Verdrag inzake het Open Luchtruim

Article I General Provisions 1 This Treaty establishes the regime, to be known as the Open Skies regime, for the conduct of observation flights by States Parties over the territories of other States Parties, and sets forth the rights and obligations of the States Parties relating thereto. 2 Each of the Annexes and their related Appendices constitutes an integral part of this Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article II Definitions For the purposes of this Treaty: 1. The term "observed Party" means the State Party or group of States Parties over whose territory an observation flight is conducted or is intended to be conducted, from the time it has received notification thereof from an observing Party until completion of the procedures relating to that flight, or personnel acting on behalf of that State Party or group of States Parties. 2. The term "observing Party" means the State Party or group of States Parties that intends to conduct or conducts an observation flight over the territory of another State Party or group of States Parties, from the time that it has provided notification of its intention to conduct an observation flight until completion of the procedures relating to that flight, or personnel acting on behalf of that State Party or group of States Parties. 3. The term "group of States Parties" means two or more States Parties that have agreed to form a group for the purposes of this Treaty. 4. The term "observation aircraft" means an unarmed, fixed wing aircraft designated to make observation flights, registered by the relevant authorities of a State Party and equipped with agreed sensors. The term "unarmed" means that the observation aircraft used for the purposes of this Treaty is not equipped to carry and employ weapons. 5. The term "observation flight" means the flight of the observation aircraft conducted by an observing Party over the territory of an observed Party, as provided in the flight plan, from point of entry or Open Skies airfield to the point of exit or Open Skies airfield. 6. The term "transit flight" means a flight of an observation aircraft or transport aircraft conducted by or on behalf of an observing Party over the territory of a third State Party en route to or from the territory of the observed Party. 7. The term "transport aircraft" means an aircraft other than an observation aircraft that, on behalf of the observing Party, conducts flights to or from the territory of the observed Party exclusively for the purpose of this Treaty. 8. The term "territory" means the land, including islands, and internal and terrritorial waters, over which a State Party exercises sovereignty. 9. The term "passive quota" means the number of observation flights that each State Party is obliged to accept as an observed Party. 10. The term "activa quota" means the number of observation flights that each State Party has the right to conduct as an observing Party. 11. The term "maximum flight distance" means the maximum distance over the territory of the observed Party from the point at which the observation flight may commence to the point at which that flight may terminate, as specified in Annex A to this Treaty. 12. The term "sensor" means equipment of a category specified in Article IV, paragraph 1 that is installed on an observation aircraft for use during the conduct of observation flights. 13. The term "ground resolution" means the minimum distance on the ground between two closely located objects distinguishable as separate objects. 14. The term "infra-red line-scanning device" means a sensor capable of receiving and visualizing thermal electromagnetic radiation emitted in the invisible infra-red part of the optical spectrum by objects due to their temperature and in the absence of artificial illumination. 15. The term "observation period" means a specified period of time during an observation flight when a particular sensor installed on the observation aircraft is operating. 16. The term "flight crew" means individuals from any State Party who may include, if the State Party so decides, interpreters and who perform duties associated with the operation or servicing of an observation aircraft or transport aircraft. 17. The term "pilot-in-command" means the pilot on board the observation aircraft who is responsible for the operation of the observation aircraft, the execution of the flight plan, and the safety of the observation aircraft. 18. The term "flight monitor" means an individual who, on behalf of the observed Party, is on board an observation aircraft provided by the observing Party during the observation flight and who performs duties in accordance with Annex G to this Treaty. 19. The term "flight representative" means an individual who, on behalf of the observing Party, is on board an observation aircraft provided by the observed Party during an observation flight and who performs duties in accordance with Annex G to this Treaty. 20. The term "representative" means an individual who has been designated by the observing Party and who performs activities on behalf of the observing Party in accordance with Annex G during an observation flight on an observation aircraft designated by a State Party other than the observing Party or the observed Party. 21. The term "sensor operator" means an individual from any State Party who performs duties associated with the functioning, operation and maintenance of the sensors of an observation aircraft. 22. The term "inspector" means an individual from any State Party who conducts an inspection of sensors or observation aircraft of another State Party. 23. The term "escort" means an individual from any State Party who accompanies the inspector of another State Party. 24. The term "mission plan" means a document, which is in a format established by the Open Skies Consultative Commission, presented by the observing Party that contains the route, profile, order of execution and support required to conduct the observation flight, which is to be agreed upon with the observed Party and which will form the basis for the elaboration of the flight plan. 25. The term "flight plan" means a document elaborated on the basis of the agreed mission plan in the format and with the content specified by the International Civil Aviation Organization, hereinafter referred to as the ICAO, which is presented to the air traffic control authorities and on the basis of which the observation flight will be conducted. 26. The term "mission report" means a document describing an observation flight completed after its termination by the observing Party and signed by both the observing and observed Parties, which is in a format established by the Open Skies Consultative Commission. 27. The term "Open Skies airfield" means an airfield designated by the observed Party as a point where an observation flight may commence or terminate. 28. The term "point of entry" means a point designated by the observed Party for the arrival of personnel of the observing Party on the territory of the observed Party. 29. The term "point of exit" means a point designated by the observed Party for the departure of personnel of the observing Party from the territory of the observed Party. 30. The term "refuelling airfield" means an airfield designated by the observed Party used for fuelling and servicing of observation aircraft and transport aircraft. 31. The term "alternate airfield" means an airfield specified in the flight plan to which an observation aircraft or transport aircraft may proceed when it becomes inadvisabel to land at the airfield of intended landing. 32. The term "hazardous airspace" means the prohibited areas, restricted areas and danger areas, defined on the basis of Annex 2 to the Convention on International Civil Aviation, that are established in accordance with Annex 15 to the Convention on International Civil Aviation in the interests of flight safety, public safety and environmental protection and about which information is provided in accordance with ICAO provisions. 33. The term "prohibited area" means an airspace of defined dimensions, above the territory of a State Party, within which the flight of aircraft is prohibited. 34. The term "restricted area" means an airspace of defined dimensions, above the territory of a State Party, within which the flight of aircraft is restricted in accordance with specified conditions. 35. The term "danger area" means an airspace of defined dimensions within which activities dangerous to the flight of aircraft may exist at specified times. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article III Quotas SECTION I GENERAL PROVISIONS SECTION II PROVISIONS FOR A GROUP OF STATES PARTIES 1 Each State Party shall have the right to conduct observation flights in accordance with the provisions of this Treaty. 2 Each State Party shall be obliged to accept observation flights over its territory in accordance with the provisions of this Treaty. 3 Each State Party shall have the right to conduct a number of observation flights over the territory of any other State Party equal to the number of observation flights which that other State Party has the right to conduct over it. 4 The total number of observation flights that each State Party is obliged to accept over its territory is the total passive quota for that State Party. The allocation of the total passive quota to the States Parties is set forth in Annex A, Section I to this Treaty. 5 The number of observation flights that a State Party shall have the right to conduct each year over the territory of each of the other States Parties is the individual active quota of that State Party with respect to that other State Party. The sum of the individual active quotas is the total active quota of that State Party. The total active quota of a State Party shall not exceed its total passive quota. 6 The first distribution of active quotas is set forth in Annex A, Section II to this Treaty. 7 After entry into force of this Treaty, the distribution of active quotas shall be subject to an annual review for the following calendar year within the framework of the Open Skies Consultative Commission. In the event that it is not possible during the annual review to arrive within three weeks at agreement on the distribution of active quotas with respect to a particular State Party, the previous year's distribution of active quotas with respect to that State Party shall remain unchanged. 8 Except as provided for by the provisions of Article VIII, each observation flight conducted by a State Party shall be counted against the individual and total active quotas of that State Party. 9 Notwithstanding the provisions of paragraphs 3 and 5 of this Section, a State Party to which an active quota has been distributed may, by agreement with the State Party to be overflown, transfer a part or all of its total active quota to other State Parties and shall promptly notify all other States Parties and the Open Skies Consultative Commission thereof. Paragraph 10 of this Section shall apply. 10 No State Party shall conduct more observation flights over the territory of another State Party than a number equal to 50 per cent, rounded up to the nearest whole number, of its own total active quota, or of the total passive quota of that other State Party, whichever is less. 11 The maximum flight distances of observation flights over the territories of the States Parties are set forth in Annex A, Section III to this Treaty. 1 (A) Without prejudice to their rights and obligations under this Treaty, two or more State Parties which hold quotas may form a group of States Parties at signature of this Treaty and thereafter. For a group of States Parties formed after signature of this Treaty, the provisions of this Section shall apply no earlier than six months after giving notice to all other States Parties, and subject to the provisions of paragraph 6 of this Section. (B) A group of States Parties shall co-operate with regard to active and passive quotas in accordance with the provisions of either paragraph 2 or 3 of this Section. 2 (A) The members of a group of States Parties shall have the right to redistribute amongst themselves their active quotas for the current year, while retaining their individual passive quotas. Notification of the redistribution shall be made immediately to all third States Parties concerned. (B) An observation flight shall count as many observation flights against the individual and total active quotas of the observing Party as observed Parties belonging to the group are overflown. It shall count one observation flight against the total passive quota of each observed Party. (C) Each State Party in respect of which one or more members of a group of States Parties hold active quotas shall have the right to conduct over the territory of any member of the group 50 per cent more observation flights, rounded up to the nearest whole number, than its individual active quota in respect of that member of the group or to conduct two such overflights if it holds no active quota in respect of that member of the group. (D) In the event that it exercises this right the State Party concerned shall reduce its active quotas in respect of other members of the group in such a way that the total sum of observation flights it conducts over their territories shall not exceed the sum of the individual active quotas that the State Party holds in respect of all the members of the group in the current year. (E) The maximum flight distances of observation flights over the territories of each member of the group shall apply. In case of an observation flight conducted over several members, after completion of the maximum flight distance for one member all sensors shall be swichted off until the observation aircraft reaches the point over the territory of the next member of the group of States Parties where the observation flight is planned to begin. For such follow-on observation flight the maximum flight distance related to the Open Skies airfield nearest to this point shall apply. 3 (A) A group of States-Parties shall, at its request, be entitled to a common total passive quota which shall be allocated to it and common individual and total active quotas shall be distributed in respect of it. (B) In this case, the total passive quota is the total number of observation flights that the group of States Parties is obliged to accept each year. The total active quota is the sum of the number of observation flights that the group of States Parties has the right to conduct each year. Its total active quota shall not exceed the total passive quota. (C) An observation flight resulting from the total active quota of the group of States Parties shall be carried out on behalf of the group. (D) Observation flights that a group of States Parties is obliged to accept may be conducted over the territory of one or more of its members. (E) The maximum flight distances of each group of States Parties shall be specified pursuant to Annex A, Section III and Open Skies airfields shall be designated pursuant to Annex E to this Treaty. 4 In accordance with the general principles set out in Article X, paragraph 3, any third State Party that considers its rights under the provisions of Section I, paragraph 3 of this Article to be unduly restricted by the operation of a group of States Parties may raise this problem before the Open Skies Consultative Commission. 5 The group of States Parties shall ensure that procedures are established allowing for the conduct of observation flights over the territories of its members during one single mission, including refuelling if necessary. In the case of a group of States Parties established pursuant to paragraph 3 of this Section, such observation flights shall not exceed the maximum flight distance applicable to the Open Skies airfields at which the observation flights commence. 6 No earlier than six months after notification of the decision has been provided to all other States Parties: (A) a group of States Parties established pursuant to the provisions of paragraph 2 of this Section may be transformed into a group of States Parties pursuant to the provisions of paragraph 3 of this Section; (B) a group of States Parties established pursuant to the provisions of paragraph 3 of this Section may be transformed into a group of States Parties pursuant to the provisions of paragraph 2 of this Section; (C) a State Party may withdraw from a group of States Parties; or (D) a group of States Parties may admit further States Parties which hold quotas. 7 Following entry into force of this Treaty, changes in the allocation or distribution of quotas resulting from the establishment of or an admission to or a withdrawal from a group of States Parties according to paragraph 3 of this Section shall become effective on 1 January following the first annual review within the Open Skies Consultative Commission occuring after the six-month notification period. When necessary, new Open Skies airfields shall be designated and maximum flight distances established accordingly. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article IV Sensors 1 Except as otherwise provided for in paragraph 3 of this Article, observation aircraft shall be equipped with sensors only from amongst the following categories: (A) optical panoramic and framing cameras; (B) video cameras with real-time display; (C) infra-red line-scanning devices; and (D) sideways-looking synthetic aperture radar. 2 A State Party may use, for the purposes of conducting observation flights, any of the sensors specified in paragraph 1 above, provided that such sensors are commercially available to all States Parties, subject to the following performance limits: (A) in the case of optical panoramic and framing cameras, a ground resolution of no better than 30 centimetres at the minimum height above ground level determined in accordance with the provisions of Annex D, Appendix 1, obtained from no more than one panoramic camera, one vertically mounted framing camera and two obliquely-mounted framing cameras, one on each side of the aircraft, providing coverage, which need not be continuous, of the ground up to 50 kilometres of each side of the flight path of the aircraft; (B) in the case of video cameras, a ground resolution of no better than 30 centimetres determined in accordance with the provisions of Annex D, Appendix 1; (C) in the case of infra-red line-scanning devices, a ground resolution of no better than 50 centimetres at the minimum height above ground level determined in accordance with the provisions of Annex D, Appendix 1, obtained from a single device; and (D) in the case of sideways-looking synthetic aperture radar, a ground resolution of no better than three metres calculated by the impulse response method, which, using the object separation method, corresponds to the ability to distinguish on a radar image two corner reflectors, the distance between the centres of which is no less than five metres, over a swath width of no more than 25 kilometres, obtained from a single radar unit capable of looking from either side of the aircraft, but not both simultaneously. 3 The introduction of additional categories and improvements to the capabilities of existing categories of sensors provided for in this Article shall be addressed by the Open Skies Consultative Commission pursuant to Article X of this Treaty. 4 All sensors shall be provided with aperture covers or other devices which inhibit the operation of sensors so as to prevent collection of data during transit flights or flights to points of entry or from points of exit over the territory of the observed Party. Such covers or such other devices shall be removable or operable only from outside the observation aircraft. 5 Equipment that is capable of annotating data collected by sensors in accordance with Annex B, Section II, shall be allowed on observation aircraft. The State Party providing the observation aircraft for an observation flight shall annotate the data collected by sensors with the information provided for in Annex B, Section II to this Treaty. 6 Equipment that is capable of displaying data collected by sensors in real-time shall be allowed on observation aircraft for the purposes of monitoring the functioning and operation of the sensors during the conduct of an observation flight. 7 Except as required for the operation of the agreed sensors, or as required for the operation of the observation aircraft, or as provided for in paragraphs 5 and 6 of this Article, the collection, processing, retransmission or recording of electronic signals from electro-magnetic waves are prohibited on board the observation aircraft and equipment for such operations shall not be on that observation aircraft. 8 In the event that the observation aircraft is provided by the observing Party, the observing Party shall have the right to use an observation aircraft equipped with sensors in each sensor category that do not exceed the capability specified in paragraph 2 of this Article. 9 In the event that the observation aircraft used for an observation flight is provided by the observed Party, the observed Party shall be obliged to provide an observation aircraft equipped with sensors from each sensor category specified in paragraph 1 of this Article, at the maximum capability and in the numbers specified in paragraph 2 of this Article, subject to the provisions of Article XVIII, Section II, unless otherwise agreed by the observing and observed Parties. The package and configuration of such sensors shall be installed in such a way so as to provide coverage of the ground provided for in paragraph 2 of this Article. In the event that the observation aircraft is provided by the observed Party, the latter shall provide a sideways-looking synthetic aperture radar with a ground resolution of no worse than six metres, determined by the object separation method. 10 When designating an aircraft as an observation aircraft pursuant to Article V of this Treaty, each State Party shall inform all other States Parties of the technical information on each sensor installed on such aircraft as provided for in Annex B to this Treaty. 11 Each State Party shall have the right to take part in the certification of sensors installed on observation aircraft in accordance with the provisions of Annex D. No observation aircraft of a given type shall be used for observation flights until such type of observation aircraft and its sensors has been certified in accordance with the provisions of Annex D to this Treaty. 12 A State Party designated an aircraft as an observation aircraft shall, upon 90-day prior notice to all other State Parties and subject to the provisions of Annex D to this Treaty, have the right to remove, replace or add sensors, or amend the technical information it has provided in accordance with the provisions of paragraph 10 of this Article and Annex B to this Treaty. Replacement and additional sensors shall be subject to certification in accordance with the provisions of Annex D to this Treaty prior to their use during an observation flight. 13 In the event that a State Party or group of States Parties, based on experience with using a particular observation aircraft, considers that any sensor or its associated equipment installed on an aircraft does not correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D, the interested States Parties shall notify all other States Parties of their concern. The State Party that designated the aircraft shall: (A) take the steps necessary to ensure that the sensor and its associated equipment installed on the observation aircraft correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D, including, as necessary, repair, adjustment or replacement of the particular sensor or its associated equipment; and (B) at the request of an interested State Party, by means of a demonstration flight set up in connection with the next time that the aforementioned observation aircraft is used, in accordance with the provisions of Annex F, demonstrate that the sensor and its associated equipment installed on the observation aircraft correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D. Other States Parties that express concern regarding a sensor and its associated equipment installed on an observation in such a demonstration flight. 14 In the event that, after the steps referred to in paragraph 13 of this Article have been taken, the States Parties remain concerned as to whether a sensor or its associated equipment installed on an observation aircraft correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D, the issue may be referred to the Open Skies Consultative Commission. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article V Aircraft Designation 1 Each State Party shall have the right to designate as observation aircraft one or more types or models of aircraft registered by the relevant authorities of a State Party. 2 Each State Party shall have the right to designate types or models of aircraft as observation aircraft or add new types or models of aircraft to those designated earlier by it, provided that it notifies all other States Parties 30 days in advance thereof. The notification of the designation of aircraft of a type or model shall contain the information specified in Annex C to this Treaty. 3 Each State Party shall have the right to delete types or models of aircraft designated earlier by it, provided that it notifies all other States Parties 90 days in advance thereof. 4 Only one exemplar of a particular type and model of aircraft with an identical set of associated sensors shall be required to be offered for certification in accordance with the provisions of Annex D to this Treaty. 5 Each observation aircraft shall be capable of carrying the flight crew and the personnel specified in Article VI, Section III. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article VI Choice of observation aircraft, general provisions for the conduct of observation flights, and requirements for mission planning SECTION I CHOICE OF OBSERVATION AIRCRAFT AND GENERAL PROVISIONS FOR THE CONDUCT OF OBSERVATION FLIGHTS SECTION II REQUIREMENTS FOR MISSION PLANNING SECTION III SPECIAL PROVISIONS 1 Observation flights shall be conducted using observation aircraft that have been designated by a State Party pursuant to Article V. Unless the observed Party exercises its right to provide an observation aircraft that it has itself designated, the observing Party shall have the right to provide the observation aircraft. In the event that the observing Party provides the observation aircraft, it shall have the right to provide an aircraft that it has itself designated or an aircraft designated by another State Party. In the event that the observed Party provides the observation aircraft, the observing Party shall have the right to be provided with an aircraft capable of achieving a minimum unrefuelled range, including the necessary fuel reserves, equivalent to one-half of the flight distance, as notified in accordance with paragraph 5, subparagraph (G) of this Section. 2 Each State Party shall have the right, pursuant to paragraph 1 of this Section, to use an observation aircraft designated by another State Party for observation flights. Arrangements for the use of such aircraft shall be worked out by the States Parties involved to allow for active participation in the Open Skies regime. 3 States Parties having the right to conduct observation flights may co-ordinate their plans for conducting observation flights in accordance with Annex H to this Treaty. No State Party shall be obliged to accept more than one observation flight at any one time during the 96-hour period specified in paragraph 9 of this Section, unless that State Party has requested a demonstration flight pursuant to Annex F to this Treaty. In that case, the observed Party shall be obliged to accept an overlap for the observation flights of up to 24 hours. After having been notified of the results of the co-ordination of plans to conduct observation flights, each State Party over whose territory observation flights are to be conducted shall inform other States Parties, in accordance with the provisions of Annex H, whether it will exercise, with regard to each specific observation flight, its right to provide its own observation aircraft. 4 No later than 90 days after signature of this Treaty, each State Party shall provide notification to all other States Parties: (A) of the standing diplomatic clearance number for Open Skies observation flights of transport aircraft and transit flights; and (B) of which language or languages of the Open Skies Consultative Commission specified in Annex L, Section I, paragraph 7 to this Treaty shall be used by personnel for all activities associated with the conduct of observation flights over its territory, and for completing the mission plan and mission report, unless the language to be used is the one recommended in Annex 10 to the Convention on International Civil Aviation, Volume II, paragraph 5.2.1.1.2. 5 The observing Party shall notify the observed Party of its intention to conduct an observation flight, no less than 72 hours prior to the estimated time of arrival of the observing Party at the point of entry of the observed Party. States Parties providing such notifications shall make every effort to avoid using the minimum pre-notification period over weekends. Such notification shall include: (A) the desired point of entry and, if applicable, Open Skies airfield where the observation flight shall commence; (B) the date and estimated time of arrival of the observing Party at the point of entry and the date and estimated time of departure for the flight from the point of entry to the Open Skies airfield, if applicable, indicating specific accommodation needs; (C) the location, specified in Annex E, Appendix 1, where the conduct of the pre-flight inspection is desired and the date and start time of such pre-flight inspection in accordance with the provisions of Annex F; (D) the mode of transport and, if applicable, type and model of the transport aircraft used to travel to the point of entry in the event that the observation aircraft used for the observation flight is provided by the observed Party; (E) the diplomatic clearance number for the observation flight or for the flight of the transport aircraft used to bring the personnel in and out of the territory of the observed Party to conduct an observation flight; (F) the identification of the observation aircraft, as specified in Annex C; (G) the approximate observation flight distance; and (H) the names of the personnel, their gender, date and place of birth, passport number and issuing State Party, and their function. 6 The observed Party that is notified in accordance with paragraph 5 of this Section shall acknowledge receipt of the notification within 24 hours. In the event that the observed Party exercises its right to provide the observation aircraft, the acknowledgement shall include the information about the observation aircraft specified in paragraph 5, subparagraph (F) of this Section. The observing Party shall be permitted to arrive at the point of entry at the estimated time of arrival as notified in accordance with paragraph 5 of this Section. The estimated time of departure for the flight from the point of entry to the Open Skies airfield where the observation flight shall commence and the location, the date and the start time of the pre-flight inspection shall be subject to confirmation by the observed Party. 7 Personnel of the observing Party may include personnel designated pursuant to Article XIII by other States Parties. 8 The observing Party, when notifying the observed Party in accordance with paragraph 5 of this Section, shall simultaneously notify all other States Parties of its intention to conduct the observation flight. 9 The period from the estimated time of arrival at the point of entry until completion of the observation flight shall not exceed 96 hours, unless otherwise agreed. In the event that the observed Party requests a demonstration flight pursuant to Annex F to the Treaty, it shall extend the 96-hour period pursuant to Annex F, Section III, paragraph 4, if additional time is required by the observing Party for the unrestricted execution of the mission plan. 10 Upon arrival of the observation aircraft at the point of entry, the observed Party shall inspect the covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors to conform that they are in their proper position pursuant to Annex E, unless otherwise agreed by all States Parties involved. 11 In the event that the observation aircraft is provided by the observing Party, upon the arrival of the observation aircraft at the point of entry or at the Open Skies airfield where the observation flight commences, the observed Party shall have the right to carry out the pre-flight inspection of sensors pursuant to Annex F, Section I. In the event that, in accordance with paragraph 1 of this Section, an observation aircraft is provided by the observed Party, the observing Party shall have the right to carry out the pre-flight inspection of sensors pursuant to Annex F, Section II. Unless otherwise agreed, such inspections shall terminate no less than four hours prior to the scheduled commencement of the observation flight set forth in the flight plan. 12 The observing Party shall ensure that its flight crew includes at least one individual who has the necessary linguistic ability to communicate freely with the personnel of the observed Party and its air traffic control authorities in the language or languages notified by the observed Party in accordance with paragraph 4 of this Section. 13 The observed Party shall provide the flight crew, upon its arrival at the point of entry or at the Open Skies airfield where the observation flight commences, with the most recent weather forecast and air navigation information and information on flight safety, including Notices to Airmen. Updates of such information shall be provided as requested. Instrument procedures, and information about alternate airfields along the flight route, shall be provided upon approval of the mission plan in accordance with the requirements of Section II of this Article. 14 While conducting observation flights pursuant to this Treaty, all observation aircraft shall be operated in accordance with the provisions of this Treaty and in accordance with the approved flight plan. Without prejudice to the provisions of Section II, paragraph 2, of this Article, observation flights shall also be conducted in compliance with: (A) Published ICAO standards and recommended practices; and (B) published national air traffic control rules, procedures and guidelines on flight safety of the State Party whose territory is being overflown. 15 Observation flights shall take priority over any regular air traffic. The observed Party shall ensure that its air traffic control authorities facilitate the conduct of observation flights in accordance with this Treaty. 16 On board the aircraft the pilot-in-command shall be the sole authority for the safe conduct of the flight and shall be responsible for the execution of the flight plan. 17 The observed Party shall provide: (A) a calibration target suitable for confirming the capability of sensors in accordance with the procedures set forth in Annex D, Section III to this Treaty, to be overflown during the demonstration flight or the observation flight upon the request of either Party, for each sensor that is to be used during the observation flight. The calibration target shall be located in the vicinity of the airfield at which the pre-flight inspection is conducted pursuant to Annex F to this Treaty; (B) customary commercial aircraft fuelling and servicing for the observation aircraft or transport aircraft at the point of entry, at the Open Skies airfield, at any refuelling airfield, and at the point of exit specified in the flight plan, according to the specifications that are published about designated airfield; (C) meals and the use of accommodation for the personnel of the observing Party; and (D) upon the request of the observing Party, further services, as may be agreed upon between the observing and observed Parties, to facilitate the conduct of the observation flight. 18 All costs involved in the conduct of the observation flight, including the costs of the recording media and the processing of the data collected by sensors, shall be reimbursed in accordance with Annex L, Section I, paragraph 9 to this Treaty. 19 Prior to the departure of the observation aircraft from the point of exit, the observed Party shall confirm that the covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors are in their proper position pursuant to Annex E to this Treaty. 20 Unless otherwise agreed, the observing Party shall depart from the point of exit no later than 24 hours following completion of the observation flight, unless weather conditions or the airworthiness of the observation aircraft or transport aircraft do not permit, in which case the flight shall commence as soon as possible. 21 The observing Party shall compile a mission report of the observation flight using the appropriate format developed by the Open Skies Consultative Commission. The mission report shall contain pertinent data on the date and time of the observation flight, its route and profile, weather conditions, time and location of each observation period for each sensor, the approximate amount of data collected by sensors, and the result of inspection of covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors in accordance with Article VII and Annex E. The mission report shall be signed by the observing and observed Parties at the point of exit and shall be provided by the observing Party to all other States Parties within seven days after departure of the observing Party from the point of exit. 1 Unless otherwise agreed, the observing Party shall, after arrival at the Open Skies airfield, submit to the observed Party a mission plan for the proposed observation flight that meets the requirements of paragraphs 2 and 4 of this Section. 2 The mission plan may provide for an observation flight that allows for the observation of any point on the entire territory of the observed Party, including areas designated by the observed Party as hazardous airspace in the source specified in Annex I. The flight path of an observation aircraft shall not be closer than, but shall be allowed up to, ten kilometres from the border with an adjacent State that is not a State Party. 3 The mission plan may provide that the Open Skies airfield where the observation flight terminates, as well as the point of exit, may be different from the Open Skies airfield where the observation flight commences or the point of entry. The mission plan shall specify, if applicable, the commencement time of the observation flight, the desired time and place of planned refuelling stops or rest periods, and the time of continuation of the observation flight after a refuelling stop or rest period within the 96-hour period specified in Section I, paragraph 9 of this Article. 4 The mission plan shall include all information necessary to file the flight plan and shall provide that: (A) the observation flight does not exceed the relevant maximum flight distance as set forth in Annex A, Section I; (B) the route and profile of the observation flight satisfies observation flight safety conditions in conformity with ICAO standards and recommended practices, taking into account existing differences in national flight rules, without prejudice to the provisions of paragraph 2 of this Section; (C) the mission plan takes into account information on hazardous airspace, as provided in accordance with Annex I; (D) the height above ground level of the observation aircraft does not permit the observing Party to exceed the limitation on ground resolution for each sensor, as set forth in Article IV, paragraph 2; (E) the estimated time of commencement of the observation flight shall be no less than 24 hours after the submission of the mission plan, unless otherwise agreed; (F) the observation aircraft flies a direct route between the co-ordinates or navigation fixes designated in the mission plan in the declared sequence; and (G) the flight path does not intersect at the same point more than once, unless otherwise agreed, and the observation aircraft does not circle around a single point, unless otherwise agreed. The provisions of this subparagraph do not apply for the purposes of taking off, flying over calibration targets, or landing by the observation aircraft. 5 In the event that the mission plan filed by the observing Party provides for flights through hazardous airspace, the observed Party shall: (A) specify the hazard to the observation aircraft; (B) facilitate the conduct of the observation flight by co-ordination or suppression of the activity specified pursuant to subparagraph (A) of this paragraph; or (C) propose an alternative flight altitude, route, or time. 6 No later than four hours after submission of the mission plan, the observed Party shall accept the mission plan or propose changes to it in accordance with Article VIII, Section I, paragraph 4 and paragraph 5 of this Section. Such changes shall not preclude observation of any point on the entire territory of the observed Party, including areas designated by the observed Party as hazardous airspace in the source specified in Annex I to this Treaty. Upon agreement, the mission plan shall be signed by the observing and observed Parties. In the event that the Parties do not reach agreement on the mission plan within eight hours of the submission of the original mission plan, the observing Party shall have the right to decline to conduct the observation flight in accordance with the provisions of Article VIII of this Treaty. 7 If the planned route of the observation flight approaches the border of other State Parties or other States, the observed Party may notify that State or those States of the estimated route, date and time of the observation flight. 8 On the basis of the agreed mission plan the State Party providing the observation aircraft shall, in co-ordination with the other State Party, file the flight plan immediately, which shall have the content specified in Annex 2 to the Convention on International Civil Aviation and shall be in the format specified by ICAO Document No. 4444-RAC/501/12, "Rules of the Air and Air Traffic Services", as revised or amended. 1 In the event that the observation aircraft is provided by the observing Party, the observed Party shall have the right to have on board the observation aircraft two flight monitors and one interpreter, in addition to one flight monitor for each sensor control station on board the observation aircraft, unless otherwise agreed. Flight monitors and interpreters shall have the rights and obligations specified in Annex G to this Treaty. 2 Notwithstanding paragraph 1 of this Section, in the event that an observing Party uses an observation aircraft which has a maximum take-off gross weight of no more than 35,000 kilograms for an observation flight distance of no more than 1,500 kilometres as notified in accordance with Section 1, paragraph 5, subparagraph (G) of this Article, it shall be obliged to accept only two flight monitors and one interpreter on board the observation aircraft, unless otherwise agreed. 3 In the event that the observation aircraft is provided by the observed Party, the observed Party shall permit the personnel of the observing Party to travel to the point of entry of the observed Party in the most expeditious manner. The personnel of the observing Party may elect to travel to the point of entry using ground, sea, or air transportation, including transportation by an aircraft owned by any State Party. Procedures regarding such travel are set forth in Annex E to this Treaty. 4 In the event that the observation aircraft is provided by the observed Party, the observing Party shall have the right to have on board the observation aircraft two flight representatives and one interpreter, in addition to one flight representative for each sensor controle station on the aircraft, unless otherwise agreed. Flight representatives and interpreters shall have the rights and obligations set forth in Annex G to this Treaty. 5 In the event that the observing State Party provides an observation aircraft designated by a State Party other than the observing or observed Party, the observing Party shall have the right to have on board the observation aircraft two representatives and one interpreter, in addition to one representative for each sensor control station on the aircraft, unless otherwise agreed. In this case, the provisions on flight monitors set forth in paragraph 1 of this Section shall also apply. Representatives and interpreters shall have the rights and obligations set forth in Annex G to this Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article VII Transit Flights 1 Transit flights conducted by an observing Party to and from the territory of an observed Party for the purposes of this Treaty shall originate on the territory of the observing Party or of another State Party. 2 Each State Party shall accept transit flights. Such transit flights shall be conducted along internationally recognized Air Traffic Services routes, unless otherwise agreed by the State Parties involved, and in accordance with the instructions of the national air traffic control authorities of each State Party whose airspace is transited. The observing Party shall notify each State Party whose airspace is to be transited at the same time that it notifies the observed Party in accordance with Article VI. 3 The operation of sensors on an observation aircraft during transit flights is prohibited. In the event that, during the transit flight, the observation aircraft lands on the territory of a State Party, that State Party shall, upon landing and prior to departure, inspect the covers of sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors to confirm that they are in their proper position. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article VIII Prohibitions, deviations from flight plans and emergency situations SECTION I PROHIBITION OF OBSERVATION FLIGHTS AND CHANGES TO MISSION PLANS SECTION II DEVIATIONS FROM THE FLIGHT PLAN SECTION III EMERGENCY SITUATIONS 1 The observed Party shall have the right to prohibit an observation flight that is not in compliance with the provisions of this Treaty. 2 The observed Party shall have the right to prohibit an observation flight prior to its commencement in the event that the observing Party fails to arrive at the point of entry within 24 hours after the estimated time of arrival specified in the notification provided in accordance with Article VI, Section I, paragraph 5, unless otherwise agreed between the States Parties involved. 3 In the event that an observed State Party prohibits an observation flight pursuant to this Article or Annex F, it shall immediately state the facts for the prohibition in the mission plan. Within seven days the observed Party shall provide to all States Parties, through diplomatic channels, a written explanation for this prohibition in the mission report provided pursuant to Article VI, Section I, paragraph 21. An observation flight that has been prohibited shall not be counted against the quota of either State Party. 4 The observed Party shall have the right to propose changes to the mission plan as a result of any of the following circumstances: (A) the weather conditions affect flight safety; (B) the status of the Open Skies airfield to be used, alternate airfields, or refuelling airfields prevents their use; or (C) the mission plan is inconsistent with Article VI, Section II, paragraphs 2 and 4. 5 In the event that the observing Party disagrees with the proposed changes to the mission plan, it shall have the right to submit alternatives to the proposed changes. In the event that agreement on a mission plan is not reached within eight hours of the submission of the original mission plan, and if the observing Party considers the changes to the mission plan to be prejudicial to its rights under this Treaty with respect to the conduct of the observation flight, the observing Party shall have the right to decline to conduct the observation flight, which shall not be recorded against the quota of either State Party. 6 In the event that an observing Party declines to conduct an observation flight pursuant to this Article or Annex F, it shall immediately provide an explanation of its decision in the mission plan prior to the departure of the observing Party. Within seven days after departure of the observing Party, the observing Party shall provide to all other States Parties, through diplomatic channels, a written explanation for this decision in the mission report provided pursuant to Article VI, Section I, paragraph 21. 1 Deviation from the flight plan shall be permitted during the observation flight if necessitated by: (A) weather conditions affecting flight safety; (B) technical difficulties relating to the observation aircraft; (C) a medical emergency of any person on board; or (D) force majeure. air traffic control instructions related to circumstances brought about by 2 In addition, if weather conditions prevent effective use of optical sensors and infra-red line-scanning devices, deviations shall be permitted, provided that: (A) flight safety requirements are met; (B) in cases where national rules so require, permission is granted by air traffic control authorities; and (C) the performance of the sensors does not exceed the capabilities specified in Article IV, paragraph 2, unless otherwise agreed. 3 The observed Party shall have the right to prohibit the use of a particular sensor during a deviation that brings the observation aircraft below the minimum height above ground level for operating that particular sensor, in accordance with the limitation on ground resolution specified in Article IV, paragraph 2. In the event that a deviation requires the observation aircraft to alter its flight path by more than 50 kilometres from the flight path specified in the flight plan, the observed Party shall have the right to prohibit the use of all the sensors installed on the observation aircraft beyond that 50 kilometre limit. 4 The observing Party shall have the right to curtail an observation flight during its execution in the event of sensor malfunction. The pilot-in-command shall have the right to curtail an observation flight in the event of technical difficulties affecting the safety of the observation aircraft. 5 In the event that a deviation from the flight plan permitted by paragraph 1 of this Section results in curtailment of the observation flight, or a curtailment occurs in accordance with paragraph 4 of this Section, an observation flight shall be counted against the quotas of both States Parties, unless the curtailment is due to: In such cases the observing Party shall have the right to decide whether to count it against the quotas of both States Parties. (A) sensor malfunction on an observation aircraft provided by the observed Party; (B) technical difficulties relating to the observation aircraft provided by the observed Party; (C) a medical emergency of a member of the flight crew of the observed Party or of flight monitors; or (D) air traffic control instructions related to circumstances brought about by force majeure. 6 The data collected by the sensors shall be retained by the observing Party only if the observation flight is counted against the quotas of both States Parties. 7 In the event that a deviation is made from the flight plan, the pilot-in-command shall take action in accordance with the published national flight regulations of the observed Party. Once the factors leading to the deviation have ceased to exist, the observation aircraft may, with the permission of the air traffic control authorities, continue the observation flight in accordance with the flight plan. The additional flight distance of the observation aircraft due to the deviation shall not count against the maximum flight distance. 8 Personnel of both States Parties on board the observation aircraft shall be immediately informed of all deviations from the flight plan. 9 Additional expenses resulting from provisions of this Article shall be reimbursed in accordance with Annex L, Section I, paragraph 9 to this Treaty. 1 In the event that an emergency situation arises, the pilot-in-command shall be guided by "Procedures for Air Navigation Services - Rules of the Air and Air Traffic Services", ICAO Document No. 4444-RAC/501/12, as revised or amended, the national flight regulations of the observed Party, and the flight operation manual of the observation aircraft. 2 Each observation aircraft declaring an emergency shall be accorded the full range of distress and navigational facilities of the observed Party in order to ensure the most expeditious recovery of the aircraft to the nearest suitable airfield. 3 In the event of an aviation accident involving the observation aircraft on the territory of the observed Party, search and rescue operations shall be conducted by the observed Party in accordance with its own regulations and procedures for such operations. 4 Investigation of an aviation accident or incident involving an observation aircraft shall be conducted by the observed Party, with the participation of the observing Party, in accordance with the ICAO recommendations set forth in Annex 13 to the Convention on International Civil Aviation ("Investigation of Aviation Accidents") as revised or amended and in accordance with the national regulations of the observed Party. 5 In the event that the observation aircraft is not registered with the observed Party, at the conclusion of the investigation all wreckage and debris of the observation aircraft and sensors, if found and recovered, shall be returned to the observing Party or to the Party to which the aircraft belongs, if so requested. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article IX Sensor output from observation flights SECTION I GENERAL PROVISIONS SECTION II OUTPUT FROM SENSORS THAT USE PHOTOGRAPHIC FILM SECTION III OUTPUT FROM SENSORS THAT USE OTHER RECORDING MEDIA SECTION IV ACCESS TO SENSOR OUTPUT 1 For the purposes of recording data collected by sensors during observation flights, the following recording media shall be used: The agreed format in which such data is to be recorded and exchanged on other recording media shall be decided within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application of this Treaty. (A) in the case of optical panoramic and framing cameras, black and white photographic film; (B) in the case of video cameras, magnetic tape; (C) in the case of infra-red line-scanning devices, black and white photographic film or magnetic tape; and (D) in the case of sideways-looking synthetic aperture radar, magnetic tape. 2 Data collected by sensors during observation flights shall remain on board the observation aircraft until completion of the observation flight. The transmission of data collected by sensors from the observation aircraft during the observation flight is prohibited. 3 Each roll of photographic film and cassette or reel of magnetic tape used to collect data by a sensor during an observation flight shall be placed in a container and sealed in the presence of the States Parties as soon as is practicable after it has been removed from the sensor. 4 Data collected by sensors during observation flights shall be made available to States Parties in accordance with the provisions of this Article and shall be used exclusively for the attainment of the purposes of this Treaty. 5 In the event that, on the basis of data provided pursuant to Annex B, Section I to this Treaty, a data recording medium to be used by a State Party during an observation flight is incompatible with the equipment of another State Party for handling that data recording medium, the States Parties involved shall establish procedures to ensure that all data collected during observation flights can be handled, in terms of processing, duplication and storage, by them. 1 In the event that output from duplicate optical cameras is to be exchanged, the cameras, film and film processing shall be of an identical type. 2 Provided that the data collected by a single optical camera is subject to exchange, the States Parties shall consider, within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application of this Treaty, the issue of whether the responsibility for the development of the original film negative shall be borne by the observing Party or by the State Party providing the observation aircraft. The State Party developing the original film negative shall be responsible for the quality of processing the original negative film and producing the duplicate positive or negative. In the event that States Parties agree that the film used during the observation flight conducted on an observation aircraft provided by the observed Party shall be processed by the observing Party, the observed Party shall bear no responsibility for the quality of the processing of the original negative film. 3 All the film used during the observation flight shall be developed: (A) in the event that the original film negative is developed at a film processing facility arranged for by the observed Party, no later than three days, unless otherwise agreed, after the arrival of the observation aircraft at the point of exit; or (B) in the event that the original film negative is developed at a film processing facility arranged for by the observing Party, no later than ten days after the departure of the observation aircraft from the territory of the observed Party. 4 The State Party that is developing the original film negative shall be obliged to accept at the film processing facility up to two officials from the other State Party to monitor the unsealing of the film cassette or container and each step in the storage, processing, duplication and handling of the original film negative, in accordance with the provisions of Annex K, Section II to this Treaty. The State Party monitoring the film processing and duplication shall have the right to designate such officials from among its nationals present on the territory on which the film processing facility arranged for by the other State Party is located, provided that such individuals are on the list of designated personnel in accordance with Article XIII, Section I of this Treaty. The State Party developing the film shall assist the officials of the other State Party in their functions provided for in this paragraph to the maximum extent possible. 5 Upon completion of an observation flight, the State Party that is to develop the original film negative shall attach a 21-step sensitometric test strip of the same film type used during the observation flight or shall expose a 21-step optical wedge onto the leader or trailer of each roll of original film negative used during the observation flight. After the original film negative has been processed and duplicate film negative or positive has been produced, the States Parties shall assess the image quality of the 21-step sensitometric test strips or images of the 21-step optical wedge against the characteristics provided for that type of original film negative or duplicate film negative or positive in accordance with the provisions of Annex K, Section I to this Treaty. 6 In the event that only one original film negative is developed: (A) the observing Party shall have the right to retain or receive the original film negative; and (B) the observed Party shall have the right to select and receive a complete first generation duplicate or part thereof, either positive or negative, of the original film negative. Unless otherwise agreed, such duplicate shall be: (1) of the same format and film size as the original film negative; (2) produced immediately after development of the original film negative; and (3) provided to the officials of the observed Party immediately after the duplicate has been produced. 7 In the event that two original film negatives are developed: (A) if the observation aircraft is provided by the observing Party, the observed Party shall have the right, at the completion of the observation flight, to select either of the two original film negatives, and the original film negative not selected shall be retained by the observing Party; or (B) if the observation aircraft is provided by the observed Party, the observing Party shall have the right to select either of the original film negatives, and the original film negative not selected shall be retained by the observed Party. 1 The State Party that provides the observation aircraft shall record at least one original set of data collected by sensors using other recording media. 2 In the event that only one original set is made: (A) if the observation aircraft is provided by the observing Party, the observing Party shall have the right to retain the original set and the observed Party shall have the right to receive a first generation duplicate copy; or (B) if the observation aircraft is provided by the observed Party, the observing Party shall have the right to receive the original set and the observed Party shall have the right to receive a first generation duplicate copy. 3 In the event that two original sets are made: (A) if the observation aircraft is provided by the observing Party, the observed Party shall have the right, at the completion of the observation flight, to select either of the two sets of recording media, and the set not selected shall be retained by the observing Party; or (B) if the observation aircraft is provided by the observed Party, the observing Party shall have the right to select either of the two sets of recording media, and the set not selected shall be retained by the observed Party. 4 In the event that the observation aircraft is provided by the observing Party, the observed Party shall have the right to receive the data collected by a sideways-looking synthetic aperture radar in the form of either initial phase information or a radar image, at its choice. 5 In the event that the observation aircraft is provided by the observed Party, the observing Party shall have the right to receive the data collected by a sideways-looking synthetic aperture radar in the form of either initial phase information or a radar image, at its choice. 1 Each State Party shall have the right to request and receive from the observing Party copies of data collected by sensors during an observation flight. Such copies shall be in the form of first generation duplicates produced from the original data collected by sensors during an observation flight. The State Party requesting copies shall also notify the observed Party. A request for duplicates of data shall include the following information: (A) the observing Party; (B) the observed Party; (C) the date of the observation flight; (D) the censor by which the data was collected ; (E) the portion or portions of the observation period during which the data was collected; and (F) the type and format of duplicate recording medium, either negative or positive film, or magnetic tape. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article X Open Skies consultative commission 1 In order to promote the objectives and facilitate the implementation of the provisions of this Treaty, the States Parties hereby establish an Open Skies Consultative Commission. 2 The Open Skies Consultative Commission shall take decisions or make recommendations by consensus. Consensus shall be understood to mean the absence of any objection by any State Party to the taking of a decision or the making of a recommendation. 3 Each State Party shall have the right to raise before the Open Skies Consultative Commission, and have placed on its agenda, any issue relating to this Treaty, including any issue related to the case when the observed Party provides an observation aircraft. 4 Within the framework of the Open Skies Consultative Commission the States Parties to this Treaty shall: (A) consider questions relating to compliance with the provisions of this Treaty; (B) seek to resolve ambiguities and differences of interpretation that may become apparent in the way this Treaty is implemented; (C) consider and take decisions on applications for accession to this Treaty; and (D) agree as to those technical and administrative measures, pursuant to the provisions of this Treaty, deemed necessary following the accession to this Treaty by other States. 5 The Open Skies Consultative Commission may propose amendments to this Treaty for consideration and approval in accordance with Article XVI. The Open Skies Consultative Commission may also agree on improvements to the viability and effectiveness of this Treaty, consistent with its provisions. Improvements relating only to modification of the annual distribution of active quotas pursuant to Article III and Annex A, to updates and additions to the categories or capabilities of sensors pursuant to Article IV, to revision of the share of costs pursuant to Annex L, Section I, paragraph 9, to arrangements for the sharing and availability of data pursuant to Article IX, Sections III and IV and to the handling of mission reports pursuant to Article VI, Section I, paragraph 21, as well as to minor matters of an administrative or technical nature, shall be agreed upon within the Open Skies Consultative Commission and shall not be deemed to be amendments to this Treaty. 6 The Open Skies Consultative Commission shall request the use of the facilities and administrative support of the Conflict Prevention Centre of the Conference on Security and Co-operation in Europe, or other existing facilities in Vienna, unless it decides otherwise. 7 Provisions for the operation of the Open Skies Consultative Commission are set forth in Annex L to this Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article XI Notifications and reports The States Parties shall transmit notifications and reports required by this Treaty in written form. The States Parties shall transmit such notifications and reports through diplomatic channels or, at their choice, through other official channels, such as the communications network of the Conference on Security and Co-operation in Europe. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

