specification or prescribe any conformity assessment procedure with the purpose or the effect of creating unnecessary obstacles to international trade. 2 In prescribing the technical specifications for the goods or services being procured, a procuring entity shall, where appropriate: a) set out the technical specification in terms of performance and functional requirements, rather than design or descriptive characteristics; and b) base the technical specification on international standards, where such exist; otherwise, on national technical regulations, recognized national standards or building codes. 3 Where design or descriptive characteristics are used in the technical specifications, a procuring entity should indicate, where appropriate, that it will consider tenders of equivalent goods or services that demonstrably fulfil the requirements of the procurement by including words such as “or equivalent” in the tender documentation. 4 A procuring entity shall not prescribe technical specifications that require or refer to a particular trademark or trade name, patent, copyright, design, type, specific origin, producer or supplier, unless there is no other sufficiently precise or intelligible way of describing the procurement requirements and provided that, in such cases, the entity includes words such as “or equivalent” in the tender documentation. 5 A procuring entity shall not seek or accept, in a manner that would have the effect of precluding competition, advice that may be used in the preparation or adoption of any technical specification for a specific procurement from a person that may have a commercial interest in the procurement. 6 For greater certainty, a Party, including its procuring entities, may, in accordance with this Article, prepare, adopt or apply technical specifications to promote the conservation of natural resources or protect the environment. 7 A procuring entity shall make available to suppliers tender documentation that includes all information necessary to permit suppliers to prepare and submit responsive tenders. Unless already provided in the notice of intended procurement, such documentation shall include a complete description of: a) the procurement, including the nature and the quantity of the goods or services to be procured or, where the quantity is not known, the estimated quantity and any requirements to be fulfilled, including any technical specifications, conformity assessment certification, plans, drawings or instructional materials; b) any conditions for participation of suppliers, including a list of information and documents that suppliers are required to submit in connection with the conditions for participation; c) all evaluation criteria the entity will apply in the awarding of the contract, and, except where price is the sole criterion, the relative importance of such criteria; d) where the procuring entity will conduct the procurement by electronic means, any authentication and encryption requirements or other requirements related to the submission of information by electronic means; e) where the procuring entity will hold an electronic auction, the rules, including identification of the elements of the tender related to the evaluation criteria, on which the auction will be conducted; f) where there will be a public opening of tenders, the date, time and place for the opening and, where appropriate, the persons authorized to be present; g) any other terms or conditions, including terms of payment and any limitation on the means by which tenders may be submitted, such as whether on paper or by electronic means; and h) any dates for the delivery of goods or the supply of services. 8 In establishing any date for the delivery of goods or the supply of services being procured, a procuring entity shall take into account such factors as the complexity of the procurement, the extent of subcontracting anticipated and the realistic time required for production, de-stocking and transport of goods from the point of supply or for supply of services. 9 The evaluation criteria set out in the notice of intended procurement or tender documentation may include, among others, price and other cost factors, quality, technical merit, environmental characteristics and terms of delivery. 10 A procuring entity shall promptly: a) make available tender documentation to ensure that interested suppliers have sufficient time to submit responsive tenders; b) provide, on request, the tender documentation to any interested supplier; and c) reply to any reasonable request for relevant information by any interested or participating supplier, provided that such information does not give that supplier an advantage over other suppliers. 11 Where, prior to the award of a contract, a procuring entity modifies the criteria or requirements set out in the notice of intended procurement or tender documentation provided to participating suppliers, or amends or reissues a notice or tender documentation, it shall transmit in writing all such modifications or amended or re-issued notice or tender documentation: a) to all suppliers that are participating at the time of the modification, amendment or re-issuance, where such suppliers are known to the entity, and in all other cases, in the same manner as the original information was made available; and b) in adequate time to allow such suppliers to modify and re-submit amended tenders, as appropriate. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XI Time-Periods General Deadlines 1 A procuring entity shall, consistent with its own reasonable needs, provide sufficient time for suppliers to prepare and submit requests for participation and responsive tenders, taking into account such factors as: Such time-periods, including any extension of the time-periods, shall be the same for all interested or participating suppliers. a) the nature and complexity of the procurement; b) the extent of subcontracting anticipated; and c) the time necessary for transmitting tenders by non-electronic means from foreign as well as domestic points where electronic means are not used. 2 A procuring entity that uses selective tendering shall establish that the final date for the submission of requests for participation shall not, in principle, be less than 25 days from the date of publication of the notice of intended procurement. Where a state of urgency duly substantiated by the procuring entity renders this time-period impracticable, the time-period may be reduced to not less than 10 days. 3 Except as provided for in paragraphs 4, 5, 7 and 8 a procuring entity shall establish that the final date for the submission of tenders shall not be less than 40 days from the date on which: a) in the case of open tendering, the notice of intended procurement is published; or b) in the case of selective tendering, the entity notifies suppliers that they will be invited to submit tenders, whether or not it uses a multi-use list. 4 A procuring entity may reduce the time-period for tendering established in accordance with paragraph 3 to not less than 10 days where: a) Article VII:4 the procuring entity has published a notice of planned procurement as described inat least 40 days and not more than 12 months in advance of the publication of the notice of intended procurement, and the notice of planned procurement contains: (i) a description of the procurement; (ii) the approximate final dates for the submission of tenders or requests for participation; (iii) a statement that interested suppliers should express their interest in the procurement to the procuring entity; (iv) the address from which documents relating to the procurement may be obtained; and (v) Article VII:2 as much of the information that is required for the notice of intended procurement under, as is available; b) the procuring entity, for recurring contracts, indicates in an initial notice of intended procurement that subsequent notices will provide time-periods for tendering based on this paragraph; or c) a state of urgency duly substantiated by the procuring entity renders the time-period for tendering established in accordance with paragraph 3 impracticable. 5 A procuring entity may reduce the time-period for tendering established in accordance with paragraph 3 by five days for each one of the following circumstances: a) the notice of intended procurement is published by electronic means; b) all the tender documentation is made available by electronic means from the date of the publication of the notice of intended procurement; and c) the entity accepts tenders by electronic means. 6 The use of paragraph 5, in conjunction with paragraph 4, shall in no case result in the reduction of the time-period for tendering established in accordance with paragraph 3 to less than 10 days from the date on which the notice of intended procurement is published. 7 Notwithstanding any other provision in this Article, where a procuring entity purchases commercial goods or services, or any combination thereof, it may reduce the time-period for tendering established in accordance with paragraph 3 to not less than 13 days, provided that it publishes by electronic means, at the same time, both the notice of intended procurement and the tender documentation. In addition, where the entity accepts tenders for commercial goods or services by electronic means, it may reduce the time-period established in accordance with paragraph 3 to not less than 10 days. 8 Annex 2 3 Where a procuring entity covered underorhas selected all or a limited number of qualified suppliers, the time-period for tendering may be fixed by mutual agreement between the procuring entity and the selected suppliers. In the absence of agreement, the period shall not be less than 10 days. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XII Negotiation 1 A Party may provide for its procuring entities to conduct negotiations: a) Article VII:2 where the entity has indicated its intent to conduct negotiations in the notice of intended procurement required under; or b) where it appears from the evaluation that no tender is obviously the most advantageous in terms of the specific evaluation criteria set out in the notice of intended procurement or tender documentation. 2 A procuring entity shall: a) ensure that any elimination of suppliers participating in negotiations is carried out in accordance with the evaluation criteria set out in the notice of intended procurement or tender documentation; and b) where negotiations are concluded, provide a common deadline for the remaining participating suppliers to submit any new or revised tenders. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XIII Limited Tendering 1 Articles VII through IX X (paragraphs 7 through 11) XI XII XIV XV Provided that it does not use this provision for the purpose of avoiding competition among suppliers or in a manner that discriminates against suppliers of any other Party or protects domestic suppliers, a procuring entity may use limited tendering and may choose not to apply,,,,andonly under any of the following circumstances: a) where: provided that the requirements of the tender documentation are not substantially modified; (i) no tenders were submitted or no suppliers requested participation; (ii) no tenders that conform to the essential requirements of the tender documentation were submitted; (iii) no suppliers satisfied the conditions for participation; or (iv) the tenders submitted have been collusive, b) where the goods or services can be supplied only by a particular supplier and no reasonable alternative or substitute goods or services exist for any of the following reasons: (i) the requirement is for a work of art; (ii) the protection of patents, copyrights or other exclusive rights; or (iii) due to an absence of competition for technical reasons; c) for additional deliveries by the original supplier of goods or services that were not included in the initial procurement where a change of supplier for such additional goods or services: (i) cannot be made for economic or technical reasons such as requirements of interchangeability or interoperability with existing equipment, software, services or installations procured under the initial procurement; and (ii) would cause significant inconvenience or substantial duplication of costs for the procuring entity; d) insofar as is strictly necessary where, for reasons of extreme urgency brought about by events unforeseeable by the procuring entity, the goods or services could not be obtained in time using open tendering or selective tendering; e) for goods purchased on a commodity market; f) where a procuring entity procures a prototype or a first good or service that is developed at its request in the course of, and for, a particular contract for research, experiment, study or original development. Original development of a first good or service may include limited production or supply in order to incorporate the results of field testing and to demonstrate that the good or service is suitable for production or supply in quantity to acceptable quality standards, but does not include quantity production or supply to establish commercial viability or to recover research and development costs; g) for purchases made under exceptionally advantageous conditions that only arise in the very short term in the case of unusual disposals such as those arising from liquidation, receivership or bankruptcy, but not for routine purchases from regular suppliers; or h) where a contract is awarded to a winner of a design contest provided that: (i) the contest has been organized in a manner that is consistent with the principles of this Agreement, in particular relating to the publication of a notice of intended procurement; and (ii) the participants are judged by an independent jury with a view to a design contract being awarded to a winner. 2 A procuring entity shall prepare a report in writing on each contract awarded under paragraph 1. The report shall include the name of the procuring entity, the value and kind of goods or services procured and a statement indicating the circumstances and conditions described in paragraph 1 that justified the use of limited tendering. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XIV Electronic Auctions Where a procuring entity intends to conduct a covered procurement using an electronic auction, the entity shall provide each participant, before commencing the electronic auction, with: a) the automatic evaluation method, including the mathematical formula, that is based on the evaluation criteria set out in the tender documentation and that will be used in the automatic ranking or re-ranking during the auction; b) the results of any initial evaluation of the elements of its tender where the contract is to be awarded on the basis of the most advantageous tender; and c) any other relevant information relating to the conduct of the auction. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XV Treatment of Tenders and Awarding of Contracts Treatment of Tenders Awarding of Contracts 1 A procuring entity shall receive, open and treat all tenders under procedures that guarantee the fairness and impartiality of the procurement process, and the confidentiality of tenders. 2 A procuring entity shall not penalize any supplier whose tender is received after the time specified for receiving tenders if the delay is due solely to mishandling on the part of the procuring entity. 