Nader Aanvullend Protocol bij het Verdrag tussen de Staten die Partij zijn bij het Noord-Atlantisch Verdrag en de overige Staten die deelnemen aan het Partnerschap voor de Vrede nopens de rechtspositie van hun krijgsmachten

Article I For purposes of the present Protocol, the expression 1. Paris Protocol “” means the “Protocol on the Status of International Military Headquarters set up pursuant to the North Atlantic Treaty,” done at Paris, August 28, 1952. a) Paris Protocol Agreement among the States Parties to the North Atlantic Treaty and the other States Participating in the Partnership for Peace regarding the Status of their Forces The “Agreement,” wherever the expression appears in the, shall be construed to mean the NATO Status of Forces Agreement as made applicable through the “,” done at Brussels, June 19, 1995. b) Paris Protocol Article 3 of the Paris Protocol The “force” and “civilian component”, wherever those expressions appear in the, have the meanings defined inand shall also include such persons attached to or associated with NATO military headquarters from other States Parties participating in the Partnership for Peace. c) Paris Protocol “Dependent”, wherever the expression appears in the, means the spouse of a member of a force or civilian component as defined in paragraph b. of the present Article, or a child of such member depending on him or her for support. 2. Agreement among the States Parties to the North Atlantic Treaty and the other States Participating in the Partnership for Peace regarding the Status of their Forces “PfP SOFA,” wherever the expression appears in the present Protocol, means the “,” done at Brussels, June 19, 1995. 3. “NATO” means the North Atlantic Treaty Organization. 4. “NATO military headquarters” means Allied Headquarters and other international military headquarters or organizations falling within Article 1 and Article 14 of the Paris Protocol. 1998 188 23-07-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Article II Paris Protocol Without prejudice to the rights of States which are Members of NATO or participants in the Partnership for Peace but which are not Parties to the present Protocol, the Parties hereto shall apply provisions identical to those set forth in the, except as modified in the present Protocol, with respect to the activities of NATO military headquarters and their military and civilian personnel carried out in the territory of a Party hereto. 1998 188 23-07-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Article III 1 Paris Protocol Article II paragraph 1 of the PfP SOFA In addition to the area to which theapplies, the present Protocol shall apply to the territory of all States Parties to the present Protocol, as described in. 2 Paris Protocol North Atlantic Treaty For purposes of the present Protocol, references in theto thearea shall be deemed to include the territories referred to in paragraph 1 of the present Article. 1998 188 23-07-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Article IV Paris Protocol For purposes of implementing the present Protocol with respect to matters involving Partner States, provisions of thethat provide for differences to be referred to the North Atlantic Council shall be construed to require the Parties concerned to negotiate between or among themselves without recourse to any outside jurisdiction. 1998 188 23-07-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Article V 1 PfP SOFA The present Protocol shall be open for signature by any State that is a signatory of the. 2 The present Protocol shall be subject to ratification, acceptance or approval. Instruments of ratification, acceptance or approval shall be deposited with the Government of the United States of America, which shall notify all signatory States of each such deposit. 3 As soon as two or more signatory States have deposited their instruments of ratification, acceptance or approval, the present Protocol shall come into force in respect of those States. It shall come into force in respect of each other signatory State on the date of the deposit of its instrument. 1998 188 23-07-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Article VI The present Protocol may be denounced by any Party to this Protocol by giving written notification of denunciation to the Government of the United States of America, which will notify all signatory States of each such notification. The denunciation shall take effect one year after receipt of the notification by the Government of the United States of America. After the expiration of this period of one year, the present Protocol shall cease to be in force as regards the Party that denounces it, except for the settlement of outstanding claims that arose before the day on which the denunciation takes effect, but shall continue in force for the remaining Parties. 