Article XII Liability A State Party shall, in accordance with international law and practice, be liable to pay compensation for damage to other States Parties, or to their natural or juridical persons or their property, caused by it in the course of the implementation of this Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article XIII Designation of personnel and privileges and immunties SECTION I DESIGNATION OF PERSONNEL SECTION II PRIVILEGES AND IMMUNITIES 1 Each State Party shall, at the same time that it deposits its instrument of ratification to either of the Depositaries, provide to all other States Parties, for their review, a list of designated personnel who will carry out all duties relating to the conduct of observation nights for that State Party, including monitoring the processing of the sensor output. No such list of designated personnel shall include more than 400 individuals at any time. It shall contain the name, gender, date of birth, place of birth, passport number, and function for each individual included. Each State Party shall have the right to amend its list of designated personnel until 30 days after entry into force of this Treaty and once every six months thereafter. 2 In the event that any individual included on the original or any amended list is unacceptable to a State Party reviewing the list, that State Party shall, no later than 30 days after receipt of each list, notify the State Party providing that list that such individual shall not be accepted with respect to the objecting State Party. Individuals not declared unacceptable within that 30 day period shall be deemed accepted. In the event that a State Party subsequently determines that an individual is unacceptable, that State Party shall so notify the State Party that designated such individual. Individuals who are declared unacceptable shall be removed from the list previously submitted to the objecting State Party. 3 The observed Party shall provide visas and any other documents as required to ensure that each accepted individual may enter and remain on the territory of that State Party for the purpose of carrying out duties relating to the conduct of observation flights, including monitoring the processing of the sensor output. Such visas and any other necessary documents shall be provided either: (A) no later than 30 days after the individual is deemed to be accepted, in which case the visa shall be valid for a period of no less than 24 months; or (B) no later than one hour after the arrival of the individual at the point of entry, in which case the visa shall be valid for the duration of that individual's duties; or (C) at any other time, by mutual agreement of the States Parties involved. 1 In order to exercise their functions effectively, for the purpose of implementing this Treaty and not for their personal benefit, personnel designated in accordance with the provisions of Section I, paragraph 1 of this Article shall be accorded the privileges and immunities enjoyed by diplomatic agents pursuant to Article 29; Article 30, paragraph 2; Article 31, paragraphs 1, 2 and 3; and Articles 34 and 35 of the Vienna Convention on Diplomatic Relations of 18 April 1961, hereinafter referred to as the Vienna Convention. In addition, designated personnel shall be accorded the privileges enjoyed by diplomatic agents pursuant to Article 36, paragraph 1, subparagraph (b) of the Vienna Convention, except in relation to articles, the import or export of which is prohibited by law or controlled by quarantine regulations. 2 Such privileges and immunities shall be accorded to designated personnel for the entire period between arrival on and departure from the territory of the observed Party, and thereafter with respect to acts previously performed in the exercise of their official functions. Such personnel shall also, when transiting the territory of other States Parties, be accorded the privileges and immunities enjoyed by diplomatic agents pursuant to Article 40, paragraph 1 of the Vienna Convention. 3 The immunity from jurisdiction may be waived by the observing Party in those cases when it would impede the course of justice and can be waived without prejudice to this Treaty. The immunity of personnel who are not nationals of the observing Party may be waived only by the States Parties of which such personnel are nationals. Waiver must always be express. 4 Without prejudice to their privileges and immunities or the rights of the observing Party set forth in this Treaty, it is the duty of designated personnel to respect the laws and regulations of the observed Party. 5 The transportation means of the personnel shall be accorded the same immunities from search, requisition, attachment or execution as those of a diplomatic mission pursuant to Article 22, paragraph 3 of the Vienna Convention, except as otherwise provided for in this Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article XIV Benelux 1 Solely for the purposes of Articles II to IX and Article XI, and of Annexes A to I and Annex K to this Treaty, the Kingdom of Belgium, the Grand Duchy of Luxembourg, and the Kingdom of the Netherlands shall be deemed a single State Party, hereinafter referred to as the Benelux. 2 Without prejudice to the provisions of Article XV, the abovementioned States Parties may terminate this arrangement by notifying all other States Parties thereof. This arrangement shall be deemed to be terminated on the next 31 December following the 60-day period after such notification. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

Article XV Duration and withdrawal 1 This Treaty shall be of unlimited duration. 2 A State Party shall have the right to withdraw from this Treaty. A State Party intending to withdraw shall provide notice of its decision to withdraw to either Depositary at least six months in advance of the date of its intended withdrawal and to all other States Parties. The Depositaries shall promptly inform all other States Parties of such notice. 3 In the event that a State Party provides notice of its decision to withdraw from this Treaty in accordance with paragraph 2 of this Article, the Depositaries shall convene a conference of the States Parties no less than 30 days and no more than 60 days after they have received such notice, in order to consider the effect of the withdrawal on this Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article XVI Amendments and periodic review 1 Each State Party shall have the right to propose amendments to this Treaty. The text of each proposed amendment shall be submitted to either Depositary, which shall circulate it to all States Parties for consideration. If so requested by no less than three States Parties within a period of 90 days after circulation of the proposed amendment, the Depositaries shall convene a conference of the State Parties to consider the proposed amendment. Such a conference shall open no earlier than 30 days and no later than 60 days after receipt of the third of such requests. 2 An amendment to this Treaty shall be subject to the approval of all States Parties, either by providing notification, in writing, of their approval to a Depositary within a period of 90 days after circulation of the proposed amendment, or by expressing their approval at a conference convened in accordance with paragraph 1 of this Article. An amendment so approved shall be subject to ratification in accordance with the provisions of Article XVII, paragraph 1, and shall enter into force 60 days after the deposit of instruments of ratification by the States Parties. 3 Unless requested to do so earlier by no less than three States Parties, the Depositaries shall convene a conference of the States Parties to review the implementation of this Treaty three years after entry into force of this Treaty and at five-year intervals thereafter. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article XVII Depositaries, entry into force and accession 1 This Treaty shall be subject to ratification by each State Party in accordance with its constitutional procedures. Instruments of ratification and instruments of accession shall be deposited with the Government of Canada or the Government of the Republic of Hungary or both, hereby designated the Depositaries. This Treaty shall be registered by the Depositaries pursuant to Article 102 of the Charter of the United Nations. 2 This Treaty shall enter into force 60 days after the deposit of 20 instruments fo ratification, including those of the Depositaries, and of States Parties whose individual allocation of passive quotas as set forth in Annex A is eight or more. 3 This Treaty shall be open for signature by Armenia, Azerbaijan, Georgia, Kazakhstan, Kirgistan, Moldova, Tajikistan, Turkmenistan and Uzbekistan and shall be subject to ratification by them. Any of these States which do not sign this Treaty before it enters into force in accordance with the provisions of paragraph 2 of this Article may accede to it at any time by depositing an instrument of accession with one of the Depositaries. 4 For six months after entry into force of this Treaty, any other State participating in the Conference on security and Co-operation in Europe may apply for accession by submitting a written request to one of the Depositaries. The Depositary receiving such a request shall circulate it promptly to all States Parties. The States applying for accession to this Treaty may also, if they so wish, request an allocation of a passive quota and the level of this quota. The matter shall be considered at the next regular meeting of the Open Skies Consultative Commission and decided in due course. 5 Following six months after entry into force of this Treaty, the Open Skies Consultative Commission may consider the accession to this Treaty of any State which, in the judgement of the Commission, is able and willing to contribute to the objectives of this Treaty. 6 For any State which has not deposited an instrument of ratification by the time of entry into force, but which subsequently ratifies or accedes to this Treaty, this Treaty shall enter into force 60 days after the date of deposit of its instrument of ratification or accession. 7 The Depositaries shall promptly inform all States Parties of: (A) the date of deposit of each instrument of ratification and the date of entry into force of this Treaty; (B) the date of an application for accession, the name of the requesting State and the result of the procedure; (C) the date of deposit of each instrument of accession and the date of entry into force of this Treaty for each State that subsequently accedes to it; (D) the convening of a conference pursuant to Articles XV and XVI; (E) any withdrawal in accordance with Article XV and its effective date; (F) the date of entry into force of any amendments to this Treaty; and (G) any other matters of which the Depositaries are required by this Treaty to inform the States Parties. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article XVIII Provisional application and phasing of implementation of the Treaty In order to facilitate the implementation of this Treaty, certain of its provisions shall be provisionally applied and others shall be implemented in phases. SECTION I PROVISIONAL APPLICATION SECTION II PHASING OF IMPLEMENTATION 1 Without detriment to Article XVII, the signatory States shall provisionally apply the following provisions of this Treaty: (A) Article VI, Section I, paragraph 4; (B) Article X, paragraph 1, 2, 3, 6 and 7; (C) Article XI; (D) Article XIII, Section I, paragraphs 1 and 2; (E) Article XIV; and (F) Annex L, Section I. 2 This provisional application shall be effective for a period of 12 months from the date when this Treaty is opened for signature. In the event that this Treaty does not enter into force before the period of provisional application expires, that period may be extended if all the signatory States so decide. The period of provisional application shall in any event terminate when this Treaty enters into force. However, the States Parties may then decide to extend the period of provisional application in respect of signatory States that have not ratified this Treaty. 1 After entry into force, this Treaty shall be implemented in phases in accordance with the provisions set forth in this Section. The provisions of paragraphs 2 to 6 of this Section shall apply during the period from entry into force of this Treaty until 31 December of the third year following the year during which entry into force takes place. 2 Notwithstanding the provisions of Article IV, paragraph 1, no State Party shall during the period specified in paragraph 1 above use an infra-red line-scanning device if one is installed on an observation aircraft, unless otherwise agreed between the observing and observed Parties. Such sensors shall not be subject to certification in accordance with Annex D. If it is difficult to remove such sensor from the observation aircraft, then it shall have covers or other devices that inhibit its operation in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 4 during the conduct of observation flights. 3 Notwithstanding the provisions of Article IV, paragraph 9, no State Party shall, during the period specified in paragraph 1 of this Section, be obliged to provide an observation aircraft equipped with sensors from each sensor category, at the maximum capability and in the numbers specified in Article IV, paragraph 2, provided that the observation aircraft is equipped with: (A) a single optical panoramic camera; or (B) not less than a pair of optical framing cameras. 4 Notwithstanding the provisions of Annex B, Section II, paragraph 2, subparagraph (A) to this Treaty, data recording media shall be annotated with data in accordance with existing practice of States Parties during the period specified in paragraph 1 of this Section. 5 Notwithstanding the provisions of Article VI, Section I, paragraph 1, no State Party during the period specified in paragraph 1 of this Section shall have the right to be provided with an aircraft capable of achieving any specified unrefuelled range. 6 During the period specified in paragraph 1 of this Section, the distribution of active quotas shall be established in accordance with the provisions of Annex A, Section II, paragraph 2 to this Treaty. 7 Further phasing in respect of the introduction of additional categories of sensors or improvements to the capabilities of existing categories of sensors shall be addressed by the Open Skies Consultative Commission in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 3 concerning such introduction or improvement. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Article XIX Authentic texts The originals of this Treaty, of which the English, French, German, Italian, Russian and Spanis texts are equally authentic, shall be deposited in the archives of the Depositaries. Duly certified copies of this Treaty shall be transmitted by the Depositaries to all the States Parties. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The allocation of individual passive quotas is set forth as follows and shall be effective only for those States Parties having ratified the Treaty: For the Federal Republic of Germany 12 For the United States of America 42 For the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties 42 For Benelux 6 For the Republic of Bulgaria 4 For Canada 12 For the Kingdom of Denmark 6 For the Kingdom of Spain 4 For the French Republic 12 For the United-Kingdom of Great Britain and Northern Ireland 12 For the Hellenic Republic 4 For the Republic of Hungary 4 For the Republic of Iceland 4 For the Italian Republic 12 For the Kingdom of Norway 7 For the Republic of Poland 6 For the Portuguese Republic 2 For Romania 6 For the Czech and Slovak Federal Republic 4 For the Republic of Turkey 12 For Ukraine 12 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 In the event that an additional State ratifies or accedes to the Treaty in accordance with the provisions of Article XVII and Article X, paragraph 4, subparagraph (C), and taking into account Article X, paragraph 4, subparagraph (D), an allocation of passive quotas to such a State shall be considered during the regular session of the Open Skies Consultative Commission following the date of deposit of its instrument of ratification or accession. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The first distribution of active quotas pursuant to Article III, Section I, paragraph 6 of the Treaty shall be such that each State Party shall be obliged to accept over its territory a number of observation flights no greater than 75 per cent, rounded down to the nearest whole number, of the individual passive quota allocated as set forth in Section I, paragraph 1 of this Annex. On this basis, and for those States Parties which have conducted negotiations in the framework of the Open Skies Conference in Vienna, the first distribution in respect of each other shall be valid from the date of entry into force of the Treaty until 31 December following the year during which the Treaty has entered into force and shall be effective only for those States Parties having ratified the Treaty. This first distribution is set forth as follows: The Federal Republic of Germany shall have the right to conduct three observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, and one observation flight over the territory of Ukraine; The United States of America shall have the right to conduct eight observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, and one observation flight, shared with Canada, over the territory of Ukraine; The Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties shall have the right to conduct two observation flights over the territory of Benelux, as referred to in Article XIV of the Treaty, two observation flights over the territory of Canada, two observation flights over the territory of the Kingdom of Denmark, three observation flights over the territory of the French Republic, three observation flights over the territory of the Federal Republic of Germany, one observation flight over the territory of the Hellenic Republic, two observation flights over the territory of the Italian Republic, two observation flights over the territory of the Kingdom of Norway, two observation flights over the territory of the Republic of Turkey, three observation flights over the territory of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, and four observation flights over the territory of the United States of America; The Kingdom of Belgium, the Grand Duchy of Luxembourg and the Kingdom of the Netherlands, referred to as the Benelux, shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, and one observation flight over the territory of the Republic of Poland; The Republic of Bulgaria shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Hellenic Republic, one observation flight over the territory of the Italian Republic, and one observation flight over the territory of the Republic of Turkey; Canada shall have the right to conduct two observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, one observation flight over the territory of the Czech and Slovak Federal Republic, one observation flight over the territory of the Republic of Poland, and one observation flight, shared with the United States of America, over the territory of Ukraine; The Kingdom of Denmark shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, and one observation flight over the territory of the Republic of Poland; The Kingdom of Spain shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Czech and Slovak Federal Republic; The French Republic shall have the right to conduct three observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, and one observation flight over the territory of Romania; The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland shall have the right to conduct three observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, and one observation flight over the territory of Ukraine; The Hellenic Republic shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Republic of Bulgaria, and one observation flight over the territory of Romania; The Republic of Hungary shall have the right to conduct one observation flight over the territory of Romania, and one observation flight over the territory of Ukraine; The Italian Republic shall have the right to conduct two observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, one observation flight over the territory of the Republic of Hungary, and one observation flight, shared with the Republic of Turkey, over the territory of Ukraine; The Kingdom of Norway shall have the right to conduct two observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties and one observation flight over the territory of the Republic of Poland; The Republic of Poland shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Federal Republic of Germany, one observation flight over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, and one observation flight over the territory of Ukraine; Romania shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Republic of Bulgaria, one observation flight over the territory of the Hellenic Republic, one observation flight over the territory of the Republic of Hungary, and one observation flight over the territory of Ukraine; The Czech and Slovak Federal Republic shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Federal Republic of Germany, and one observation flight over the territory of Ukraine; The Republic of Turkey shall have the right to conduct two observation flights over the territory of the Republic of Belarus and the Russian Federation group of States Parties, one observation flight over the territory of the Republic of Bulgaria and two observation flights, one of which is shared with the Italian Republic, over the territory of Ukraine; Ukraine shall have the right to conduct one observation flight over the territory of the Czech and Slovak Federal Republic, one observation flight over the territory of the Republic of Hungary, one observation flight over the territory of the Republic of Poland, one observation flight over the territory of Romania, and two observation flights over the territory of the Republic of Turkey. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Following this first distribution and until the date of full implementation of the Treaty specified in Article XVIII to that effect for the use of active quotas, annual distributions shall be based on the 75 per cent rule established in paragraph 1 of this Section in relation to the allocation of individual passive quotas. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 From the date of full implementation of the Treaty each State Party shall accept during subsequent distributions of active quotas over its territory, if so requested, a number of observation flights up to the full amount of its individual passive quota. Whenever possible or requested and unless otherwise agreed, those distributions shall be based on a proportionate increase of the active quotas distributed in the first distribution. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 In the event that an additional State ratifies or accedes to the Treaty in accordance with the provisions of Article XVII, the distribution of active quotas to such State shall be considered during the regular session of the Open Skies Consultative Commission following the date of the deposit of its instrument of ratification or accession, subject to the following provisions: (A) the ratifying or acceding State shall have the right to request observation flights over the territories of States Parties within the passive quota allocated to that State in accordance with the provisions of Section I, paragraph 2 of this Annex, and within the passive quotas of the States Parties requested for observation flights, unless otherwise agreed by the States Parties involved; and (B) all States Parties shall have at the same time the right to request observation flights over the territory of that signing or acceding State within their active quotas and within the passive quota allocated to that State. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Pursuant to Article IV, paragraph 10, each State Party shall inform all other States Parties of the applicable technical information listed in this Section on each sensor installed on the observation aircraft designated by that State Party pursuant to Article V of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The following technical information shall be provided for optical panoramic and framing cameras: (A) type and model; (B) field of view along and across the flight path, or scan angles, in degrees; (C) frame size, in millimetres by millimetres; (D) exposure times, in seconds; (E) types and colours of optical filters used and their filter factor; (F) for each lens: (1) name; (2) focal length, in millimetres; (3) maximum relative aperture of the lens; (4) resolving power at a contrast ratio of 1000 to 1 or the equivalent modulation of 1.0, at the maximum relative aperture, in lines per millimetre; (G) minimum and maximum photographic time intervals, in seconds, or cycle rates, in frames per second, if applicable; (H) maximum velocity over height ratio, if applicable; (I) for optical framing cameras, the maximum angle measured from the horizontal, or the minimum angle measured from the vertical, in degrees; and (J) maximum altitude for operation in metres, if applicable. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 The following technical information shall be provided for video cameras: (A) type and model; (B) field of view, along and across the flight path, in degrees; (C) for the lens: (1) focal length, in millimetres; (2) maximum relative aperture; (3) resolving power at a contrast ratio of 1000 to 1 or the equivalent modulation of 1.0, at the maximum relative aperture, in lines per millimetre; (D) detector element size, in micrometres, or equivalent information on the tube; (E) number of detector elements; (F) system light sensitivity, in lux or watts per square centimetre; and (G) spectral bandwidth, in nanometres. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 The following technical information shall be provided for infra-red line-scanning devices: (A) type and model; (B) field of view or scan angles, in degrees; (C) minimum instantaneous field of view, along and across the flight path, in milliradians; (D) spectral bandwidth, in micrometres; (E) minimum resolvable temperature difference, in degrees Celsius; (F) temperature of detector during operation, in degrees Celsius; (G) time required from switch-on for the system to start up and cool down to its normal operating temperature, in minutes; (H) maximum operating time, if applicable; (I) maximum velocity over height ratio; and (J) maximum altitude for operation in metres, if applicable. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 The following technical information shall be provided for sideways-looking synthetic aperture radar: (A) type and model; (B) radar frequency bands, and specific operating frequency, in megahertz; (C) polarisations; (D) number of radar pulses, per metre or second; (E) near range angular limit of operation, in degrees from vertical; (F) swath width, in kilometres ; (G) ground resolution in range and azimuth, in the slant plane, in metres: (H) maximum altitude for operation in metres, if applicable; and (I) transmitter output power, in watts. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 The following technical information shall be provided for sensors that record data on photographic film: (A) the types of film that may be used with each sensor; (B) width of film, in millimetres; (C) film resolution at a contrast ratio of 1000 to 1 or the equivalent modulation of 1.0, in lines per millimetre; and (D) capacity of magazine for each type of film, in metres. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 The following technical information shall be provided for sensors that record data on other recording media: (A) type and model of the data recording equipment; (B) type and format of data recording media; (C) bandwidth, in hertz, if applicable; (D) data recording rate, in megabits per second, if applicable ; (E) capacity of recording media, in minutes or megabits ; and (F) format for storage of data collected by sensors and data annotation. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The following items of information shall be annotated on data collected by sensors during an observation period on the leader of each roll of the original film negative or at the beginning of each other recording medium in accordance with the provisions of Appendix 1 to this Annex: (A) observation flight reference number; (B) date of observation flight; (C) sensor description; (D) sensor configuration; and (E) focal length, if applicable. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The following items of information shall be recorded manually or electronically from the navigation and avionics systems of the observation aircraft and annotated on data collected by sensors during an observation period in a manner that does not obscure detail, in accordance with the provisions of Appendix 1 to this Annex: (A) for optical cameras: (1) at the start of the observation period and at any intermediate location during the observation period where there is a significant change of height above ground level, heading or groundspeed, and at intervals to be determined by the Open Skies Consultative Commission within the period of provisional application: a) height above ground level; b) location; c) true heading; and d) scan angle; (2) on every frame of photographic film: a) frame number; b) time; and c) roll angle; (B) for video cameras and infra-red line-scanning devices, at the start of the observation period and at any intermediate location during the observation period where there is a significant change of height above ground level, heading or groundspeed, and at intervals to be determined by the Open Skies Consultative Commission within the period of provisional application: (1) date and time; (2) height above ground level; (3) location; (4) true heading; and (5) scan angle; (C) for sideways-looking synthetic aperture radar: (1) at the start of the observation period and at any intermediate location during the observation period where there is a significant change of height above ground level, heading or groundspeed, and at intervals to be determined by the Open Skies Consultative Commission within the period of provisional application: a) date and time; b) height above ground level; c) location; d) true heading; e) look down angle to the nearest point of the swath width; f) swath width; and g) polarisations; (2) each time they are measured in order to ensure correct processing of the image: a) groundspeed; b) drift; c) pitch angle; and d) roll angle. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 For copies of single frames or strips of imagery produced from the original film negative or other recording media, the items of information listed in paragraphs 1 and 2 of this Section shall be annotated on each positive print. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 States Parties shall have the right to annotate data collected during an observation flight using either alphanumeric values, or codes to be agreed by the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The reference number of the observation flight shall be indicated by a single group of six alphanumeric characters in accordance with the following convention: (A) the letters "OS"; (B) the last digit of the calendar year for which the individual active quota applies; and (C) a three-digit number to represent each individual observation flight comprising the active quota distributed during the annual review within the framework of the Open Skies Consultative Commission for a calendar year to a State Party over the territory of another State Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The sensor description shall be indicated by a single block of up to six alphanumeric characters comprising two groups in accordance with the following convention: (A) a group of up to four characters to represent the category of the sensor in accordance with the following convention: (1) "OP" - optical panoramic camera; (2) "OF" - optimal framing camera; (3) "TV" - video camera; (4) "IRLS" - infra-red line-scanning device; or (5) 'SAR" - sideways-looking synthetic aperture radar; (B) a group of two characters to represent the type of the recording medium in accordance with the following convention; (1) "BI" - black and white, iso-panchromatic; (2) "BM" - black and white, monochromatic; (3) "BP" - black and white, panchromatic; (4) "BR" - black and white, reversal; (5) "TA" - tape, analogue; or (6) "TD" - tape, digital. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 The sensor configuration shall be indicated by a single block of up to nine alphanumeric characters comprising three groups in accordance with the following convention: (A) a group of four alphanumeric characters to represent the installation of the sensor on the observation aircraft either as: (1) an internal installation, which shall be denoted by the code "INT", followed by a number to indicate the relative location of the installation of the sensor on the observation aircraft in sequence from nose to tail of the observation aircraft; or (2) a podded installation, which shall be denoted by the code "POD", followed by one of the following three letters: a) "L" - mounted under left wing; b) "R" - mounted under right wing; or c) "C" - mounted on the aircraft centre line; (B) a group of up to three alphanumeric characters to represent the type of installation in accordance with the following convention: (1) a vertical installation in which the sensor is not tilted more than five degrees from the vertical shall be denoted by the letter "V"; (2) an oblique installation in which the sensor is tilted more than five degrees from the vertical shall be denoted by one of the following two letters, followed by the depression angle in degrees: a) "L" - left pointing; b) "R" - right pointing; (3) a fan installation of two or more sensors shall be denoted by the letter "F"; (C) for a fan installation, a group of up to two numbers to indicate the number and position of the sensors as follows: (1) the first number to indicate the total number of sensors in that installation; and (2) the second number to indicate the individual sensor position in sequence from left to right relative to the direction of flight of the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 The focal length of a lens shall be provided in millimetres. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 The date and time shall be provided to the nearest minute of Co-ordinated Universal Time. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 The average height above ground level of the observation aircraft shall be denoted by a five-digit number, followed by a code to represent the units of measurement in either feet, by the letter "F", or metres, by the letter "M". 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 The latitude and longitude of the location of the observation aircraft shall be provided in degrees to the nearest one-hundredth of a degree, in the format "dd.dd(N or S) ddd.dd(E or W)", or in degrees and minutes to the nearest minute, in the format "dd mm(N or S) ddd mm(E or W)". 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 The true heading of the observation aircraft shall be provided in degrees to the nearest degree. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 The roll angle of the observation aircraft shall be provided in degrees followed by a code to indicate whether the roll is to the left, by the letter "L", or to the right, by the letter "R". 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 The pitch angle of the observation aircraft shall be provided in degrees followed by a code to indicate whether the pitch is up, by the letter "U", or down, by the letter "D", relative to the horizontal. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