3 Where a procuring entity provides a supplier with an opportunity to correct unintentional errors of form between the opening of tenders and the awarding of the contract, the procuring entity shall provide the same opportunity to all participating suppliers. 4 To be considered for an award, a tender shall be submitted in writing and shall, at the time of opening, comply with the essential requirements set out in the notices and tender documentation and be from a supplier that satisfies the conditions for participation. 5 Unless a procuring entity determines that it is not in the public interest to award a contract, the entity shall award the contract to the supplier that the entity has determined to be capable of fulfilling the terms of the contract and that, based solely on the evaluation criteria specified in the notices and tender documentation, has submitted: a) the most advantageous tender; or b) where price is the sole criterion, the lowest price. 6 Where a procuring entity receives a tender with a price that is abnormally lower than the prices in other tenders submitted, it may verify with the supplier that it satisfies the conditions for participation and is capable of fulfilling the terms of the contract. 7 A procuring entity shall not use options, cancel a procurement or modify awarded contracts in a manner that circumvents the obligations under this Agreement. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XVI Transparency of Procurement Information Information Provided to Suppliers Publication of Award Information Maintenance of Documentation, Reports and Electronic Traceability Collection and Reporting of Statistics 1 paragraphs 2 and 3 of Article XVII A procuring entity shall promptly inform participating suppliers of the entity’s contract award decisions and, on the request of a supplier, shall do so in writing. Subject to, a procuring entity shall, on request, provide an unsuccessful supplier with an explanation of the reasons why the entity did not select its tender and the relative advantages of the successful supplier’s tender. 2 Appendix III Not later than 72 days after the award of each contract covered by this Agreement, a procuring entity shall publish a notice in the appropriate paper or electronic medium listed in. Where the entity publishes the notice only in an electronic medium, the information shall remain readily accessible for a reasonable period of time. The notice shall include at least the following information: a) a description of the goods or services procured; b) the name and address of the procuring entity; c) the name and address of the successful supplier; d) the value of the successful tender or the highest and lowest offers taken into account in the award of the contract; e) the date of award; and f) Article XIII the type of procurement method used, and in cases where limited tendering was used in accordance with, a description of the circumstances justifying the use of limited tendering. 3 Each procuring entity shall, for a period of at least three years from the date it awards a contract, maintain: a) Article XIII the documentation and reports of tendering procedures and contract awards relating to covered procurement, including the reports required under; and b) data that ensure the appropriate traceability of the conduct of covered procurement by electronic means. 4 Each Party shall collect and report to the Committee statistics on its contracts covered by this Agreement. Each report shall cover one year and be submitted within two years of the end of the reporting period, and shall contain: a) Annex 1 forprocuring entities: (i) the number and total value, for all such entities, of all contracts covered by this Agreement; (ii) the number and total value of all contracts covered by this Agreement awarded by each such entity, broken down by categories of goods and services according to an internationally recognized uniform classification system; and (iii) the number and total value of all contracts covered by this Agreement awarded by each such entity under limited tendering; b) Annex 2 3 forandprocuring entities, the number and total value of contracts covered by this Agreement awarded by all such entities, broken down by Annex; and c) estimates for the data required under subparagraphs (a) and (b), with an explanation of the methodology used to develop the estimates, where it is not feasible to provide the data. 5 Where a Party publishes its statistics on an official website, in a manner that is consistent with the requirements of paragraph 4, the Party may substitute a notification to the Committee of the website address for the submission of the data under paragraph 4, with any instructions necessary to access and use such statistics. 6 Where a Party requires notices concerning awarded contracts, pursuant to paragraph 2, to be published electronically and where such notices are accessible to the public through a single database in a form permitting analysis of the covered contracts, the Party may substitute a notification to the Committee of the website address for the submission of the data under paragraph 4, with any instructions necessary to access and use such data. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XVII Disclosure of Information Provision of Information to Parties Non-Disclosure of Information 1 On request of any other Party, a Party shall provide promptly any information necessary to determine whether a procurement was conducted fairly, impartially and in accordance with this Agreement, including information on the characteristics and relative advantages of the successful tender. In cases where release of the information would prejudice competition in future tenders, the Party that receives the information shall not disclose it to any supplier, except after consulting with, and obtaining the agreement of, the Party that provided the information. 2 Notwithstanding any other provision of this Agreement, a Party, including its procuring entities, shall not provide to any particular supplier information that might prejudice fair competition between suppliers. 3 Nothing in this Agreement shall be construed to require a Party, including its procuring entities, authorities and review bodies, to disclose confidential information where disclosure: a) would impede law enforcement; b) might prejudice fair competition between suppliers; c) would prejudice the legitimate commercial interests of particular persons, including the protection of intellectual property; or d) would otherwise be contrary to the public interest. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XVIII Domestic Review Procedures 1 Each Party shall provide a timely, effective, transparent and non-discriminatory administrative or judicial review procedure through which a supplier may challenge: arising in the context of a covered procurement, in which the supplier has, or has had, an interest. The procedural rules for all challenges shall be in writing and made generally available. a) a breach of the Agreement; or b) where the supplier does not have a right to challenge directly a breach of the Agreement under the domestic law of a Party, a failure to comply with a Party’s measures implementing this Agreement, 2 In the event of a complaint by a supplier, arising in the context of covered procurement in which the supplier has, or has had, an interest, that there has been a breach or a failure as referred to in paragraph 1, the Party of the procuring entity conducting the procurement shall encourage the entity and the supplier to seek resolution of the complaint through consultations. The entity shall accord impartial and timely consideration to any such complaint in a manner that is not prejudicial to the supplier’s participation in ongoing or future procurement or its right to seek corrective measures under the administrative or judicial review procedure. 3 Each supplier shall be allowed a sufficient period of time to prepare and submit a challenge, which in no case shall be less than 10 days from the time when the basis of the challenge became known or reasonably should have become known to the supplier. 4 Each Party shall establish or designate at least one impartial administrative or judicial authority that is independent of its procuring entities to receive and review a challenge by a supplier arising in the context of a covered procurement. 5 Where a body other than an authority referred to in paragraph 4 initially reviews a challenge, the Party shall ensure that the supplier may appeal the initial decision to an impartial administrative or judicial authority that is independent of the procuring entity whose procurement is the subject of the challenge. 6 Each Party shall ensure that a review body that is not a court shall have its decision subject to judicial review or have procedures that provide that: a) the procuring entity shall respond in writing to the challenge and disclose all relevant documents to the review body; b) the participants to the proceedings (hereinafter referred to as “participants”) shall have the right to be heard prior to a decision of the review body being made on the challenge; c) the participants shall have the right to be represented and accompanied; d) the participants shall have access to all proceedings; e) the participants shall have the right to request that the proceedings take place in public and that witnesses may be presented; and f) the review body shall make its decisions or recommendations in a timely fashion, in writing, and shall include an explanation of the basis for each decision or recommendation. 7 Each Party shall adopt or maintain procedures that provide for: a) rapid interim measures to preserve the supplier’s opportunity to participate in the procurement. Such interim measures may result in suspension of the procurement process. The procedures may provide that overriding adverse consequences for the interests concerned, including the public interest, may be taken into account when deciding whether such measures should be applied. Just cause for not acting shall be provided in writing; and b) where a review body has determined that there has been a breach or a failure as referred to in paragraph 1, corrective action or compensation for the loss or damages suffered, which may be limited to either the costs for the preparation of the tender or the costs relating to the challenge, or both. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XIX Modifications and Rectifications to Coverage Notification of Proposed Modification Objection to Notification Consultations Revised Modification Implementation of Modifications Withdrawal of Substantially Equivalent Coverage Arbitration Procedures to Facilitate Resolution of Objections Committee Responsibilities 1 Appendix I A Party shall notify the Committee of any proposed rectification, transfer of an entity from one annex to another, withdrawal of an entity or other modification of its annexes to(any of which is hereinafter referred to as “modification”). The Party proposing the modification (hereinafter referred to as “modifying Party”) shall include in the notification: a) Appendix I for any proposed withdrawal of an entity from its annexes toin exercise of its rights on the grounds that government control or influence over the entity’s covered procurement has been effectively eliminated, evidence of such elimination; or b) for any other proposed modification, information as to the likely consequences of the change for the mutually agreed coverage provided for in this Agreement. 2 Any Party whose rights under this Agreement may be affected by a proposed modification notified under paragraph 1 may notify the Committee of any objection to the proposed modification. Such objections shall be made within 45 days from the date of the circulation to the Parties of the notification, and shall set out reasons for the objection. 3 The modifying Party and any Party making an objection (hereinafter referred to as “objecting Party”) shall make every attempt to resolve the objection through consultations. In such consultations, the modifying and objecting Parties shall consider the proposed modification: a) in the case of a notification under paragraph 1(a), in accordance with any indicative criteria adopted pursuant to paragraph 8(b), indicating the effective elimination of government control or influence over an entity’s covered procurement; and b) in the case of a notification under paragraph 1(b), in accordance with any criteria adopted pursuant to paragraph 8(c), relating to the level of compensatory adjustments to be offered for modifications, with a view to maintaining a balance of rights and obligations and a comparable level of mutually agreed coverage provided in this Agreement. 4 Where the modifying Party and any objecting Party resolve the objection through consultations, and the modifying Party revises its proposed modification as a result of those consultations, the modifying Party shall notify the Committee in accordance with paragraph 1, and any such revised modification shall only be effective after fulfilling the requirements of this Article. 5 A proposed modification shall become effective only where: a) no Party submits to the Committee a written objection to the proposed modification within 45 days from the date of circulation of the notification of the proposed modification under paragraph 1; b) all objecting Parties have notified the Committee that they withdraw their objections to the proposed modification; or c) 150 days from the date of circulation of the notification of the proposed modification under paragraph 1 have elapsed, and the modifying Party has informed the Committee in writing of its intention to implement the modification. 6 Article IV:1(b) Where a modification becomes effective pursuant to paragraph 5(c), any objecting Party may withdraw substantially equivalent coverage. Notwithstanding, a withdrawal pursuant to this paragraph may be implemented solely with respect to the modifying Party. Any objecting Party shall inform the Committee in writing of any such withdrawal at least 30 days before the withdrawal becomes effective. A withdrawal pursuant to this paragraph shall be consistent with any criteria relating to the level of compensatory adjustment adopted by the Committee pursuant to paragraph 8(c). 7 Where the Committee has adopted arbitration procedures to facilitate the resolution of objections pursuant to paragraph 8, a modifying or any objecting Party may invoke the arbitration procedures within 120 days of circulation of the notification of the proposed modification: a) Where no Party has invoked the arbitration procedures within the time-period: (i) notwithstanding paragraph 5(c), the proposed modification shall become effective where 130 days from the date of circulation of the notification of the proposed modification under paragraph 1 have elapsed, and the modifying Party has informed the Committee in writing of its intention to implement the modification; and (ii) no objecting Party may withdraw coverage pursuant to paragraph 6. b) Where a modifying Party or objecting Party has invoked the arbitration procedures: (i) notwithstanding paragraph 5(c), the proposed modification shall not become effective before the completion of the arbitration procedures; (ii) any objecting Party that intends to enforce a right to compensation, or to withdraw substantially equivalent coverage pursuant to paragraph 6, shall participate in the arbitration proceedings; (iii) a modifying Party should comply with the results of the arbitration procedures in making any modification effective pursuant to paragraph 5(c); and (iv) where a modifying Party does not comply with the results of the arbitration procedures in making any modification effective pursuant to paragraph 5(c), any objecting Party may withdraw substantially equivalent coverage pursuant to paragraph 6, provided that any such withdrawal is consistent with the result of the arbitration procedures. 