1998 188 23-07-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Artikel 1 Voor de toepassing van dit Protocol wordt aan de onderstaande uitdrukkingen de volgende betekenis toegekend: 1. Protocol van Parijs „”: het „Protocol nopens de rechtspositie van internationale militaire hoofdkwartieren, ingesteld uit hoofde van het Noord-Atlantisch Verdrag”, ondertekend te Parijs op 28 augustus 1952. a. Protocol van Parijs Verdrag tussen de Staten die Partij zijn bij het Noord-Atlantisch Verdrag en de overige Staten die deelnemen aan het Partnerschap voor de Vrede nopens de rechtspositie van hun krijgsmachten „Verdrag”, ongeacht waar deze uitdrukking in hetvoorkomt: het NAVO-Status-verdrag, zoals van toepassing geworden door het „”, tot stand gekomen te Brussel op 19 juni 1995. b. Protocol van Parijs artikel 3 van het Protocol van Parijs „Krijgsmacht” en „civiele dienst”, ongeacht waar deze uitdrukkingen in hetvoorkomen: de inaan deze uitdrukkingen toegekende betekenis; zij omvatten tevens dergelijke aan militaire hoofdkwartieren van de NAVO verbonden of toegevoegde personen uit andere Staten die deelnemen aan het Partnerschap voor de Vrede c. Protocol van Parijs „Gezinslid”, ongeacht waar deze uitdrukking in hetvoorkomt: de echtgenoot van een lid van de krijgsmacht of een civiele dienst als omschreven in onderdeel b van dit artikel, of kinderen die van hem of haar afhankelijk zijn voor hun onderhoud. 2. Verdrag tussen de Staten die Partij zijn bij het Noord-Atlantisch Verdrag en de overige Staten die deelnemen aan het Partnerschap voor de Vrede nopens de rechtspositie van hun krijgsmachten „PfP SOFA”, ongeacht waar deze uitdrukking in dit Protocol voorkomt: het „”, tot stand gekomen te Brussel op 19 juni 1995. 3. „NAVO”: de Noordatlantische Verdragsorganisatie. 4. „Militaire hoofdkwartieren van de NAVO”: geallieerde hoofdkwartieren of andere internationale militaire hoofdkwartieren of organisaties die onder artikel 1 en artikel 14 van het Protocol van Parijs vallen. 1998 257 16-11-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Artikel II Protocol van Parijs Onverminderd de rechten van NAVO-lidstaten of Partnerschapsstaten die geen Partij zijn bij dit Protocol, passen de Partijen bij dit Protocol op de werkzaamheden van de militaire hoofdkwartieren van de NAVO en het militaire en burgerpersoneel daarvan die op het grondgebied van een Partij bij dit Protocol worden uitgevoerd, bepalingen toe die identiek zijn aan de in hetvastgelegde bepalingen, tenzij zij zijn gewijzigd bij het onderhavige Protocol. 1998 257 16-11-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Artikel III 1) Protocol van Parijs artikel II, eerste lid, van het PfP SOFA Dit Protocol is, behalve op het gebied waarop hetvan toepassing is, tevens van toepassing op het grondgebied van alle Staten die Partij zijn bij dit Protocol, zoals omschreven in. 2) Protocol van Parijs Noord-Atlantisch Verdrag Voor de toepassing van dit Protocol worden verwijzingen in hetnaar hetgeacht de grondgebieden te omvatten waarnaar wordt verwezen in het eerste lid van dit artikel. 1998 257 16-11-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Artikel IV Protocol van Parijs Voor de uitvoering van dit Protocol ten aanzien van aangelegenheden waarbij Partnerschapsstaten zijn betrokken, worden de bepalingen van hetwaarin wordt bepaald dat geschillen moeten worden voorgelegd aan de Noordatlantische Raad, zodanig uitgelegd dat van de betrokken Partijen wordt verlangd dat zij onderling of met elkaar onderhandelingen voeren zonder zich tot een externe rechterlijke instantie te wenden. 1998 257 16-11-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Artikel V 1) PfP SOFA Dit Protocol staat ter ondertekening open voor alle Staten die hethebben ondertekend. 2) Dit Protocol dient te worden bekrachtigd, aanvaard of goedgekeurd. De akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring dienen te worden nedergelegd bij de Regering van de Verenigde Staten van Amerika, die van elke nederlegging mededeling doet aan alle ondertekenende Staten. 3) Zodra twee of meer ondertekenende Staten hun akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring hebben nedergelegd, treedt dit Protocol voor die Staten in werking. Voor elke andere ondertekenende Staat treedt het in werking op de datum van nederlegging van de desbetreffende akte. 1998 257 16-11-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999

Artikel VI Dit Protocol kan door elke Partij daarbij worden opgezegd door een schriftelijke kennisgeving van opzegging aan de Regering van de Verenigde Staten van Amerika, die alle ondertekenende Staten van elke opzegging mededeling zal doen. De opzegging wordt van kracht één jaar na ontvangst van de kennisgeving van opzegging door de Regering van de Verenigde Staten van Amerika. Behoudens de regeling van uitstaande vorderingen ontstaan vóór de dag waarop de opzegging van kracht wordt, is dit Protocol na afloop van de termijn van één jaar niet meer van kracht voor de opzeggende Partij, maar blijft het van kracht voor de overige Partijen. 1998 257 16-11-1998 24-02-1999 2002 8 17-01-2002 15-04-1999