11 The drift angle of the observation aircraft shall be provided in degrees followed by a code to indicate whether the drift is to the left, by the letter "L", or to the right, by the letter "R", relative to the flight path of the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

12 The groundspeed of the observation aircraft shall be denoted by a three-digit number followed by a two-letter code to indicate the units of measurement in either nautical miles, by the letters "NM", or kilometres, by the letters "KM", per hour. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

13 The nearest point of the swath width shall be provided in kilometres. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

14 The look down angle shall be provided in degrees measured from the vertical. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

15 The swath width shall be provided in kilometres. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

16 For photographic film, each magazine used during an observation flight from the same sensor shall be numbered in sequence starting from one. Each frame on the original film negative exposed by each sensor shall be individually numbered in sequence, from the first frame to the last frame of that magazine of that sensor. In each case when the film is numbered using one or two numbers per frame, a single frame shall be defined without ambiguity by specifying either the number closest to the centre of the frame, or, in the event that the numbers are equidistant from the centre, the smaller whole number. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Each State Party shall have the right to participate in the certification of an observation aircraft of each type and model and its associated set of sensors designated by another State Party pursuant to Article V of the Treaty, during which the observation aircraft and its sensors shall be examined both on the ground and in-flight. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Each certification shall be conducted in order to establish: (A) that the aircraft is of a type and model designated pursuant to Article V of the Treaty; (B) that the sensors installed on the observation aircraft are of a category specified in Article IV, paragraph 1 of the Treaty and satisfy the requirements specified in Article IV, paragraph 2, of the Treaty; (C) that the technical information has been provided in accordance with the provisions of Annex B, Section I to the Treaty; (D) in the event that the ground resolution of a sensor is dependent upon height above ground level, the minimum height above ground level from which each such sensor installed on an observation aircraft of that type and model may be operated during an observation flight, pursuant to the limitation on ground resolution specified in Article IV, paragraph 2 of the Treaty; (E) in the event that the ground resolution is not dependent upon height above ground level, the ground resolution of each such sensor installed on an observation aircraft of that type and model, pursuant to the limitation on ground resolution specified in Article IV, paragraph 2 of the Treaty; and (F) that the covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors are in their proper position in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 4 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Each State Party conducting a certification shall notify all other States Parties, no less than 60 days in advance, of the period of seven days during which the certification of that observation aircraft and its sensors will take place. Such notification shall specify: (A) the State Party conducting the certification of the observation aircraft and its sensors; (B) the point of entry at which personnel of the States Parties taking part in the certification should arrive; (C) the location at which the certification is to be conducted; (D) the dates on which the certification is to begin and end; (E) the number, type and model of each observation aircraft to be certified; and (F) the type and model, description and configuration of each sensor installed on the observation aircraft to be certified, in accordance with the format specified in Annex B, Appendix 1 to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 No later than ten days after receipt of the notification pursuant to the provisions of paragraph 3 of this Section, each State Party shall notify all other States Parties of its intention to participate in the certification of such aircraft and its sensors pursuant to the provisions of Artice IV, paragraph 11. The number of individuals that shall participate in the certification from amongst those States Parties that notified their intention to participate shall be decided upon within the Open Skies Consultative Commission. Unless otherwise agreed, the number of individuals shall total no more than 40 and include no more than four from any one State Party. In the event that two or more States Parties notify their intention to conduct a certification during the same period, it shall be decided within the Open Skies Consultative Commission which of them shall conduct the certification in this period. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Each State Party taking part in the certification shall notify the State Party conducting the certification no less than 30 days prior to the date on which the certification of the observation aircraft is to begin, as notified in accordance with paragraph 3 of this Section, of the following: (A) the names of the individuals taking part in the certification and, in the event that a non-commercial transport aircraft is used to travel to the point of entry, a list of the names of the crew members, in each case specifying gender, date of birth, place of birth and passport number. All such individuals shall be on the list of individuals designated pursuant to Article XIII, Section I of the Treaty; (B) the date and the estimated time of arrival of such individuals at the point of entry; and (C) the mode of transport used to arrive at the point of entry. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 No less than 14 days prior to the date on which the certification of the observation aircraft is to begin, as notified in accordance with paragraph 3 of this Section, the State Party conducting the certification shall provide the States Parties which are taking part in the certification with the following information for each sensor installed on the observation aircraft, and for associated equipment used for the annotation of data collected by sensors: (A) a description of each constituent part of the sensor, including its purpose, and any connection to associated equipment used for the annotation of data; (B) photographs taken of each sensor separate from the observation aircraft, in accordance with the following specifications: (1) each sensor shall fill at least 80 percent of the photograph either horizontally or vertically; (2) such photographs may be either colour or black and white and shall measure 18 centimetres by 24 centimetres, excluding the border; and (3) each photograph shall be annotated with the category of the sensor, its type and model, and the name of the State Party that is presenting the sensor for certification; (C) instructions on the in-flight operation of each sensor. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 In the event that no State Party notifies its intention to take part in the certification in accordance with the provisions of paragraph 5 of this Section, the State Party shall conduct by itself an in-flight examination in accordance with the provisions of Section III of this Annex and complete a certification report in accordance with the provisions of Section IV of this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 The provisions of Article XIII, Section II of the Treaty shall apply to the personnel of each State Party taking part in the certification during the entire period of their stay on the territory of the State Party conducting the certification. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 The personnel of each State Party taking part in the certification shall leave the territory of the State Party conducting the certification promptly after signing the certification report. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 With the approval of the State Party conducting the certification, ground examinations by more than one State Party may be conducted simultaneously. States Parties shall have the right jointly to conduct a ground examination of the observation aircraft and its sensors. The State Party conducting the certification shall have the right to determine the number of personnel engaged at any one time in the ground examination of an observation aircraft and its sensors. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Unless otherwise agreed, the ground examination shall not exceed three eight-hour periods for each observation aircraft and its sensors. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Prior to the commencement of the ground examination, the State Party conducting the certification shall provide the States Parties taking part in the certification with the following information: (A) for optical panoramic and framing cameras: (1) the modulation transfer curve of the response of the lens to spatial frequency (frequency/contrast characteristic) at the maximum relative aperture of that lens, in lines per millimetre; (2) specifications of the black and white aerial film that will be used to collect data during an observation flight, or for the duplication of such data, in accordance with the provisions of Annex K, Section I, paragraph 2 of the Treaty; (3) specifications of the film processors which will be used to develop original film negatives and duplicators that will be used to produce film positives or negatives, in accordance with the provisions of Annex K, Section I, paragraph 1 to the Treaty; and (4) flight test data showing ground resolution as a function of height above ground level for each type of aerial film that will be used with the optical camera; (B) for video cameras, flight test data from all output devices showing ground resolution as a function of height above ground level; (C) for infra-red line-scanning devices, flight test data from all output devices showing ground resolution as a function of height above ground level; and (D) for sideways-looking synthetic aperture radar, flight test data from all output devices showing ground resolution as a function of slant range from the aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Prior to the commencement of the ground examination, the State Party conducting the certification shall provide a briefing to the State Party or States Parties taking part in the certification on: (A) its plan for the conduct of the ground examination of the observation aircraft and its sensors; (B) the observation aircraft, as well as its sensors, associated equipment and covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors, indicating their location on the observation aircraft with the help of diagrams, photographs, slides and other visual materials; (C) all necessary safety precautions that shall be observed during the ground examination of the observation aircraft and its sensors; and (D) the inventory procedures that escorts of the State Party conducting the certification intend to use pursuant to paragraph 6 of this Section. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Prior to the commencement of the ground examination, each State Party taking part in the certification shall deliver to the State Party conducting the certification a list of each item of equipment to be used during the ground examination or in-flight examination. The States Parties conducting the examination shall be permitted to take on board the observation aircraft and use video cameras, hand-held audio recorders and hand-held electronic computers. The States Parties taking part in the certification shall be permitted to use other items of equipment, subject to the approval of the State Party conducting the certification. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 The States Parties taking part in the certification shall, together with the State Party conducting the certification, conduct an inventory of each item of equipment provided for in paragraph 5 of this Section, and review the inventory procedures which shall be followed to confirm that each item of equipment brought on board the observation aircraft by the States Parties taking part in the certification has been removed from the observation aircraft upon conclusion of the examination. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Personnel of each State Party taking part in the certification shall have the right to conduct the following activities during the ground examination on the observation aircraft and of each sensor installed on the observation aircraft: (A) confirm that the number and configuration of each sensor installed on the observation aircraft correspond to the information provided in accordance with the provisions of Section I, paragraph 6 of this Annex, Annex C and Annex B, Section I; (B) familiarize themselves with the installation of each sensor on the observation aircraft, including the constituent parts thereof and their connections to each other and to any associated equipment used for the annotation of data; (C) obtain a demonstration of the control and operation of each sensor; and (D) familiarize themselves with the flight test data provided in accordance with the provisions of paragraph 3 of this Section. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 At the request of any State Party taking part in the certification, the State Party conducting the certification shall photograph any sensor installed on the observation aircraft, the associated equipment on the observation aircraft, or the sensor apertures with their covers or devices which inhibit the operation of sensors. Such photographs shall fulfil the requirements specified in Section I, paragraph 6, subparagraphs (B)(l), (2) and (3) of this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 The State Party conducting the certification shall have the right to designate personnel to accompany throughout the ground examination the personnel of the States Parties taking part in the certification to confirm compliance with the provisions of this Section. The personnel of the State Party conducting the certification shall not interfere with the activities of the States Parties taking part in the certification, unless such activities conflict with the safety precautions provided for in paragraph 4, subparagraph (C) of this Section. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 The State Party conducting the certification shall provide the States Parties taking part in the certification access to the entire observation aircraft, its sensors and associated equipment and sufficient power to operate its sensors and associated equipment. The State Party conducting the certification shall open such compartments or remove panels or barriers, to the extent necessary to permit examination of any sensor and associated equipment subject to certification. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

11 Notwithstanding the provisions of this Section, the ground examination shall be conducted in a manner that does not: (A) degrade, damage, or prevent subsequent operation of the observation aircraft or its sensors; (B) alter the electrical or mechanical structure of the observation aircraft or its sensors; or (C) impair the airworthiness of the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

12 The States Parties taking part in the certification shall have the right to take measurements, and make notes, sketches, similar records and recordings using the items of equipment listed in paragraph 5 of this Section, relating to the observation aircraft, its sensors and their associated equipment. Such working materials may be retained by the State Party taking part in the certification and shall not be subject to any review or examination by the State Party conducting the certification. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

13 The State Party conducting the certification shall make every effort to answer questions of the States Parties taking part in the certification that pertain to the ground examination. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

14 Upon completion of the ground examination, the States Parties taking part in the certification shall leave the observation aircraft, and the State Party conducting the certification shall have the right to use its own inventory procedures set forth in accordance with paragraph 6 of this Section to confirm that all the equipment used during the ground examination in accordance with paragraph 5 of this Section has been removed from the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 In addition to conducting a ground examination of the observation aircraft and its sensors, the State Party conducting the certification shall conduct one in-flight examination of its sensors which shall be sufficient to: (A) permit observation of the operation of all the sensors installed on the observation aircraft; (B) in the event that the ground resolution of a sensor is dependent upon height above ground level, establish the minimum height above ground level from which each such sensor installed on an observation aircraft of that type and model shall be operated for any observation flight, in accordance with the limitation on ground resolution specified in Article IV, paragraph 2 of the Treaty; and (C) in the event that the ground resolution of a sensor is not dependent upon height above ground level, establish the ground resolution of each such sensor installed on an observation aircraft of that type and model is in accordance with the limitation on ground resolution specified in Article IV, paragraph 2 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Prior to the commencement of the in-flight examination of the sensors, the State Party conducting the certification shall brief the States Parties participating in the certification on its plan for the conduct of the in-flight examination. This briefing shall include the following information: (A) a diagram of the calibration targets that it intends to use for the in-flight examination in accordance with the provisions of Appendix 1, Section I, paragraph 5 to this Annex; (B) the estimated time, meteorological conditions, number, direction and height above ground level of each pass over the calibration target appropriate to each sensor to be certified;and (C) all necessary safety precautions that shall be observed during the in-flight examination of the observation aircraft and its sensors. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Prior to and during the conduct of the in-flight examination, States Parties taking part in the certification shall have the right to visit the location of the calibration targets. The State Party conducting the certification shall provide such items of equipment as required to confirm that the calibration targets meet the specifications set forth in Appendix 1, Section I to this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 The in-flight examination shall be conducted during clear atmospheric daytime conditions, unless otherwise agreed, over the calibration targets appropriate to each category of sensor installed on the observation aircraft in accordance with the provisions of Appendix 1, Section II to this Annex, to determine the ground resolution of each sensor. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 The State Party conducting the certification shall provide such data on the meteorological conditions at the location of the calibration targets during the in-flight examination of the sensors as are necessary to make the calculations in accordance with the methodologies specified in Appendix 1, Section III to this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Each State Party shall have the right to designate personnel to take part in the in-flight examination. In the event that the number of individuals so designated exceeds the passenger capacity of the observation aircraft, the States Parties participating in the certification shall agree which of its personnel shall participate in the in-flight examination. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Personnel of the States Parties designated pursuant to paragraph 6 of this Section shall have the right to observe the operation of the sensors by personnel of the State Party conducting the certification. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Personnel of the States Parties taking part in the certification shall have the right to monitor the unsealing of the film cassette and the storage, processing and handling of the original film negative exposed during the in-flight examination, in accordance with the provisions of Annex K, Section II to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Upon completion of the ground and in-flight examinations, data collected by sensors and from the calibration targets shall be examined jointly by the State Party conducting the certification and the States Parties taking part in the certification. These States Parties shall prepare a certification report which shall establish: (A) that the observation aircraft is of a type and model designated pursuant to Article V of the Treaty; (B) that the sensors installed on the observation aircraft are of a category provided for in Article IV, paragraph 1 of the Treaty and satisfy the requirements of Article IV, paragraph 2 of the Treaty; (C) that the technical information on sensors has been provided in accordance with Annex B, Section I to the Treaty; (D) in the event that the ground resolution of a sensor is dependent upon height above ground level, the minimum height above ground level at which each such sensor on an observation aircraft of that type and model may be operated during an observation flight pursuant to the limitation on ground resolution specified in Article IV, paragraph 2 of the Treaty; (E) in the event that the ground resolution is not dependent upon height above ground level, the ground resolution of each such sensor installed on an observation aircraft of that type and model, pursuant to the limitations on ground resolution specified in Article IV, paragraph 2 of the Treaty; and (F) that the covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors are in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 4 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 A copy of the information for each sensor provided pursuant to Section I, paragraph 6 and Section II, paragraphs 3 and 8 of this Annex shall be attached to the certification report. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Copies of the certification report shall be provided to all other States Parties by the State Party conducting the certification. States Parties that did not take part in the certification shall not have the right to reject the conclusions contained in the certification report. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 An observation aircraft and its associated set of sensors shall be deemed to be certified unless the States Parties taking part in the certification are unable to reach agreement on the contents of the certification report. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 In the event that the State Party conducting the certification and States Parties taking part in the certification are unable to reach agreement on the contents of the certification report, the observation aircraft shall not be used for observation flights until the issue is resolved. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Calibration targets shall be provided by the State Party conducting the certification in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty. Such calibration targets shall be used to establish the ground resolution of sensors, of a type appropriate to each sensor category, and designed in accordance with characteristics specified below. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Calibration targets for establishing the ground resolution of optical cameras shall consist of a series of groups of alternating black and white bars. Each group of bars shall consist of a minimum of two black bars separated by a white bar. The width of black and white bars within a group shall remain constant. The width of the bars in groups of bars in the calibration target shall change in steps sufficient to ensure accurate measurement of the ground resolution. The length of the bars shall remain constant within each group. The contrast ratio of the black to white bars shall be consistent throughout the target and shall be at least 5 to 1 (equivalent to a modulation of 0.66). 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Calibration targets for establishing the ground resolution of infra-red line-scanning devices shall be determined within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Calibration targets for establishing the ground resolution of sideways-looking synthetic aperture radar shall consist of arrays of trihedral corner reflectors whose configuration shall be in accordance with the methodologies determined within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Each State Party shall provide all other States Parties with a diagram of the calibration targets that it intends to use for the purpose of in-flight examination. Such diagrams shall be annotated with the overall dimensions of the calibration targets, their locations and the type of terrain on which they are deployed, as well as the information appropriate to each type of calibration target as determined within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 In order to establish the ground resolution of panoramic or vertically-installed framing cameras, the line of flight of the observation aircraft shall be directly over and parallel to the calibration target. In order to establish the ground resolution of obliquely-installed framing cameras, the line of flight of the observation aircraft shall be parallel to the calibration target at a range such that the image of the calibration target appears in the foreground of the field of view of the optical camera set at its maximum angle measured from the horizontal or minimum angle measured from the vertical. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 In order to establish the ground resolution of an infra-red line-scanning device, the line of flight of the observation aircraft shall be directly over and parallel to the calibration target at an agreed range of heights above ground level. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 In order to establish the ground resolution of a sideways-looking synthetic aperture radar, the line of flight of the observation aircraft shall be to the side of the array of the corner reflectors. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Following the in-flight examination, the State Party conducting the certification and the States Parties taking part in the certification shall jointly analyse the data collected during the in-flight examination pursuant to Annex D, Section IV, paragraph 1 to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The methodology for calculating the minimum height above ground level at which each optical camera installed on the observation aircraft may be operated during an observation flight, including the value of the contrast ratio or the equivalent modulation to be used in this calculation, which shall be not less than 1.6:1 (correspondingly 0.23) and not greater than 4:1 (correspondingly 0.6), shall be determined within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application and prior to 30 June 1992. The ground resolution of optical cameras shall be determined from a visual analysis of the image of the calibration target on the original film negative. The numerical value of ground resolution shall be equal to the width of the smallest bar of the calibration target that is distinguishable as a separate bar. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 The methodology for calculating the minimum height above ground level at which each video camera installed on the observation aircraft may be operated during an observation flight shall be determined within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 The methodology for calculating the minimum height above ground level at which an infra-red line-scanning device installed on the observation aircraft may be operated during an observation flight, including the value of the minimum resolvable temperature difference to be used in this calculation, shall be determined within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 The methodology for calculating the ground resolution of a sideways-looking synthetic aperture radar, including the determination of the relationship between the impulse response method and the object separation method, shall be determined within the Open Skies Consultative Commission during the period of provisional application. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Each State Party shall designate one or more points of entry, one or more points of exit, and one or more Open Skies airfields on its territory. Points of entry and points of exit may or may not be the same as the Open Skies airfields. Unless otherwise agreed, if an Open Skies airfield is different from a point of entry, the Open Skies airfield shall be designated so that the observing Party can reach the Open Skies airfield within five hours from the point of entry either in its own observation aircraft or in transportation provided by the observed Party. The observing Party, after arriving at a point of entry or an Open Skies airfield, shall have the right to a rest period, subject to the provisions of Article VI of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Each State Party shall have the right to designate entry fixes and exit fixes. If a State Party elects to designate entry fixes and exit fixes, such fixes shall facilitate flight from the territory of the observing Party to the point of entry of the observed Party. Planned flights between entry fixes and points of entry and between points of exit and exit fixes shall be conducted in accordance with published ICAO standards and recommended practices and national regulations. In the event that portions of the flights between entry fixes and points of entry or between points of exit and exit fixes lie in international airspace, the flight through international airspace shall be conducted in accordance with published international regulations. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Information on points of entry and points of exit, Open Skies airfields, entry fixes and exit fixes, refuelling airfields, and calibration targets shall initially be as specified in Appendix 1 to this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 A State Party shall have the right to introduce changes to Appendix 1 to this Annex by notifying all other States Parties of such changes, in writing, no less than 90 days before such changes become effective. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Each State Party shall ensure effective observation of its entire territory as follows: (A) for its mainland territory, Open Skies airfields shall be designated in such a way that no point on its territory is farther from one or more such airfields than 35 per cent of the maximum flight distance or distances established for that State Party in accordance with Annex A to the Treaty; (B) for portions of its territory that are separated from the mainland territory: (1) that State Party shall apply the provisions of subparagraph (A) of this paragraph; or (2) in the event that the portion or portions of the territory are separated from the mainland territory by more than 600 kilometres, or if agreed between that State Party and the observing Party, or if otherwise provided for in Annex A, that State Party shall provide special procedures, including the possible use of refuelling airfields; or (3) in the event that a portion or portions of the territory are separated from the mainland territory by less than 600 kilometres, and such portion or portions of the territory are not covered by the provisions of subparagraph (A) of this paragraph, that State Party may specify a separate maximum flight distance in Annex A to cover such portion or portions of its territory. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Immediately upon the arrival of an observation aircraft at the point of entry, and immediately prior to the departure of an observation aircraft from the point of exit, both the observed and observing Parties shall inspect the covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors installed in accordance with Article IV, paragraph 4. In the event that the point of entry is different from the Open Skies airfield from which the observation flight commences, both the observed and observing Parties shall inspect the covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors immediately prior to departure of the observation aircraft from the point of entry en route to the Open Skies airfield from which the observation flight commences. In the event that the point of exit is different from the Open Skies airfield at which the observation flight terminates, both the observed and observing Parties shall inspect the covers for sensor apertures or other devices that inhibit the operation of sensors immediately prior to departure of the observation aircraft from such airfield en route to the point of exit. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 A State Party shall have the right to conduct an examination and inventory of the items of equipment that the other State Party intends to use for the purpose of conducting a pre-flight inspection of sensors and, if applicable, the observation aircraft, as well as items that the flight representatives intend to bring on board the observation aircraft. This examination and inventory: (A) shall begin no later than one hour after arrival of such items at the point of entry or the Open Skies airfield, at the choice of the State Party conducting the inventory, and shall be completed within one hour; and (B) shall be carried out in the presence of one or more designated individuals of the other State Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 If, during the examination and inventory of the items of equipment to be used in the sensor inspection and, if applicable, observation aircraft inspection, as well as the items that the flight representatives intend to bring on board the observation aircraft, the State Party conducting the examination and inventory determines that the items do not conform to the list of authorized equipment contained in Annex D, Section II, paragraph 5, or to the items described in Annex G, Section I, paragraph 4, it shall have the right to deny permission for the use of such items. Items so identified that are brought into the territory of the observed Party by the observing Party shall be, unless otherwise agreed: (A) placed in a sealed container for safekeeping; and (B) subsequently removed from the territory of the observed Party at the earliest opportunity, but not later than the departure of the observing Party from the territory of the observed Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 In the event that the observing Party travels to the point of entry specified in the notification provided in accordance with Article VI, Section I, paragraph 5 of this Treaty, using a transport aircraft registered with the observing Party or with another State Party, the transport aircraft shall be permitted: (A) to depart from the territory of the observed Party; (B) in the event that the point of entry is the same as the point of exit, to remain at the point of entry until departure of the observing Party from the territory of the observed Party; or (C) in the event that the point of entry is not the same as the point of exit, to fly to the point of exit in sufficient time for further crew rest prior to departure of all the personnel of the observing Party from the territory of the observed Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 In the event that the observation aircraft is provided by the observed Party and the observing Party does not use its own transport aircraft for transporting its personnel from the point of entry to the Open Skies airfield, the observed Party shall ensure that the personnel of the observing Party are transported from the point of entry to the Open Skies airfield and from the Open Skies airfield to the point of exit. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The purpose of the pre-flight inspection of observation aircraft and sensors provided by the observing Party is to confirm that the observation aircraft, its sensors and associated equipment correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty. The observed Party shall have the right to conduct a pre-flight inspection of an observation aircraft and its sensors provided by the observing Party to confirm that: (A) the observation aircraft, its sensors and associated equipment including, where applicable, lens and photographic film, correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty; and (B) there are no items of equipment on board the observation aircraft other than those permitted by Article IV of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Upon arrival of the observation aircraft at the point of entry the observed Party shall: (A) provide a list or the inspectors, the number of whom shall not exceed ten persons, unless otherwise agreed, including the general function of each of the inspectors; (B) provide a list of the items of equipment that they intend to use during the pre-flight inspection provided for in Annex D, Section II, paragraph 5 to the Treaty; and (C) inform the observing Party of its plan for the pre-flight inspection of the observation aircraft and its sensors. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Prior to the commencement of the pre-flight inspection, a designated individual from the observing Party shall: (A) brief the observed Party on the inventory procedures which shall be followed to confirm that all inspection equipment, as well as any non-destructive-testing equipment as provided for in paragraph 7 of this Section, brought on board the observation aircraft by the inspectors has been removed from the observation aircraft upon conclusion of the preflight inspection; (B) together with the inspectors, conduct an examination and inventory of each item of equipment to be used during the pre-flight inspection; and (C) brief the inspectors on all safety precautions that they shall observe during the pre-flight inspection of the observation aircraft and its sensors. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 The pre-flight inspection shall not begin until the completion of the formal arrival procedures and shall take no longer than eight hours. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 The observing Party shall have the right to provide its own escorts to accompany the inspectors throughout the pre-flight inspection of the observation aircraft and its sensors to confirm that the inspection is conducted in accordance with the provisions of this Section. The observing Party shall facilitate the inspection in accordance with the procedures specified in Annex D, Section II, paragraphs 7 and 8 to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 In conducting the pre-flight inspection, the inspectors shall have the right of access to the observation aircraft, its sensors and associated equipment, in the same manner as provided for in Annex D, Section II, paragraph 10, and shall comply with the provisions of Annex D, Section II, paragraphs 11 and 12 to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 For the purposes of this inspection, the observed Party shall have the right to take on board and use the following non-destructive-testing equipment: In addition, the observed Party shall have the right to take on board and use such other non-destructive-testing equipment as may be necessary to establish that no items of equipment are on board the observation aircraft other than those permitted by Article IV of the Treaty, as may be agreed by the Open Skies Consultative Commission prior to 30 Juni 1992. (A) video probe (borescope on video camera; (B) X-ray and backscatter X-ray imaging equipment; (C) ultrasonic imaging equipment; (D) logic/data analyser; (E) passive infra-red sensors; and (F) 35 millimetre camera. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Upon completion of the pre-flight inspection, the inspectors shall leave the observation aircraft, and the observing Party shall have the right to use its own inventory procedures to confirm that all inspection equipment used during the pre-flight inspection has been removed from the observation aircraft. If the observed Party is unable to demonstrate this to the satisfaction of the observing Party, the observing Party shall have the right to proceed with the observation flight or to cancel it, and when the observing Party is satisfied that it is safe to do so, depart from the territory of the observed Party. In the latter case, no observation flight shall be recorded against the quota of either State Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 The inspectors shall immediately inform the observing Party if they establish that the observation aircraft, its sensors or associated equipment do not correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty, or that there are items of equipment on board the observation aircraft other than those permitted by Article IV of the Treaty. If the observing Party is unable to demonstrate that the observation aircraft, its sensors and associated equipment correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty and that there are no items of equipment on board the observation aircraft other than those permitted by Article IV of the Treaty, and if the observing and observed Parties do not agree otherwise, the observed Party shall have the right to prohibit the observation flight pursuant to Article VIII of the Treaty. If the observation flight is prohibited, the observation aircraft shall promptly depart from the territory of the observed Party and no observation flight shall be recorded against the quota of either State Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 Upon completion of the pre-flight inspection of the observation aircraft and its sensors, the observed and observing Parties shall prepare a pre-flight inspection report which shall state that: (A) the observation aircraft, its sensors and associated equipment correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty; and (B) there are no items of equipment on board the observation aircraft other than those permitted by Article IV of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