8 The Committee shall adopt: a) arbitration procedures to facilitate resolution of objections under paragraph 2; b) indicative criteria that demonstrate the effective elimination of government control or influence over an entity’s covered procurement; and c) criteria for determining the level of compensatory adjustment to be offered for modifications made pursuant to paragraph 1(b) and of substantially equivalent coverage under paragraph 6. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XX Consultations and Dispute Settlement 1 Each Party shall accord sympathetic consideration to and shall afford adequate opportunity for consultation regarding any representation made by another Party with respect to any matter affecting the operation of this Agreement. 2 Where any Party considers that any benefit accruing to it, directly or indirectly, under this Agreement is being nullified or impaired, or that the attainment of any objective of this Agreement is being impeded as the result of: Understanding on Rules and Procedures Governing the Settlement of Disputes it may, with a view to reaching a mutually satisfactory solution to the matter, have recourse to the provisions of the(hereinafter referred to as “the Dispute Settlement Understanding”). a) the failure of another Party or Parties to carry out its obligations under this Agreement; or b) the application by another Party or Parties of any measure, whether or not it conflicts with the provisions of this Agreement, 3 paragraph 3 of Article 22 of the Dispute Settlement Understanding The Dispute Settlement Understanding shall apply to consultations and the settlement of disputes under this Agreement, with the exception that, notwithstanding, any dispute arising under any Agreement listed in Appendix 1 to the Dispute Settlement Understanding other than this Agreement shall not result in the suspension of concessions or other obligations under this Agreement, and any dispute arising under this Agreement shall not result in the suspension of concessions or other obligations under any other Agreement listed in Appendix 1 of the Dispute Settlement Understanding. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XXI Institutions Committee on Government Procurement Observers 1 There shall be a Committee on Government Procurement composed of representatives from each of the Parties. This Committee shall elect its own Chairman and shall meet as necessary, but not less than once a year, for the purpose of affording Parties the opportunity to consult on any matters relating to the operation of this Agreement or the furtherance of its objectives, and to carry out such other responsibilities as may be assigned to it by the Parties. 2 The Committee may establish working parties or other subsidiary bodies that shall carry out such functions as may be given to them by the Committee. 3 The Committee shall annually: a) review the implementation and operation of this Agreement; and b) Article IV:8 of the Marrakesh Agreement Establishing the World Trade Organization WTO Agreement inform the General Council of its activities, pursuant to(hereinafter referred to as “”), and of developments relating to the implementation and operation of this Agreement. 4 Any WTO Member that is not a Party to this Agreement shall be entitled to participate in the Committee as an observer by submitting a written notice to the Committee. Any WTO observer may submit a written request to the Committee to participate in the Committee as an observer, and may be accorded observer status by the Committee. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Article XXII Final Provisions Acceptance and Entry into Force Accession Reservations Domestic Legislation Future Negotiations and Future Work Programmes Amendments Withdrawal Non-application of this Agreement between Particular Parties Appendices Secretariat Deposit Registration 1 1) For the purpose of this Agreement, the term “government” is deemed to include the competent authorities of the European Union. Appendix I This Agreement shall enter into force on 1 January 1996 for those governmentswhose agreed coverage is contained in the Annexes ofof this Agreement, and which have, by signature, accepted the Agreement on 15 April 1994, or have, by that date, signed the Agreement subject to ratification and have subsequently ratified the Agreement before 1 January 1996. 2 th Any Member of the WTO may accede to this Agreement on terms to be agreed between that Member and the Parties, with such terms stated in a decision of the Committee. Accession shall take place by deposit with the Director-General of the WTO of an instrument of accession that states the terms so agreed. This Agreement shall enter into force for a Member acceding to it on the 30day following the deposit of its instrument of accession. 3 No Party may enter a reservation in respect of any provision of this Agreement. 4 Each Party shall ensure, not later than the date of entry into force of this Agreement for it, the conformity of its laws, regulations and administrative procedures, and the rules, procedures and practices applied by its procuring entities, with the provisions of this Agreement. 5 Each Party shall inform the Committee of any changes to its laws and regulations relevant to this Agreement and in the administration of such laws and regulations. 6 Each Party shall seek to avoid introducing or continuing discriminatory measures that distort open procurement. 7 Not later than the end of three years from the date of entry into force of the Protocol Amending the Agreement on Government Procurement, adopted on 30 March 2012, and periodically thereafter, the Parties shall undertake further negotiations, with a view to improving this Agreement, progressively reducing and eliminating discriminatory measures, and achieving the greatest possible extension of its coverage among all Parties on the basis of mutual reciprocity, taking into consideration the needs of developing countries. 8 a) The Committee shall undertake further work to facilitate the implementation of this Agreement and the negotiations provided for in paragraph 7, through the adoption of work programmes for the following items: (i) the treatment of small and medium-sized enterprises; (ii) the collection and dissemination of statistical data; (iii) the treatment of sustainable procurement; (iv) exclusions and restrictions in Parties’ Annexes; and (v) safety standards in international procurement. b) The Committee: (i) may adopt a decision that contains a list of work programmes on additional items, which may be reviewed and updated periodically; and (ii) shall adopt a decision setting out the work to be undertaken on each particular work programme under subparagraph (a) and any work programme adopted under subparagraph (b)(i). 9 Annex 1A to the WTO Agreement Article IV:5 Following the conclusion of the work programme to harmonize rules of origin for goods being undertaken under the Agreement on Rules of Origin inand negotiations regarding trade in services, the Parties shall take the results of that work programme and those negotiations into account in amending, as appropriate. 10 Article XX:2(b) Not later than the end of the fifth year from the date of entry into force of the Protocol Amending the Agreement on Government Procurement, the Committee shall examine the applicability of. 11 The Parties may amend this Agreement. A decision to adopt an amendment and to submit it for acceptance by the Parties shall be taken by consensus. An amendment shall enter into force: a) except as provided for in subparagraph (b), in respect of those Parties that accept it, upon acceptance by two thirds of the Parties and thereafter for each other Party upon acceptance by it; b) for all Parties upon acceptance by two thirds of the Parties if it is an amendment that the Committee, by consensus, has determined to be of a nature that would not alter the rights and obligations of the Parties. 12 Any Party may withdraw from this Agreement. The withdrawal shall take effect upon the expiration of 60 days from the date the Director-General of the WTO receives written notice of the withdrawal. Any Party may, upon such notification, request an immediate meeting of the Committee. 13 Where a Party to this Agreement ceases to be a Member of the WTO, it shall cease to be a Party to this Agreement with effect on the date on which it ceases to be a Member of the WTO. 14 This Agreement shall not apply as between any two Parties where either Party, at the time either Party accepts or accedes to this Agreement, does not consent to such application. 15 The Appendices to this Agreement constitute an integral part thereof. 16 This Agreement shall be serviced by the WTO Secretariat. 17 Article XIX This Agreement shall be deposited with the Director-General of the WTO, who shall promptly furnish to each Party a certified true copy of this Agreement, of each rectification or modification thereto pursuant toand of each amendment pursuant to paragraph 11, and a notification of each accession thereto pursuant to paragraph 2 and of each withdrawal pursuant to paragraphs 12 or 13. 18 Article 102 of the Charter of the United Nations This Agreement shall be registered in accordance with the provisions of. 2013 76 07-05-2013 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel I Begripsomschrijvingen Voor de toepassing van deze Overeenkomst: a. wordt verstaan onder handelsgoederen of -diensten: goederen of diensten die in de regel in de handel worden verkocht of te koop worden aangeboden aan, en in de regel worden aangekocht door niet-overheidskopers voor niet-overheidsdoeleinden; b. artikel XXI, lid 1 wordt verstaan onder Comité: het Comité voor overheidsopdrachten opgericht bij; c. wordt verstaan onder constructiedienst: een dienst die gericht is op de uitvoering, ongeacht op welke wijze, van bouwwerkzaamheden of civieltechnische werken in de zin van afdeling 51 van de voorlopige centrale productenclassificatie van de Verenigde Naties (hierna „CPC” genoemd); d. wordt onder land mede verstaan: elk afzonderlijk douanegebied dat Partij is bij deze Overeenkomst. In het geval van een afzonderlijk douanegebied dat Partij is bij deze Overeenkomst wordt een uitdrukking in deze Overeenkomst, wanneer deze nader wordt omschreven met het woord „nationaal”, geïnterpreteerd als betrekking hebbend op dat douanegebied, tenzij anders aangegeven; e. wordt verstaan onder dagen: kalenderdagen; f. wordt verstaan onder elektronische veiling: een zich herhalend proces waarbij leveranciers langs elektronische weg nieuwe prijzen opgeven, of nieuwe waarden voor kwantificeerbare, niet op de prijs betrekking hebbende en met de evaluatiecriteria samenhangende onderdelen van de inschrijving, of beide, en waardoor een rangorde van de inschrijvingen tot stand komt of de rangorde wordt gewijzigd; g. wordt verstaan onder schriftelijk: elke informatie-eenheid die uitgedrukt is in woorden of cijfers en die kan worden gelezen, gereproduceerd en vervolgens doorgegeven. De term „schriftelijk” kan ook betrekking hebben op elektronisch doorgegeven en opgeslagen informatie; h. wordt verstaan onder onderhandse aanbesteding: een aanbestedingsprocedure waarbij de aanbestedende dienst contact zoekt met een leverancier of leveranciers van zijn keuze; i. wordt verstaan onder maatregel: een wet, voorschrift, procedure, administratief richtsnoer of praktijk, dan wel een handeling van een aanbestedende dienst betreffende een onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdracht; j. wordt verstaan onder lijst voor veelvuldig gebruik: een lijst van leveranciers die volgens een aanbestedende dienst voldoen aan de voorwaarden om op die lijst te worden opgenomen en van wie de aanbestedende dienst meer dan eens gebruik denkt te maken; k. wordt verstaan onder bericht van voorgenomen aanbesteding: een bekendmaking van een aanbestedende dienst waarbij belangstellende leveranciers worden uitgenodigd een verzoek om deelname in te dienen, in te schrijven of beide; l. wordt verstaan onder compensatie: een voorwaarde of verbintenis die de plaatselijke ontwikkeling aanmoedigt of de betalingsbalans van een Partij verbetert, bijvoorbeeld betreffende het gebruik van binnenlandse producten, het in licentie geven van technologie, investeringen, tegenprestaties en vergelijkbare maatregelen of vereisten; m. wordt verstaan onder openbare aanbesteding: een aanbestedingsprocedure waarbij alle belangstellende leveranciers kunnen inschrijven; n. wordt verstaan onder persoon: een natuurlijke persoon of een rechtspersoon; o. Bijlage 1 2 3 Aanhangsel I wordt verstaan onder aanbestedende dienst: een entiteit die onder,ofvan een Partij bijvalt; p. wordt verstaan onder erkende leverancier: een leverancier die door een aanbestedende dienst is erkend als leverancier die aan de voorwaarden voor deelname voldoet; q. wordt verstaan onder aanbesteding met voorafgaande selectie: een aanbestedingsprocedure waarbij slechts erkende leveranciers door de aanbestedende dienst tot inschrijven worden uitgenodigd; r. wordt onder diensten mede verstaan: constructiediensten, tenzij anders bepaald; s. wordt verstaan onder norm: een door een erkend orgaan goedgekeurd document dat bepaalde voor algemeen en herhaald gebruik bestemde regels, richtlijnen of kenmerken van producten of diensten of daarmee verband houdende processen en productiemethoden bevat, waarvan de naleving niet verplicht is. Het kan ook geheel of ten dele betrekking hebben op terminologische elementen, symbolen en voorschriften betreffende verpakking, markering of etikettering die van toepassing zijn op een product, dienst, proces of productiemethode; t. wordt verstaan onder leverancier: een persoon of groep personen die goederen of diensten levert of zou kunnen leveren; en u. wordt verstaan onder technische specificatie: een vereiste in een aanbestedingsdocument waarin: i. de kenmerken van de aan te schaffen goederen of diensten worden omschreven, zoals kwaliteit, prestaties, veiligheid en afmetingen, dan wel de processen of methoden voor productie of levering, of ii. terminologische elementen, symbolen en voorschriften betreffende verpakking, markering of etikettering die van toepassing zijn op een product of dienst, worden omschreven. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel II Reikwijdte en toepassingsgebied Toepassing van het Verdrag Berekening van de waarde 1 Deze Overeenkomst is van toepassing op alle maatregelen inzake de onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdrachten, ongeacht of ze geheel of gedeeltelijk langs elektronische weg verlopen. 2 De onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdrachten betreffen elke aanschaf voor overheidsdoeleinden: a. van goederen, diensten of een combinatie daarvan: i. Aanhangsel I zoals aangegeven in de bijlagen van elke Partij bij; en ii. niet aangeschaft met het oog op commerciële verkoop of wederverkoop of voor gebruik bij de productie of levering van goederen of diensten voor commerciële verkoop of wederverkoop; b. met welke contractuele middelen dan ook, waaronder koop, lease, huur of huurkoop, met of zonder koopoptie; c. artikel VII Aanhangsel I waarvan de waarde, zoals geschat in overeenstemming met de leden 6 tot en met 8, ten tijde van de publicatie van een bericht van aanbesteding overeenkomstig, gelijk is aan of meer bedraagt dan de desbetreffende drempelwaarde die vermeld is in de bijlagen van een Partij bij; d. door een aanbestedende dienst, en e. Aanhangsel I die niet anderszins van de reikwijdte van lid 3 of die van de bijlagen van een Partij bijis uitgesloten. 3 Aanhangsel I Tenzij anders bepaald in de bijlagen van een Partij bij, is deze Overeenkomst niet van toepassing op: a. de verwerving of huur van grond, bestaande gebouwen of andere onroerende goederen of de rechten daarop; b. niet-contractuele overeenkomsten of enige vorm van bijstand die een Partij verleent, met inbegrip van samenwerkingsovereenkomsten, subsidies, leningen, kapitaalinjecties, garanties en fiscale stimuleringsmaatregelen; c. de aanschaf of verwerving van belastingadviesdiensten of bewaardiensten, vereffenings- en managementdiensten voor gereglementeerde financiële instellingen of van diensten in verband met de verkoop, aflossing en distributie van de overheidsschuld, met inbegrip van leningen, staatsobligaties, bankbiljetten en andere effecten; d. aanstellingen bij de overheid; e. opdrachten die worden aanbesteed: i. met het specifieke doel internationale bijstand, met inbegrip van ontwikkelingshulp, te verlenen; ii. in het kader van een bijzondere procedure of krachtens een bijzondere voorwaarde van een internationale overeenkomst betreffende de legering van strijdkrachten of betreffende de gezamenlijke uitvoering van een project door de ondertekenende landen; of iii. in het kader van een bijzondere procedure of krachtens een bijzondere voorwaarde van een internationale organisatie, of gefinancierd door een internationale subsidie, lening of andere vorm van steun, wanneer die procedure of voorwaarde niet in overeenstemming is met deze Overeenkomst. 4 Aanhangsel I Elke Partij verstrekt in haar bijlagen bijde volgende informatie: a. Bijlage I inde entiteiten van de centrale overheid waarvan de opdrachten onder deze Overeenkomst vallen; b. Bijlage 2 inde entiteiten van de decentrale overheid waarvan de opdrachten onder deze Overeenkomst vallen; c. Bijlage 3 Inalle overige entiteiten waarvan de opdrachten onder deze Overeenkomst vallen; d. Bijlage 4 inde goederen die onder deze Overeenkomst vallen; d. Bijlage 5 inde diensten, anders dan constructiediensten, die onder deze Overeenkomst vallen; f. Bijlage 6 inde constructiediensten die onder deze Overeenkomst vallen; en g. Bijlage 7 ineventuele algemene aantekeningen. 5 Aanhangsel I artikel IV Indien een aanbestedende dienst, in het kader van een onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdracht, van niet in de bijlagen van de betrokken Partij bijgenoemde personen verlangt dat zij opdrachten plaatsen met inachtneming van bijzondere voorschriften, dan ismutatis mutandis van toepassing op die voorschriften. 6 Bij het bepalen van de waarde van een opdracht om te bepalen of deze onder de bepalingen van deze Overeenkomst valt, a. mag een aanbestedende dienst die opdracht niet in afzonderlijke opdrachten splitsen of een bijzondere methode voor het ramen van de waarde van de opdracht uitkiezen of gebruiken om deze geheel of gedeeltelijk buiten de toepassing van deze Overeenkomst te doen vallen; en b. mag een aanbestedende dienst de geraamde maximale totale waarde van de opdracht over de gehele duur verdelen, ongeacht of deze aan een of meer aannemers is gegund, waarbij alle vormen van beloning worden verwerkt, zoals i. premies, provisies, commissielonen en rente; en ii. indien de opdracht verschillende opties omvat, de totale waarde van die opties. 7 Indien een individueel vereiste met betrekking tot een opdracht ertoe leidt dat er meer dan één opdracht wordt gegund of bij het gunnen van een opdracht in afzonderlijke percelen (hierna te noemen „herhalingsopdrachten”), wordt de berekening van de geraamde maximale totale waarde gebaseerd op: a. de waarde van soortgelijke herhalingsopdrachten voor goederen of diensten die in de voorafgaande periode van 12 maanden of het voorgaande belastingjaar van de aanbestedende dienst zijn gegund, waarbij waar mogelijk rekening wordt gehouden met verwachte wijzigingen van de kwantiteit of waarde van de desbetreffende goederen of diensten gedurende de volgende 12 maanden; of b. de geraamde waarde van herhalingsopdrachten voor soortgelijke goederen of diensten gedurende de periode van 12 maanden volgend op de gunning van de eerste opdracht of het belastingjaar van de aanbestedende dienst. 8 In het geval van opdrachten inzake leasing, huur of huurkoop van goederen of diensten of in het geval van opdrachten waarvan de totaalprijs niet vaststaat, wordt de geraamde waarde van de opdracht berekend op de volgende grondslag: a. bij opdrachten met een vaste looptijd: i. indien de looptijd van de opdracht ten hoogste 12 maanden bedraagt, de totale geraamde maximumwaarde voor de looptijd; of ii. indien de looptijd van de opdracht meer dan 12 maanden bedraagt, de totale geraamde maximumwaarde voor de looptijd, inclusief de eventuele geraamde restwaarde; b. bij opdrachten voor onbepaalde duur het maandelijks te betalen bedrag vermenigvuldigd met 48; en c. indien niet vaststaat of de opdracht een vaste looptijd zal hebben wordt de berekeningsmethode onder b gebruikt. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel III Veiligheid en algemene uitzonderingen 1 Niets in deze Overeenkomst mag worden uitgelegd als een beletsel voor een Partij om maatregelen te nemen of informatie niet te verstrekken die zij nodig acht ter bescherming van haar wezenlijke veiligheidsbelangen met betrekking tot de aanschaf van wapens, munitie of oorlogsmateriaal of met betrekking tot aanschaffingen die onmisbaar zijn voor de nationale veiligheid of voor nationale defensiedoeleinden. 2 Onder voorbehoud dat de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij een middel vormen tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen Partijen waar gelijksoortige omstandigheden heersen of tot een verkapte beperking van de internationale handel, wordt niets in deze Overeenkomst zodanig uitgelegd dat zij een Partij belet maatregelen te nemen of toe te passen die: a. noodzakelijk zijn voor de bescherming van de openbare zeden, orde of veiligheid; b. noodzakelijk zijn voor de bescherming van het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten; c. noodzakelijk zijn voor de bescherming van de intellectuele eigendom; of d. betrekking hebben op goederen of diensten gemaakt of verricht door personen met een handicap, in liefdadigheidsinstellingen of in gevangenissen. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel IV Algemene beginselen Non-discriminatie Gebruik van elektronische middelen Verloop van de aanbesteding Oorsprongsregels Compensatie Maatregelen die niet specifiek betrekking hebben op aanbestedingen 1 Ten aanzien van alle maatregelen betreffende onder deze Overeenkomst vallende opdrachten kent elke Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, aan goederen en diensten van de andere Partij en de leveranciers van de andere Partij die die goederen of diensten aanbieden, terstond en onvoorwaardelijk een behandeling toe die niet minder gunstig is dan zij, of haar aanbestedende diensten toekennen aan: a. binnenlandse goederen, diensten en leveranciers; en b. goederen, diensten en leveranciers van een andere Partij. 2 Ten aanzien van maatregelen betreffende onder deze Overeenkomst vallende opdrachten ziet elke Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten erop toe a. dat een plaatselijk gevestigde leverancier niet minder gunstig wordt behandeld dan een andere plaatselijk gevestigde leverancier op grond van de mate waarin het kapitaal ervan of de zeggenschap erover in buitenlandse handen is; en b. dat een plaatselijk gevestigde leverancier niet wordt gediscrimineerd op grond van het feit dat de goederen of diensten die door die leverancier voor een bepaalde opdracht worden aangeboden, afkomstig zijn uit de andere Partij. 3 Wanneer een onder deze Overeenkomst vallende opdracht geschiedt met gebruikmaking van elektronische middelen: a. ziet de aanbestedende dienst erop toe dat voor de aanbesteding, waaronder ook voor de authenticatie en encryptie van informatie, informatietechnologiesystemen en software worden gebruikt die algemeen beschikbaar zijn en onderling bruikbaar met andere algemeen beschikbare informatietechnologiesystemen en software, en b. hanteert de aanbestedende dienst mechanismen die de integriteit van verzoeken om deelneming en van inschrijvingen waarborgen en het tijdstip van ontvangst registreren en ongeoorloofde toegang voorkomen. 4 Aanbestedende diensten zien erop toe dat de aanbesteding van onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdrachten op transparante en onpartijdige wijze geschiedt, waarbij: a. de bepalingen van deze Overeenkomst in acht worden genomen en gebruik wordt gemaakt van openbare aanbesteding, aanbesteding met voorafgaande selectie en onderhandse aanbesteding; b. belangenconflicten worden vermeden; en c. corruptie wordt voorkomen. 5 Ten behoeve van onder deze Overeenkomst vallende opdrachten past een Partij op uit een andere Partij ingevoerde goederen of door een andere Partij verleende diensten geen oorsprongsregels toe die afwijken van de oorsprongsregels die de Partij op dat moment in het normale handelsverkeer toepast op de invoer van goederen of de verlening van diensten van dezelfde Partij. 6 De Partijen en hun aanbestedende diensten mogen ten aanzien van onder deze Overeenkomst vallende opdrachten niet om compensaties vragen, deze in aanmerking nemen, opleggen of afdwingen. 7 De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op: douanerechten en heffingen van ongeacht welke aard die bij invoer of in verband met invoer worden geïnd, noch op de wijze van inning van dergelijke rechten en heffingen, noch op andere invoerregelingen en -formaliteiten, noch op maatregelen die gevolgen hebben voor de handel in diensten anders dan maatregelen betreffende onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdrachten. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel V Ontwikkelingslanden 1 Bij onderhandelingen over toetreding tot en bij de uitvoering en de toepassing van deze Overeenkomst besteden de Partijen bijzondere aandacht aan de behoeften van ontwikkelingslanden en de minstontwikkelde landen (hierna tezamen aangeduid als „ontwikkelingslanden” tenzij specifiek anders wordt aangegeven) op het gebied van ontwikkeling, financiën en handel en aan hun situatie, waarbij onderkend wordt dat deze van land tot land wezenlijk kunnen verschillen. Zoals voorzien in dit artikel en op verzoek kennen de Partijen een bijzondere en gedifferentieerde behandeling toe aan: a. de minstontwikkelde landen; en b. elk ander ontwikkelingsland, voor zover een dergelijke bijzondere en gedifferentieerde behandeling voorziet in zijn ontwikkelingsbehoeften. 2 Aanhangsel I Bij toetreding tot deze Overeenkomst door een ontwikkelingsland past elke Partij deze onverwijld op de gunstigste wijze toe op de goederen, diensten en leveranciers van dat land zoals zij voor andere Partijen bij deze Overeenkomst heeft voorzien in haar bijlagen bij, onder de tussen de Partij en het ontwikkelingsland overeengekomen voorwaarden teneinde een goede balans tussen de kansen krachtens deze Overeenkomst te handhaven. 3 Aanhangsel I Op grond van zijn ontwikkelingsbehoeften en met de instemming van de Partijen kan een ontwikkelingsland gedurende een overgangsperiode een of meer van de volgende overgangsmaatregelen invoeren of handhaven in overeenstemming met een schema vervat in de desbetreffende bijlagen bij, die worden toegepast op een wijze waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen de overige Partijen: a. een prijspreferentieprogramma, op voorwaarde dat het programma: i. slechts voorziet in een preferentie voor het deel van de inschrijving dat goederen of diensten omvat die afkomstig zijn uit het ontwikkelingsland dat de preferentie toepast of goederen of diensten die afkomstig zijn uit andere ontwikkelingslanden ter zake waarvan het ontwikkelingsland dat de preferentie toepast verplicht is de nationale behandeling uit hoofde van een preferentieovereenkomst toe te passen, op voorwaarde dat indien het andere ontwikkelingsland partij is bij deze Overeenkomst, deze behandeling zou vallen onder de door het Comité vastgestelde voorwaarden; en ii. transparant is en de preferentie en de toepassing ervan bij aanbestedingen duidelijk worden omschreven in de kennisgeving omtrent de beoogde aanbesteding; b. compensatie, mits elke voorwaarde voor of overweging bij de toekenning van de compensatie duidelijk wordt omschreven in de kennisgeving omtrent de beoogde aanbesteding; c. gefaseerde toevoeging van specifieke entiteiten of sectoren; en d. een drempel die hoger is dan zijn permanente drempel. 4 artikel IV, lid 1, onder b Bij de onderhandelingen over toetreding tot deze Overeenkomst kunnen de Partijen overeenkomen de toepassing van bepaalde verplichtingen uit deze Overeenkomst, met uitzondering van, door het toetredende ontwikkelingsland uit te stellen terwijl het de verplichting ten uitvoer brengt. De uitvoeringsperiode bedraagt: a. voor minstontwikkelde landen vijf jaar na toetreding tot deze Overeenkomst; en b. voor overige ontwikkelingslanden ten hoogste de periode die nodig is voor de nakoming van de desbetreffende verplichting met een maximum van drie jaar. 5 bijlage 7 bij Aanhangsel I Elk ontwikkelingsland dat een uitvoeringsperiode voor een verplichting ingevolge lid 4 is overeengekomen vermeldt in zijnde overeengekomen uitvoeringsperiode, de specifieke verplichting waarop deze van toepassing is en eventuele voorlopige verplichtingen waarmee het heeft ingestemd gedurende de uitvoeringsperiode. 6 Zodra deze Overeenkomst voor een ontwikkelingsland in werking is getreden kan het Comité op verzoek van het ontwikkelingsland: a. de overgangsperiode voor een maatregel aangenomen of gehandhaafd ingevolge lid 3 of een uitvoeringsperiode overeengekomen ingevolge lid 4 verlengen; of b. onder bijzondere omstandigheden die niet voorzien werden tijdens de toetredingsprocedure instemmen met de aanneming van een nieuwe overgangsmaatregel ingevolge lid 3. 7 Een ontwikkelingsland dat onderhandeld heeft over een overgangsmaatregel ingevolge lid 3 of lid 6, een uitvoeringsperiode ingevolge lid 4 of verlenging ingevolge lid 6, neemt tijdens de overgangsperiode of de uitvoeringsperiode de maatregelen die nodig kunnen zijn om te waarborgen dat het aan het eind van die periode voldoet aan deze Overeenkomst. Het ontwikkelingsland stelt het Comité onverwijld in kennis van elke maatregel. 