11 Signature of the pre-flight inspection report by the observed Party shall signify its agreement for the observing Party to use that observation aircraft to conduct an observation flight over the territory of the observed Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The purpose of the pre-flight inspection of the sensors on an observation aircraft provided by the observed Party is to confirm that the sensors and associated equipment correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty. The observing Party shall have the right to conduct a pre-flight inspection of the sensors and associated equipment installed on an observation aircraft provided by the observed Party to confirm that its sensors and associated equipment correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Upon arrival of the inspectors of the observing Party at the location of the pre-flight inspection, the observing Party shall: (A) provide a list of the inspectors, the number of whom shall not exceed five persons, unless otherwise agreed, including the general function of each inspector; (B) provide a list of the items of equipment that the inspectors intend to use during the pre-flight inspection; and (C) inform the observed Party of its plan for the pre-flight inspection of the sensors and associated equipment on board the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Prior to the commencement of the pre-flight inspection, a designated individual from the observed Party shall: (A) brief the observing Party on the inventory procedures that shall be followed to confirm that each item of equipment brought on board the observation aircraft by the inspectors has been removed from the observation aircraft upon conclusion of the pre-flight inspection; (B) together with the inspectors, conduct an examination and inventory of each item of equipment to be used during the pre-flight inspection; and (C) brief the inspectors on all necessary safety precautions that they must observe during the pre-flight inspection of the sensors and associated equipment installed on the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 The pre-flight inspection shall not begin until the completion of the formal arrival procedures and shall take no longer than eight hours. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 The observed Party shall have the right to provide its own escorts to accompany the inspectors throughout the pre-flight inspection of the sensors and associated equipment on board the observation aircraft to confirm that the inspection is conducted in accordance with the provisions of this Section. The observed Party shall facilitate the inspection of the sensors and associated equipment on board the observation aircraft by the inspectors in accordance with the procedures specified in Annex D, Section II, paragraph 7 to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 In conducting the pre-flight inspection, the inspectors shall have the right of access to the sensors and associated equipment on board the observation aircraft in the same manner as provided for in Annex D, Section II, paragraph 10 and shall comply with the provisions of Annex D, Section II, paragraphs 11 and 12 to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Upon completion of the pre-flight inspection, the inspectors shall leave the observation aircraft and the observed Party shall have the right to use its own inventory procedures to confirm that all items of equipment have been removed from the observation aircraft. If the observing Party is unable to demonstrate this to the satisfaction of the observed Party, the observed Party shall have the right to prohibit the observation flight in accordance with Article VIII of the Treaty, and no observation flight shall be recorded against the quota of either State Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 The inspectors shall immediately inform the observed Party if they establish that any of the sensors or associated equipment on board the observation aircraft do not correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty. If the observed Party is unable to demonstrate that the sensors or associated equipment on board the observation aircraft correspond to those certified in accordance with Annex D to the Treaty, the observing Partv shall have the right to: (A) agree to use an alternative package of sensor types or capabilities proposed by the observed Party; (B) proceed according to the original mission plan; (C) accept a delay in the commencement of the observation flight to permit the observed Party to rectify the problem determined to exist by the observing Party pursuant to this paragraph. In the event that the problem is resolved to the satisfaction of the observing Party, the flight shall proceed according to the mission plan, revised as necessary due to any delay. In the event that the problem is not rectified to the satisfaction of the observing Party, the observing Party shall depart the territory of the observed Party; or (D) cancel the observation flight, and immediately depart the territory of the observed Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 If the observing Party leaves the territory of the observed Party not having conducted an observation flight, as provided for in paragraph 8, subparagraphs (C) and (D) of this Section, no observation flight shall be counted against the quota of either State Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 Upon completion of the pre-flight inspection of the sensors and associated equipment installed on the observation aircraft, the observed Party and the observing Party shall prepare a pre-flight inspection report that shall state that the sensors correspond to those certified in accordance with the provisions of Annex D to the Treaty. Signature of the pre-flight inspection report by the observing Party shall signify its agreement to use that observation aircraft to conduct an observation flight over the territory of the observed Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 In the event that the aircraft is provided by the observing Party, at the request of the observed Party, the observing Party shall, following the pre-flight inspection, conduct a demonstration flight to allow the inspectors to observe the functioning of the sensors that are to be used during the observation flight and to collect sufficient data to allow them to confirm that the capability of those sensors is in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 8 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 In the event that the aircraft is provided by the observed Party, at the request of the observing Party, the observed Party shall, following the pre-flight inspection, conduct a demonstration flight to allow the inspectors to observe the functioning of the sensors that are to be used during the observation flight and to collect sufficient data to allow them to confirm that the capability of those sensors is in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 9 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 In the event that either the observed or observing Party exercises its right to request a demonstration flight: (A) the demonstration flight shall be performed in accordance with the requirements of Annex D, Section III; (B) the demonstration flight shall last for no more than two hours; (C) the observed Party shall provide calibration targets in accordance with the specifications in Appendix 1 to Annex D to the Treaty in the vicinity of the airfield at which the pre-flight inspection is to be conducted; (D) any delay in carrying out a request for a demonstration flight caused by weather conditions or problems with the aircraft or sensors of the observed Party shall not count against the time allocated for such flights, unless otherwise agreed; (E) the observed Party shall process the data collected by sensors at a facility in the vicinity of the airfield at which the pre-flight inspection is to be conducted, in the presence of personnel of the observing Party, in accordance with the provisions of Article IX, Sections II and III of the Treaty; and (F) the cost of the demonstration flight, including the provisions of data recording media and the processing of data, shall be distributed in accordance with the provisions of Annex L, Section I, paragraph 9 to the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 In the event that the observed Party exercises its right to request a demonstration flight, the observing Party shall have the right to add a period of up to 24 hours to the 96 hours allowed for the conduct of the observation flight, pursuant to Article VI, Section I, paragraph 9. This shall not affect the right of other States Parties to conduct observation flights after the original period of 96 hours as provided for in Article VI, Section I, paragraph 3 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 In the event that the observing Party exercises its right to request a demonstration flight, this shall be accomplished within the period of 96 hours allowed for the conduct of the observation flight, pursuant to Article VI, Section I, paragraph 9 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 In the event that the observed Party is not satisfied that the capability of any sensor installed on the observation aircraft provided by the observing Party is in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 8 of the Treaty, the observed Party shall have the right to: (A) in the case of a sensor for which ground resolution is dependent upon height above ground level, propose an alternative minimum height above ground level at which that sensor shall be permitted to be operated during the observation flight; (B) in the case of sensors for which ground resolution is not dependent upon height above ground level, prohibit the operation of that sensor during the observation flight; or (C) prohibit the observation flight pursuant to the provisions of Article VIII of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 In the event that the observing Party is not satisfied that the capability of any sensor installed on the observation aircraft provided by the observed Party is in accordance with the provisions of Article IV, paragraph 9 of the Treaty, the observing Party shall have the right to: (A) agree to use an alternative package of sensor types or capabilities proposed by the observed Party; (B) in the case of a sensor for which ground resolution is dependent upon height above ground level, propose an alternative minimum height above ground level at which that sensor shall be permitted to be operated during the observation flight; (C) in the case of sensors for which ground resolution is not dependent-upon height above ground level, conduct the observation flight as planned, and the cost of the data recording media for that sensor shall be borne by the observed Party; (D) accept a delay in the commencement of the observation flight to permit the observed Party to rectify the problem determined to exist by the observing Party. In the event that the problem is resolved to the satisfaction of the observing Party, the flight shall proceed according to the mission plan, revised as necessary due to any delay. In the event that the problem is not rectified to the satisfaction of the observing Party, the observing Party shall depart the territory of the observed Party; or (E) cancel the observation flight pursuant to Article VIII of the Treaty, and immediately depart the territory of the observed Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 In the event that the observation flight is prohibited or cancelled by the State Party requesting the demonstration flight, no observation flight shall be counted against the quota of either State Party, and the State Party requesting the demonstration flight shall convey the matter to the Open Skies Consultative Commission. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The provisions set forth in this Annex shall apply to personnel designated in accordance with Article XIII. Each State Party shall have the right to have at any one time the number of flight monitors and flight representatives on board the observation aircraft as set forth in Article VI, Section III. The provisions of that Section shall govern their activities with respect to the organization and conduct of observation flights. Each State Party shall facilitate the activities of the flight monitors and flight representatives pursuant to this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The observed Party shall appoint one of the flight monitors as chief flight monitor. The chief flight monitor shall be a national of the observed Party. The observing Party shall appoint one of the flight representatives as chief flight representative. The chief flight representative shall be a national of the observing Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 In preparing for the observation flight, flight monitors and flight representatives shall have the right: (A) to acquaint themselves with the technical literature relating to the functioning and operation of the sensors and the flight operation manual of the observation aircraft; and (B) to acquaint themselves with the equipment of the observation aircraft relating to the control of the flight regime and the functioning and operation of the sensors installed on the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Flight monitors and flight representatives shall have the right: (A) to remain on board the observation aircraft throughout the observation flight, including any stops for refuelling or emergencies; (B) to bring on board the observation aircraft and use maps, flight charts, publications, and operations manuals; (C) to move unencumbered about the observation aircraft, including the flight deck, during the observation flight, except for flight safety reasons. In exercising their rights, the flight monitors or flight representatives shall not interfere with the activities of the flight crew; (D) to monitor compliance with the flight plan and to observe the flight regime of the observation aircraft and the functioning and operation of the sensors; (E) to listen to internal and external radio communications on board the aircraft and to make internal radio communications ; and (F) to record the parameters of the flight regime and the functioning and operation of the sensors on maps, charts, and notepads. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 In addition to those rights specified in paragraph 4 of this Section, the chief flight monitor shall have the right: (A) to consult the flight crew regarding compliance with national flight rules and the provisions of the Treaty; (B) to observe the activities of the flight crew, including activities on the flight deck, during the observation flight, as well as to monitor the functioning and operation of the flight and navigation instruments of the observation aircraft; (C) to provide recommendations to the flight crew regarding compliance with the flight plan; (D) to ask the flight crew, without interfering with their activities, for information on the flight regime; and (E) to communicate with air traffic control authorities, as appropriate, and to help relay and interpret communications from air traffic control authorities to flight crew and from the flight crew to the air traffic control authorities about the conduct of the observation flight; for this purpose, the chief flight monitor shall be permitted to make external radio communications using the radio equipment of the observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 In the event that the chief flight monitor believes that the observation aircraft is deviating from its flight plan, the chief flight monitor shall advise the flight crew and may inform the air traffic control authorities of any deviations of the observation aircraft from the flight plan that the chief flight monitor believes could threaten flight safety. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 In addition to the rights specified in paragraph 5 of this Section, the chief flight representative shall have: (A) the rights as described in paragraph 5, subparagraphs (A), (B) and (D) of this Section with regard to the flight crew; and (B) the right, in case of deviation from the flight plan, to receive an explanation from the flight crew as to the reasons for such a deviation. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Flight representatives shall have the right to direct the operation of the sensors during the observation flight. In addition, upon notification to the observed Party prior to the commencement of the observation flight, flight representatives shall have the right to operate the sensors during the observation flight. In the event that the flight representatives exercise their right to operate the sensors pursuant to this paragraph, the observed Party shall not be responsible for any failure or inadequacy in the quality of the data collected by the sensors due to the operation of the sensors by the flight representatives. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 An observing Party using an observation aircraft designated by a third State Party shall have the right to have at any one time the number of representatives on board the observation aircraft set forth in Article VI, Section III of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The observing Party shall appoint one of its representatives as chief representative. The chief representative shall have the rights of the chief flight representative as specified in Section I of this Annex. In addition, the chief representative shall: (A) advise the pilot-in-command regarding compliance with the provisions of the Treaty; (B) have the right to monitor compliance by the observed Party with the provisions of the Treaty; and (C) have the right, in case of deviations from the flight plan, to receive an explanation from the pilot-in-command as to the reasons for such a deviation. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Representatives shall have the rights of flight representatives as specified in Section I of this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 In order to avoid potential time conflict regarding the conduct of observation flights over the same State Party, each State Party having the right to conduct observation flights following the annual distribution of active quotas may notify all other States Parties, no later than 1 November of each year, of its plans to utilize all or part of its active quota during the following year. The notification shall indicate the number of observation flights that the notifying State Party plans to conduct over the territory of other States Parties during each quarter of that year. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 In no case shall the total number of observation flights planned and notified in accordance with paragraph 1 of this Annex over the territory of any one State Party during a given quarter exceed 16. Except as provided for in Article VI, Section I, paragraph 3, no State Party shall be obliged to accept more than one observation flight at any time during the period specified in Article VI, Section I, paragraph 9 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 States Parties that have notified, in accordance with paragraph 1 of this Annex, their plans to utilize one or more active quotas for observation flights over the territory of the same State Party during a given quarter or quarters shall hold consultations, if necessary, to avoid any conflict in their planned observation flights. In the event that agreement on avoidance of conflict cannot be reached through consultation among the States Parties involved, the issue shall be resolved by the drawing of lots by such States Parties. The first of those consultations, regarding observation flights in the quarter beginning 1 January of the following year, shall begin promptly following receipt of the notification provided for in paragraph 1 of this Annex. Subsequent consultations among the States Parties involved shall be conducted between 1 February and 15 February for the quarter beginning 1 April; between 1 May and 15 May for the quarter beginning 1 July; and between 1 August and 15 August for the quarter beginning 1 October. The States Parties involved shall notify the resulting sequence of observation flights established in these consultations to all States Parties no later than 15 November, 15 February, 15 May en 15 August, respectively. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 No later than seven days after the notification of the sequence of observation flights established pursuant to paragraph 3 of this Annex, each State Party shall notify all States Parties planning to conduct observation flights over its territory during that quarter of each flight for which it intends to exercise the right to provide its own observation aircraft. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Each State Party that has not provided a notification pursuant to paragraph 1 of this Annex or has not notified its plans to utilize all of its active quotas, or has not conducted an observation flight during the quarter for which it had notified such planned flight, shall have the right to utilize such remaining active quotas, provided that such observation flights have been accommodated within the existing agreement reached pursuant to paragraph 3 of this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 No earlier than 90 days after entry into force of the Treaty, at the request of any other State Party, a State Party shall provide, no later than 30 days after the receipt of such a request, the following information in accordance with ICAO provisions: (A) its airspace structure, as published in the Aeronautical Information Publication (AIP) series; (B) detailed information on all hazardous airspace; and (C) airfield information and arrival and departure procedures for each of its: (1) points of entry and points of exit; (2) Open Skies airfields; and (3) alternate airfields and refuelling airfields for its points of entry, points of exit, and Open Skies airfields. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Each State Party shall promptly notify States Parties that have requested information in accordance with the provisions of paragraph 1 of this Annex of any changes to the information provided in accordance with paragraph 1 of this Annex. Notwithstanding the provisions of this paragraph, Notices to Airmen (NOTAMs) need not be provided. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 No later than 90 days after entry into force of the Treaty, each State Party shall notify all other States Parties of the source of the information to be provided in accordance with paragraph 1 of this Annex. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Observation flights conducted under the provisions of the Treaty providing for the observation of the entire territory of States Parties shall not prejudice the Montreux Convention of 20 July 1936. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The routing and notification of transit flights of aircraft for the purpose of the Treaty falling within the scope of Article 23 of the Montreux Convention shall be governed by the provisions of that 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Pursuant to Annex D, Section II, paragraph 3, subparagraph (A) (3) to the Treaty, each State Party, when notifying other States of film processors or duplicators that it intends to use to develop original film negatives or produce duplicate film positives or negatives, shall provide the following manufacturer's information: (A) the processor or duplicator name; (B) the maximum and minimum width and length, if applicable, of film which may be processed or duplicated; (C) each type of film that may be processed or duplicated in that film processor; and (D) each step in the process, including the range of exposure, temperature, duration, recommended film transport speed, chemicals and chemical mixes, for each type of film. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Pursuant to Annex D, Section II, paragraph 3, subparagraph (A) (2) to the Treaty, each State Party, when providing information on the types of black and white aerial film that it intends to use to collect data during the in-flight examination or an observation flight, or to duplicate such data, shall provide the following manufacturer's information, for each type of aerial film that may be processed or duplicated by means of the film processors or duplicators referred to in paragraph 1 of this Section, as necessary to confirm the capabilities of the film. Depending upon national practices of the film manufacturer, such information may include: (A) effective film speed; (B) resolution/modulation; (C) spectral sensitivity; and (D) optical specular density or sensitometric characteristics. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 For the purposes of determining the sensitometric characteristics of aerial film materials in accordance with its own national methodology, each State Party shall have the right to receive, upon request, unexposed samples of all types of photographic film to be used as data recording media, the chemicals for processing them, and to receive instructions for processing and duplication of such photographic films. Such samples and instructions shall be provided no later than 30 days after receipt of such a request. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 States Parties taking part in the certification of an observation aircraft and its sensors shall have the right to monitor the processing and duplication of the aerial film used during the in-flight examination. Personnel of the observed and observing Party shall have the right to monitor the processing and duplication of the aerial film used during a demonstration and observation flight. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 While monitoring the processing and duplicaton of aerial film, the States Parties shall have the right to bring with them and use, in a manner that does not disrupt the processing or duplication of the film, the following equipment: (A) litmus papers; (B) thermometers; (G) chemical test equipment, including pH meters and hydrometers ; (D) stopwatches; (E) sensitometers; (F) densitometers; and (G) 21-step sensitometric test strips and optical wedges. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Prior to the processing of the films exposed during the in-flight examination, demonstration flight and observation flight, States Parties shall check the film processing equipment and chemicals by processing a 21-step sensitometric test strip or exposing and processing a 21-step optical wedge to confirm that the sensitometric data for the processing of that type of film using that film process meets the specifications provided pursuant to Section I of this Annex. Unless otherwise agreed, the original or duplicate aerial film negatives or positives shall not be processed or duplicated until the processing of the 21-step sensitometric test strip or exposing and processing of the 21-step optical wedge meets the characteristics provided in accordance with the provisions of Section I of this Annex for that type of aerial film and film processor or duplicator. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Prior to the processing of the films exposed during the in-flight examination, demonstration flight and observation flight, States Parties shall have the right to check the film processing equipment and chemicals by exposing and processing a test film of the same type used during the in-flight examination, demonstration flight and observation flight to confirm that the washing and fixing process is suitable for the purposes of permanent archive storage. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The Open Skies Consultative Commission shall be composed of representatives designated by each State Party. Alternates, advisers and experts of a State Party may take part in the proceedings of the Open Skies Consultative Commission as deemed necessary by that State Party. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

2 The initial session of the Open Skies Consultative Commission shall open within 60 days of the signature of the Treaty. The Chairman of the opening meeting shall be the representative of Canada. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

3 The Open Skies Consultative Commission shall meet for no fewer than four regular sessions per calendar year unless it decides otherwise. Extraordinary sessions shall be convened at the request of one or more States Parties by the Chairman of the Open Skies Consultative Commission, who shall promptly inform all other States Parties of the request. Such sessions shall open no later than 15 days after receipt of such a request by the Chairman. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

4 Sessions of the Open Skies Consultative Commission shall last no longer than four weeks, unless it decides otherwise. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

5 States Parties shall assume in rotation, determined by alphabetical order in the French language, the chairmanship of the Open Skies Consultative Commission. Each Chairman shall serve from the opening of a session until the opening of the following session, unless otherwise agreed. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

6 Representatives at meetings shall be seated in alphabetical order of the States Parties in the French language. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

7 The working languages of the Open Skies Consultative Commission shall be English, French, German, Italian, Russian and Spanish. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

8 The proceedings of the Open Skies Consultative Commission shall be confidential, unless otherwise agreed. The Open Skies Consultative Commission may agree to make its proceedings or decisions public. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

9 During the period of provisional application, and prior to 30 June 1992, the Open Skies Consultative Commission shall settle the distribution of costs arising under the Treaty. It shall also settle as soon as possible the scale of distribution for the common expenses associated with the operation of the Open Skies Consultative Commission. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

10 During the period of provisional application of the Treaty the Open Skies Consultative Commission shall develop a document relating to notifications and reports required by the Treaty. Such document shall list all such notifications and reports and shall include appropriate formats as necessary. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

11 The Open Skies Consultative Commission shall work out or revise, as necessary, its rules of procedure and working methods: 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