8 De Partijen nemen elk verzoek van een ontwikkelingsland om technische samenwerking en capaciteitsopbouw in het kader van zijn toetreding tot of uitvoering van deze Overeenkomst naar behoren in overweging. 9 Het Comité kan procedures opstellen voor de uitvoering van dit artikel. Dergelijke procedures kunnen bepalingen omvatten voor het stemmen over besluiten over verzoeken ingevolge lid 6. 10 Om de vijf jaar toetst het Comité de toepassing en de effectiviteit van dit artikel. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel VI Informatie over procedures voor overheidsopdrachten 1 Elke Partij: a. publiceert onverwijld alle wetgeving, regelgeving, gerechtelijke uitspraken, algemene administratieve beschikkingen en standaardclausules die bij wet- of regelgeving verplicht zijn gesteld en door verwijzing zijn opgenomen in berichten van aanbesteding, aanbestedingsdossiers en procedures inzake onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdrachten, alsmede alle wijzigingen daarvan, in officieel daartoe aangewezen elektronische of gedrukte media die op ruime schaal worden verspreid en gemakkelijk toegankelijk blijven voor het publiek; en b. verstrekt desgevraagd een uitleg daarvan aan andere Partijen; 2 Elke Partij vermeldt: a. Aanhangsel II inde elektronische of gedrukte media waarin de Partij de in lid 1 omschreven informatie publiceert; b. Aanhangsel III artikelen VII IX, lid 7 XVI, lid 2 inde elektronische of gedrukte media waarin de Partij de berichten publiceert die vereist zijn uit hoofde van de,en; en c. Aanhangsel IV inhet adres of de adressen van de websites waar zij het volgende publiceert: i. artikel XVI, lid 5 de statistische gegevens van haar aanbestedingen uit hoofde van; of ii. artikel XVI, lid 6 haar berichten over gegunde opdrachten uit hoofde van. 3 Aanhangels II III IV Elke Partij stelt het Comité onverwijld in kennis van wijzigingen van haar gegevens vermeld in de,of. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel VII Berichten Bericht van voorgenomen aanbesteding Samenvatting Aankondiging van geplande aanbestedingen 1 artikel XIII Aanhangsel III Voor elke onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdracht, behalve in de omstandigheden omschreven in, publiceert de aanbestedende dienst een bericht van voorgenomen aanbesteding in de daartoe bestemde gedrukte of elektronische media als vermeld inbij deze Overeenkomst. Deze media dienen op ruime schaal toegankelijk te zijn en de berichten dienen tot ten minste het verstrijken van de termijn vermeld in het bericht gemakkelijk toegankelijk te blijven voor het publiek. Deze berichten Bijlage 2 3 De Partijen en hun aanbestedende diensten waaropofvan toepassing is, worden aangemoedigd hun berichten kosteloos langs elektronische weg te publiceren via één toegangspunt. a. Bijlage 1 dienen in geval van aanbestedende diensten waaropvan toepassing is gedurende ten minste de termijn omschreven in Aanhangsel III via één toegangspunt kosteloos langs elektronische weg beschikbaar te zijn; en b. Bijlage 2 3 dienen in geval van aanbestedende diensten waaropofvan toepassing is, indien toegankelijk langs elektronische weg ten minste te worden verstrekt via links op een kosteloos toegankelijke elektronische gateway. 2 Tenzij anders is voorzien in deze Overeenkomst, bevat elk bericht van voorgenomen aanbesteding: a. naam en adres van de aanbestedende dienst en andere gegevens om contact te kunnen leggen met de aanbestedende dienst en alle relevante stukken te ontvangen met betrekking tot de aanbesteding, de kosten en de eventuele betalingsvoorwaarden; b. een beschrijving van de opdracht, met inbegrip van de aard van en het aantal aan te schaffen goederen of diensten of, indien het aantal onbekend is, het geraamde aantal; c. voor herhalingsopdrachten, indien mogelijk een raming van de termijn van de vervolgberichten omtrent de beoogde aanbesteding; d. een beschrijving van eventuele opties; e. de termijn voor de levering van goederen of diensten of de looptijd van de overeenkomst; f. de te volgen aanbestedingsprocedure en of daarbij gebruik zal worden gemaakt van onderhandelingen of elektronische veilingen; g. indien van toepassing het adres en de uiterste datum voor de indiening van verzoeken om deelname aan de aanbesteding; h. het adres en de termijn voor de indiening van inschrijvingen; i. de taal of talen waarin de inschrijvingen of verzoeken om deelname kunnen worden ingediend, indien deze mogen worden ingediend in een andere dan de officiële taal van de Partij van de aanbestedende dienst; j. een overzicht en een korte omschrijving van eventuele voorwaarden voor deelname door leveranciers, met inbegrip van eventuele vereisten voor in verband daarmee door leveranciers te verstrekken specifieke stukken of certificaten, tenzij deze vereisten zijn opgenomen in het aanbestedingsdossier dat tezamen met het bericht van voorgenomen aanbesteding aan alle belangstellende leveranciers ter beschikking wordt gesteld; k. artikel IX indien een aanbestedende dienst ingevolgevoornemens is een beperkt aantal erkende leveranciers uit te nodigen tot inschrijving, de criteria voor de selectie van dit beperkte aantal toegelaten leveranciers en indien van toepassing, het aantal leveranciers dat tot de aanbesteding wordt toegelaten; en l. een vermelding dat deze Overeenkomst van toepassing is op de aanbesteding. 3 Voor iedere voorgenomen aanbesteding publiceert de aanbestedende dienst in één van de talen van de WTO, op het zelfde tijdstip als het bericht van voorgenomen aanbesteding, een gemakkelijk toegankelijke samenvatting. Deze samenvatting bevat in ieder geval de volgende informatie: a. de inhoud van de aanbesteding; b. de uiterste datum voor de indiening van de inschrijvingen en in voorkomend geval de uiterste datum voor de indiening van verzoeken om deelneming aan de aanbesteding of plaatsing op de lijst voor veelvuldig gebruik; en c. het adres waar stukken met betrekking tot de aanbesteding kunnen worden opgevraagd. 4 Aanhangsel III Aanbestedende diensten worden aangemoedigd hun aanbestedingsplannen zo vroeg mogelijk in elk begrotingsjaar in het aangewezen gedrukte of elektronische medium vermeld inaan te kondigen (hierna „aankondiging van geplande aanbestedingen” genoemd). De aankondiging dient de inhoud van de opdracht en de geplande datum van publicatie van het bericht van voorgenomen aanbesteding te bevatten. 5 Bijlage 2 3 Onderofvallende aanbestedende diensten kunnen een aankondiging van geplande aanbestedingen als bericht van voorgenomen aanbesteding gebruiken, mits de aankondiging zoveel van de in lid 2 bedoelde informatie bevat als op dat ogenblik beschikbaar is bij de aanbestedende dienst, alsmede een verklaring dat belangstellende leveranciers hun belangstelling voor de opdracht bij de aanbestedende dienst kenbaar kunnen maken. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel VIII Voorwaarden voor deelname 1 Aanbestedende diensten beperken de voorwaarden voor de deelname aan een aanbesteding tot hetgeen noodzakelijk is om te waarborgen dat de leverancier over de juridische en financiële capaciteit en de commerciële en technische vaardigheden beschikt om de desbetreffende opdracht uit te voeren. 2 Bij het vaststellen van de voorwaarden voor deelname: a. mag een aanbestedende dienst de deelname van een leverancier aan een aanbesteding niet afhankelijk stellen van de voorwaarde dat aan de leverancier reeds eerder één of meer opdrachten zijn gegund door een aanbestedende dienst van de betrokken Partij; en b. mag een aanbestedende dienst eerdere werkervaring verlangen wanneer deze van wezenlijk belang is om aan de eisen van de aanbesteding te kunnen voldoen. 3 Bij de beoordeling of een leverancier aan de voorwaarden voor deelname voldoet: a. evalueert een aanbestedende dienst de financiële draagkracht en de commerciële en technische vaardigheden van de leverancier aan de hand van diens zakelijke activiteiten op en buiten het grondgebied van de Partij waartoe de aanbestedende dienst behoort; en b. baseert zich bij deze beoordeling op de voorwaarden die hij vooraf in een bericht van aanbesteding of het aanbestedingsdossier heeft gespecificeerd. 4 Wanneer daar bewijzen voor zijn, kan een Partij met inbegrip van haar aanbestedende diensten een leverancier uitsluiten op gronden als: a. faillissement; b. valsheid in geschrifte; c. aanzienlijke of aanhoudende tekortkomingen bij de uitvoering van een wezenlijke eis of verplichting in het kader van een eerdere opdracht of eerdere opdrachten; d. definitieve veroordelingen wegens ernstige misdrijven of andere strafbare feiten; e. fouten bij de beroepsuitoefening of handelen of nalaten dat ten koste gaat van de commerciële integriteit van de leverancier; of f. het niet betalen van belastingen. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel IX Erkenning van leveranciers Registratiesystemen en erkenningsprocedures Aanbesteding met voorafgaande selectie Lijsten voor veelvuldig gebruik Bijlagen 2 3 Diensten waaropenvan toepassing zijn Informatie over besluiten van aanbestedende diensten 1 De Partijen en hun aanbestedende diensten kunnen een registratiesysteem van leveranciers bijhouden waarvoor belangstellende leveranciers zich dienen aan te melden en bepaalde gegevens dienen te verschaffen. 2 Elke Partij draagt er zorg voor dat: a. haar aanbestedende diensten trachten de verschillen tussen hun erkenningsprocedures zo beperkt mogelijk te houden; en b. indien haar aanbestedende diensten registratiesystemen bijhouden, zij trachten de verschillen tussen hun registratiesystemen zo klein mogelijk te houden. 3 De Partijen en hun aanbestedende diensten nemen geen registratiesystemen of erkenningsprocedures aan noch passen zij die toe met het doel of effect onnodige belemmeringen op te werpen voor de deelname van leveranciers van een andere Partij aan aanbestedingen. 4 Wanneer een aanbestedende dienst een opdracht wil aanbesteden met een voorafgaande selectie: a. artikel VII, lid 2, onder a, b, f, g, j, k en l neemt de aanbestedende dienst in het bericht van voorgenomen aanbesteding ten minste de invermelde informatie op en nodigt hij leveranciers uit een verzoek om deelname in te dienen; en b. artikel VII, lid 2, onder c, d, e, h en i artikel XI, lid 3, onder b verstrekt de aanbestedende dienst, bij de aanvang van de inschrijvingsperiode, ten minste de invermelde informatie aan de erkende leveranciers die hij in kennis stelt overeenkomstig. 5 Aanbestedende diensten stellen alle erkende leveranciers in de gelegenheid deel te nemen aan een bepaalde aanbesteding, tenzij een aanbestedende dienst in het bericht van voorgenomen aanbesteding eventuele beperkingen ten aanzien van het aantal leveranciers vermeldt die worden toegelaten tot de aanbesteding en de criteria voor de selectie van het beperkte aantal leveranciers. 6 Indien het aanbestedingsdossier niet vanaf de datum van publicatie van het in lid 4 bedoelde bericht van aanbesteding openbaar toegankelijk is, ziet de aanbestedende dienst erop toe dat het dossier voor alle overeenkomstig lid 5 geselecteerde erkende leveranciers op hetzelfde tijdstip beschikbaar komt 7 Aanbestedende diensten mogen een lijst van leveranciers voor veelvuldig gebruik bijhouden, mits zij een bericht waarin belangstellende leveranciers worden uitgenodigd plaatsing op de lijst aan te vragen: a. jaarlijks publiceren; en b. indien dat langs elektronische weg geschiedt, deze permanent beschikbaar stellen, Aanhangsel III in het passende medium vermeld in. 8 Het in lid 7 voorziene bericht bevat: a. een beschrijving van de goederen of diensten of categorieën daarvan waarvoor de lijst kan worden gebruikt; b. de voorwaarden voor deelname waaraan leveranciers dienen te voldoen om op de lijst te worden geplaatst en de methoden die de aanbestedende dienst zal hanteren om te controleren of een leverancier aan de voorwaarden voldoet; c. naam en adres van de aanbestedende dienst en andere gegevens om contact te kunnen leggen met de dienst en alle relevante stukken te ontvangen met betrekking tot de lijst; d. de geldigheidsduur van de lijst en de wijze van aanpassing of beëindiging of indien er geen geldigheidsduur is, een beschrijving van de wijze waarop kennisgeving zal worden gedaan van beëindiging van het gebruik van de lijst; en e. een vermelding dat de lijst kan worden gebruikt voor aanbestedingen waarop deze Overeenkomst van toepassing is. 9 Onverminderd lid 7, indien een lijst voor veelvuldig gebruik gedurende ten hoogste drie jaar geldig is, kan een aanbestedende dienst slechts eenmaal bij het begin van de geldigheidstermijn van de lijst een bericht bedoeld in lid 7 publiceren, mits: a. er de geldigheidstermijn in wordt vermeld en duidelijk wordt gemaakt dat er geen verdere berichten worden gepubliceerd; en b. het bericht langs elektronische weg wordt gepubliceerd en permanent beschikbaar blijft gedurende de geldigheidstermijn. 10 Aanbestedende diensten staan leveranciers toe te allen tijde een aanvraag tot opname op de lijst voor veelvuldig gebruik in te dienen en nemen alle erkende leveranciers binnen een redelijk korte tijd op die lijst op. 11 artikel XI, lid 2 Indien een leverancier die niet op een lijst voor veelvuldig gebruik staat verzoekt om deelname aan een aanbesteding op basis van een lijst voor veelvuldig gebruik en binnen de termijn voorzien inalle vereiste stukken indient, onderzoekt de aanbestedende dienst het verzoek. De aanbestedende dienst sluit de leverancier niet uit bij zijn overweging ter zake van de opdracht op de grond dat de dienst onvoldoende tijd heeft voor onderzoek van het verzoek, tenzij deze in uitzonderlijke gevallen vanwege de complexiteit van de opdracht, niet in staat is het onderzoek van het verzoek binnen de toegestane termijn voor de indiening van inschrijvingen af te ronden. 12 Bijlage 2 3 Aanbestedende diensten die onderofvallen kunnen een bericht publiceren waarin leveranciers worden uitgenodigd te verzoeken om plaatsing op een lijst voor veelvuldig gebruik, mits: a. artikel VII, lid 2 het bericht gepubliceerd wordt overeenkomstig lid 7 en de ingevolge lid 8 vereiste informatie en zoveel van de in, vereiste informatie bevat die op dat ogenblik beschikbaar is, alsmede een verklaring dat het bericht als bericht van voorgenomen aanbesteding geldt of dat uitsluitend de leveranciers op de lijst voor veelvuldig gebruik nadere berichten zullen ontvangen omtrent de opdracht die valt onder de lijst voor veelvuldig gebruik; en b. artikel VII, lid 2 de dienst aan leveranciers die hun belangstelling hebben geuit voor een bepaalde opdracht onverwijld voldoende informatie verstrekt aan de hand waarvan zij kunnen beoordelen in hoeverre de opdracht voor hen relevant is, alsmede alle overige in, voorgeschreven informatie, voor zover die beschikbaar is. 13 Bijlage 2 3 Aanbestedende diensten die onderofvallen, mogen leveranciers die overeenkomstig lid 10 een aanvraag tot opname op een lijst voor veelvuldig gebruik hebben ingediend toestaan in te schrijven op een bepaalde opdracht, indien de aanbestedende dienst voldoende tijd heeft om te onderzoeken of de leverancier aan de voorwaarden voor deelname voldoet. 14 Aanbestedende diensten stellen leveranciers die een verzoek tot deelname aan een aanbesteding of een aanvraag tot opname op een lijst voor veelvuldig gebruik hebben ingediend, zo spoedig mogelijk in kennis van hun besluit inzake dat verzoek of die aanvraag. 15 Wanneer een aanbestedende dienst een verzoek van een leverancier om deelname aan een opdracht of om opname op een lijst voor veelvuldig gebruik afwijst, de erkenning van een leverancier intrekt of een leverancier van een lijst voor veelvuldig gebruik schrapt, stelt de dienst de leverancier daarvan onverwijld in kennis en verstrekt hij de leverancier desgevraagd onverwijld een schriftelijke motivering van zijn besluit. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel X Technische specificaties en aanbestedingsdossiers Technische specificaties Aanbestedingsdossier Wijzigingen 1 Aanbestedende diensten mogen geen technische specificaties op- of vaststellen of toepassen of conformiteitsbeoordelingsprocedures voorschrijven met als doel of gevolg dat onnodige belemmeringen voor de internationale handel ontstaan. 2 Bij het voorschrijven van de technische specificaties van de goederen of diensten die het voorwerp van de aanbesteding zijn, zal de aanbestedende dienst in voorkomend geval: a. de technische specificaties omschrijven aan de hand van prestatie-eisen en functionele eisen en niet aan de hand van ontwerpkenmerken of descriptieve normen; en b. uitgaan van internationale normen, indien deze bestaan, en anders van nationale technische voorschriften, erkende nationale normen of bouwvoorschriften. 3 Wanneer in de technische specificaties ontwerpkenmerken of descriptieve kenmerken zijn opgenomen, geeft de aanbestedende dienst in voorkomend geval aan dat inschrijvingen voor gelijkwaardige goederen of diensten die aantoonbaar aan de voorwaarden van de opdracht voldoen eveneens in aanmerking komen, door in het aanbestedingsdossier termen als „of gelijkwaardig” op te nemen. 4 Aanbestedende diensten schrijven geen technische specificaties voor waarin vereisten inzake of verwijzingen naar bepaalde handelsmerken of handelsnamen, octrooien, auteursrechten, ontwerpen of typen, of naar een bepaalde oorsprong, producent of leverancier zijn opgenomen, tenzij er geen andere voldoende nauwkeurige of begrijpelijke manier is om de voorwaarden van de opdracht te beschrijven, en op voorwaarde dat termen zoals „of gelijkwaardig” in het aanbestedingsdossier zijn opgenomen. 5 Aanbestedende diensten vragen of aanvaarden van personen die een commercieel belang bij de aanbesteding kunnen hebben geen advies dat gebruikt kan worden bij de opstelling of de vaststelling van een technische specificatie voor een specifieke aanbesteding, wanneer dat advies tot gevolg kan hebben dat concurrentie wordt uitgesloten. 6 Zekerheidshalve kunnen Partijen en hun aanbestedende diensten in overeenstemming met dit artikel technische specificaties op- of vaststellen of toepassen teneinde het behoud van natuurlijke hulpbronnen of de bescherming van het milieu te bevorderen. 7 De aanbestedende dienst stelt leveranciers een aanbestedingsdossier ter beschikking met alle informatie die zij nodig hebben om geldige inschrijvingen op te stellen en in te dienen. Tenzij reeds vermeld in het bericht van voorgenomen aanbesteding bevat dit dossier een volledige beschrijving van: a. de opdracht, met inbegrip van de aard en de hoeveelheid van de goederen of diensten die worden aanbesteed, of, wanneer de hoeveelheid niet exact bekend is, een raming van de hoeveelheid, alsmede alle eventuele vereisten waaraan dient te zijn voldaan, met inbegrip van eventuele technische specificaties, certificaties met betrekking tot de conformiteitsbeoordeling, plannen, tekeningen of instructiemateriaal; b. alle eventuele deelnemingsvoorwaarden voor leveranciers, met inbegrip van een lijst met informatie en stukken die de leveranciers in verband daarmee dienen te verstrekken; c. alle evaluatiecriteria die door de aanbestedende dienst bij de gunning van de opdracht worden toegepast, alsmede het relatieve gewicht van elk van deze criteria, tenzij de prijs het enige criterium is; d. wanneer de aanbestedende dienst een opdracht aanbesteedt met elektronische middelen: alle authenticatie- en encryptievereisten en vereisten inzake apparatuur voor de ontvangst van informatie langs elektronische weg; e. wanneer de aanbestedende dienst een elektronische veiling organiseert: de regels, met inbegrip van de weging van de evaluatiecriteria voor elk van de onderdelen van de opdracht, die voor de elektronische veiling zullen gelden; f. indien de inschrijvingen in het openbaar zullen worden geopend: de datum en het tijdstip waarop en de plaats waar de inschrijvingen zullen worden geopend en de personen die daarbij in voorkomend geval aanwezig mogen zijn; g. alle andere geldende voorwaarden, zoals betalingsvoorwaarden of eventuele beperkingen voor de wijze waarop inschrijvingen kunnen worden ingediend, bijvoorbeeld op papier of op elektronische wijze; en h. in voorkomend geval de data voor de levering van de goederen of diensten. 8 Bij het vaststellen van een datum voor de levering van de aan te schaffen goederen of diensten houdt een aanbestedende dienst rekening met de complexiteit van de opdracht, de omvang van de verwachte onderaanneming en een realistische termijn voor de productie, het uit de voorraad halen en vervoer van de goederen vanaf het punt van levering of voor de levering van diensten. 9 De in het bericht van voorgenomen aanbesteding of het aanbestedingsdossier vermelde beoordelingscriteria kunnen onder andere de prijs en andere kostenfactoren, kwaliteit, technische aspecten, milieukenmerken en leveringsvoorwaarden betreffen. 10 De aanbestedende dienst: a. stelt belangstellende leveranciers onverwijld het aanbestedingsdossier ter beschikking om te waarborgen dat zij voldoende tijd hebben om geldige inschrijvingen in te dienen; b. verstrekt belangstellende leveranciers op verzoek onverwijld het aanbestedingsdossier; en c. reageert onverwijld op elk redelijk verzoek om relevante informatie van een belangstellende of deelnemende leverancier, mits deze informatie die leverancier niet bevoordeelt boven andere leveranciers. 11 Indien een aanbestedende dienst voorafgaand aan de gunning van de opdracht de criteria of vereisten wijzigt die in het bericht van voorgenomen aanbesteding of het aan deelnemende leveranciers verstrekte aanbestedingsdossier zijn vermeld, verzendt hij schriftelijk alle wijzigingen of verstrekt hij een nieuw of gewijzigd bericht van voorgenomen aanbesteding of aanbestedingsdossier: a. aan alle leveranciers die op het moment waarop de informatie wordt gewijzigd aan de procedure deelnemen, indien deze bekend zijn bij de aanbestedende dienst, en in alle andere gevallen op dezelfde wijze als de oorspronkelijke informatie; en b. op een zodanig tijdstip dat de leveranciers voldoende tijd hebben om hun inschrijving te wijzigen en opnieuw in te dienen. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XI Termijnen Algemeen Termijnen 1 Aanbestedende diensten geven, overeenkomstig hun eigen redelijke behoeften, de leveranciers voldoende tijd om verzoeken tot deelname en geldige inschrijvingen op te stellen en in te dienen, waarbij rekening wordt gehouden met factoren zoals Dergelijke termijnen en eventuele verlengingen ervan dienen voor alle belangstellende of deelnemende leveranciers gelijk te zijn. a. de aard en de complexiteit van de opdracht; b. de omvang van de verwachte onderaanneming; en c. de tijd die nodig is voor de verzending van inschrijvingen uit het buitenland en het eigen land wanneer geen gebruik wordt gemaakt van elektronische middelen. 2 Wanneer een aanbestedende dienst gebruikmaakt van voorafgaande selectie, mag de termijn voor de indiening van verzoeken tot deelname in beginsel niet minder dan 25 dagen vanaf de publicatiedatum van het bericht van voorgenomen aanbesteding bedragen. Wanneer als gevolg van een door de aanbestedende dienst naar behoren gemotiveerde urgente situatie een dergelijke termijn onmogelijk kan worden toegepast, mag deze worden bekort tot ten minste tien dagen. 3 Tenzij zoals voorzien in de leden 4, 5, 7 en 8, dient een aanbestedende dienst een termijn voor de indiening van inschrijvingen vast te stellen die niet minder bedraagt dan veertig dagen vanaf de datum: a. waarop, in het geval van een openbare aanbesteding, het bericht van voorgenomen aanbesteding is gepubliceerd; of b. waarop, bij aanbesteding met voorafgaande selectie, de aanbestedende dienst de leveranciers heeft meegedeeld dat zij worden uitgenodigd in te schrijven, ongeacht of een lijst voor veelvuldig gebruik wordt toegepast. 4 Aanbestedende diensten mogen de in overeenstemming met lid 3 vastgestelde termijn voor de inschrijving bekorten tot ten minste tien dagen, indien: a. artikel VII, lid 4 de aanbestedende dienst in overeenstemming met, ten minste 40 dagen, maar niet meer dan twaalf maanden vóór de publicatie van het bericht van voorgenomen aanbesteding een aankondiging van geplande aanbesteding heeft gepubliceerd, waarin de volgende gegevens zijn opgenomen: i. een beschrijving van de aanbesteding; ii. bij benadering de uiterste data voor de indiening van inschrijvingen of verzoeken tot deelname; iii. een mededeling dat belangstellende leveranciers hun interesse in de aanbesteding kenbaar dienen te maken aan de aanbestedende dienst; iv. het adres waar stukken met betrekking tot de opdracht kunnen worden opgevraagd; en v. artikel VII, lid 2 zoveel mogelijk van de informatie die overeenkomstig, in het bericht van voorgenomen aanbesteding dient te worden opgenomen; b. de aanbestedende dienst, in het geval van herhalingsopdrachten, in een eerste bericht van voorgenomen aanbesteding aangeeft dat in volgende berichten termijnen voor inschrijving overeenkomstig dit lid zullen worden gehanteerd; of c. de in lid 3 bedoelde termijn als gevolg van een door de aanbestedende dienst naar behoren gemotiveerde urgente situatie onmogelijk kan worden toegepast. 5 Aanbestedende diensten mogen de in lid 3 genoemde termijn voor de inschrijving met vijf dagen verkorten in elk van de volgende situaties: a. indien het bericht van voorgenomen aanbesteding elektronisch wordt gepubliceerd; b. indien het gehele aanbestedingsdossier elektronisch beschikbaar is vanaf de datum van publicatie van het bericht van voorgenomen aanbesteding; en c. indien de inschrijvingen door de aanbestedende dienst met elektronische middelen kunnen worden ontvangen. 6 De toepassing van lid 5 in combinatie met lid 4 mag er in geen geval toe leiden dat de in overeenstemming met lid 3 vastgestelde termijn voor de indiening van inschrijvingen wordt verkort tot minder dan 10 dagen na de datum van bekendmaking van het bericht van voorgenomen aanbesteding. 7 Ongeacht andere bepalingen in dit artikel mag een aanbestedende dienst, indien hij handelsgoederen of -diensten of een combinatie ervan aankoopt de in lid 3 genoemde termijn voor de indiening van inschrijvingen verkorten tot ten minste 13 dagen, op voorwaarde dat deze aanbestedende dienst op hetzelfde tijdstip langs elektronische weg zowel het bericht van voorgenomen aanbesteding als het aanbestedingsdossier publiceert. Indien een aanbestedende dienst tevens inschrijvingen voor handelsgoederen of -diensten langs elektronische weg aanvaardt, kan hij de in overeenstemming met lid 3 vastgestelde termijn verkorten tot ten minste 10 dagen. 8 Bijlage 2 3 Indien een aanbestedende dienst waaropofvan toepassing is alle of een beperkt aantal erkende leveranciers heeft geselecteerd, kan de termijn voor inschrijving in onderling overleg tussen de aanbestedende dienst en de geselecteerde leveranciers worden vastgesteld. Indien geen overeenstemming wordt bereikt bedraagt de termijn ten minste 10 dagen. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XII Onderhandeling 1 Een Partij kan bepalen dat haar aanbestedende diensten onderhandelingen kunnen voeren: a. artikel VII, lid 2 indien zij hun voornemen tot het voeren van onderhandelingen te kennen hebben gegeven in het ingevolge, vereiste bericht van voorgenomen aanbesteding; of b. indien bij de beoordeling blijkt dat geen van de inschrijvingen duidelijk het voordeligst is volgens de in het bericht van voorgenomen aanbesteding of in het aanbestedingsdossier vermelde specifieke beoordelingscriteria. 2 Aanbestedende diensten: a. zien erop toe dat iedere uitsluiting van leveranciers tijdens onderhandelingen plaatsvindt in overeenstemming met de in het bericht van voorgenomen aanbesteding of het aanbestedingsdossier vermelde beoordelingscriteria, en b. stellen, wanneer de onderhandelingen zijn afgesloten, voor alle resterende leveranciers een gelijke termijn vast voor de indiening van een nieuwe of herziene inschrijving. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XIII Onderhandse aanbesteding 1 artikelen VII tot en met IX X (leden 7 tot en met 11) XI XII XIV XV Op voorwaarde dat een aanbestedende dienst deze bepaling niet gebruikt om concurrentie tussen leveranciers te voorkomen of op een wijze die nadelig is voor leveranciers van een andere Partij of nationale leveranciers beschermt, kan een aanbestedende dienst gebruikmaken van onderhandse aanbesteding en besluiten de,,,,enniet toe te passen, maar uitsluitend in de volgende omstandigheden: a. indien i. geen inschrijvingen zijn ingediend of geen leveranciers om deelname hebben verzocht; ii. geen inschrijvingen zijn ingediend die aan de essentiële eisen van het aanbestedingsdossier voldoen; iii. geen leveranciers aan de deelnamevoorwaarden voldoen, of iv. de ingediende aanschrijvingen onderling zijn afgestemd, op voorwaarde dat de vereisten van het aanbestedingsdossier niet wezenlijk worden gewijzigd; b. indien de goederen of diensten slechts door een bepaalde leverancier kunnen worden geleverd en er geen redelijk alternatief of substituut bestaat, om een van de volgende redenen: i. omdat de opdracht een kunstwerk betreft; ii. vanwege de bescherming van octrooien, auteursrechten of andere exclusieve rechten, of iii. vanwege de afwezigheid van concurrentie om technische redenen; c. voor aanvullende leveringen door de oorspronkelijke leverancier van goederen of diensten die niet in de oorspronkelijke opdracht waren opgenomen, indien verandering van leverancier voor de aanvullende goederen of diensten: i. niet mogelijk is om economische of technische redenen, zoals wanneer de aanvullende goederen of diensten uitwisselbaar of onderling bruikbaar dienen te zijn met bestaande uitrusting, software, diensten of installaties die in het kader van de oorspronkelijke opdracht zijn geleverd, en ii. tot aanzienlijk ongemak of aanzienlijke kostenstijgingen zou leiden voor de aanbestedende dienst; d. in strikt noodzakelijke gevallen, wanneer de goederen of diensten om uiterst dringende redenen, wegens gebeurtenissen die door de aanbestedende dienst niet konden worden voorzien, niet tijdig kunnen worden verkregen door middel van openbare aanbesteding of aanbesteding met voorafgaande selectie; e. voor goederen die op een goederenmarkt worden aangekocht; f. wanneer een aanbestedende dienst een prototype of een nieuw product of een nieuwe dienst aanschaft die op zijn verzoek tijdens de uitvoering van een specifieke opdracht inzake onderzoek, proefneming, studie of oorspronkelijke ontwikkeling ten behoeve van die opdracht is ontwikkeld. De oorspronkelijke ontwikkeling van nieuwe producten of diensten kan een beperkte productie of levering omvatten, met de bedoeling de resultaten van veldonderzoek te verzamelen en aan te tonen dat het product of de dienst geschikt is om met inachtneming van aanvaardbare kwaliteitsnormen in grote hoeveelheden te worden geproduceerd of geleverd, maar omvat geen productie of levering in grote hoeveelheden teneinde de commerciële levensvatbaarheid vast te stellen of de kosten van onderzoek en ontwikkeling terug te verdienen; g. voor aankopen onder uitzonderlijk voordelige voorwaarden die alleen op zeer korte termijn ontstaan in het geval van ongebruikelijke verkopen, zoals bij liquidatie, curatele of faillissement, maar niet bij normale aankopen bij normale leveranciers; of h. in het geval van opdrachten die worden gegund aan de winnaar van een ontwerpprijsvraag, mits i. die prijsvraag is georganiseerd op een wijze die verenigbaar is met de beginselen van deze Overeenkomst, met name betreffende de publicatie van een bericht van voorgenomen aanbesteding; en ii. de deelnemers worden beoordeeld door een onafhankelijke jury teneinde een ontwerpcontract te gunnen aan de maker van de winnende inzending. 