1 States Parties wishing to modify all or part of the past year's distribution with respect to their active quota shall notify all other States Parties and the Open Skies Consultative Commission, by 1 October of each year, of those States Parties over which they wish to conduct their observation flights during the next calendar year. Such proposed modifications shall be considered by the States during this review, according to the rules set forth in the following paragraphs of this Section. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 If the requests for observation flights over the territory of any given State Party do not exceed its passive quota, then the distribution shall be established as requested, and presented to the Open Skies Consultative Commission for approval. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 If the requests for observation flights over the territory of any given State Party exceed its passive quota, then the distribution shall be established by general agreement among the interested States Parties, and presented to the Open Skies Consultative Commission for approval. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 The Open Skies Consultative Commission shall consider requests from the bodies of the Conference on Security and Co-operation in Europe authorized to deal with respect to conflict prevention and crisis management and from other relevant international organizations to facilitate the organization and conduct of extraordinary observation flights over the territory of a State Party with its consent. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The data resulting from such observation flights shall be made available to the bodies and organizations concerned. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Notwithstanding any other provision of the Treaty, States Parties may agree on a bilateral and voluntary basis to conduct observation flights over the territory of each other following the procedures regarding the conduct of observation flights. Unless otherwise agreed by the States Parties concerned, the data resulting from such observation flights shall be made available to the Open Skies Consultative Commission. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Observation flights conducted under the provisions of this Section shall not be counted against the active or passive quotas of the States Parties involved. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 States Parties may raise for consideration in the Open Skies Consultative Commission proposals for the use of the Open Skies regime in additional specific fields, such as the environment. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 The Open Skies Consultative Commission may take decisions on such proposals or; if necessary, may refer them to the first and subsequent conferences called to review the implementation of the Treaty, in accordance with the provisions of Article XVI, paragraph 3 of the Treaty. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel I Algemene bepalingen 1 Dit Verdrag stelt het regime in voor het uitvoeren van observatievluchten door Staten-Partijen boven de grondgebieden van andere Staten-Partijen, hetgeen wordt aangeduid als het „open luchtruim"-regime, en legt de daarmee verband houdende rechten en verplichtingen van de Staten-Partijen vast. 2 Elk der Bijlagen en de bijbehorende Aanhangsels maken een integrerend deel uit van dit Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel II Begripsomschrijvingen Voor de toepassing van dit Verdrag wordt verstaan onder: 1. „geobserveerde Partij": de Staat-Partij of groep Staten-Partijen boven het grondgebied waarvan een observatievlucht wordt uitgevoerd of voorgenomen, zulks vanaf het tijdstip waarop deze een kennisgeving daarvan heeft ontvangen van een observerende Partij tot aan de voltooiing van de procedures in verband met die vlucht, dan wel personeel dat handelt namens die Staat-Partij of groep Staten-Partijen. 2. „observerende Partij": de Staat-Partij of groep Staten-Partijen die een observatievlucht boven het grondgebied van een andere Staat-Partij of groep Staten-Partijen voorneemt of uitvoert, zulks vanaf het tijdstip waarop deze kennisgeving doet van zijn voornemen een observatievlucht uit te voeren tot aan de voltooiing van de procedures in verband met die vlucht, dan wel personeel dat handelt namens die Staat-Partij of groep Staten-Partijen. 3. „groep Staten-Partijen": twee of meer Staten-Partijen die zijn overeengekomen een groep te vormen voor de toepassing van dit Verdrag. 4. „observatievliegtuig": een onbewapend vastvleugelig vliegtuig, bestemd voor het uitvoeren van observatievluchten, ingeschreven door de desbetreffende autoriteiten van een Staat-Partij en uitgerust met overeengekomen sensoren. Het begrip „onbewapend" betekent dat het observatievliegtuig dat voor de toepassing van dit Verdrag wordt gebruikt, niet is uitgerust voor het vervoer en het gebruik van wapens. 5. „observatievlucht": de vlucht van het observatievliegtuig, uitgevoerd door een observerende Partij boven het grondgebied van een geobserveerde Partij in overeenstemming met het vliegplan, vanaf het punt van binnenkomst of een „open luchtruim"-vliegveld tot aan het punt van vertrek of een „open luchtruim"-vliegveld. 6. „transitvlucht": een vlucht van een observatievliegtuig of transportvliegtuig, uitgevoerd door of namens een observerende Partij boven het grondgebied van een derde Staat-Partij op weg naar of van het grondgebied van de geobserveerde Partij. 7. „transportvliegtuig": een vliegtuig, anders dan een observatievliegtuig, dat namens de observerende Partij vluchten uitvoert naar en van het grondgebied van de geobserveerde Partij, zulks uitsluitend voor de toepassing van dit Verdrag. 8. „grondgebied": het land, met inbegrip van eilanden, binnenwateren en territoriale wateren, waarover een Staat-Partij soevereiniteit uitoefent. 9. „passief quotum": het aantal observatievluchten dat elke Staat-Partij moet dulden als geobserveerde Partij. 10. „actief quotum": het aantal observatievluchten dat elke Staat-Partij mag uitvoeren als observerende Partij. 11. „maximale vliegafstand": de maximale afstand boven het grondgebied van de geobserveerde Partij vanaf het punt waarop de observatievlucht kan aanvangen tot het punt waarop die vlucht kan eindigen, als aangegeven in Bijlage A bij dit Verdrag. 12. „sensor": apparatuur van een categorie als omschreven in artikel IV, eerste lid, die in een observatievliegtuig is aangebracht om te worden gebruikt tijdens het uitvoeren van observatievluchten. 13. „grondresolutie": de kleinste afstand op de grond tussen twee dicht bij elkaar gelegen objecten, waarbij deze nog als afzonderlijke objecten kunnen worden waargenomen. 14. „infrarood-lijnaftasttoestel": een sensor die thermische elektromagnetische straling opvangt en zichtbaar maakt die door objecten vanwege hun eigen temperatuur wordt uitgezonden in het onzichtbare infrarode thermische gedeelte van het optische spectrum, terwijl deze objecten niet kunstmatig zijn belicht. 15. „observatieperiode": een vastgesteld tijdvak in de loop van een observatievlucht gedurende hetwelk een bepaalde in het observatievliegtuig aangebrachte sensor in werking is gesteld. 16. „bemanning": personen uit een Staat-Partij, onder wie tolken, indien de Staat-Partij daartoe besluit, die taken verrichten in verband met het vliegen met of het onderhoud van een observatievliegtuig of een transportvliegtuig. 17. „gezagvoerder": de piloot aan boord van het observatievliegtuig die verantwoordelijk is voor het vliegen met het observatievliegtuig, de uitvoering van het vliegplan en de veiligheid van het observatievliegtuig. 18. „vluchtwaarnemer": een persoon die zich namens de geobserveerde Partij gedurende de observatievlucht aan boord bevindt van een door de observerende Partij ter beschikking gesteld observatievliegtuig en die taken verricht in overeenstemming met Bijlage G bij dit Verdrag. 19. „vluchtvertegenwoordiger": een persoon die zich namens de observerende Partij gedurende de observatievlucht aan boord bevindt van een door de geobserveerde Partij ter beschikking gesteld observatievliegtuig en die taken verricht in overeenstemming met Bijlage G bij dit Verdrag. 20. „vertegenwoordiger": een persoon die is aangewezen door de observerende Partij en die namens de observerende Partij taken verricht in overeenstemming met Bijlage G gedurende een observatievlucht aan boord van een observatievliegtuig dat is aangewezen door een andere Staat-Partij dan de observerende Partij of de geobserveerde Partij. 21. „sensorbediener": een persoon uit een Staat-Partij die taken verricht verband houdende met de werking, de bediening en het onderhoud van de sensoren van een observatievliegtuig. 22. „inspecteur": een persoon uit een Staat-Partij die een inspectie van de sensoren of het observatievliegtuig van een andere Staat-Partij uitvoert. 23. „begeleider": een persoon uit een Staat-Partij die de inspecteurs van een andere Staat-Partij begeleidt. 24. „missieplan": een door de observerende Partij ingediend document, in een door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vast te stellen vorm, dat de route, het profiel, de volgorde van uitvoering en de ondersteuningsmaatregelen bevat die nodig zijn voor het uitvoeren van de observatievlucht, hetwelk dient te worden overeengekomen met de geobserveerde Partij en dat de basis vormt voor de opstelling van het vliegplan. 25. „vliegplan": een document, opgesteld op basis van het overeengekomen missieplan, in de vorm en met de inhoud als aangegeven door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, hierna te noemen de ICAO, dat wordt ingediend bij de met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten en aan de hand waarvan de observatievlucht zal worden uitgevoerd. 26. „missierapport": een document dat een observatievlucht beschrijft en dat, na beëindiging daarvan, wordt opgesteld door de observerende Partij, in de door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vast te stellen vorm, en wordt ondertekend door zowel de observerende als de geobserveerde Partij. 27. „"open luchtruim"-vliegveld": een vliegveld dat door de geobserveerde Partij is aangewezen als punt waar een observatievlucht kan aanvangen of eindigen. 28. „punt van binnenkomst": een door de geobserveerde Partij aangewezen punt voor de aankomst van personeel van de observerende Partij op het grondgebied van de geobserveerde Partij. 29. „punt van vertrek": een door de geobserveerde Partij aangewezen punt voor het vertrek van personeel van de observerende Partij van het grondgebied van de geobserveerde Partij. 30. „bijtankvliegveld": een door de geobserveerde Partij aangewezen vliegveld voor het innemen van brandstof door, en het verrichten van onderhoudswerkzaamheden aan, observatievliegtuigen en transportvliegtuigen. 31. „uitwijkvliegveld": een in het vliegplan vermeld vliegveld waarnaar een observatievliegtuig of een transportvliegtuig kan uitwijken wanneer het niet raadzaam is op het aanvankelijk geplande vliegveld te landen. 32. „gevaarlijke delen van het luchtruim": verboden gebieden, beperkte gebieden en gevaarlijke gebieden, omschreven op basis van Bijlage 2 bij het Verdrag inzake de internationale burgerlijke luchtvaart, ingesteld in overeenstemming met Bijlage 15 bij het Verdrag inzake de internationale burgerlijke luchtvaart in het belang van de vliegveiligheid, de openbare veiligheid en de bescherming van het milieu en waarover informatie wordt verstrekt in overeenstemming met de voorschriften van de ICAO. 33. „verboden gebied": een deel van het luchtruim met vastgestelde afmetingen, gelegen boven het grondgebied van een Staat-Partij, waarbinnen het vliegen met luchtvaartuigen verboden is. 34. „beperkt gebied" een deel van het luchtruim met vastgestelde afmetingen, gelegen boven het grondgebied van een Staat-Partij, waarbinnen de luchtvaart met luchtvaartuigen is beperkt volgens bepaalde voorwaarden. 35. „gevaarlijk gebied" een deel van het luchtruim met vastgestelde afmetingen, waarbinnen op bepaalde tijdstippen activiteiten kunnen plaatsvinden die gevaarlijk zijn voor de luchtvaart met luchtvaartuigen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel III Quotums AFDELING I ALGEMENE BEPALINGEN AFDELING II BEPALINGEN BETREFFENDE EEN GROEP STATEN-PARTIJEN 1 Elke Staat-Partij is gerechtigd observatievluchten uit te voeren in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag. 2 Elke Staat-Partij is verplicht observatievluchten te dulden boven zijn grondgebied in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag. 3 Elke Staat-Partij is gerechtigd een aantal observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van elke andere Staat-Partij dat gelijk is aan het aantal observatievluchten dat die Staat-Partij mag uitvoeren boven het grondgebied van eerstgenoemde Staat-Partij. 4 Het totale aantal observatievluchten dat elke Staat-Partij boven zijn grondgebied moet dulden, vormt het totale passieve quotum van die Staat-Partij. De toekenning van het totale passieve quotum aan de Staten-Partijen is neergelegd in Afdeling I van Bijlage A bij dit Verdrag. 5 Het aantal observatievluchten dat een Staat-Partij elk jaar mag uitvoeren boven het grondgebied van elk van de andere Staten-Partijen, vormt het individuele actieve quotum van die Staat-Partij ten aanzien van die andere Staat-Partij. De som van de individuele actieve quotums vormt het totale actieve quotum van die Staat-Partij. Het totale actieve quotum van een Staat-Partij mag niet groter zijn dan zijn totale passieve quotum. 6 De eerste verdeling van de actieve quotums is neergelegd in Afdeling II van Bijlage A bij dit Verdrag. 7 Na de inwerkingtreding van dit Verdrag wordt de verdeling van de actieve quotums voor het volgende kalenderjaar onderworpen aan een jaarlijkse toetsing in het kader van de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie. Ingeval het tijdens die jaarlijkse toetsing onmogelijk is binnen drie weken overeenstemming te bereiken over de verdeling van de actieve quotums met betrekking tot een bepaalde Staat-Partij, blijft de verdeling van de actieve quotums van het voorgaande jaar met betrekking tot die Staat-Partij ongewijzigd gehandhaafd. 8 Behoudens het in artikel VIII bepaalde wordt elke door een Staat-Partij uitgevoerde observatievlucht in mindering gebracht op het individuele en het totale actieve quotum van die Staat-Partij. 9 Onverminderd de bepalingen van het derde en het vijfde lid van deze Afdeling, kan een Staat-Partij waaraan een actief quotum is toegekend, na overeenstemming met de Staat-Partij boven het grondgebied waarvan zal worden gevlogen, zijn gehele totale actieve quotum, of een gedeelte daarvan, overdragen aan andere Staten-Partijen, waarvan hij onmiddellijk kennisgeving doet aan alle andere Staten-Partijen en aan de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie. Het tiende lid van de Afdeling is van toepassing. 10 Een Staat-Partij mag boven het grondgebied van een andere Staat-Partij niet meer observatievluchten uitvoeren dan 50 procent, naar boven afgerond op het eerstvolgende hele getal, van zijn eigen totale actieve quotum of van het totale passieve quotum van die andere Staat-Partij, naar gelang van welk aantal het kleinst is. 11 De maximale vliegafstanden van observatievluchten boven de grondgebieden van de Staten-Partij en zijn neergelegd in Afdeling III van Bijlage A bij dit Verdrag. 1 A. Onverminderd hun rechten en verplichtingen uit hoofde van dit Verdrag, kunnen twee of meer Staten-Partijen die quotums bezitten, op het tijdstip van ondertekening en daarna een groep Staten-Partijen vormen. Op een groep Staten-Partijen die na de ondertekening van dit Verdrag is gevormd, zijn de bepalingen van deze Afdeling niet eerder van toepassing dan zes maanden nadat alle andere Staten-Partijen in kennis zijn gesteld, zulks met inachtneming van de bepalingen van het zesde lid van deze Afdeling. B. Een groep Staten-Partijen werkt met betrekking tot de actieve en passieve quotums samen in overeenstemming met de bepalingen van het tweede of het derde lid van deze Afdeling. 2 A. De leden van een groep Staten-Partijen hebben het recht hun actieve quotums voor het lopende jaar onderling te herverdelen, met handhaving van hun individuele passieve quotum. Alle betrokken derde Staten-Partijen worden onmiddellijk van de herverdeling in kennis gesteld. B. Voor een observatievlucht worden evenveel observatievluchten op het individuele en het totale actieve quotum van de observerende Partij in mindering gebracht als er geobserveerde Partijen zijn behorende tot de groep boven het grondgebied waarvan wordt gevlogen. Op het totale passieve quotum van elke geobserveerde Partij wordt daarvoor één observatievlucht in mindering gebracht. C. Elke Staat-Partij ten aanzien waarvan één of meer leden van een groep Staten-Partijen actieve quotums hebben, heeft het recht boven het grondgebied van elk lid van de groep 50 procent meer observatievluchten, naar boven afgerond op het eerstvolgende hele getal, uit te voeren dan zijn individuele actieve quotum ten aanzien van dat lid van de groep, dan wel twee vluchten, indien hij geen actief quotum bezit ten aanzien van dat lid van de groep. D. Ingeval hij dit recht uitoefent, vermindert de betrokken Staat-Partij zijn actieve quotums ten aanzien van andere leden van de groep zodanig, dat de totale som van de observatievluchten die hij boven hun grondgebieden uitvoert, niet meer bedraagt dan de som van de individuele actieve quotums welke die Staat-Partij in het lopende jaar bezit ten aanzien van alle leden van de groep. E. De maximale vliegafstanden van observatievluchten boven het grondgebied van elk lid van de groep zijn van toepassing. Ingeval een observatievlucht wordt uitgevoerd boven verscheidene leden, worden na het afleggen van de maximale vliegafstand boven één lid alle sensoren uitgeschakeld totdat het observatievliegtuig het punt boven het grondgebied van het volgende lid van de groep Staten-Partijen bereikt waar de observatievlucht zou aanvangen. Voor zo'n volgende observatievlucht geldt de maximale vliegafstand ten opzichte van het „open luchtruim”-vliegveld dat het dichtst bij dit punt is gelegen. 3 A. Een groep Staten-Partijen is gerechtigd zich, op zijn verzoek, een gezamenlijk totaal passief quotum te doen toekennen, waarna de gezamenlijke individuele en totale actieve quotums aan die groep worden toebedeeld. B. In dit geval is het totale passieve quotum het totale aantal observatievluchten dat de groep Staten-Partijen elk jaar moet dulden. Het totale actieve quotum is de som van het aantal observatievluchten dat de groep Staten-Partijen elk jaar mag uitvoeren. Zijn totale actieve quotum mag niet groter zijn dan zijn totale passieve quotum. C. Een observatievlucht uit hoofde van het totale actieve quotum van de groep Staten-Partijen wordt uitgevoerd namens de groep. D. Observatievluchten die een groep Staten-Partijen moet dulden, kunnen worden uitgevoerd boven het grondgebied van één of meer van zijn leden. E. De maximale vliegafstanden van elke groep Staten-Partijen worden aangegeven overeenkomstig Afdeling III van Bijlage A en „open luchtruim”-vliegvelden worden aangewezen overeenkomstig Bijlage E bij dit Verdrag. 4 In overeenstemming met de algemene beginselen vervat in artikel X, derde lid, kan elke derde Staat-Partij die van oordeel is dat zijn rechten krachtens de bepalingen van Afdeling I, derde lid, van dit artikel op onbehoorlijke wijze zijn beperkt door het optreden van een groep Staten-Partijen, dit probleem voorleggen aan de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie. 5 De groep Staten-Partijen ziet erop toe dat er procedures worden ingesteld die het uitvoeren van observatievluchten boven de grondgebieden van zijn leden mogelijk maken tijdens één missie, indien nodig met inbegrip van bijtanken. In het geval van een groep Staten-Partijen die is gevormd overeenkomstig het derde lid van deze Afdeling, mogen die observatievluchten de maximale vliegafstand die geldt voor de „open luchtruim”-vliegvelden waar de observatievluchten aanvangen, niet overschrijden. 6 Ten vroegste zes maanden nadat kennisgeving van de beslissing is gedaan aan alle andere Staten-Partijen: A. kan een groep Staten-Partijen die is gevormd overeenkomstig de bepalingen van het tweede lid van deze Afdeling worden omgevormd in een groep Staten-Partijen overeenkomstig de bepalingen van het derde lid van deze Afdeling; B. kan een groep Staten-Partijen die is gevormd overeenkomstig de bepalingen van het derde lid van deze Afdeling worden omgevormd in een groep Staten-Partijen overeenkomstig de bepalingen van het tweede lid van deze Afdeling; C. kan een Staat-Partij zich terugtrekken uit een groep Staten-Partijen; of D. kan een groep Staten-Partijen andere Staten-Partijen toelaten die een quotum bezitten. 7 Na de inwerkingtreding van dit Verdrag worden wijzigingen in de toekenning of verdeling van quotums ten gevolge van de vorming van, dan wel toelating tot of terugtrekking uit, een groep Staten-Partijen overeenkomstig het derde lid van deze Afdeling, van kracht op 1 januari na de eerstvolgende jaarlijkse toetsing in het kader van de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie die plaatsvindt na de kennisgevingstermijn van zes maanden. Wanneer nodig worden nieuwe „open luchtruim”-vliegvelden aangewezen en worden dienovereenkomstig maximale vliegafstanden vastgesteld. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel IV Sensoren 1 Tenzij anders is bepaald in het derde lid van dit artikel, is een observatievliegtuig slechts uitgerust met sensoren van de volgende categorieën: A. optische panorama- en fotocamera's; B. videocamera's met directe weergave; C. infrarood-lijnaftasttoestellen, en D. zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur. 2 Een Staat-Partij kan ten behoeve van het uitvoeren van observatievluchten elk van de in het eerste lid genoemde sensoren gebruiken, mits die sensoren voor alle Staten-Partijen in de handel verkrijgbaar zijn en de volgende prestatielimieten in acht worden genomen: A. bij optische panorama- en fotocamera's, een grondresolutie van niet beter dan 30 centimeter op de in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D, Aanhangsel 1, vastgestelde minimumhoogte boven de grond, verkregen met ten hoogste één panorama- camera, één verticaal geïnstalleerde fotocamera en twee schuin geïnstalleerde fotocamera's, één aan weerszijden van het vliegtuig, die aan weerszijden van de vliegbaan van het vliegtuig een gronddekking tot 50 kilometer mogelijk maken, die niet continu behoeft te zijn; B. bij videocamera's, een grondresolutie van niet beter dan 30 centimeter, verkregen op de laagste minimumhoogte boven de grond bij één van de in letter A van dit lid genoemde optische camera's; C. bij infrarood-lijnaftasttoestellen, een grondresolutie van niet beter dan 50 centimeter op de in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D, Aanhangsel 1, vastgestelde minimumhoogte boven de grond, verkregen met één toestel; en D. bij zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur, een grondresolutie van niet beter dan drie meter, berekend door middel van de impulsresponsmethode, die, met toepassing van de objectscheidingsmethode, overeenkomt met het vermogen om op een radarbeeld twee hoekreflectoren te onderscheiden, waarvan de middelpunten ten minste vijf meter uit elkaar liggen, zulks over een strookbreedte van ten hoogste 25 kilometer, verkregen met één radareenheid die aan weerszijden van het vliegtuig kan worden ingesteld, doch niet aan beide zijden tegelijk. 3 De invoering van extra categorieën sensoren en verbeteringen van het vermogen van de bestaande categorieën sensoren als genoemd in dit artikel zal worden besproken door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie in overeenstemming met artikel X van dit Verdrag. 4 Alle sensoren dienen te zijn voorzien van apertuurkappen of andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen, teneinde te voorkomen dat gegevens worden verzameld gedurende de transitvluchten of de vluchten naar de punten van binnenkomst of vanaf de punten van vertrek boven het grondgebied van de geobserveerde Partij. Deze kappen of andere richtingen dienen slechts van buiten het observatievliegtuig te kunnen worden verwijderd of bediend. 5 Apparatuur die de door de sensoren verzamelde gegevens van verklarende aantekeningen kan voorzien in overeenstemming met Bijlage B, Afdeling II, is toegestaan aan boord van het observatievliegtuig. De Staat-Partij die het observatievliegtuig voor een observatievlucht ter beschikking stelt, voorziet de door de sensoren verzamelde gegevens van de verklarende aantekeningen als bedoeld in Afdeling II van Bijlage B bij dit Verdrag. 6 Apparatuur die de door de sensoren verzamelde gegevens direct kan weergeven, is toegestaan aan boord van het observatievliegtuig om de werking en de bediening van de sensoren tijdens het uitvoeren van een observatievlucht te kunnen controleren. 7 Behalve indien het bedienen van toegelaten sensoren of het vliegen met het observatievliegtuig zulks vereist of indien zulks is bepaald in het vijfde en zesde lid van dit artikel, is het verzamelen, verwerken, doorgeven of registreren van elektronische signalen van elektromagnetische golven aan boord van het observatievliegtuig verboden en is het niet toegestaan apparatuur hiervoor aan boord van het observatievliegtuig te hebben. 8 Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de observerende Partij het recht een observatievliegtuig te gebruiken dat is uitgerust met sensoren van elke categorie sensoren die het in het tweede lid van dit artikel omschreven prestatievermogen niet te boven gaan. 9 Ingeval het voor een observatievlucht gebruikte observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, is de geobserveerde Partij verplicht een observatievliegtuig ter beschikking te stellen dat is uitgerust met sensoren van elke in het eerste lid van dit artikel genoemde categorie sensoren, met het grootste vermogen en in de aantallen als genoemd in het tweede lid van dit artikel, met inachtneming van de bepalingen van artikel XVIII, Afdeling II, tenzij de observerende en geobserveerde Partij anders zijn overeengekomen. De behuizing en opstelling van die sensoren dienen zodanig te zijn, dat de in het tweede lid van dit artikel voorgeschreven gronddekking kan worden bereikt. Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, stelt laatstgenoemde Partij een zijwaarts gerichte radar met synthetische apertuur ter beschikking met een grondresolutie van niet slechter dan zes meter, bepaald aan de hand van de objectscheidingsmethode. 10 Elke Staat-Partij stelt, wanneer een vliegtuig overeenkomstig artikel V van dit Verdrag als observatievliegtuig wordt aangewezen, alle andere Staten-Partijen in kennis van de in Bijlage B bij dit Verdrag bedoelde technische gegevens betreffende elke sensor die aan boord van dat vliegtuig is aangebracht. 11 Elke Staat-Partij heeft het recht deel te nemen aan de certificering van aan boord van een observatievliegtuig aangebrachte sensoren in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D. Een observatievliegtuig van een bepaald type mag niet voor observatievluchten worden gebruikt voordat dit type observatievliegtuig en de sensoren daarvan zijn gecertificeerd in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag. 12 Een Staat-Partij die een vliegtuig als observatievliegtuig aanwijst, heeft, mits hij 90 dagen van tevoren alle andere Staten-Partijen daarvan in kennis stelt en met inachtneming van de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag, het recht hetzij sensoren te verwijderen, te vervangen of toe te voegen, hetzij de in overeenstemming met de bepalingen van het tiende lid van dit artikel en Bijlage B bij dit Verdrag verstrekte technische gegevens te wijzigen. Vervangende of toegevoegde sensoren dienen te worden gecertificeerd in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag alvorens tijdens een observatievlucht te worden gebruikt. 13 Ingeval een Staat-Partij of groep Staten-Partij en op grond van zijn ervaring met het gebruik van een bepaald type observatievliegtuig, van oordeel is dat een aan boord van een vliegtuig aangebrachte sensor of de bijbehorende apparatuur niet overeenstemt met de overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D gecertificeerde exemplaren, stellen de betrokken Staten-Partijen alle andere Staten-Partijen in kennis van hun bedenkingen. De Staat-Partij die het vliegtuig heeft aangewezen: A. onderneemt de nodige stappen om te verzekeren dat de aan boord van een observatievliegtuig aangebrachte sensor en de bijbehorende apparatuur overeenstemmen met de overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D gecertificeerde exemplaren, onder andere door, indien nodig, de bepaalde sensor of de bijbehorende apparatuur te repareren, bij te stellen of te vervangen; en B. toont op verzoek van een belanghebbende Staat-Partij aan, door middel van een demonstratievlucht, in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage F, te houden bij de volgende gelegenheid dat bedoeld observatievliegtuig wordt gebruikt, dat de aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensor en de bijbehorende apparatuur overeenstemmen met de overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D gecertificeerde exemplaren. Andere Staten-Partijen die bedenkingen uiten met betrekking tot een aan boord van een observatievliegtuig aangebrachte sensor en de bijbehorende apparatuur, zijn gerechtigd personeel te zenden om aan een zodanige demonstratievlucht deel te nemen. 14 Ingeval, nadat de in het dertiende lid van dit artikel bedoelde stappen zijn ondernomen, de Staten-Partijen blijven betwijfelen of de aan boord van een observatievliegtuig aangebrachte sensor of de bijbehorende apparatuur overeenstemt met de overeenkomstig de bepaling van Bijlage D gecertificeerde exemplaren, kan de kwestie worden voorgelegd aan de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel V Aanwijzing van vliegtuigen 1 Elke Staat-Partij heeft het recht één of meer typen of modellen vliegtuigen die bij de desbetreffende autoriteiten van een Staat-Partij zijn ingeschreven, als observatievliegtuigen aan te wijzen. 2 Elke Staat-Partij heeft het recht typen of modellen vliegtuigen als observatievliegtuigen aan te wijzen, dan wel nieuwe typen of modellen toe te voegen aan de eerder door hem aangewezen typen of modellen vliegtuigen, mits hij 30 dagen van tevoren alle andere Staten-Partijen daarvan in kennis stelt. De kennisgeving van de aanwijzing van vliegtuigen van een bepaald type of model dient de in Bijlage C bij dit Verdrag genoemde gegevens te bevatten. 3 Elke Staat-Partij heeft het recht eerder door hem aangewezen typen of modellen vliegtuigen te schrappen, mits hij 90 dagen van tevoren alle andere Staten-Partijen daarvan in kennis stelt. 4 Er behoeft slechts één exemplaar van een bepaald type of model vliegtuig met een identiek stel bijbehorende sensoren te worden aangeboden ter certificering overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag. 5 Elk observatievliegtuig moet de bemanning en het personeel als genoemd in Artikel VI, Afdeling III, kunnen vervoeren. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel VI Keuze van de observatievliegtuigen, algemene bepalingen voor het uitvoeren van observatievluchten en vereisten betreffende het missieplan AFDELING I KEUZE VAN DE OBSERVATIEVLIEGTUIGEN EN ALGEMENE BEPALINGEN VOOR HET UITVOEREN VAN OBSERVATIEVLUCHTEN AFDELING II VEREISTEN BETREFFENDE HET MISSIEPLAN AFDELING III BIJZONDERE BEPALINGEN 1 Observatievluchten worden uitgevoerd met observatievliegtuigen die overeenkomstig artikel V door een Staat-Partij zijn aangewezen. Tenzij de geobserveerde Partij gebruik maakt van haar recht een door haarzelf aangewezen observatievliegtuig ter beschikking te stellen, heeft de observerende Partij het recht het observatievliegtuig ter beschikking te stellen. Ingeval de observerende Partij het observatievliegtuig ter beschikking stelt, heeft deze het recht een door haarzelf aangewezen vliegtuig of een door een andere Staat-Partij aangewezen vliegtuig ter beschikking te stellen. Ingeval de geobserveerde Partij het observatievliegtuig ter beschikking stelt, heeft de observerende Partij het recht te beschikken over een vliegtuig dat in staat is met volle tanks, met inbegrip van de nodige brandstofreserves, zonder bijtanken een minimumafstand af te leggen die gelijk is aan de helft van de maximale vliegafstand die voor de geobserveerde Partij geldt, waarvan kennisgeving is gedaan overeenkomstig het vijfde lid, letter G, van deze Afdeling. 2 Elke Staat-Partij heeft het recht, overeenkomstig het eerste lid van deze Afdeling, een observatievliegtuig te gebruiken dat door een andere Staat-Partij voor observatievluchten is aangewezen. Door de betrokken Staten-Partijen worden regelingen inzake het gebruik van bedoelde vliegtuigen opgesteld, teneinde actieve deelneming aan het „open luchtruim"-regime mogelijk te maken. 3 Staten-Partijen die het recht hebben observatievluchten uit te voeren, kunnen hun plannen voor het uitvoeren van observatievluchten coördineren in overeenstemming met Bijlage H bij dit Verdrag. Een Staat-Partij is niet verplicht meer dan één observatievlucht te dulden op enig tijdstip gedurende het in het negende lid van deze Afdeling genoemde tijdvak van 96 uur, tenzij die Staat-Partij heeft verzocht om een demonstratievlucht overeenkomstig Bijlage F bij dit Verdrag. In dat geval is de geobserveerde Partij verplicht een overlapping van de observatievluchten tot ten hoogste 24 uur te aanvaarden. Na in kennis te zijn gesteld van de resultaten van de coördinatie van de plannen tot het uitvoeren van observatievluchten, stelt elke Staat-Partij over het grondgebied waarvan observatievluchten zullen worden uitgevoerd andere Staten-Partijen overeenkomstig de bepalingen van Bijlage H ervan in kennis of hij met betrekking tot een bepaalde observatievlucht al dan niet gebruik maakt van zijn recht zijn eigen observatievliegtuig ter beschikking te stellen. 4 Uiterlijk 90 dagen na ondertekening van dit Verdrag stelt elke Staat-Partij alle andere Staten-Partijen in kennis van: A. het nummer van de permanente diplomatieke toestemming voor „open luchtruim"-observatievluchten, vluchten van transportvliegtuigen en transitvluchten; B. welke taal of talen van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie als genoemd in Afdeling I, paragraaf 7, van Bijlage L, bij dit Verdrag door het personeel zal worden gebruikt voor alle werkzaamheden in verband met het uitvoeren van observatievluchten boven zijn grondgebied en voor het opstellen van het missieplan en het missierapport, tenzij de te gebruiken taal de taal is die wordt aanbevolen in Bijlage 10 bij het Verdrag inzake de internationale burgerlijke luchtvaart, band II, paragraaf 5.2.1.1.2. 5 De observerende Partij stelt de geobserveerde Partij in kennis van haar voornemen een observatievlucht uit te voeren, zulks ten minste 72 uur vóór het verwachte tijdstip van aankomst van de observerende Partij op het punt van binnenkomst van de geobserveerde Partij. Staten-Partijen die bedoelde kennisgevingen doen, stellen alles in het werk om te vermijden dat de voor de kennisgeving in acht te nemen minimumtermijn in een weekeinde valt. Bedoelde kennisgeving dient te omvatten: A. het gewenste punt van binnenkomst en, indien van toepassing, het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht aanvangt; B. de datum en het verwachte tijdstip van aankomst van de observerende Partij op het punt van binnenkomst en de datum en het verwachte tijdstip van vertrek van de vlucht vanaf het punt van binnenkomst naar het „open luchtruim"-vliegveld, indien van toepassing onder vermelding van specifieke accommodatiebehoeften; C. de plaats, genoemd in Bijlage E, Aanhangsel 1, waar de uitvoering van de aan de vlucht voorafgaande inspectie wordt verlangd en de datum en het tijdstip van aanvang van bedoelde aan de vlucht voorafgaande inspectie in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage F; D. het vervoermiddel en, indien van toepassing, het type en model transportvliegtuig waarmee naar het punt van binnenkomst zal worden gereisd ingeval het observatievliegtuig dat voor de observatievlucht wordt gebruikt, door de geobserveerde Partij ter beschikking wordt gesteld; E. het nummer van de diplomatieke toestemming voor de observatievlucht of voor de vlucht van het transportvliegtuig dat wordt gebruikt om personeel te vervoeren van en naar het grondgebied van de geobserveerde Partij ter uitvoering van een observatievlucht; F. de kenmerken van het observatievliegtuig, als omschreven in Bijlage C; G. de afstand van de observatievlucht, bij benadering; en H. de namen van de leden van het personeel, hun geslacht, geboortedatum en -plaats, paspoortnummer en de Staat-Partij die het paspoort heeft afgegeven, alsmede hun functie. 6 De geobserveerde Partij die in overeenstemming met het vijfde lid van deze Afdeling in kennis wordt gesteld, bevestigt de ontvangst van de kennisgeving binnen 24 uur. Ingeval de geobserveerde Partij gebruik maakt van haar recht het observatievliegtuig ter beschikking te stellen, omvat de ontvangstbevestiging de in het vijfde lid, letter F, van deze Afdeling bedoelde gegevens over het observatievliegtuig. Het is de observerende Partij toegestaan op het punt van binnenkomst aan te komen op het verwachte tijdstip van aankomst als bekendgemaakt in overeenstemming met het vijfde lid van deze Afdeling. Het verwachte tijdstip van vertrek van de vlucht vanaf het punt van binnenkomst naar het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht zal aanvangen, alsmede de plaats, de datum en het tijdstip van aanvang van de aan de vlucht voorafgaande inspectie dienen te worden bevestigd door de geobserveerde Partij. 7 Het personeel van de observerende Partij mag overeenkomstig artikel XIII door andere Staten-Partijen aangewezen personeel omvatten. 8 De observerende Partij stelt wanneer zij, in overeenstemming met het vijfde lid van de Afdeling, kennisgeving doet aan de geobserveerde Partij tegelijkertijd alle andere Staten-Partijen in kennis van haar voornemen de observatievlucht uit te voeren. 9 Het tijdvak tussen het verwachte tijdstip van aankomst op het punt van binnenkomst en de voltooiing van de observatievlucht mag niet langer zijn dan 96 uur, tenzij anders is overeengekomen. Ingeval de geobserveerde Partij om een demonstratievlucht verzoekt overeenkomstig Bijlage F bij het Verdrag, dient zij het tijdvak van 96 uur te verlengen overeenkomstig Bijlage F, Afdeling III, paragraaf 4, indien de extra tijd door de observerende Partij wordt verlangd voor de onbelemmerde uitvoering van het missieplan. 10 Na aankomst van het observatievliegtuig op het punt van binnenkomst inspecteert de geobserveerde Partij de kappen van de sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen, teneinde zich ervan te vergewissen dat deze op de juiste wijze zijn aangebracht overeenkomstig Bijlage E, tenzij door alle betrokken Staten-Partijen anders is overeengekomen. 11 Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de geobserveerde Partij, na aankomst van het observatievliegtuig op het punt van binnenkomst of op het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht aanvangt, het recht de aan de vlucht voorafgaande inspectie uit te voeren overeenkomstig Bijlage F, Afdeling I. Ingeval in overeenstemming met het eerste lid van deze Afdeling een observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht de aan de vlucht voorafgaande inspectie van de sensoren uit te voeren overeenkomstig Bijlage F, Afdeling II. Tenzij anders is overeengekomen, eindigen bedoelde inspecties ten minste vier uur vóór de geplande aanvang van de observatievlucht als genoemd in het vliegplan. 12 De observerende Partij ziet erop toe dat haar bemanning ten minste één persoon omvat die over de nodige talenkennis beschikt om gemakkelijk te kunnen communiceren met het personeel van de geobserveerde Partij en met de autoriteiten die zijn belast met de luchtverkeersleiding in de taal of talen waarvan door de geobserveerde Partij kennisgeving is gedaan in overeenstemming met het vierde lid van deze Afdeling. 13 De geobserveerde Partij verstrekt de bemanning na aankomst op het punt van binnenkomst of op het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht aanvangt, de meest recente informatie over de weersverwachting en de luchtnavigatie, alsmede informatie betreffende de vliegveiligheid, met inbegrip van Berichten aan Luchtvarenden (NOTAM's). Deze informatie wordt op verzoek bijgewerkt. Vlieginstructies en informatie over uitwijkvliegvelden langs de vliegroute worden verstrekt na goedkeuring van het missieplan in overeenstemming met de vereisten van Afdeling II van dit artikel. 14 Tijdens de uitvoering van observatievluchten ingevolge dit Verdrag, worden alle observatievliegtuigen gebruikt in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag en in overeenstemming met het goedgekeurde vliegplan. Onverminderd de bepalingen van Afdeling II, tweede lid, van dit artikel worden de observatievluchten tevens uitgevoerd in overeenstemming met: A. bekendgemaakte normen en aanbevelingen van de ICAO; en B. bekendgemaakte nationale regels inzake de luchtverkeersleiding, voorschriften en richtlijnen inzake de vliegveiligheid van de Staat-Partij boven het grondgebied waarvan wordt gevlogen. 15 Observatievluchten hebben voorrang boven het gewone luchtverkeer. De geobserveerde Partij ziet erop toe dat haar met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten de uitvoering van observatievluchten in overeenstemming met dit Verdrag vergemakkelijken. 16 Aan boord van het vliegtuig is de gezagvoerder de enige die is bekleed met het gezag ter zake van de veilige uitvoering van de vlucht en verantwoordelijk is voor de uitvoering van het vliegplan. 17 De geobserveerde Partij stelt ter beschikking: A. een ijkdoel dat geschikt is om het vermogen van de sensoren te bevestigen in overeenstemming met de in Afdeling III van Bijlage D bij dit Verdrag uiteengezette procedures, waarboven op verzoek van één van beide Partijen dient te worden gevlogen tijdens de demonstratievlucht of de observatievlucht, zulks voor iedere sensor die tijdens de observatievlucht wordt gebruikt. Het ijkdoel dient te zijn gelegen in de nabijheid van het vliegveld waar de aan de vlucht voorafgaande inspectie wordt uitgevoerd overeenkomstig Bijlage F bij dit Verdrag; B. de gebruikelijke aan commerciële vliegtuigen ter beschikking gestelde brandstoffen en onderhoudsdiensten voor het observatievliegtuig of transportvliegtuig op het punt van binnenkomst, op het „open luchtruim"-vliegveld, op een bijtankvliegveld en het punt van vertrek als vermeld in het vliegplan, overeenkomstig de gegevens die over het aangewezen vliegveld zijn bekendgemaakt; C. maaltijden en onderdak voor het personeel van de observerende Partij; en D. op verzoek van de observerende Partij, andere diensten, als overeen te komen tussen de observerende en de geobserveerde Partij, teneinde het uitvoeren van de observatievlucht te vergemakkelijken. 18 Alle kosten verbonden aan de uitvoering van de observatievlucht, met inbegrip van de kosten van de gegevensdragers en de verwerking van de door de sensoren verzamelde gegevens, worden vergoed in overeenstemming met Afdeling I, paragraaf 9, van Bijlage L bij dit Verdrag. 19 Vóór het vertrek van het observatievliegtuig van het punt van vertrek vergewist de geobserveerde Partij zich ervan dat de kappen van sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van sensoren verhinderen op de juiste wijze zijn aangebracht overeenkomstig Bijlage E bij dit Verdrag. 20 Voorzover niet anders is overeengekomen, vertrekt de observerende Partij ten hoogste 24 uur na voltooiing van de observatievlucht van het punt van vertrek, tenzij de weersomstandigheden of de luchtwaardigheid van het observatievliegtuig of het transportvliegtuig zulks niet toelaten, in welk geval de vlucht aanvangt zodra zulks mogelijk is. 21 De observerende Partij stelt een missierapport van de observatievlucht in de desbetreffende door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vast te stellen vorm. Het missierapport bevat relevante gegevens over de datum en het tijdstip van de observatievlucht, de route en het profiel ervan, de weersomstandigheden, de tijd- en plaatsaanduiding van elke observatieperiode van elke sensor, bij benadering de door de sensoren verzamelde hoeveelheid gegevens, en de resultaten van de inspectie van de kappen voor sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van sensoren verhinderen in overeenstemming met artikel VII en Bijlage E. Het missierapport wordt ondertekend door de observerende en de geobserveerde Partij op het punt van vertrek en wordt door de observerende Partij aan alle andere Staten-Partijen verstrekt binnen zeven dagen na het vertrek van de observerende Partij van het punt van vertrek. 1 Tenzij anders is overeengekomen, overhandigt de observerende Partij na aankomst op het „open luchtruim"-vliegveld aan de geobserveerde Partij een missieplan voor de voorgestelde observatievlucht dat voldoet aan de vereisten van het tweede en vierde lid van deze Afdeling. 2 Het missieplan kan voorzien in een observatievlucht die observatie mogelijk maakt van elk punt op het gehele grondgebied van de geobserveerde Partij, met inbegrip van gebieden die door de geobserveerde Partij zijn aangewezen als gevaarlijke delen van het luchtruim, vermeld in de in Bijlage I genoemde bron. De vliegbaan van een observatievliegtuig mag de grens met een aangrenzende Staat die geen Staat-Partij is naderen, doch niet dichter dan 10 kilometer. 3 Het missieplan kan bepalen dat het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht eindigt, alsmede het punt van vertrek, niet dezelfde zijn als het „open luchtruim"-vliegveld waar de vlucht aanvangt, dan wel het punt van binnenkomst. Het missieplan vermeldt, indien van toepassing, de aanvangstijd van de observatievlucht, de gewenste tijd en plaats van geplande tussenlandingen om bij te tanken of ten behoeve van rustperioden, en het tijdstip van voortzetting van de observatievlucht na een tussenlanding of rustperiode binnen het in Afdeling I, negende lid, van dit artikel genoemde tijdvak van 96 uur. 4 Het missieplan bevat alle benodigde informatie voor het indienen van het vliegplan en bepaalt dat: A. de observatievlucht de desbetreffende maximale vliegafstand als genoemd in Bijlage A, Afdeling I, niet overschrijdt; B. de route en het profiel van de observatievlucht voldoen aan de bepalingen inzake de veiligheid van de observatievluchten overeenkomstig de normen en aanbevelingen van de ICAO, rekening houdend met bestaande verschillen in nationale regels ter zake van vluchten, zulks onverminderd de bepalingen van het tweede lid van deze Afdeling; C. in het missieplan rekening wordt gehouden met informatie over gevaarlijke delen van het luchtruim, verstrekt in overeenstemming met Bijlage I; D. de hoogte boven de grond van het observatievliegtuig de observerende Partij niet toestaat de voor elke sensor geldende limiet voor de grondresolutie, als genoemd in artikel IV, tweede lid, te overschrijden; E. de verwachte aanvangstijd van de observatievlucht ten vroegste 24 uur na de indiening van het missieplan valt, tenzij anders is overeengekomen; F. het observatievliegtuig een rechtstreekse route aflegt tussen de in het missieplan aangewezen coördinaten of navigatiepunten in de opgegeven volgorde; en G. de vliegbaan hetzelfde punt niet vaker dan eenmaal kruist, tenzij anders is overeengekomen, en het observatievliegtuig niet om één enkel punt cirkelt, tenzij anders is overeengekomen. De bepalingen van deze letter zijn niet van toepassing op het opstijgen, het vliegen boven ijkdoelen en het landen van het observatievliegtuig. 5 Ingeval het door de observerende Partij ingediende missieplan voorziet in vluchten door gevaarlijke delen van het luchtruim, dient de geobserveerde Partij: A. het gevaar voor het observatievliegtuig aan te geven; B. het uitvoeren van de observatievlucht te vergemakkelijken door de ingevolge letter A van dit lid aangegeven activiteit te coördineren of op te schorten; of C. een andere vlieghoogte, route of tijd voor te stellen. 6 Uiterlijk vier uur na de indiening van het missieplan aanvaardt de geobserveerde Partij het missieplan of stelt zij wijzigingen daarvan voor in overeenstemming met artikel VIII, Afdeling I, vierde lid, en het vijfde lid van deze Afdeling. Deze wijzigingen mogen niet de observatie onmogelijk maken van enig punt op het gehele grondgebied van de geobserveerde Partij, met inbegrip van gebieden die door de geobserveerde Partij zijn aangewezen als gevaarlijke delen van het luchtruim, vermeld in de in Bijlage I bij dit Verdrag genoemde bron. Na het bereiken van overeenstemming wordt het missieplan ondertekend door de observerende en de geobserveerde Partij. Ingeval de Partijen binnen acht uur na indiening van het oorspronkelijke missieplan geen overeenstemming bereiken over het missieplan, heeft de observerende Partij het recht af te zien van de uitvoering van de observatievlucht in overeenstemming met de bepalingen van artikel VIII van dit Verdrag. 7 Indien de geplande route van de observatievlucht in de nabijheid ligt van de grens van andere Staten-Partijen of andere Staten, stelt de geobserveerde Partij die Staat of Staten in kennis van de verwachte route, datum en tijd van de observatievlucht. 8 Op basis van het overeengekomen missieplan dient de Staat-Partij die het observatievliegtuig ter beschikking stelt, in overleg met de andere Staat-Partij, onmiddellijk het vliegplan in, waarvan de inhoud overeenstemt met Bijlage 2 bij het Verdrag inzake de internationale burgerlijke luchtvaart en waarvan de vorm overeenstemt met ICAO-document nr. 4444-RAC/501, „Rules of the Air and Air Traffic Services", zoals herzien of gewijzigd. 1 Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de geobserveerde Partij het recht twee vluchtwaarnemers en een tolk aan boord van het observatievliegtuig te hebben, naast een vluchtwaarnemer voor elke bedieningspost voor sensoren aan boord van het observatievliegtuig, tenzij anders is overeengekomen. Vluchtwaarnemers en tolken hebben de in Bijlage G bij dit Verdrag omschreven rechten en plichten. 2 Niettegenstaande het eerste lid van deze Afdeling is de observerende Partij, ingeval deze een observatievliegtuig gebruikt dat bij het opstijgen een maximum-brutogewicht van ten hoogste 35.000 kilogram heeft bij een observatievlucht over een afstand van ten hoogste 1.500 kilometer, als bekendgemaakt in overeenstemming met Afdeling I, vijfde lid, letter F, van dit artikel, slechts verplicht twee vluchtwaarnemers en een tolk toe te laten aan boord van het observatievliegtuig, tenzij anders is overeengekomen. 3 Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, staat deze het personeel van de observerende Partij toe op de snelste manier naar het punt van binnenkomst van de geobserveerde Partij te reizen. Het personeel van de observerende Partij heeft de keuze over land, over zee of door de lucht, onder meer per vliegtuig van ongeacht welke Staat-Partij, naar het punt van binnenkomst te reizen. Procedures betreffende deze reis zijn uiteengezet in Bijlage E bij dit Verdrag. 4 Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht twee vluchtvertegenwoordigers en een tolk aan boord van het observatievliegtuig te hebben, naast een vluchtvertegenwoordiger voor elke bedieningspost voor sensoren aan boord van het vliegtuig, tenzij anders is overeengekomen. Vluchtvertegenwoordigers en tolken hebben de in Bijlage G bij dit Verdrag omschreven rechten en plichten. 5 Ingeval de observerende Partij een observatievliegtuig ter beschikking stelt dat is aangewezen door een andere Staat-Partij dan de observerende en de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht twee vertegenwoordigers en een tolk aan boord van het observatievliegtuig te hebben, naast een vertegenwoordiger voor elke bedieningspost voor sensoren aan boord van het vliegtuig, tenzij anders is overeengekomen. In dat geval zijn de in het eerste lid van deze Afdeling uiteengezette bepalingen inzake vluchtwaarnemers eveneens van toepassing. Vertegenwoordigers en tolken hebben de in Bijlage G bij dit Verdrag omschreven rechten en plichten. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel VII Transitvluchten 1 Transitvluchten, ter toepassing van dit Verdrag uitgevoerd door een observerende Partij naar en van het grondgebied van een geobserveerde Partij, beginnen op het grondgebied van de observerende Partij of een andere Staat-Partij. 2 Elke Staat-Partij laat transitvluchten toe. Deze transitvluchten worden uitgevoerd langs internationaal erkende routes voor luchtverkeersdiensten, tenzij anders is overeengekomen door de betrokken Staten-Partijen, en in overeenstemming met de aanwijzingen van de nationale met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten van elke Staat-Partij door wiens luchtruim wordt gevlogen. De observerende Partij stelt elke Staat-Partij door wiens luchtruim wordt gevlogen in kennis op het zelfde tijdstip als de geobserveerde Partij in overeenstemming met artikel VI. 3 Het gebruik van sensoren aan boord van een observatievliegtuig gedurende transitvluchten is verboden. Ingeval het observatievliegtuig gedurende een transitvlucht op het grondgebied van een Staat-Partij landt, inspecteert die Staat-Partij na de landing en vóór het vertrek de kappen van de sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van sensoren verhinderen, teneinde zich ervan te vergewissen dat deze op de juiste wijze zijn aangebracht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel VIII Verboden, afwijkingen van het vliegplan en noodsituaties AFDELING I VERBODEN VAN OBSERVATIEVLUCHTEN EN WIJZIGINGEN IN MISSIEPLANNEN AFDELING II AFWIJKING VAN HET VLIEGPLAN AFDELING III NOODSITUATIES 1 De geobserveerde Partij heeft het recht een observatievlucht die niet in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag is, te verbieden. 2 De geobserveerde Partij heeft het recht een observatievlucht vóór de aanvang daarvan te verbieden ingeval de observerende Partij niet aankomt op het punt van binnenkomst binnen 24 uur na de verwachte tijd van aankomst als vermeld in de in overeenstemming met artikel VI, Afdeling I, vijfde lid, verstrekte kennisgeving, tenzij anders is overeengekomen tussen de betrokken Staten-Partijen. 3 Ingeval een geobserveerde Partij een observatievlucht verbiedt ingevolge dit artikel of Bijlage F, vermeldt zij de feiten die aan het verbod ten grondslag liggen onmiddellijk in het missieplan. Binnen zeven dagen doet de geobserveerde Partij alle Staten-Partijen, langs diplomatieke weg, een schriftelijke toelichting bij dit verbod toekomen in het missierapport, overgelegd ingevolge artikel VI, Afdeling I, lid 21. Een observatievlucht die is verboden, wordt niet in mindering gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen. 4 De geobserveerde Partij heeft het recht in de volgende omstandigheden wijzigingen in het missieplan voor te stellen: A. de weersomstandigheden beïnvloeden de vliegveiligheid; B. de toestand van het te gebruiken „open luchtruim"-vliegveld, de uitwijkvliegvelden of de bijtankvliegvelden belet het gebruik daarvan; of C. het missieplan is onverenigbaar met artikel VI, Afdeling II, tweede en vierde lid. 5 Ingeval de observerende Partij niet instemt met de voorgestelde wijzigingen in het missieplan, heeft zij het recht alternatieve wijzigingsvoorstellen te doen. Ingeval geen overeenstemming over het missieplan wordt bereikt binnen acht uur na de indiening van het oorspronkelijke missieplan, en indien de observerende Partij de wijzigingen in het missieplan beschouwt als een aantasting van haar rechten uit hoofde van dit Verdrag met betrekking tot de uitvoering van een observatievlucht, heeft de observerende Partij het recht af te zien van de uitvoering van de observatievlucht, welke dan niet in mindering zal worden gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen. 6 Ingeval een observerende Partij afziet van de uitvoering van een observatievlucht ingevolge dit artikel of Bijlage F, geeft zij onmiddellijk een toelichting bij haar besluit in het missieplan vóór haar vertrek. Binnen zeven dagen na het vertrek van de observerende Partij doet de observerende Partij alle andere Staten-Partijen, langs diplomatieke weg, een schriftelijke toelichting bij haar besluit toekomen in het missierapport, overgelegd overeenkomstig artikel VI, Afdeling I, lid 21. 1 Afwijkingen van het vliegplan zijn gedurende de observatievlucht toegestaan indien daartoe de noodzaak bestaat op grond van: A. weersomstandigheden die de vliegveiligheid beïnvloeden; B. technische problemen met betrekking tot het observatievliegtuig; C. een medisch spoedgeval betreffende een persoon aan boord; of D. aanwijzingen van de luchtverkeersleiding verband houdende met omstandigheden die het gevolg zijn van overmacht. 2 Bovendien zijn afwijkingen toegestaan indien de weersomstandigheden een doelmatig gebruik van optische sensoren en infraroodlijnaftasttoestellen beletten, mits: A. wordt voldaan aan de vereisten ter zake van de vliegveiligheid; B. ingeval de nationale regels zulks vereisen, toestemming wordt verleend door de met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten; en C. de prestatie van de sensoren het in artikel IV, tweede lid, omschreven vermogen niet te boven gaat, tenzij anders is overeengekomen. 3 De geobserveerde Partij heeft het recht het gebruik van een bepaalde sensor te verbieden gedurende een afwijking die ertoe leidt dat het observatievliegtuig onder de voor de bediening van die bepaalde sensor geldende minimumhoogte boven de grond komt, in overeenstemming met de in artikel IV, tweede lid, bedoelde limiet voor de grondresolutie. Ingeval de afwijking vereist dat het observatievliegtuig zijn vliegbaan verlegt met meer dan 50 kilometer ten opzichte van de in het vliegplan omschreven vliegbaan, heeft de geobserveerde Partij het recht het gebruik van alle aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren voorbij die 50 kilometer te verbieden. 4 De observerende Partij heeft het recht een observatievlucht tijdens de uitvoering daarvan te bekorten in geval van een defecte sensor. De gezagvoerder heeft het recht een observatievlucht te bekorten in geval van technische problemen die de veiligheid van het observatievliegtuig beïnvloeden. 5 Ingeval een op grond van het eerste lid van deze Afdeling toegestane afwijking van het vliegplan leidt tot bekorting van de observatievlucht, of indien er een bekorting plaatsvindt in overeenstemming met het vierde lid van deze Afdeling, wordt de observatievlucht in mindering gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen, tenzij de bekorting het gevolg is van: In dergelijke gevallen heeft de observerende Partij het recht te beslissen of de vlucht in mindering wordt gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen. A. een defecte sensor aan boord van een door de geobserveerde Partij ter beschikking gesteld observatievliegtuig; B. technische problemen met betrekking tot het door de geobserveerde Partij ter beschikking gestelde observatievliegtuig; C. een medisch spoedgeval betreffende een lid van de bemanning van de geobserveerde Partij of de vluchtwaarnemers; of D. aanwijzingen van de luchtverkeersleiding verband houdende met omstandigheden die het gevolg zijn van overmacht. 6 De door de sensoren verzamelde gegevens worden slechts door de observerende Partij bewaard indien de observatievlucht in mindering wordt gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen. 7 Ingeval van het vliegplan wordt afgeweken, handelt de gezagvoerder in overeenstemming met de bekendgemaakte nationale vliegvoorschriften van de geobserveerde Partij. Zodra de factoren die aanleiding gaven tot de afwijking niet langer bestaan, kan het observatievliegtuig, met toestemming van de met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten, de observatievlucht voortzetten in overeenstemming met het vliegplan. De extra vliegafstand van het observatievliegtuig ten gevolge van de afwijking wordt niet verrekend met de maximale vliegafstand. 8 Het personeel van beide Staten-Partijen aan boord van het observatievliegtuig wordt onmiddellijk in kennis gesteld van alle afwijkingen van het vliegplan. 9 Extra kosten voortvloeiende uit de bepalingen van dit artikel worden vergoed in overeenstemming met Afdeling I, paragraaf 9, van Bijlage L bij dit Verdrag. 1 Ingeval zich een noodsituatie voordoet, neemt de gezagvoerder de „Procedures for Air Navigation Services - Rules of the Air and Air Traffic Services, ICAO-document nr. 4444-RAC/501/12, zoals herzien of gewijzigd, de nationale vliegvoorschriften van de geobserveerde Partij en de vlieghandleiding van het observatievliegtuig in acht. 2 De geobserveerde Partij stelt een observatievliegtuig dat een noodsituatie meldt alle hulpverlenings- en navigatievoorzieningen ter beschikking teneinde zorg te dragen voor de snelst mogelijke landing van het vliegtuig op het dichtstbijzijnde daarvoor in aanmerking komende vliegveld. 3 Ingeval het observatievliegtuig op het grondgebied van de geobserveerde Partij betrokken raakt bij een vliegtuigongeval, voert de geobserveerde Partij zoekacties en reddingsoperaties uit in overeenstemming met haar eigen voorschriften en procedures ter zake. 4 Het onderzoek betreffende een ongeval of voorval waarbij een observatievliegtuig betrokken is, wordt door de geobserveerde Partij, met medewerking van de observerende Partij, verricht in overeenstemming met de aanbevelingen van de ICAO als uiteengezet in Bijlage 13 bij het Verdrag inzake de internationale burgerlijke luchtvaart („Investigation of Aviation Accidents"), zoals herzien of gewijzigd, en in overeenstemming met de nationale voorschriften van de geobserveerde Partij. 5 Ingeval een observatievliegtuig niet bij de geobserveerde Partij is ingeschreven, worden na afronding van het onderzoek alle wrakken en wrakstukken van het observatievliegtuig en de sensoren, indien gevonden en geborgen, teruggegeven aan de observerende Partij of aan de Partij waaraan het vliegtuig toebehoort, indien daarom wordt verzocht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel IX Tijdens observatievluchten door sensoren verzamelde gegevens AFDELING I ALGEMENE BEPALINGEN AFDELING II GEGEVENS VERZAMELD DOOR SENSOREN DIE WERKEN MET FOTOFILMS AFDELING III GEGEVENS VERZAMELD DOOR SENSOREN DIE WERKEN MET ANDERE GEGEVENSDRAGERS AFDELING IV TOEGANG TOT DOOR SENSOREN VERZAMELDE GEGEVENS 1 Voor het registreren van de tijdens observatievluchten door sensoren verzamelde gegevens worden de volgende gegevensdragers gebruikt: Het overeengekomen formaat waarin deze gegevens worden geregistreerd en uitgewisseld op andere gegevensdragers wordt vastgesteld binnen de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing van dit Verdrag. A. bij optische panorama- en fotocamera's: zwart/wit-fotofilm; B. bij videocamera's: magneetband; C. bij infrarood-lijnaftasttoestellen: zwart/wit-fotofilm of magneetband; en D. bij zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur: magneetband. 2 Tijdens observatievluchten door sensoren verzamelde gegevens blijven aan boord van het observatievliegtuig totdat de observatievlucht is voltooid. De doorgifte van door sensoren verzamelde gegevens vanuit het observatievliegtuig is tijdens de observatievlucht verboden. 3 Elke filmrol en elke cassette of spoel met magneetband die is gebruikt voor het verzamelen van gegevens door een sensor tijdens een observatievlucht wordt zo spoedig mogelijk na verwijdering ervan uit de sensor in aanwezigheid van de Staten-Partijen in een houder geplaatst en verzegeld. 4 Tijdens observatievluchten door sensoren verzamelde gegevens worden aan Staten-Partijen ter beschikking gesteld in overeenstemming met de bepalingen van dit artikel en worden uitsluitend gebruikt ter verwezenlijking van de doelstellingen van dit Verdrag. 5 Ingeval op grond van ingevolge Afdeling I van Bijlage B bij dit Verdrag verstrekte gegevens een door een Staat-Partij tijdens een observatievlucht te gebruiken gegevensdrager incompatibel blijkt te zijn met de apparatuur van een andere Staat-Partij voor de gebruikmaking van die gegevensdrager, stellen de betrokken Staten-Partijen procedures vast om te verzekeren dat alle tijdens observatievluchten verzamelde gegevens door hen kunnen worden verwerkt, verveelvoudigd en opgeslagen. 1 Ingeval de gegevens die zijn verzameld door twee tegelijk werkende optische camera's dienen te worden uitgewisseld, moeten de camera's, de films en de ontwikkelingswijze van de films van een identiek type zijn. 2 Ervan uitgaande dat de door één optische camera verzamelde gegevens moeten kunnen worden uitgewisseld, buigen de Staten-Partijen zich gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing van dit Verdrag in het kader van de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie over de vraag of de verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen van het oorspronkelijke negatief berust bij de observerende Partij dan wel bij de Staat-Partij die het observatievliegtuig ter beschikking stelt. De Staat-Partij die het oorspronkelijke negatief ontwikkelt, is verantwoordelijk voor de kwaliteit met betrekking tot het ontwikkelen van het oorspronkelijke negatief en het vervaardigen van duplicaatpositieven of -negatieven. Ingeval de Staten-Partijen overeenkomen dat de film die is gebruikt tijdens een observatievlucht die is uitgevoerd met een observatievliegtuig dat ter beschikking is gesteld door de geobserveerde Partij, zal worden ontwikkeld door de observerende Partij, draagt de geobserveerde Partij geen verantwoordelijkheid voor de kwaliteit met betrekking tot het ontwikkelen van het oorspronkelijke negatief. 3 Alle tijdens de observatievlucht gebruikte films dienen te worden ontwikkeld: A. ingeval het oorspronkelijke negatief wordt ontwikkeld in een door de geobserveerde Partij ter beschikking gestelde ontwikkelinrichting, uiterlijk drie dagen na de aankomst van het observatievliegtuig op het punt van vertrek, tenzij anders is overeengekomen; of B. ingeval het oorspronkelijke negatief wordt ontwikkeld in een door de observerende Partij ter beschikking gestelde ontwikkelinrichting, uiterlijk tien dagen na het vertrek van het observatievliegtuig van het grondgebied van de geobserveerde Partij. 4 De Staat-Partij die het oorspronkelijke negatief ontwikkelt, is verplicht ten hoogste twee functionarissen van de andere Staat-Partij toe te laten tot de ontwikkelinrichting, teneinde het openen van de filmcassette of houder en elke etappe van de opslag, ontwikkeling, verveelvoudiging of gebruikmaking van het oorspronkelijke negatief te controleren in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling II van Bijlage K bij dit Verdrag. De Staat-Partij die het ontwikkelen en verveelvoudigen van de film controleert, heeft het recht deze functionarissen aan te wijzen te midden van haar onderdanen die zich bevinden op het grondgebied waarop de door de andere Staat-Partij ter beschikking gestelde ontwikkelinrichting is gelegen, mits deze personen zijn vermeld op de lijst van aangewezen personeel in overeenstemming met artikel XIII, Afdeling I, van dit Verdrag. De Staat-Partij die de film ontwikkelt, assisteert de functionarissen van de andere Staat-Partij in de grootst mogelijke mate bij de verrichting van de in dit lid bedoelde taken. 5 Na afloop van een observatievlucht wordt door de Staat-Partij die het oorspronkelijke negatief zal ontwikkelen op de aan- of uitloopstrook van elke rol van het oorspronkelijke negatief dat tijdens de observatievlucht is gebruikt hetzij een sensitometrische proefstrook van 21 trappen - van hetzelfde filmtype als dat wat tijdens de observatievlucht is gebruikt - bevestigd, hetzij een 21-trappenwig belicht. Nadat het oorspronkelijke negatief is ontwikkeld en duplicaatnegatieven of-positieven zijn vervaardigd, beoordelen de Staten-Partijen de beeldkwaliteit van de sensitometrische proefstroken van 21 trappen of de beelden van de 21-trappenwig aan de hand van de overeenkomstig Afdeling I van Bijlage K bij dit Verdrag verstrekte sensitometrische eigenschappen van dat type oorspronkelijke negatief, dan wel duplicaatnegatief of -positief. 6 Ingeval slechts één oorspronkelijk negatief wordt ontwikkeld: A. heeft de observerende Partij het recht het oorspronkelijke negatief te behouden of te ontvangen; en B. heeft de geobserveerde Partij het recht een volledig duplicaat van de eerste generatie, of een gedeelte daarvan, positief dan wel negatief, van het oorspronkelijke negatief uit te kiezen en te ontvangen. Tenzij anders is overeengekomen, dient dit duplicaat: 1. hetzelfde formaat en dezelfde afmetingen te hebben als het oorspronkelijke negatief; 2. onmiddellijk na het ontwikkelen van het oorspronkelijke negatief te zijn vervaardigd; en 3. onmiddellijk na de vervaardiging van het duplicaat aan de functionarissen van de geobserveerde Partij te worden overhandigd. 7 Ingeval twee oorspronkelijke negatieven worden ontwikkeld: A. heeft de geobserveerde Partij, indien het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, het recht, na afloop van de observatievlucht, één van de twee oorspronkelijke negatieven uit te kiezen, waarna de observerende Partij het niet gekozen oorspronkelijke negatief behoudt; of B. heeft de observerende Partij, indien het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, het recht één van de twee oorspronkelijke negatieven uit te kiezen, waarna de geobserveerde Partij het niet gekozen oorspronkelijke negatief behoudt. 1 De Staat-Partij die het observatievliegtuig ter beschikking stelt, registreert ten minste één oorspronkelijke versie van de gegevens die worden verzameld door sensoren die werken met andere gegevensdragers. 2 Ingeval slechts één oorspronkelijke versie wordt vervaardigd: A. heeft de observerende Partij, indien het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, het recht de oorspronkelijke versie te behouden, terwijl de geobserveerde Partij het recht heeft een duplicaat van de eerste generatie te ontvangen; of B. heeft de observerende Partij, indien het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, het recht de oorspronkelijke versie te ontvangen, terwijl de geobserveerde Partij het recht heeft een duplicaat van de eerste generatie te ontvangen. 3 Ingeval twee oorspronkelijke versies worden vervaardigd: A. heeft de geobserveerde Partij, indien het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, het recht, na afloop van de observatievlucht, één van de twee gegevensdragers uit te kiezen, waarna de observerende Partij de andere behoudt; of B. heeft de observerende Partij, indien het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, het recht één van de twee gegevensdragers uit te kiezen, waarna de geobserveerde Partij de andere behoudt. 4 Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de geobserveerde Partij het recht de door een zijwaarts gerichte radar met synthetisch apertuur verzamelde gegevens te ontvangen in de vorm van hetzij onverwerkte gegevens, hetzij een radarbeeld, naar keuze. 5 Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht de door een zijwaarts gerichte radar met synthetische apertuur verzamelde gegevens te ontvangen in de vorm van hetzij onverwerkte gegevens, hetzij een radarbeeld, naar keuze. 1 Elke Staat-Partij heeft het recht de observerende Partij te verzoeken om kopieën van de tijdens een observatievlucht door sensoren verzamelde gegevens, en deze te ontvangen. Deze kopieën dienen duplicaten van de eerste generatie te zijn die zijn vervaardigd van de oorspronkelijke gegevens die tijdens een observatievlucht door sensoren zijn verzameld. De Staat-Partij die om kopieën verzoekt, stelt de geobserveerde Partij daarvan in kennis. Een verzoek om duplicaten dient de volgende informatie te bevatten: A. de observerende Partij; B. de geobserveerde Partij; C. de datum van de observatievlucht; D. de sensor waardoor de gegevens werden verzameld; E. het gedeelte of de gedeelten van de observatieperiode in de loop waarvan de gegevens werden verzameld; en F. het type en het formaat van de duplicaat-gegevensdrager, hetzij een negatieve of een positieve film, hetzij een magneetband. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel X „Open luchtruim"-overlegcommissie 1 Ter bevordering van de doelstellingen van dit Verdrag en ter vergemakkelijking van de toepassing van de bepalingen daarvan, stellen de Staten-Partijen hierbij een „Open Luchtruim"-Overlegcommissie in. 2 De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie neemt besluiten en doet aanbevelingen bij consensus. Onder consensus wordt verstaan het ontbreken van enig bezwaar van een Staat-Partij tegen het nemen van een besluit of het doen van een aanbeveling. 3 Elke Staat-Partij heeft het recht een vraagstuk met betrekking tot dit Verdrag, met inbegrip van een vraagstuk in verband met gevallen waarin de geobserveerde Partij het observatievliegtuig ter beschikking stelt, aan de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie voor te leggen en op haar agenda te plaatsen. 4 In het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie zullen de Staten die Partij zijn bij dit Verdrag: A. vraagstukken met betrekking tot de inachtneming van de bepalingen van dit Verdrag bestuderen; B. trachten onduidelijkheden en verschillen in interpretatie op te lossen die aan het licht kunnen treden bij de wijze waarop het Verdrag wordt toegepast; C. verzoeken om toetreding tot dit Verdrag bestuderen en besluiten nemen ter zake; en D. de technische en bestuurlijke maatregelen overeenkomen, ingevolge de bepalingen van dit Verdrag, die noodzakelijk worden geacht ten gevolge van de toetreding van andere Staten tot dit Verdrag. 5 De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie kan wijzigingen op dit Verdrag voorstellen ter overweging en goedkeuring in overeenstemming met artikel XVI. De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie kan tevens verbeteringen overeenkomen met betrekking tot de uitvoerbaarheid en de doelmatigheid van dit Verdrag, welke verenigbaar zijn met de bepalingen daarvan. Verbeteringen die slechts betrekking hebben op wijziging van de jaarlijkse verdeling van actieve quotums ingevolge Artikel III en Bijlage A, het bijwerken of aanvullen van de categorieën sensoren, of het vermogen daarvan, ingevolge artikel IV, herziening van het aandeel in de kosten ingevolge Bijlage L, Afdeling I, paragraaf 9, regelingen betreffende de doorgifte en beschikbaarheid van gegevens ingevolge artikel IX, Afdelingen III en IV, en het hanteren van missierapporten ingevolge artikel VI, Afdeling I, lid 21, alsmede ondergeschikte aangelegenheden van bestuurlijke of technische aard worden overeengekomen binnen de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie en worden niet beschouwd als wijzigingen op dit Verdrag. 6 De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie verzoekt om gebruikmaking van de faciliteiten en administratieve ondersteuning van het Conflict Preventie Centrum van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa, of andere bestaande faciliteiten te Wenen, tenzij zij anders besluit. 7 Bepalingen betreffende de werkwijze van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie zijn uiteengezet in Bijlage L bij dit Verdrag. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel XI Kennisgevingen en rapporten De Staten-Partijen doen de op grond van dit Verdrag vereiste kennisgevingen en rapporten toekomen in schriftelijke vorm. De Staten-Partijen verzenden bedoelde kennisgevingen en rapporten langs diplomatieke weg of, naar keuze, langs andere officiële kanalen, zoals het communicatienetwerk van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