2 De aanbestedende dienst maakt een proces-verbaal op van elke opdracht die overeenkomstig de bepalingen van lid 1 is gegund. Ieder proces-verbaal bevat de naam van de aanbestedende dienst, de waarde en de aard van de aangeschafte goederen of diensten, alsmede een verklaring omtrent de omstandigheden en voorwaarden beschreven in lid 1 die de onderhandse aanbesteding rechtvaardigen. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XIV Elektronische veilingen Wanneer een aanbestedende dienst een onder deze Overeenkomst vallende opdracht wil aanbesteden met een elektronische veiling, stelt de dienst, alvorens de elektronische veiling te openen, ieder deelnemer in kennis van: a. de methode voor automatische evaluatie, met inbegrip van de wiskundige formule, gebaseerd op de in het aanbestedingsdossier opgenomen evaluatiecriteria, die gebruikt wordt om automatisch de rangorde vast te stellen of te wijzigen tijdens de veiling; b. de resultaten van een eventuele eerste beoordeling van de onderdelen van zijn inschrijving, indien de opdracht wordt gegund aan de indiener van de voordeligste inschrijving, en c. alle andere relevante informatie over de uitvoering van de veiling. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XV Behandeling van inschrijvingen en gunning van opdrachten Behandeling van inschrijvingen Gunning van opdrachten 1 De aanbestedende dienst neemt bij het ontvangen, openen en behandelen van inschrijvingen procedures in acht die waarborgen dat het aanbestedingsproces eerlijk en onpartijdig verloopt en de inschrijvingen vertrouwelijk worden behandeld. 2 Indien een inschrijving door de aanbestedende dienst pas na het verstrijken van de vastgestelde termijn wordt ontvangen, mag de betrokken leverancier daarvan geen nadelige gevolgen ondervinden indien de vertraging uitsluitend te wijten is aan onjuiste afhandeling door de aanbestedende dienst. 3 Indien de aanbestedende dienst een leverancier de gelegenheid biedt tussen de opening van de inschrijvingen en de gunning van de opdracht onbedoelde vormfouten te corrigeren, biedt de aanbestedende dienst alle deelnemende leveranciers daartoe de gelegenheid. 4 Om voor gunning in aanmerking te komen, dient een inschrijving schriftelijk te worden ingediend, bij de opening te voldoen aan de essentiële vereisten die in de berichten betreffende de aanbesteding en het aanbestedingsdossier zijn opgenomen en afkomstig te zijn van een leverancier die aan de voorwaarden voor deelname voldoet. 5 Tenzij de aanbestedende dienst besluit dat het niet in het algemeen belang is de opdracht te plaatsen, gunt hij de opdracht aan de leverancier die volgens de bevindingen van de aanbestedende dienst in staat is de voorwaarden van de opdracht te vervullen en van wie de inschrijving, beoordeeld aan de hand van alleen de evaluatiecriteria in de berichten betreffende de aanbesteding of in het aanbestedingsdossier a. de voordeligste is, ofwel, b. wanneer de prijs het enige criterium is, de laagste prijs biedt. 6 Wanneer een aanbestedende dienst een inschrijving ontvangt met een prijs die in verhouding tot de andere inschrijvingen abnormaal laag is, kan zij inlichtingen inwinnen bij de inschrijver om zich ervan te vergewissen dat deze aan de deelnemingsvoorwaarden voldoet en in staat is te voldoen aan de voorwaarden van de opdracht. 7 Een aanbestedende dienst mag geen gebruik maken van opties, een aanbesteding annuleren of gegunde opdrachten wijzigen op een wijze die in strijd is met zijn verplichtingen uit hoofde van deze Overeenkomst. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XVI Transparantie op het gebied van overheidsopdrachten Informatie voor leveranciers Bekendmaking van informatie over de gunning Bijhouden van documentatie, verslagen en elektronische traceerbaarheid Verzamelen en rapporteren van statistische gegevens 1 artikel XVII, leden 2 en 3 Aanbestedende diensten stellen de deelnemende leveranciers onverwijld in kennis van besluiten aangaande de gunning van een opdracht en doen dat desgevraagd schriftelijk. Met inachtneming van, stelt de aanbestedende dienst een afgewezen leverancier op diens verzoek in kennis van de redenen voor de afwijzing van zijn inschrijving en van de relatieve voordelen van de inschrijving van de gekozen leverancier. 2 Aanhangsel III Uiterlijk 72 dagen na de gunning van een opdracht die onder deze Overeenkomst valt, publiceert de aanbestedende dienst een bericht in het passende gedrukte of elektronische medium als vermeld in. Wanneer alleen gebruik wordt gemaakt van een elektronisch medium, dient de informatie gedurende een redelijke termijn gemakkelijk toegankelijk te blijven. In het bericht wordt in ieder geval de volgende informatie opgenomen: a. een beschrijving van de aan te schaffen goederen of diensten; b. de naam en het adres van de aanbestedende dienst; c. de naam en het adres van de gekozen leverancier; d. de waarde van de gekozen inschrijving of de hoogste en de laagste bieding die in aanmerking genomen zijn; e. de datum waarop de opdracht is gegund; en f. artikel XIII de gevolgde aanbestedingsprocedure en in gevallen waarbij gebruik is gemaakt van onderhandse aanbesteding in overeenstemming met, een beschrijving van de omstandigheden die toepassing van onderhandse aanbesteding rechtvaardigen. 3 Aanbestedende diensten houden gedurende een termijn van ten minste drie jaar vanaf de datum waarop een opdracht is gegund het volgende bij: a. artikel XIII de documentatie en processen-verbaal van aanbestedingsprocedures en de gunning van opdrachten die onder deze Overeenkomst vallen, met inbegrip van de uit hoofde vanvereiste processen-verbaal; en b. gegevens waarmee gewaarborgd wordt dat het verloop van de aanbestedingen die onder deze Overeenkomst vallen langs elektronische weg naar behoren getraceerd kan worden. 4 Alle Partijen verzamelen statistische gegevens van hun opdrachten die onder deze Overeenkomst vallen en rapporteren die aan het Comité. Elk rapport dient een jaar te betreffen, binnen twee jaar na afloop van de onderhavige periode te worden ingediend en het volgende te bevatten: a. Bijlage 1 voor de aanbestedende diensten die ondervallen; i. het aantal en de totale waarde voor al deze diensten van alle opdrachten die onder deze Overeenkomst vallen; ii. het aantal en de totale waarde van alle opdrachten die onder deze Overeenkomst vallen per dienst, onderverdeeld naar soorten goederen en diensten volgens een internationaal erkend uniform classificatiesysteem; en iii. het aantal en de totale waarde van alle opdrachten die onder deze Overeenkomst vallen per dienst die onderhands zijn aanbesteed; b. Bijlagen 2 3 voor de aanbestedende diensten voor die onder deenvallen, het aantal en de totale waarde van alle opdrachten die door deze diensten zijn gegund en onder deze Overeenkomst vallen, onderverdeeld naar Bijlage; en c. ramingen voor gegevens vereist volgens a en b, met een toelichting op de gehanteerde methode voor het bepalen van de ramingen indien het aanleveren van gegevens niet haalbaar is. 5 Indien een Partij haar gegevens publiceert op een officiële website op een wijze die voldoet aan de vereisten van lid 4, kan de Partij in plaats van de kennisgeving het adres van de website zenden aan het Comité teneinde de gegevens ingevolge lid 4 te verstrekken met eventuele instructies voor de toegang tot en het gebruik van die statistische gegevens. 6 Indien een Partij ingevolge lid 2 verlangt dat berichten inzake gegunde opdrachten elektronisch worden gepubliceerd en indien dergelijke berichten via een afzonderlijke database toegankelijk zijn voor het publiek in een vorm die analyse van de opdrachten die onder deze Overeenkomst vallen mogelijk maakt, kan de Partij in plaats van de kennisgeving het adres van de website zenden aan het Comité teneinde de gegevens ingevolge lid 4 te verstrekken met eventuele instructies voor de toegang tot en het gebruik van die statistische gegevens. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XVII Bekendmaking van informatie Verstrekken van informatie aan de Partijen Verbod op bekendmaking van informatie 1 Indien een andere Partij daarom verzoekt, verstrekt een Partij onverwijld alle informatie die nodig is om te bepalen of de aanbesteding eerlijk, onpartijdig en overeenkomstig deze Overeenkomst is verlopen, met inbegrip van informatie over de kenmerken en relatieve voordelen van de inschrijving van de gekozen leverancier. Wanneer het bekendmaken van dergelijke informatie de concurrentie bij latere aanbestedingen zou verstoren, wordt deze informatie door de Partij die haar ontvangt pas vrijgegeven aan leveranciers na overleg met en instemming van de Partij die de informatie heeft verstrekt. 2 Behoudens andere bepalingen van deze Overeenkomst verstrekt een Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, geen informatie aan leveranciers die afbreuk zou kunnen doen aan de eerlijke concurrentie tussen leveranciers. 3 Niets in deze Overeenkomst mag zodanig worden uitgelegd dat een Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, autoriteiten en beroepsinstanties, verplicht wordt vertrouwelijke informatie openbaar te maken waarvan de openbaarmaking: a. de rechtshandhaving zou bemoeilijken; b. de eerlijke concurrentie tussen leveranciers zou kunnen schaden; c. de legitieme handelsbelangen van bepaalde personen, met inbegrip van de bescherming van de intellectuele eigendom, zou schaden, of d. anderszins in strijd zou zijn met het algemeen belang. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XVIII Binnenlandse toetsingsprocedures 1 Elke Partij voorziet in een snelle, doeltreffende, transparante en niet-discriminerende procedure voor bestuurlijke of rechterlijke toetsing, waarmee een leverancier beroep kan instellen tegen: die zich voordoet in het kader van een opdracht die onder deze Overeenkomst valt waarbij de leverancier belang heeft of heeft gehad. De procedurele regels voor alle beroepsprocedures worden op schrift gesteld en openbaar gemaakt. a. een inbreuk op de Overeenkomst, of b. indien de leverancier overeenkomstig het binnenlandse recht van de Partij niet rechtstreeks beroep kan instellen tegen een inbreuk op de Overeenkomst, tegen niet-nakoming van de maatregelen die een Partij tot uitvoering van deze Overeenkomst heeft ingesteld, 2 Indien een leverancier in het kader van een opdracht die onder deze Overeenkomst valt en waarbij hij een belang heeft of heeft gehad een klacht indient wegens inbreuk of niet-naleving als bedoeld in lid 1, moedigt de betrokken Partij haar aanbestedende dienst en de leverancier aan het geschil door overleg te beslechten. De aanbestedende dienst neemt dergelijke klachten tijdig en onbevooroordeeld in beraad op een wijze die geen afbreuk doet aan de deelname van de leverancier aan lopende of toekomstige aanbestedingen of aan diens recht door middel van de procedure voor bestuurlijke of rechterlijke toetsing te verkrijgen dat de inbreuk ongedaan wordt gemaakt. 3 Iedere leverancier krijgt voldoende tijd om een beroep voor te bereiden en in te dienen; deze termijn is ten minste 10 dagen vanaf het tijdstip waarop de grond voor het beroep voor de leverancier bekend is geworden of redelijkerwijs bekend had moeten worden. 4 Door elke Partij wordt ten minste één onpartijdige en van de aanbestedende diensten onafhankelijke bestuurlijke of rechterlijke autoriteit ingesteld of aangewezen om een beroep door een leverancier in het kader van een aanbesteding waarop deze Overeenkomst van toepassing is, te ontvangen en te beoordelen. 5 Indien een beroep in eerste aanleg wordt beoordeeld door een andere instantie dan één van de in lid 4 bedoelde autoriteiten, ziet de Partij erop toe dat de leverancier tegen de oorspronkelijke beslissing beroep kan instellen bij een onpartijdige bestuurlijke of rechterlijke instantie die onafhankelijk is van de aanbestedende dienst die de aanbesteding heeft uitgeschreven waarop het beroep betrekking heeft. 6 Indien het een niet-rechterlijke beroepsinstantie betreft, dient hoger beroep bij een rechterlijke instantie mogelijk te zijn of dienen de regels inzake procesvoering te bepalen dat: a. de aanbestedende dienst schriftelijk op het beroep reageert en alle relevante documenten aan de beroepsinstantie ter beschikking stelt; b. de partijen bij de procedure het recht hebben te worden gehoord alvorens de beroepsinstantie een beslissing neemt over het beroep; c. de partijen bij de procedure het recht hebben zich te laten vertegenwoordigen en vergezellen; d. de partijen bij de procedure toegang hebben tot alle zittingen in het kader van de procedure; e. de partijen bij de procedure het recht hebben te verzoeken dat de procedure in het openbaar plaatsvindt en dat getuigen deze mogen bijwonen, en f. beslissingen of aanbevelingen betreffende door een leverancier ingesteld beroep tijdig schriftelijk worden uitgevaardigd en gevallen voorzien zijn van een motivering. 7 Elke Partij stelt procedures in, of handhaaft procedures, die voorzien in: a. snelle voorlopige maatregelen om de mogelijkheid van de leverancier aan de aanbesteding deel te nemen, in stand te houden. Dergelijke voorlopige maatregelen kunnen aanleiding geven tot schorsing van de aanbestedingsprocedure. Er kan worden bepaald dat bij de beslissing over het al dan niet toepassen van dergelijke maatregelen rekening mag worden gehouden met mogelijke zware negatieve gevolgen voor de belangen die op het spel staan, waaronder het algemeen belang. Een beslissing niet op te treden wordt schriftelijk gemotiveerd; en b. herstelmaatregelen voor een inbreuk of compensatie voor geleden verlies of geleden schade, wanneer een beroepsinstantie heeft bepaald dat inbreuk of niet-naleving als bedoeld in lid 1 heeft plaatsgevonden. Bedoelde herstelmaatregelen of compensatie kunnen beperkt blijven tot de voor het opstellen van de inschrijving en/of het indienen van het bezwaar gemaakte kosten. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XIX Wijzigingen en rectificaties van het toepassingsgebied Kennisgeving van voorgestelde wijziging Bezwaar tegen kennisgeving Overleg Herziening van wijzigingen Invoering van wijzigingen Intrekking van wezenlijk gelijk toepassingsgebied Arbitrageprocedures ter bevordering van het wegnemen van bezwaren Verantwoordelijkheden van het Comité 1 De Partijen stellen het Comité in kennis van voorstellen tot rectificatie, verplaatsingen van diensten van de ene bijlage naar de andere, het schrappen van een aanbestedende dienst, of andere wijzigingen van hun bijlagen bij Aanhangsel I (hierna te noemen „wijziging”). De Partij die de wijziging voorstelt (hierna te noemen de „wijzigende Partij”) vermeldt in de kennisgeving: a. Aanhangsel I ten aanzien van voorstellen tot het schrappen van een dienst uit haar bijlagen bijbij de uitoefening van haar recht wegens het feit dat de overheid feitelijk geen zeggenschap over of invloed meer heeft op de aanbesteding van de onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdracht van de dienst, een bewijs van de beëindiging daarvan; of b. ten aanzien van alle overige voorgestelde wijzigingen informatie over de mogelijke gevolgen van de verandering voor de onderling overeengekomen toepassing voorzien in deze Overeenkomst. 