Artikel XII Aansprakelijkheid Een Staat-Partij is, in overeenstemming met het internationale recht en de internationale gebruiken, verplicht schadevergoeding te betalen voor schade die hij heeft toegebracht aan andere Staten-Partijen, of aan hun natuurlijke personen of rechtspersonen of hun eigendommen, bij de toepassing van dit Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel XIII Aanwijzing van personeel en voorrechten en immuniteiten AFDELING I AANWIJZING VAN PERSONEEL AFDELING II VOORRECHTEN EN IMMUNITEITEN 1 Elke Staat-Partij verstrekt op het tijdstip van nederlegging van zijn akte van bekrachtiging bij één van beide Depositarissen aan alle andere Staten-Partijen, ter beoordeling, een lijst van het aangewezen personeel dat alle met het uitvoeren van observatievluchten verband houdende taken zal verrichten voor die Staat-Partij, met inbegrip van de controle op de verwerking van de door sensoren verzamelde gegevens. Bedoelde lijst van aangewezen personeel mag nimmer meer dan 400 personen omvatten. In de lijst dient voor iedere daarin opgenomen persoon te zijn vermeld de naam, het geslacht, de geboortedatum en -plaats, het paspoortnummer en de functie. Elke Staat-Partij heeft het recht zijn lijst van aangewezen personeel te wijzigen tot 30 dagen na de inwerkingtreding van dit Verdrag en daarna eenmaal per zes maanden. 2 Ingeval een in de oorspronkelijke of gewijzigde lijst opgenomen persoon onaanvaardbaar is voor een Staat-Partij die de lijst beoordeelt, stelt die Staat-Partij uiterlijk 30 dagen na de ontvangst van elke lijst de Staat-Partij die de lijst heeft verstrekt ervan in kennis dat de betrokken persoon niet wordt aanvaard wat de bezwaar makende Staat-Partij betreft. Personen die niet binnen die termijn van 30 dagen onaanvaardbaar zijn verklaard, worden geacht te zijn aanvaard. Ingeval een Staat-Partij later bepaalt dat een persoon onaanvaardbaar is, stelt hij de Staat-Partij die de betrokken persoon heeft aangewezen daarvan in kennis. Personen die onaanvaardbaar zijn verklaard, worden verwijderd van de lijst die eerder was voorgelegd aan de bezwaar makende Staat-Partij. 3 De geobserveerde Partij verstrekt de visa en andere documenten die vereist zijn om te verzekeren dat elke aanvaarde persoon kan worden toegelaten tot het grondgebied van die Staat-Partij en aldaar kan verblijven met het oog op de verrichting van taken verband houdende met het uitvoeren van observatievluchten, met inbegrip van het controleren van het verwerken van de door sensoren verzamelde gegevens. Deze visa en andere documenten worden verstrekt: A. hetzij uiterlijk 30 dagen nadat de persoon wordt geacht te zijn aanvaard, in welk geval het visum geldig is voor een tijdvak van ten minste 24 maanden; of B. hetzij uiterlijk één uur na aankomst van de persoon op het punt van binnenkomst, in welk geval het visum geldig is voor de duur van de taken van die persoon; of C. hetzij op enig ander tijdstip, met wederzijdse instemming van de betrokken Staten-Partijen. 1 Teneinde hun functies doeltreffend te kunnen uitoefenen, worden aan de leden van het in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling I, eerste lid, van dit artikel aangewezen personeel, ten behoeve van de toepassing van dit Verdrag en niet in hun persoonlijk voordeel, de voorrechten en immuniteiten verleend die diplomatieke ambtenaren genieten op grond van artikel 29, artikel 30, tweede lid, artikel 31, eerste, tweede en derde lid, en de artikelen 34 en 35 van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer van 18 april 1961, hierna te noemen het Verdrag van Wenen. Bovendien worden aan het aangewezen personeel de voorrechten verleend die diplomatieke ambtenaren genieten op grond van artikel 36, eerste lid, letter b, van het Verdrag van Wenen, behalve met betrekking tot goederen waarvan de invoer of uitvoer is verboden door de wet of is onderworpen aan quarantainebepalingen. 2 Bedoelde voorrechten en immuniteiten worden aan de leden van het aangewezen personeel verleend voor het gehele tijdvak vanaf de binnenkomst op tot het vertrek van het grondgebied van de geobserveerde Partij, en daarna ten aanzien van handelingen die eerder zijn verricht in de uitoefening van hun officiële functies. Bedoeld personeel geniet ook tijdens de doorreis over het grondgebied van andere Staten-Partijen de voorrechten en immuniteiten die aan diplomatieke ambtenaren worden verleend op grond van artikel 40, eerste lid, van het Verdrag van Wenen. 3 Van de immuniteit van rechtsmacht kan afstand worden gedaan door de observerende Partij ingeval deze de rechtsgang zou belemmeren en daarvan afstand kan worden gedaan zonder afbreuk te doen aan de bepalingen van dit Verdrag. Van de immuniteit van leden van het personeel die geen onderdaan zijn van de observerende Partij kan slechts afstand worden gedaan door Staten-Partijen waarvan zij onderdaan zijn. Het doen van afstand van immuniteit dient uitdrukkelijk te geschieden. 4 Onverminderd hun voorrechten en immuniteiten of de in dit Verdrag vervatte rechten van de observerende Partij, is het aangewezen personeel verplicht de wetten en voorschriften van de geobserveerde Partij te eerbiedigen. 5 De vervoermiddelen van het personeel genieten dezelfde immuniteiten van onderzoek, vordering, beslaglegging of executoriale maatregelen als die van een diplomatieke zending op grond van artikel 22, derde lid, van het Verdrag van Wenen, tenzij in dit Verdrag anders is bepaald. 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel XIV Benelux 1 Uitsluitend voor de toepassing van de artikelen II tot en met IX en artikel XI, alsmede de Bijlagen A tot en met I en Bijlage K bij dit Verdrag, worden het Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg en het Koninkrijk der Nederlanden beschouwd als één StaatPartij, hierna te noemen de Benelux. 2 Onverminderd de bepalingen van artikel XV, kunnen de bovengenoemde Staten-Partijen deze regeling beëindigen door middel van een kennisgeving aan alle andere Staten-Partijen. Deze regeling wordt dan geacht te eindigen op de eerstvolgende 31ste december na de termijn van 60 dagen te rekenen vanaf die kennisgeving. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

Artikel XV Duur en terugtrekking 1 Dit Verdrag wordt voor onbepaalde tijd gesloten. 2 Een Staat-Partij heeft het recht zich uit dit Verdrag terug te trekken. Een Staat-Partij die voornemens is zich terug te trekken, doet ten minste zes maanden vóór de datum van zijn voorgenomen terugtrekking kennisgeving van zijn besluit zich terug te trekken aan één van beide Depositarissen, alsmede aan alle andere Staten-Partijen. De Depositarissen stellen alle andere Staten-Partijen op de hoogte van deze kennisgeving. 3 Ingeval een Staat-Partij in overeenstemming met het tweede lid van dit artikel kennisgeving doet van zijn besluit zich uit dit Verdrag terug te trekken, beleggen de Depositarissen ten minste 30 dagen en ten hoogste 60 dagen na de ontvangst van die kennisgeving een conferentie van de Staten-Partijen, teneinde de gevolgen van die terugtrekking voor het Verdrag te bestuderen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel XVI Wijzigingen en periodieke toetsing 1 Elke Staat-Partij heeft het recht wijzigingen op dit Verdrag voor te stellen. De tekst van elk wijzigingsvoorstel wordt ingediend bij één van beide Depositarissen, die het ter bestudering toezendt aan alle Staten-Partijen. Indien daarom door ten minste drie Staten-Partijen wordt verzocht binnen een termijn van 90 dagen na de toezending van het wijzigingsvoorstel, beleggen de Depositarissen een conferentie van de Staten-Partijen teneinde het wijzigingsvoorstel te bestuderen. Deze conferentie begint ten vroegste 30 dagen en uiterlijk 60 dagen na de ontvangst van het derde daartoe strekkende verzoek. 2 Een wijziging op dit Verdrag dient te worden goedgekeurd door alle Staten-Partijen, hetzij door middel van een schriftelijke kennisgeving van hun goedkeuring, gericht aan een Depositaris binnen een termijn van 90 dagen na de toezending van het wijzigingsvoorstel, hetzij door middel van de uitdrukking van hun goedkeuring tijdens een in overeenstemming met het eerste lid van dit artikel belegde conferentie. Een aldus goedgekeurde wijziging dient te worden bekrachtigd in overeenstemming met de bepalingen van artikel XVII, eerste lid, en wordt van kracht 60 dagen na de nederlegging van de akten van bekrachtiging door de Staten-Partijen. 3 Tenzij ten minste drie Staten-Partijen reeds eerder daarom verzoeken, beleggen de Depositarissen drie jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, en daarna eens in de vijf jaar, een conferentie van de Staten-Partijen ter toetsing van de toepassing van dit Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel XVII Depositarissen, inwerkingtreding en toetreding 1 Dit Verdrag dient door elke Staat-Partij te worden bekrachtigd in overeenstemming met zijn constitutionele procedures. De akten van bekrachtiging en de akten van toetreding worden nedergelegd bij de Regering van Canada of de Regering van de Republiek Hongarije, of bij beide, die hierbij als Depositarissen worden aangewezen. Dit Verdrag wordt door de Depositarissen geregistreerd ingevolge artikel 102 van het Handvest van de Verenigde Naties. 2 Dit Verdrag treedt in werking 60 dagen na de nederlegging van 20 akten van bekrachtiging, met inbegrip van die van de Depositarissen en van de Staten-Partijen waarvan het toegekende individuele passieve quotum als neergelegd in Bijlage A acht of meer bedraagt. 3 Dit Verdrag staat open voor ondertekening door Armenië, Azerbajdzjan, Georgië, Kazachstan, Kirgizstan, Moldavië, Tadzjikistan, Turkmenistan en Oezbekistan en dient door hen te worden bekrachtigd. Elk van deze Staten die dit Verdrag niet ondertekent voordat het in werking treedt in overeenstemming met de bepalingen van het tweede lid van dit artikel, kan hiertoe te allen tijde toetreden door middel van de nederlegging van een akte van toetreding bij één van de Depositarissen. 4 Gedurende zes maanden na de inwerkingtreding van dit Verdrag kan elke Staat die deelneemt aan de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa verzoeken om toetreding door een daartoe strekkend schriftelijk verzoek in te dienen bij één van de Depositarissen. De Depositaris die dit verzoek ontvangt, zendt het onverwijld toe aan alle Staten-Partijen. De Staten die verzoeken om toetreding tot het Verdrag inzake het open luchtruim kunnen ook, indien zij zulks wensen, verzoeken om toekenning van een passief quotum en de hoogte daarvan voorstellen. Deze aangelegenheid wordt bestudeerd tijdens de volgende gewone vergadering van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie en hierover wordt te gelegener tijd beslist. 5 Na een termijn van zes maanden te rekenen vanaf de inwerkingtreding van dit Verdrag kan de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie beraadslagen over de toetreding tot het Verdrag van een Staat die, naar het oordeel van de Commissie, in staat en bereid is bij te dragen tot de doelstellingen van het Verdrag. 6 Voor elke Staat die op het tijdstip van inwerkingtreding geen akte van bekrachtiging heeft nedergelegd, doch dit Verdrag later bekrachtigt of hiertoe toetreedt, treedt dit Verdrag in werking 60 dagen na de datum van nederlegging van zijn akte van bekrachtiging of toetreding. 7 De Depositaris stelt alle Staten-Partijen onverwijld in kennis van: A. de datum van nederlegging van elke akte van bekrachtiging en de datum van inwerkingtreding van dit Verdrag; B. de datum van een verzoek om toetreding, de naam van de verzoekende Staat en het resultaat van de procedure; C. de datum van nederlegging van elke akte van toetreding en de datum van inwerkingtreding van dit Verdrag voor elke Staat die hiertoe later toetreedt; D. de belegging van een conferentie ingevolge de artikelen XV en XVI; E. een terugtrekking in overeenstemming met artikel XV en de datum van vankrachtwording; F. de datum van vankrachtwording van elke wijziging op het Verdrag; G. elke andere aangelegenheid waarvan de Depositarissen krachtens dit Verdrag de Staten-Partijen in kennis dienen te stellen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel XVIII Voorlopige toepassing en gefaseerde toepassing van het verdrag Ter vergemakkelijking van de toepassing van dit Verdrag worden enkele bepalingen daarvan voorlopig toegepast en worden andere in fasen toegepast. AFDELING I VOORLOPIGE TOEPASSING AFDELING II GEFASEERDE TOEPASSING 1 Onverminderd het in artikel XVII bepaalde, passen de ondertekenende Staten de volgende bepalingen van het Verdrag voorlopig toe: A. artikel VI, Afdeling I, vierde lid; B. artikel X, eerste, tweede, derde, zesde en zevende lid; C. artikel XI; D. artikel XIII, Afdeling I, eerste en tweede lid; E. artikel XIV; en F. Bijlage L, Afdeling I. 1 Na de inwerkingtreding wordt dit Verdrag in fasen toegepast in overeenstemming met de bepalingen van deze Afdeling. De bepalingen van het tweede tot en met het zesde lid van deze Afdeling zijn van toepassing gedurende het tijdvak vanaf de inwerkingtreding van dit Verdrag tot 31 december van het derde jaar volgend op het jaar waarin de inwerkingtreding plaatsvindt. 2 Onverminderd de bepalingen van artikel IV, eerste lid, mag een Staat-Partij gedurende het in het eerste lid hierboven genoemde tijdvak niet een infrarood-lijnaftasttoestel gebruiken, indien er één in het observatievliegtuig is aangebracht, tenzij anders is overeengekomen tussen de observerende en de geobserveerde Partij. Dergelijke sensoren behoeven niet te worden gecertificeerd in overeenstemming met Bijlage D. Indien het moeilijk is bedoelde sensor uit het observatievliegtuig te verwijderen, dient deze tijdens het uitvoeren van de observatievluchten te zijn voorzien van kappen of andere inrichtingen die het gebruik ervan verhinderen, zulks in overeenstemming met de bepalingen van artikel IV, vierde lid. 3 Onverminderd de bepalingen van artikel IV, negende lid, is een Staat-Partij gedurende het in het eerste lid van deze Afdeling genoemde tijdvak niet verplicht een observatievliegtuig ter beschikking te stellen dat is uitgerust met sensoren uit elke categorie sensoren, met het maximumvermogen en in de aantallen als genoemd in artikel IV, tweede lid, mits het observatievliegtuig is uitgerust met: A. één optische panorama-camera; of B. ten minste één paar optische fotocamera's. 4 Onverminderd de bepalingen van Afdeling II, paragraaf 2, letter A, van Bijlage B bij dit Verdrag worden de gegevensdragers van verklarende aantekeningen voorzien in overeenstemming met de bestaande gebruiken van de Staten-Partijen gedurende het in het eerste lid van deze Afdeling genoemde tijdvak. 5 Onverminderd de bepalingen van artikel VI, Afdeling I, eerste lid, heeft geen enkele Staat-Partij gedurende het in het eerste lid van deze Afdeling genoemde tijdvak het recht te beschikken over een vliegtuig dat een bepaalde afstand zonder bijtanken kan afleggen. 6 Gedurende het in het eerste lid van deze Afdeling genoemde tijdvak wordt de verdeling van de actieve quotums vastgesteld in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling II, paragraaf 2, van Bijlage A bij dit Verdrag. 7 De instelling van volgende fasen met betrekking tot de invoering van extra categorieën sensoren of verbeteringen van het vermogen van bestaande categorieën sensoren wordt besproken door de „Open Luchtruim" Overlegcommissie in overeenstemming met de bepalingen van artikel IV, derde lid, inzake die invoering of verbetering. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

Artikel XIX Authentieke teksten De oorspronkelijke exemplaren van dit Verdrag, waarvan de Duitse, de Franse, de Engelse, de Italiaanse, de Russische en de Spaanse tekst gelijkelijk authentiek zijn, worden nedergelegd in het archief van de Depositarissen. De Depositarissen doen alle Staten-Partijen voor eensluidend gewaarmerkte afschriften van dit Verdrag toekomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De toekenning van de individuele passieve quotums wordt hieronder uiteengezet en geldt slechts voor de Staten-Partij en die het Verdrag hebben bekrachtigd: Voor de Bondsrepubliek Duitsland 12 Voor de Verenigde Staten van Amerika 42 Voor de groep Staten-Partijen Wit-Rusland en de Russische Federatie 42 Voor de Benelux 6 Voor de Republiek Bulgarije 4 Voor Canada 12 Voor het Koninkrijk Denemarken 6 Voor het Koninkrijk Spanje 4 Voor de Franse Republiek 12 Voor het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland 12 Voor de Griekse Republiek 4 Voor de Republiek Hongarije 4 Voor de Republiek IJsland 4 Voor de Italiaanse Republiek 12 Voor het Koninkrijk Noorwegen 7 Voor de Republiek Polen 6 Voor de Portugese Republiek 2 Voor Roemenië 6 Voor de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek 4 Voor de Republiek Turkije 12 Voor Oekraïne 12 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Ingeval een nieuwe Staat dit Verdrag bekrachtigt of hiertoe toetreedt in overeenstemming met de bepalingen van artikel XVII en artikel X, vierde lid, letter C, wordt, met inachtneming van het vierde lid, letter D, van laatstgenoemd artikel over de toekenning van een passief quotum aan die Staat beraadslaagd gedurende de gewone vergadering van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie na de datum van nederlegging van zijn akte van bekrachtiging of toetreding. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De eerste verdeling van actieve quotums ingevolge artikel III, Afdeling I, zesde lid, van het Verdrag geschiedt op zodanige wijze, dat elke Staat-Partij verplicht is over zijn grondgebied een aantal observatievluchten te dulden dat niet groter is dan 75 procent, naar beneden afgerond op het eerstvolgende hele getal, van het individuele passieve quotum, toegekend als uiteengezet in Afdeling 1, paragraaf 1, van deze Bijlage. Op deze grondslag, en voor de Staten-Partijen die onderhandelingen hebben gevoerd in het kader van de „Open Luchtruim"-Conferentie te Wenen, is de eerste wederzijdse verdeling geldig vanaf de datum van inwerkingtreding van het Verdrag tot 31 december van het daaropvolgende jaar; zij geldt slechts ten aanzien van de Staten-Partijen die het Verdrag hebben bekrachtigd. De eerste verdeling wordt hieronder uiteengezet: De Bondsrepubliek Duitsland heeft het recht drie observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht boven het grondgebied van Oekraïne; De Verenigde Staten van Amerika hebben het recht acht observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht, tezamen met Canada, boven het grondgebied van Oekraïne; De groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie heeft het recht twee observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de Benelux, als genoemd in artikel XIV van het Verdrag, twee observatievluchten boven het grondgebied van Canada, twee observatievluchten boven het grondgebied van het Koninkrijk Denemarken, drie observatievluchten boven het grondgebied van de Franse Republiek, drie observatievluchten boven het grondgebied van de Bondsrepubliek Duitsland, één observatievlucht boven het grondgebied van de Griekse Republiek, twee observatievluchten boven het grondgebied van de Italiaanse Republiek, twee observatievluchten boven het grondgebied van het Koninkrijk Noorwegen, twee observatievluchten boven het grondgebied van de Republiek Turkije, drie observatievluchten boven het grondgebied van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, en vier observatievluchten boven het grondgebied van de Verenigde Staten van Amerika; Het Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg en het Koninkrijk der Nederlanden, de Benelux genoemd, hebben het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Polen; De Republiek Bulgarije heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de Griekse Republiek, één observatievlucht boven het grondgebied van de Italiaanse Republiek, en één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Turkije; Canada heeft het recht twee observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, één observatievlucht boven het grondgebied van de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek, één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Polen, en één observatievlucht, tezamen met de Verenigde Staten van Amerika, boven het grondgebied van Oekraïne; Het Koninkrijk Denemarken heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Polen; Het Koninkrijk Spanje heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek; De Franse Republiek heeft het recht drie observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht boven het grondgebied van Roemenië; Het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland heeft het recht drie observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht boven het grondgebied van Oekraïne; De Griekse Republiek heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de Republiek Bulgarije, en één observatievlucht boven het grondgebied van Roemenië; De Republiek Hongarije heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van Roemenië, en één observatievlucht boven het grondgebied van Oekraïne; De Italiaanse Republiek heeft het recht twee observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Hongarije, en één observatievlucht, tezamen met de Republiek Turkije, boven het grondgebied van Oekraïne; Het Koninkrijk Noorwegen heeft het recht twee observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partij en de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Polen; De Republiek Polen heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de Bondsrepubliek Duitsland, één observatievlucht boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, en één observatievlucht boven het grondgebied van Oekraïne; Roemenië heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de Republiek Bulgarije, één observatievlucht boven het grondgebied van de Griekse Republiek, één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Hongarije, en één observatievlucht boven het grondgebied van Oekraïne; De Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de Bondsrepubliek Duitsland, en één observatievlucht boven het grondgebied van Oekraïne; De Republiek Turkije heeft het recht twee observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van de groep Staten-Partijen de Republiek Wit-Rusland en de Russische Federatie, één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Bulgarije, en twee observatievluchten, waarvan één tezamen met de Italiaanse Republiek, boven het grondgebied van Oekraïne; Oekraïne heeft het recht één observatievlucht uit te voeren boven het grondgebied van de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek, één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Hongarije, één observatievlucht boven het grondgebied van de Republiek Polen, één observatievlucht boven het grondgebied van Roemenië, en twee observatievluchten boven het grondgebied van de Republiek Turkije. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Na deze eerste verdeling tot de in artikel XVIII met het oog hierop voor het gebruik van de actieve quotums genoemde datum van volledige toepassing van het Verdrag, geschiedt de jaarlijkse verdeling op grond van de in paragraaf 1 van deze Afdeling met betrekking tot de toekenning van de individuele passieve quotums vastgelegde 75%-regel. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Vanaf de datum van volledige toepassing duldt elke Staat-Partij, indien daarom wordt verzocht, bij volgende verdelingen van actieve quotums boven zijn grondgebied een aantal observatievluchten tot ten hoogste de totale hoeveelheid van zijn individuele passieve quotum. Wanneer zulks mogelijk is of daarom wordt verzocht en tenzij niet anders is overeengekomen, geschieden die verdelingen op grond van een evenredige vermeerdering van de bij de eerste verdeling vastgelegde actieve quotums. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Ingeval een nieuwe Staat het Verdrag bekrachtigt, of hiertoe toetreedt, in overeenstemming met de bepalingen van artikel XVII, wordt over de verdeling van de aan die Staat toe te kennen actieve quotums beraadslaagd tijdens de gewone vergadering van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie na de datum van nederlegging van zijn akte van bekrachtiging of toetreding, behoudens de volgende bepalingen: A. de bekrachtigende of toetredende Staat heeft het recht te verzoeken om observatievluchten boven de grondgebieden van Staten-Partijen binnen het in overeenstemming met Afdeling I, paragraaf 2, van deze Bijlage aan die Staat toegekende passieve quotum, en binnen de passieve quotums van de Staten-Partijen waarop een verzoek om observatievluchten betrekking heeft, tenzij door de betrokken Staten-Partijen anders is overeengekomen; en B. alle Staten-Partijen hebben tegelijkertijd het recht te verzoeken om observatievluchten boven het grondgebied van die ondertekenende of toetredende Staat binnen hun actieve quotums en binnen het aan die Staat toegekende passieve quotum. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Ingevolge artikel IV, tiende lid, stelt elke Staat-Partij alle andere Staten-Partijen in kennis van de toepasselijke, in deze Afdeling genoemde, technische gegevens betreffende elke sensor die is aangebracht in een door die Staat-Partij ingevolge artikel V van het Verdrag aangewezen observatievliegtuig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De volgende technische gegevens dienen te worden verstrekt voor panorama- en fotocamera's: A. het type en het model; B. het gezichtsveld, in lengte- en dwarsrichting van de vliegbaan, of de aftasthoeken, in graden; C. het beeldformaat, in millimeters bij millimeters; D. de belichtingstijd in seconden; E. het type en de kleuren van de gebruikte optische filters en hun filterfactor; F. voor elk objectief: 1. de naam; 2. de brandpuntsafstand in millimeters; 3. de maximale openingsverhouding van het objectief; 4. het oplossend vermogen bij een contrastverhouding van 1000:1, of bij een gelijkwaardige modulatie van 1,0 bij de maximale openingsverhouding, in lijnen per millimeter; G. het minimale en maximale fotografische tijdsinterval in seconden, of de frequentie van de bewegingscyclus in beelden per seconde; H. indien van toepassing, de maximale verhouding snelheid/ hoogte; I. voor optische fotocamera's, de grootste hoek ten opzichte van het horizontale vlak, of de kleinste hoek ten opzichte van het verticale vlak, in graden; en J. indien van toepassing, de maximale gebruikshoogte in meters. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 De volgende technische gegevens dienen te worden verstrekt voor videocamera's: A. het type en het model; B. het gezichtsveld, in lengte- en breedterichting van de vliegbaan, in graden; C. voor het objectief: 1. de brandpuntsafstand, in millimeters; 2. de maximale openingsverhouding; 3. het oplossend vermogen bij een contrastverhouding van 1000:1, of bij een gelijkwaardige modulatie van 1,0 bij de maximale openingsverhouding, in lijnen per millimeter; D. de grootte van het detectie-element in micrometers, of gelijkwaardige gegevens betreffende de buis; E. het aantal detectie-elementen; F. lichtgevoeligheid van het systeem in lux of watt per vierkante centimeter; en G. de spectrale bandbreedte in nanometers. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 De volgende technische gegevens dienen te worden verstrekt voor infrarood-lijnaftasttoestellen: A. het type en het model; B. het gezichtsveld of de aftasthoeken in graden; C. het minimale onmiddellijke gezichtsveld, in lengte- of breedterichting van de vliegbaan, in milliradialen; D. de spectrale bandbreedte in micrometers; E. het minimale waarneembare temperatuurverschil in graden Celsius; F. de temperatuur van de werkende detector in graden Celsius; G. de tijd die het systeem na het in werking stellen nodig heeft om op gang te komen en af te koelen tot de normale werktemperatuur, in minuten; H. indien van toepassing, de maximale gebruiksduur; I. de maximale verhouding snelheid/hoogte; en J. indien van toepassing, de maximale gebruikshoogte in meters. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 De volgende technische gegevens dienen te worden verstrekt voor zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur: A. het type en het model; B. de radarfrequentiebanden en de specifieke werkfrequentie in megahertz; C. de polarisaties; D. het aantal radarpulsen per meter of seconde; E. de begrenzingshoek van de werking op korte afstand, uitgedrukt in graden ten opzichte van het verticale vlak; F. de aftaststrookbreedte in kilometers; G. de grondresolutie in bereik en azimut, op het schuine vlak, in meters; H. indien van toepassing, de maximale gebruikshoogte; en I. het uitgangsvermogen van de zender in watt. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 De volgende technische gegevens dienen te worden verstrekt voor sensoren die gegevens vastleggen op fotofilm: A. de typen film die in elke sensor kunnen worden gebruikt; B. de breedte van de film in millimeters; C. het oplossend vermogen van de film bij een contrastverhouding van 1000:1, of bij een gelijkwaardige modulatie van 1,0, in lijnen per millimeter; en D. de capaciteit van het filmchassis voor elk type film in meters. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 De volgende technische gegevens dienen te worden verstrekt voor sensoren die gegevens vastleggen op andere gegevensdragers: A. het type en het model van de opname-apparatuur; B. het type en het formaat van de gegevensdragers; C. indien van toepassing, de bandbreedte in hertz; D. indien van toepassing, de opnamesnelheid in megabits per seconde; E. de capaciteit van de gegevensdragers in minuten of megabits; en F. het formaat voor de opslag van de door de sensoren verzamelde gegevens en voor het voorzien van verklarende aantekeningen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De gedurende een observatieperiode door sensoren verzamelde gegevens dienen van de volgende verklarende aantekeningen te worden voorzien op de aanloopstrook van elke rol van het oorspronkelijke negatief of aan het begin van elke andere gegevensdrager, zulks in overeenstemming met de bepalingen van Aanhangsel I bij deze Bijlage: A. het referentienummer van de observatievlucht; B. de datum van de observatievlucht; C. een omschrijving van de sensor; D. de opstelling van de sensor; en E. indien van toepassing, de brandpuntsafstand. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De gedurende een observatieperiode door sensoren verzamelde gegevens dienen van de volgende verklarende aantekeningen te worden voorzien, die hetzij met de hand, hetzij elektronisch zijn geregistreerd met behulp van het navigatiesysteem of de Iuchtvaartelektronica van het observatievliegtuig, op een wijze die geen details verhult, zulks in overeenstemming met de bepalingen van Aanhangsel I bij deze Bijlage: A. bij optische camera's 1. aan het begin van de observatieperiode en op elke positie in de loop van de observatieperiode waar een aanmerkelijke verandering optreedt met betrekking tot de hoogte boven de grond, de koers, of de snelheid ten opzichte van een punt op de grond, alsmede op de binnen het tijdvak van voorlopige toepassing door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vast te stellen tijdstippen: a. de hoogte boven de grond; b. de positie; c. de werkelijke koers; d. de aftasthoek; 2. op elk filmbeeld: a. het beeldnummer; b. het tijdstip; en c. de rolhoek; B. bij videocamera's en infrarood-lijnaftasttoestellen, aan het begin van de observatieperiode en op elke positie in de loop van de observatieperiode waar een aanmerkelijke verandering optreedt met betrekking tot de hoogte boven de grond, de koers, of de snelheid ten opzichte van een punt op de grond, alsmede op de binnen het tijdvak van voorlopige toepassing door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vast te stellen tijdstippen: 1. de datum en het tijdstip; 2. de hoogte boven de grond; 3. de positie; 4. de werkelijke koers; en 5. de aftasthoek; C. bij zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur: 1. aan het begin van de observatieperiode en op elke positie in de loop van de observatieperiode waar een aanmerkelijke verandering optreedt met betrekking tot de hoogte boven de grond, de koers, of de snelheid ten opzichte van een punt op de grond, alsmede op de binnen het tijdvak van voorlopige toepassing door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vast te stellen tijdstippen: a. de datum en het tijdstip; b. de hoogte boven de grond; c. de positie; d. de werkelijke koers; e. openingshoek ten opzichte van het dichtsbij gelegen punt van de aftaststrookbreedte; f. de aftaststrookbreedte; en g. de polarisaties; 2. telkens wanneer zij worden gemeten ter verzekering van een juiste bewerking van het beeld: a. de snelheid ten opzichte van een punt op de grond; b. de drift; c. de langshoek; en d. de rolhoek 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Bij kopieën of beeldstroken, vervaardigd van het oorspronkelijke negatief of andere gegevensdragers, dienen de in de paragrafen 1 en 2 van deze Afdeling genoemde verklarende aantekeningen op elk positief te worden aangebracht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Staten-Partijen hebben het recht de gedurende een observatievlucht verzamelde gegevens van verklarende aantekeningen te voorzien met behulp van alfanumerieke tekens, dan wel met behulp van tijdens het tijdvak van voorlopige toepassing door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie overeen te komen codes. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Het referentienummer van de observatievlucht wordt op de volgende wijze aangegeven door middel van één reeks van zes alfanumerieke tekens: A. de letters „OS"; B. het laatste cijfer van het kalenderjaar waarop het individuele actieve quotum van toepassing is; en C. een getal van drie cijfers ter aanduiding van elke afzonderlijke observatievlucht, waaruit het actieve quotum blijkt dat tijdens de jaarlijkse toetsing in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie voor een kalenderjaar is toegekend aan een Staat-Partij met betrekking tot het grondgebied van een andere Staat-Partij. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De omschrijving van de sensor wordt op de volgende wijze aangegeven door middel van één blok van ten hoogste zes alfanumerieke tekens, bestaande uit twee reeksen: A. een reeks van ten hoogste vier tekens ter aanduiding van de categorie van de sensor, zulks op de volgende wiize: 1. „OP" - optische panorama-camera; 2. „OF" - optische fotocamera; 3. „TV" - videocamera; 4. „IRLS" - infrarood-lijnaftasttoestel;of 5. „SAR" - zijwaarts gerichte radar met synthetische apertuur; B. een reeks van twee tekens ter aanduiding van het type gegevensdrager, zulks op de volgende wijze: 1. „BI" - zwart/wit, iso-panchromatisch; 2. „BM" - zwart/wit, monochromatisch; 3. „BP" - zwart/wit, panchromatisch; 4. „BR" - zwart/wit, omkeerbaar; 5. „TA" - band, analoog; of 6. „TD" - band, digitaal. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 De opstelling van de sensoren wordt op de volgende wijze aangegeven door middel van één blok van ten hoogste negen alfanumerieke tekens, bestaande uit drie reeksen: A. een reeks van vier alfanumerieke tekens ter aanduiding van de wijze van aanbrenging van de sensor aan boord van het observatievliegtuig, hetzij: 1. binnenin, hetgeen wordt aangegeven met de code „INT", gevolgd door een getal ter aanduiding van de relatieve plaats waar de sensor in het observatievliegtuig is aangebracht, in volgorde van de neus tot de staart van het observatievliegtuig; hetzij 2. in gondels, hetgeen wordt aangegeven met de code „POD", gevolgd door één van de volgende letters: a. „L" - gemonteerd onder de linkervleugel; b. „R" - gemonteerd onder de rechtervleugel; of c. „C" - gemonteerd onder de middellijn van het vliegtuig; B. een reeks van ten hoogste drie alfanumerieke tekens ter aanduiding van het type opstelling, zulks op de volgende wijze: 1. een verticale opstelling, waarbij de sensor niet meer dan vijf graden is gekanteld ten opzichte van het verticale vlak, wordt aangeduid met de letter „V" ; 2. een schuine opstelling, waarbij de sensor meer dan vijf graden is gekanteld ten opzichte van het verticale vlak, wordt aangeduid met één van de volgende twee letters, gevolgd door de kantelhoek in graden: a. „L” - naar links gericht; b. „R" - naar rechts gericht; 3. een waaiervormige opstelling met twee of meer sensoren wordt aangeduid met de letter „F"; C. bij een waaiervormige opstelling, een reeks van ten hoogste twee getallen ter aanduiding van het aantal en de plaats van de sensoren, zulks op de volgende wijze: 1. het eerste getal ter aanduiding van het totale aantal sensoren in die opstelling; en 2. het tweede getal ter aanduiding van de afzonderlijke plaats van de sensor, in volgorde van links naar rechts ten opzichte van de vliegrichting van het observatievliegtuig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 De brandpuntsafstand van een objectief wordt aangegeven in millimeters. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 De datum en het tijdstip worden tot op de minuut aangegeven in de Gecoördineerde Wereldtijd. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 De gemiddelde hoogte van het observatievliegtuig boven de grond wordt aangegeven door middel van een getal van vijf cijfers, gevolgd door een code ter aanduiding van de maateenheid, hetzij in voeten, door middel van de letter „F", hetzij in meters, door middel van de letter „M". 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 De positie in lengte- en breedtegraden van het observatievliegtuig wordt aangegeven in graden, afgerond op de dichtstbijzijnde honderdste van een graad, als „gg.gg(N of S) ggg.gg(E of W)", of in graden en minuten, afgerond op de dichtstbijzijnde minuut, als „gg mm(N of S) ggg mm(E of W)". 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 De werkelijke koers van het observatievliegtuig wordt aangegeven in graden, afgerond op de dichtstbijzijnde graad. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 De rolhoek van het observatievliegtuig wordt aangegeven in graden, gevolgd door een code die aanduidt of de rolhoek naar links, aangegeven door middel van de letter „L", dan wel naar rechts, aangegeven door middel van de letter „R", is gericht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 De langshoek van het observatievliegtuig wordt aangegeven in graden, gevolgd door een code die aanduidt of de langshoek naar boven, aangegeven door middel van de letter U, dan wel naar beneden, aangegeven door middel van de letter „D", is gericht ten opzichte van het horizontale vlak. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