2 Een Partij wier rechten uit hoofde van deze Overeenkomst kunnen worden aangetast door een voorgestelde wijziging waarvan overeenkomstig lid 1 kennisgeving is gedaan, kan het Comité in kennis stellen van haar bezwaar tegen de voorgestelde wijziging. Dergelijke bezwaren worden ingediend binnen 45 dagen na de datum waarop de kennisgeving is toegezonden aan de Partijen en gaan vergezeld van de gronden voor het bezwaar. 3 De wijzigende Partij en elke Partij die een bezwaar heeft ingediend (hierna genoemd als „bezwaar makende Partij”) stellen alles in het werk om het bezwaar via overleg weg te nemen. Bij dergelijk overleg bestuderen de wijzigende Partij en de bezwaarmakende Partij de voorgestelde wijziging: a. in het geval van een kennisgeving ingevolge lid 1, onder a, in overeenstemming met eventueel aangenomen indicatieve criteria ingevolge lid 8, onder b, waaruit blijkt dat de overheid feitelijk geen zeggenschap meer heeft over of invloed op de aanbesteding van de onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdracht van de dienst; en b. in het geval van een kennisgeving ingevolge lid 1, onder b, in overeenstemming met eventuele criteria aangenomen ingevolge lid 8, onder c, ter zake van de hoogte van voor de wijzigingen aangeboden compenserende aanpassingen, teneinde het evenwicht tussen rechten en plichten en de toepassing voorzien in deze Overeenkomst op een vergelijkbaar niveau te handhaven. 4 Indien de wijzigende Partij en een bezwaar makende Partij het bezwaar via overleg wegnemen en de wijzigende Partij haar voorgestelde wijziging naar aanleiding van dat overleg herziet, stelt de wijzigende Partij het Comité in overeenstemming met lid 1 in kennis. De herziene wijziging wordt slechts van kracht zodra voldaan is aan de vereisten van dit Artikel. 5 Een voorgestelde wijziging wordt uitsluitend van kracht indien: a. er binnen 45 dagen na de datum van toezending van de voorgestelde wijziging ingevolge lid 1 door de Partijen geen schriftelijke bezwaren zijn ingediend bij het Comité; b. alle bezwaar makende Partijen het Comité ervan in kennis hebben gesteld dat ze hun bezwaren tegen de voorgestelde wijziging intrekken; of c. er 150 dagen zijn verstreken sinds de toezending van de kennisgeving inzake de voorgestelde wijziging ingevolge lid 1 en de wijzigende Partij het Comité schriftelijk in kennis heeft gesteld van haar voornemen de wijziging in te voeren. 6 artikel IV, lid 1, onder b Indien een wijziging van kracht wordt ingevolge lid 5, onder c, kan een bezwaar makende Partij een wezenlijk gelijk toepassingsgebied intrekken. Niettegenstaande, kan intrekking ingevolge dit lid uitsluitend plaatsvinden ten aanzien van de wijzigende Partij. Een bezwaar makende Partij stelt het Comité daarvan ten minste 30 dagen voordat de intrekking van kracht wordt schriftelijk in kennis. Intrekkingen ingevolge dit lid dienen te voldoen aan de criteria ter zake van het niveau van door het Comité ingevolge lid 8, onder c, aangenomen compenserende aanpassingen. 7 Indien het Comité arbitrageprocedures heeft aangenomen ter bevordering van het wegnemen van bezwaren ingevolge lid 8, kan de wijzigende Partij of de bezwaar makende Partij binnen 120 dagen na de toezending van de kennisgeving van de voorgestelde wijziging de arbitrageprocedures inroepen: a. Indien de arbitrageprocedures door geen van de Partijen zijn ingeroepen: i. wordt de voorgestelde wijziging niettegenstaande lid 5, onder c, van kracht wanneer sinds de toezending van de kennisgeving van de voorgestelde wijziging ingevolge lid 1 130 dagen zijn verstreken en de wijzigende Partij het Comité schriftelijk in kennis heeft gesteld van haar voornemen de wijziging in te voeren; en ii. kan een bezwaar makende Partij het toepassingsgebied ingevolge lid 6 niet intrekken. b. Indien een wijzigende Partij of een bezwaar makende Partij de arbitrageprocedures heeft ingeroepen: i. wordt de voorgestelde wijziging niettegenstaande lid 5, onder c, niet van kracht voordat de arbitrageprocedures zijn voltooid; ii. voegt elke bezwaar makende Partij die voornemens is een recht op schadevergoeding af te dwingen of een wezenlijk gelijk toepassingsgebied ingevolge lid 6 in te trekken, zich in de arbitrageprocedure; iii. dient een wijzigende Partij bij het in werking laten treden van een wijziging ingevolge lid 5, onder c, gevolg te geven aan de uitkomsten van arbitrageprocedures; en iv. kan indien een wijzigende Partij bij het in werking laten treden van een wijziging ingevolge lid 5, onder c, geen gevolg geeft aan de uitkomsten van arbitrageprocedures, bezwaar makende Partij een wezenlijk gelijk toepassingsgebied ingevolge lid 6 intrekken, mits intrekking verenigbaar is met de uitkomsten van de arbitrageprocedures. 8 Het Comité neemt: a. arbitrageprocedures aan ter vergemakkelijking van het wegnemen van bezwaren ingevolge lid 2; b. indicatieve criteria aan waarmee kan worden aangetoond dat de overheid feitelijk geen zeggenschap meer heeft over of invloed op de aanbesteding van de onder deze Overeenkomst vallende aanbesteding van de dienst; en c. criteria aan om het niveau van aan te bieden compenserende aanpassingen vast te stellen voor wijzigingen ingevolge lid 1, onder b, en van een wezenlijk gelijk toepassingsgebied ingevolge lid 6. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XX Overleg en beslechting van geschillen 1 Elke Partij besteedt welwillende aandacht aan en geeft voldoende gelegenheid tot overleg betreffende opmerkingen die een andere Partij zou kunnen maken ten aanzien van aangelegenheden die verband houden met de toepassing van deze Overeenkomst. 2 Indien een Partij meent dat een voordeel dat zij direct of indirect uit hoofde van deze Overeenkomst geniet teniet wordt gedaan of wordt aangetast, of dat de verwezenlijking van één van de doelstellingen uit deze Overeenkomst in het geding komt door: kan zij met het oog op het bereiken van een wederzijds bevredigende regeling de bepalingen van het Memorandum van Overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen (hierna te noemen „het Memorandum inzake geschillenbeslechting”) toepassen. a. de niet-nakoming door een andere Partij of andere Partijen van hun verplichtingen uit hoofde van deze Overeenkomst; of b. de toepassing door een andere Partij of Partijen van een maatregel, ongeacht of deze in strijd is met de bepalingen van deze Overeenkomst, 3 Het Memorandum inzake geschillenbeslechting is van toepassing op overleg en de beslechting van geschillen uit hoofde van deze Overeenkomst, met dien verstande dat een geschil dat voortvloeit uit een overeenkomst genoemd in Aanhangsel 1, niettegenstaande artikel 22, lid 3, van het Memorandum inzake geschillenbeslechting, niet zijnde deze Overeenkomst, en geschillen voortvloeiend uit deze Overeenkomst, niet mogen leiden tot schorsing van concessies of andere verplichtingen die voortvloeien uit een andere overeenkomst genoemd in Aanhangsel 1 van het Memorandum inzake geschillenbeslechting. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XXI Instellingen Comité voor overheidsopdrachten Waarnemers 1 Er wordt een Comité voor overheidsopdrachten ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van elk van de Partijen. Het Comité kiest zijn eigen voorzitter en komt zo vaak noodzakelijk is, maar ten minste eenmaal per jaar bijeen om de Partijen in de gelegenheid te stellen te overleggen over alle vraagstukken met betrekking tot de toepassing van deze Overeenkomst of de bevordering van de doelstellingen ervan, en om de andere taken te vervullen die het van de Partijen eventueel krijgt opgedragen. 2 Het Comité kan in voorkomend geval werkgroepen of andere nevenorganen instellen die de taken vervullen die hun door het Comité worden opgedragen. 3 Het Comité toetst ieder jaar: a. de tenuitvoerlegging en de toepassing van deze Overeenkomst; en b. artikel IV, lid 8, van de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie stelt elk jaar de Algemene Raad in kennis van zijn activiteiten uit hoofde van(de „WTO-Overeenkomst”) en van ontwikkelingen ter zake van de tenuitvoerlegging en toetsing. 4 Leden van de WTO die geen partij zijn bij deze Overeenkomst zijn gerechtigd als waarnemer deel te nemen aan de werkzaamheden van het Comité indien zij het Comité daarvan schriftelijk in kennis stellen. Waarnemers bij de WTO kunnen een schriftelijk verzoek indienen bij het Comité tot deelname als waarnemer aan de werkzaamheden van het Comité en het Comité kan hun de status van waarnemer verlenen. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014

Artikel XXII Slotbepalingen Aanvaarding en inwerkingtreding Toetreding Voorbehouden Nationale wetgeving Toekomstige onderhandelingen en toekomstige werkprogramma’s Wijzigingen Opzegging Niet-toepassing van deze Overeenkomst tussen bepaalde Partijen Aanhangsels Secretariaat Nederlegging Registratie 1 1) Voor de toepassing van deze Overeenkomst wordt de uitdrukking „overheid” geacht mede de bevoegde instellingen van de Europese Unie te omvatten. Aanhangsel I Deze Overeenkomst treedt op 1 januari 1996 in werking voor de regeringenwier onderling overeenkomen lijsten van alles waarop de bepalingen van deze Overeenkomst van toepassing zijn in de bijlagen bijvan deze Overeenkomst zijn opgenomen en die door ondertekening de Overeenkomst van 15 april 1994 hebben aanvaard of die de Overeenkomst op die datum hebben ondertekend onder voorbehoud van bekrachtiging en de Overeenkomst vervolgens vóór 1 januari 1996 hebben bekrachtigd. 2 Ieder Lid van de WTO kan tot deze Overeenkomst toetreden op tussen dat Lid en de Partijen overeen te komen voorwaarden. Deze voorwaarden worden vermeld in een besluit van het Comité. De toetreding geschiedt door nederlegging bij de Directeur-Generaal van de WTO van een akte van toetreding waar de aldus overeengekomen voorwaarden zijn vermeld. Deze Overeenkomst treedt voor een toetredend Lid in werking op de dertigste dag na de nederlegging van zijn akte van toetreding. 3 Ten aanzien van de bepalingen van deze Overeenkomst kunnen Partijen geen voorbehouden maken. 4 Elke Partij ziet er op toe dat uiterlijk op de datum waarop deze Overeenkomst voor haar in werking treedt, haar wetten, verordeningen en administratieve procedures alsmede de regels, procedures en praktijken die door haar aanbestedende diensten worden toegepast in overeenstemming zijn met de bepalingen van deze Overeenkomst. 5 Elke Partij stelt het Comité in kennis van elke wijziging in haar wetten en verordeningen die voor deze Overeenkomst van belang zijn en in de uitvoering van die wetten en verordeningen. 6 De Partijen trachten geen discriminerende maatregelen in te voeren of in stand te houden die tot een verstoring van het open aanbestedingsklimaat leiden. 7 Uiterlijk drie jaar na de datum van inwerkingtreding van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, aangenomen op 30 maart 2012, en daarna periodiek, onderhandelen de Partijen verder teneinde deze Overeenkomst te verbeteren, discriminerende maatregelen geleidelijk uit te bannen en het toepassingsgebied ervan op basis van wederkerigheid zoveel mogelijk uit te breiden onder alle Partijen, waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van ontwikkelingslanden. 8 a. Het Comité zal verdere werkzaamheden verrichten ter vereenvoudiging van de uitvoering van deze Overeenkomst en de onderhandelingen voorzien in lid 7, door werkprogramma’s aan te nemen voor de volgende aangelegenheden: i. de behandeling van het midden- en kleinbedrijf; ii. het verzamelen en verspreiden van statistische gegevens; iii. de behandeling van duurzame aanbesteding; iv. uitsluitingen en beperkingen in de bijlagen van de Partijen; en v. veiligheidsnormen bij internationale aanbesteding. b. Het Comité: i. kan een besluit nemen over een lijst werkprogramma’s over aanvullende aangelegenheden die periodiek getoetst en geactualiseerd kan worden; en ii. neemt een besluit over de uit te voeren werkzaamheden per werkprogramma onder a en per werkprogramma aangenomen onder b, i. 9 WTO-Overeenkomst artikel IV, lid 5 Na de voltooiing van het werkprogramma tot harmonisering van de oorsprongsregels voor goederen dat plaatsvindt in het kader van de Overeenkomst betreffende de oorsprongsregels in Bijlage 1A bij deen onderhandelingen betreffende de handel in diensten, nemen de Partijen de uitkomsten van dat werkprogramma en die onderhandelingen in aanmerking bij de wijziging van, naar gelang van toepassing. 10 artikel XX, lid 2, onder b Uiterlijk vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van het Protocol tot wijziging van de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, onderzoekt het Comité de toepasselijkheid van. 11 De Partijen kunnen deze Overeenkomst wijzigen. Besluiten tot het aannemen en ter aanvaarding door de Partijen voorleggen van een wijziging en worden genomen bij consensus. Wijzigingen treden in werking: a. tenzij zoals voorzien onder b, voor de Partijen die deze aanvaarden, na aanvaarding door twee derden van de Partijen en vervolgens voor elke andere Partij op het tijdstip waarop zij die aanvaardt; b. voor alle Partijen na aanvaarding door twee derden van de Partijen indien het wijzigingen betreft waarvan het Comité bij consensus heeft bepaald dat zij van dien aard zijn dat zij geen verandering van de rechten en verplichtingen van de Partijen met zich meebrengen. 12 Iedere Partij kan deze Overeenkomst opzeggen. De opzegging wordt van kracht na het verstrijken van 60 dagen na de datum waarop de Directeur-Generaal van de WTO een schriftelijke kennisgeving van de opzegging heeft ontvangen. Na ontvangst van een dergelijke kennisgeving kan elke Partij om onmiddellijke bijeenroeping van het Comité verzoeken. 13 Indien een Partij bij deze Overeenkomst ophoudt Lid te zijn van de WTO, houdt zij op dezelfde datum op Partij te zijn bij deze Overeenkomst. 14 Deze Overeenkomst is niet van toepassing tussen twee Partijen, indien een van deze Partijen, op het tijdstip waarop zij deze Overeenkomst aanvaardt of hiertoe toetreedt, niet instemt met deze toepassing. 15 De Aanhangsels bij deze Overeenkomst maken integrerend onderdeel daarvan uit. 16 Het Secretariaat van de WTO neemt het secretariaat van deze Overeenkomst waar. 17 artikel XIX Deze Overeenkomst wordt nedergelegd bij de Directeur-Generaal van de WTO die aan elke Partij onverwijld een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift toezendt van deze Overeenkomst, alsmede van elke rectificatie of wijziging die hierin overeenkomstigis aangebracht en van elke aanpassing die hierin overeenkomstig lid 11 is aangebracht, alsook een kennisgeving van elke toetreding hiertoe overeenkomstig lid 2 en van elke opzegging overeenkomstig de leden 12 of 13. 18 artikel 102 van het Handvest van de Verenigde Naties Deze Overeenkomst wordt geregistreerd in overeenstemming met de bepalingen van. 2014 16 29-01-2014 2014 202 26-11-2014 04-07-2014