11 De drifthoek van het observatievliegtuig wordt aangegeven in graden, gevolgd door een code die aanduidt of de drifthoek naar links, aangegeven door middel van de letter „L", dan wel naar rechts, aangegeven door middel van de letter „R", is gericht ten opzichte van de vliegbaan van het observatievliegtuig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

12 De snelheid van het observatievliegtuig ten opzichte van een punt op de grond wordt aangegeven door middel van een getal van drie cijfers, gevolgd door een code van twee letters die de maateenheid aanduidt, hetzij in zeemijlen, door middel van de letters „NM", hetzij in kilometers, door middel van de letters „KM", per uur. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

13 Het dichtstbij gelegen punt van de aftaststrookbreedte wordt aangegeven in kilometers. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

14 De openingshoek wordt aangegeven in graden, gemeten vanaf het verticale vlak. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

15 De aftaststrookbreedte wordt aangegeven in kilometers. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

16 Bij films wordt elk filmchassis dat gedurende een observatievlucht door dezelfde sensor is gebruikt, doorlopend genummerd, te beginnen bij één. Elk beeld op het oorspronkelijke negatief dat door elke sensor werd belicht, wordt doorlopend genummerd, van het eerste tot het laatste beeld van het desbetreffende chassis van die sensor. Wanneer een film is genummerd met één of twee getallen per beeld, wordt een afzonderlijk beeld eenduidig benoemd door middel van ofwel het getal dat het dichtst bij het middelpunt van het beeld is gelegen, ofwel, indien beide getallen even ver van het middelpunt zijn gelegen, het kleinste hele getal. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Elke Staat-Partij heeft het recht deel te nemen aan de certificering van elk type en model observatievliegtuig en de bijbehorende sensoren dat door een andere Staat-Partij is aangewezen overeenkomstig artikel V van het Verdrag; daarbij worden het observatievliegtuig en de sensoren daarvan zowel op de grond als tijdens een vlucht aan een onderzoek onderworpen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Elke certificering wordt verricht teneinde vast te stellen: A. dat het vliegtuig van een type en model is dat is aangewezen overeenkomstig artikel V van het Verdrag; B. dat de aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren van een categorie zijn die is genoemd in artikel IV, eerste lid, van het Verdrag en dat zij voldoen aan de in artikel IV, tweede lid, van het Verdrag genoemde vereisten; C. dat de technische gegevens zijn verstrekt in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling I van Bijlage B bij het Verdrag; D. de minimumhoogte boven de grond waarbij elke aan boord van een observatievliegtuig van dat type en model aangebrachte sensor gedurende een observatievlucht kan worden bediend, overeenkomstig de in artikel IV, tweede lid, van het Verdrag genoemde limiet voor de grondresolutie, zulks ingeval de grondresolutie van de sensor afhankelijk is van de hoogte boven de grond; E. de grondresolutie van elke aan boord van een observatievliegtuig van dat type en model aangebrachte sensor overeenkomstig de in artikel IV, tweede lid, van het Verdrag genoemde limiet voor de grondresolutie, zulks ingeval de grondresolutie niet afhankelijk is van de hoogte boven de grond; en F. dat de kappen voor sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen op de juiste wijze zijn aangebracht in overeenstemming met de bepalingen van artikel IV, vierde lid, van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Elke Staat-Partij die een certificering verricht, stelt alle andere Staten-Partijen ten minste 60 dagen van tevoren in kennis van het tijdvak van zeven dagen gedurende hetwelk de certificering van het desbetreffende vliegtuig en de sensoren daarvan zal plaatsvinden. In de kennisgeving dient te zijn vermeld: A. de Staat-Partij die de certificering van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan verricht; B. het punt van binnenkomst waar het personeel van de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen, dient aan te komen; C. de plaats waarde certificering zal worden verricht; D. de datum waarop de certificering begint en de datum waarop deze eindigt; E. het aantal, type en model van elk te certificeren observatievliegtuig; en F. het type en het model, alsmede een omschrijving en de opstelling van elke aan boord van het te certificeren observatievliegtuig aangebrachte sensor, zulks in overeenstemming met de in Aanhangsel 1 bij Bijlage B bij dit Verdrag voorgeschreven aanduidingen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Uiterlijk tien dagen na ontvangst van de kennisgeving ingevolge de bepalingen van paragraaf 3 van deze Afdeling stelt elke Staat-Partij alle andere Staten-Partijen in kennis van zijn voornemen deel te nemen aan de certificering van het desbetreffende vliegtuig en de sensoren daarvan overeenkomstig de bepalingen van artikel IV, elfde lid. Over het aantal personen uit de Staten-Partijen die kennisgeving van hun voorgenomen deelneming hebben gedaan, dat aan de certificering zal deelnemen, wordt besloten in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie. Tenzij anders is overeengekomen, mag het aantal personen niet meer bedragen dan 40 in totaal en niet meer dan vier per Staat-Partij. Ingeval twee of meer Staten-Partijen kennisgeving doen van hun voornemen een certificering te verrichten gedurende hetzelfde tijdvak, wordt in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie besloten wie van hen de certificering zal verrichten in dit tijdvak. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Elke Staat-Partij die aan de certificering deelneemt, stelt de Staat-Partij die de certificering verricht ten minste 30 dagen vóór de aanvangsdatum van de certificering van het observatievliegtuig, als bekendgemaakt in overeenstemming met paragraaf 3 van deze Afdeling, in kennis van het volgende: A. de namen van de personen die aan de certificering deelnemen en, ingeval een niet-commercieel transportvliegtuig wordt gebruikt om naar het punt van binnenkomst te reizen, een lijst met de namen van de bemanningsleden, telkens onder vermelding van het geslacht, de geboortedatum, de geboorteplaats en het paspoortnummer. Al deze personen dienen voor te komen op de lijst van aangewezen personen als bedoeld in artikel XIII, Afdeling I, van het Verdrag; B. de datum en het verwachte tijdstip van aankomst van deze personen op het punt van binnenkomst; en C. het vervoermiddel dat wordt gebruikt om het punt van binnenkomst te bereiken. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Ten minste 14 dagen vóór de datum waarop de certificering van het observatievliegtuig begint, als bekendgemaakt in overeenstemming met paragraaf 3 van deze Afdeling, stelt de Staat-Partij die de certificering verricht de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen in kennis van de volgende informatie betreffende elke aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensor en de bijbehorende apparatuur waarmee de door de sensoren verzamelde gegevens van verklarende aantekeningen worden voorzien: A. een beschrijving van elk onderdeel van de sensor, waaronder het doel ervan, en elke aansluitmogelijkheid voor bijbehorende apparatuur waarmee de gegevens van verklarende aantekeningen worden voorzien; B. foto's van elke sensor, genomen los van het observatievliegtuig, zulks met inachtneming van het volgende: 1. elke sensor moet ten minste 80% van de foto vullen, hetzij horizontaal, hetzij verticaal; 2. deze foto's mogen kleuren- dan wel zwart/wit-foto's zijn en moeten een afmeting hebben van 18 bij 24 centimeter, de rand niet meegerekend; en 3. op elke foto dient de categorie, het type en het model van de sensor, alsmede de Staat-Partij die de sensor ter certificering aanbiedt, te zijn aangetekend. C. aanwijzingen betreffende de bediening van de sensor tijdens de vlucht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Ingeval geen enkele Staat-Partij kennisgeving doet van zijn voornemen deel te nemen aan de certificering in overeenstemming met de bepalingen van paragraaf 5 van deze Afdeling, verricht de Staat-Partij zelf een onderzoek tijdens een vlucht in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling III van deze Bijlage en stelt deze een certificeringsrapport op in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling IV van deze Bijlage. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 De bepalingen van artikel XIII, Afdeling II, van het Verdrag zijn op de leden van het personeel van elke Staat-Partij die aan de certificering deelneemt van toepassing gedurende hun gehele verblijf op het grondgebied van de Staat-Partij die de certificering verricht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 Het personeel van elke Staat-Partij die aan de certificering deelneemt, verlaat het grondgebied van de Staat-Partij die de certificering verricht onmiddellijk na het ondertekenen van het certificeringsrapport. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Met instemming van de Staat-Partij die de certificering verricht, kunnen gelijktijdig onderzoeken op de grond worden verricht door meer dan één Staat-Partij. Staten-Partijen hebben het recht gezamenlijk een onderzoek op de grond te verrichten van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan. De Staat-Partij die de certificering verricht, heeft het recht het aantal personen vast te stellen dat op een bepaald tijdstip bezig mag zijn met een onderzoek op de grond van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Tenzij anders is overeengekomen, mag het onderzoek op de grond niet langer duren dan drie tijdvakken van 8 uur per observatievliegtuig en de sensoren daarvan. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Voor het begin van het onderzoek op de grond verstrekt de Staat-Partij die de certificering verricht de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen de volgende informatie: A. voor optische panorama- en fotocamera's: 1. de curve van de modulatie-overbrengingsfunctie van het objectief ten opzichte van ruimtelijke frequenties (frequentie/contrastkarakteristiek) bij de maximale openingsverhouding van dat objectief in lijnen per millimeter; 2. gegevens betreffende de zwart/wit-film voor luchtopnamen die zal worden gebruikt ter verzameling van de gegevens tijdens een observatievlucht, of voor het verveelvuldigen van die gegevens, in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling 1, paragraaf 2, van Bijlage K bij het Verdrag; 3. gegevens betreffende de filmontwikkelingsapparatuur die zal worden gebruikt ter ontwikkeling van het oorspronkelijke negatief en de duplicators die zullen worden gebruikt ter vervaardiging van positieven en negatieven in overeenstemming met Afdeling I, paragraaf 1, van Bijlage K bij het Verdrag; en 4. vliegproefgegevens waaruit de grondresolutie in verhouding tot de hoogte boven de grond blijkt voor elk type film voor luchtopnamen dat met de optische camera zal worden gebruikt; B. voor videocamera's, vliegproefgegevens afkomstig uit alle uitvoerapparatuur, waaruit de grondresolutie in verhouding tot de hoogte boven de grond blijkt; C. voor infrarood-lijnaftasttoestellen, vliegproefgegevens afkomstig uit alle uitvoerapparatuur, waaruit de grondresolutie in verhouding tot de hoogte boven de grond blijkt; en D. voor zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur, vliegproefgegevens afkomstig uit alle uitvoerapparatuur, waaruit de grondresolutie in verhouding tot het schuine zicht vanuit het vliegtuig blijkt. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Voor het begin van het onderzoek op de grond geeft de Staat-Partij die de certificering verricht de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen, voorlichting over: A. zijn plan voor het verrichten van het onderzoek op de grond van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan; B. het observatievliegtuig, alsmede de sensoren, de bijbehorende apparatuur en de kappen voor de sensoraperturen of de andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen, waarbij hun plaats in het observatievliegtuig wordt aangegeven met behulp van schema's, foto's, dia's en ander beeld-materiaal; C. alle noodzakelijke veiligheidsmaatregelen die tijdens het onderzoek op de grond van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan in acht moeten worden genomen; en D. de inventarisatieprocedures die de begeleiders van de Staat-Partij die de certificering verricht, beogen toe te passen overeenkomstig paragraaf 6 van deze Afdeling. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Voor het begin van het onderzoek op de grond verstrekt elke Staat-Partij die aan de certificering deelneemt aan de Staat-Partij die de certificering verricht een lijst van alle apparatuur die zal worden gebruikt gedurende het onderzoek op de grond of tijdens een vlucht. Het is de Staten-Partijen die het onderzoek verrichten toegestaan videocamera's, draagbare geluidsopname-apparatuur en draagbare computers mee aan boord te nemen en deze aldaar te gebruiken. Onder voorbehoud van goedkeuring door de Staat-Partij die de certificering verricht, is het de Staten-Partij en die aan de certificering deelnemen toegestaan andere apparatuur te gebruiken. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 De Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen, gaan te zamen met de Staat-Partij die de certificering verricht over tot inventarisatie van alle in paragraaf 5 van deze Afdeling bedoelde apparatuur en gaan de in acht te nemen inventarisatieprocedures na teneinde zich ervan te vergewissen dat alle apparatuur die door de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen aan boord van het observatievliegtuig is gebracht, na afloop van het onderzoek uit het observatievliegtuig is verwijderd. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Het personeel van elke Staat-Partij die aan de certificering deelneemt heeft het recht gedurende het onderzoek op de grond van het observatievliegtuig en van elke aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensor: A. zich ervan te vergewissen dat het aantal en de opstelling van elke aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensor overeenstemt met de overeenkomstig de bepalingen van Afdeling I, paragraaf 6, van deze Bijlage, Bijlage C en Bijlage B, Afdeling 1, verstrekte gegevens; B. zichzelf vertrouwd te maken met de wijze van aanbrenging van elke sensor aan boord van het observatievliegtuig, met inbegrip van de onderdelen daarvan en de onderlinge aansluitmogelijkheden en de aansluitmogelijkheden voor bijbehorende apparatuur waarmee de gegevens van verklarende aantekeningen worden voorzien; C. zich de bediening en de werking van elke sensor te doen demonstreren; en D. zichzelf vertrouwd te maken met de in overeenstemming met de bepalingen van paragraaf 3 van deze Afdeling verstrekte vliegproefgegevens. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Op verzoek van een Staat-Partij die aan de certificering deelneemt, fotografeert de Staat-Partij die de certificering verricht iedere aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensor, de bijbehorende apparatuur aan boord van het observatievliegtuig, of de sensoraperturen met hun kappen of inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen. Deze foto's dienen te voldoen aan de in Afdeling 1, paragraaf 6, letter B, punten 1, 2 en 3, van deze Bijlage genoemde vereisten. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 De Staat-Partij die de certificering verricht, heeft het recht personeel aan te wijzen dat de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen gedurende het gehele onderzoek op de grond begeleidt om zich ervan te vergewissen dat de bepalingen van deze Afdeling worden nageleefd. Het personeel van de Staat-Partij die de certificering verricht, bemoeit zich niet met de werkzaamheden van de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen, tenzij deze werkzaamheden in strijd zijn met de in paragraaf 4, letter C, van deze Afdeling bedoelde veiligheidsmaatregelen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 De Staat-Partij die de certificering verricht, verleent de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen toegang tot het gehele observatievliegtuig, alsmede de sensoren daarvan en de bijbehorende apparatuur en levert voldoende energie om deze te bedienen. De Staat-Partij die de certificering verricht, stelt afgeschermde gedeelten open of verwijdert panelen of obstakels voor zover zulks noodzakelijk is om de te certificeren sensoren en bijbehorende apparatuur aan een onderzoek te kunnen onderwerpen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

11 Onverminderd de bepalingen van deze Afdeling dient het onderzoek op de grond te worden verricht op een wijze die niet leidt tot: A. aantasting of beschadiging van het observatievliegtuig of de sensoren daarvan, dan wel verhindering van het verdere gebruik ervan; B. verandering van de elektrische of mechanische constructie van het observatievliegtuig of de sensoren daarvan; of C. beïnvloeding van de luchtwaardigheid van het observatievliegtuig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

12 De Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen, hebben het recht maten te nemen en met behulp van de in paragraaf 5 van deze Afdeling genoemde apparatuur notities, tekeningen of soortgelijke verslagen en opnamen te maken betreffende het observatievliegtuig, de sensoren daarvan en de bijbehorende apparatuur. Dit werkmateriaal mag worden behouden door de Staat-Partij die aan de certificering deelneemt en wordt niet onderworpen aan een controle of onderzoek door de Staat-Partij die de certificering verricht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

13 De Staat-Partij die de certificering verricht, stelt alles in het werk om op het onderzoek op de grond betrekking hebbende vragen van de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen te beantwoorden. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

14 Na afloop van het onderzoek op de grond, verlaten de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen het observatievliegtuig, waarna de Staat-Partij die de certificering verricht het recht heeft zijn eigen inventarisatieprocedures als bedoeld in paragraaf 6 van deze Afdeling toe te passen, teneinde zich ervan te vergewissen dat alle apparatuur die overeenkomstig paragraaf 5 van deze Afdeling gedurende het onderzoek op de grond is gebruikt, uit het observatievliegtuig is verwijderd. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Naast het verrichten van een onderzoek op de grond van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan, verricht de Staat-Partij die de certificering verricht een onderzoek van de sensoren tijdens een vlucht, dat volstaat om: A. observatie van alle aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren mogelijk te maken; B. de minimumhoogte boven de grond vast te stellen waarbij elke aan boord van het observatievliegtuig van dat type en model aangebrachte sensor moet worden bediend voor een observatievlucht, in overeenstemming met de in artikel IV, tweede lid, van het Verdrag genoemde limiet van de grondresolutie, zulks ingeval de grondresolutie van een sensor afhankelijk is van de hoogte boven de grond; en C. de grondresolutie van elke aan boord van het observatievliegtuig van dat type en model aangebrachte sensor vast te stellen, in overeenstemming met de in artikel IV, tweede lid, van het Verdrag genoemde limiet van de grondresolutie, zulks ingeval de grondresolutie van een sensor niet afhankelijk is van de hoogte boven de grond. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Voor het begin van het onderzoek van de sensoren tijdens een vlucht geeft de Staat-Partij die de certificering verricht de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen, voorlichting over zijn plan voor het verrichten van het onderzoek tijdens een vlucht. Deze voorlichting dient de volgende informatie te omvatten: A. een schema van de ijkdoelen die hij beoogt te gebruiken voor het onderzoek tijdens een vlucht in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling I, paragraaf 5, van Aanhangsel I bij deze Bijlage; B. het verwachte tijdstip, de weersomstandigheden, het aantal, de richting en de hoogte boven de grond van elke maal dat het desbetreffende ijkdoel van elke te certificeren sensor wordt gepasseerd; en C. alle noodzakelijke veiligheidsmaatregelen die tijdens het onderzoek tijdens een vlucht van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan in acht moeten worden genomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Voor en tijdens het verrichten van het onderzoek tijdens een vlucht hebben de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen het recht de plaats van de ijkdoelen te bezoeken. De Staat-Partij die de certificering verricht, stelt de apparatuur ter beschikking die nodig is om zich ervan te vergewissen dat de ijkdoelen voldoen aan de in Afdeling I van Aanhangsel I bij deze Bijlage uiteengezette voorschriften. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Tenzij anders is overeengekomen, wordt het onderzoek tijdens een vlucht overdag bij helder weer verricht boven de desbetreffende ijkdoelen van elke categorie aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren, zulks in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling II van Aanhangsel I bij deze Bijlage, teneinde de grondresolutie van elke sensor vast te stellen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 De Staat-Partij die de certificering verricht, verstrekt de gegevens betreffende de weersomstandigheden op de plaats van de ijkdoelen gedurende het onderzoek van de sensoren tijdens een vlucht die nodig zijn om de berekeningen te kunnen maken in overeenstemming met de in Afdeling III van Aanhangsel I bij deze Bijlage omschreven methoden. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Elke Staat-Partij heeft het recht personeel aan te wijzen om deel te nemen aan het onderzoek tijdens een vlucht. Ingeval het aantal aldus aangewezen personen de passagierscapaciteit van het observatievliegtuig overschrijdt, komen de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen overeen welk personeel aan het onderzoek tijdens een vlucht deelneemt. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Overeenkomstig paragraaf 6 van deze Afdeling aangewezen personeel van de Staten-Partijen heeft het recht de bediening van de sensoren door personeel van de Staat-Partij die de certificering verricht te observeren. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Personeel van de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen heeft het recht het openen van de filmcassette, alsmede de opslag, ontwikkeling en gebruikmaking van het oorspronkelijke negatief, dat gedurende het onderzoek tijdens een vlucht is belicht, te controleren, zulks in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling II van Bijlage K bij het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Na afloop van het onderzoek op de grond en tijdens een vlucht worden de door de sensoren en met behulp van de ijkdoelen verzamelde gegevens gezamenlijk bestudeerd door de Staat-Partij die de certificering verricht en de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen. Deze Staten-Partijen stellen een certificeringsrapport op waarin wordt vastgelegd: A. dat het observatievliegtuig van een type en een model is dat is aangewezen overeenkomstig artikel V van het Verdrag; B. dat de aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren behoren tot de in artikel IV, eerste lid, van het Verdrag bedoelde categorieën en voldoen aan de vereisten van artikel IV, tweede lid, van het Verdrag; C. dat de technische gegevens betreffende de sensoren zijn verstrekt in overeenstemming met Afdeling I van Bijlage B bij het Verdrag; D. de minimumhoogte boven de grond waarbij elke sensor aan boord van een observatievliegtuig van dat type en model gedurende een observatievlucht kan worden bediend overeenkomstig de in artikel IV, tweede lid, van het Verdrag genoemde limiet voor de grondresolutie, zulks ingeval de grondresolutie afhankelijk is van de hoogte boven de grond; E. de grondresolutie van elke aan boord van een observatievliegtuig van dat type en model aangebrachte sensor overeenkomstig de in artikel IV, tweede lid, van het Verdrag bedoelde limiet voor de grondresolutie, zulks ingeval de grondresolutie niet afhankelijk is van de hoogte boven de grond; en F. dat de kappen voor de sensoraperturen of de andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen, in overeenstemming zijn met de bepalingen van artikel IV, vierde lid, van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Aan het certificeringsrapport wordt een kopie gehecht van de overeenkomstig Afdeling I, paragraaf 6, en Afdeling II, paragrafen 3 en 8, van deze Bijlage verstrekte gegevens betreffende elke sensor. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 De Staat-Partij die de certificering verricht, verstrekt exemplaren van het certificeringsrapport aan alle andere Staten-Partijen. Staten-Partijen die niet aan de certificering hebben deelgenomen, hebben niet riet recht de in het certificeringsrapport vervatte conclusies te verwerpen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Een observatievliegtuig en de bijbehorende sensoren worden geacht te zijn gecertificeerd, tenzij de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen niet in staat zijn overeenstemming te bereiken over de inhoud van het certificeringsrapport. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Ingeval de Staat-Partij die de certificering verricht en de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen niet in staat zijn overeenstemming te bereiken over het certificeringsrapport, mag het observatievliegtuig niet voor observatievluchten worden gebruikt totdat de kwestie is opgelost. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Door de Staat-Partij die de certificering verricht in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag worden ijkdoelen ter beschikking gesteld. Deze ijkdoelen worden gebruikt ter vaststelling van de grondresolutie van sensoren; elke categorie sensoren heeft zijn eigen type ijkdoel, ontworpen in overeenstemming met de hieronder aangegeven kenmerken. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 IJkdoelen voor het vaststellen van de grondresolutie van optische camera's bestaan uit een reeks groepen van elkaar afwisselende zwarte en witte strepen. Elke groep strepen bestaat uit ten minste twee zwarte strepen, gescheiden door een witte streep. De breedte van de zwarte en de witte strepen binnen een groep blijft constant. De breedte van de strepen van tot een ijkdoel behorende groepen strepen verandert geleidelijk, zulks in een mate die toereikend is om een accurate meting van de grondresolutie mogelijk te maken. De lengte van de strepen blijft binnen elke groep constant. De contrastverhouding van de zwarte ten opzichte van de witte strepen blijft over het gehele ijkdoel gelijk en bedraagt ten minste 5 : 1 (overeenkomend met een modulatie van 0,66). 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 IJkdoelen voor het vaststellen van de grondresolutie van infraroodlijnaftasttoestellen worden in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie bepaald gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 IJkdoelen voor het vaststellen van de grondresolutie van zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur bestaan uit groepen drievlakkige hoekreflectoren, waarvan de opstelling in overeenstemming dient te zijn met de in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing bepaalde methoden. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Elke Staat-Partij verstrekt alle andere Staten-Partijen een schema van de ijkdoelen die hij beoogt te gebruiken ten behoeve van het onderzoek tijdens een vlucht. Op deze schema's dienen de totale afmetingen van de ijkdoelen, de ligging en het soort terrein waarop zij zijn gelegen, alsmede de informatie betreffende elk type ijkdoel, als bepaald in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing, te zijn vermeld. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Teneinde de grondresolutie van panorama-camera's of verticaal aangebrachte fotocamera's vast te stellen, loopt de vluchtlijn van het observatievliegtuig rechtstreeks over en parallel aan het ijkdoel. Teneinde de grondresolutie van schuin aangebrachte fotocamera's vast te stellen, loopt de vluchtlijn van het observatievliegtuig op zodanige afstand parallel aan het ijkdoel, dat het beeld van het ijkdoel op de voorgrond van het gezichtsveld van de optische camera verschijnt, ingesteld op de grootste hoek ten opzichte van het horizontale vlak, dan wel op de kleinste hoek ten opzichte van het verticale vlak. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Teneinde de grondresolutie van een infrarood-lijnaftasttoestel vast te stellen, loopt de vluchtlijn van het observatievliegtuig rechtstreeks over en parallel aan het ijkdoel op overeengekomen hoogten boven de grond. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Teneinde de grondresolutie van zijwaarts gerichte radars met synthetische apertuur vast te stellen, loopt de vluchtlijn van het observatievliegtuig ter zijde van de groep hoekreflectoren. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Na het onderzoek tijdens een vlucht analyseren de Staat-Partij die de certificering verricht en de Staten-Partijen die aan de certificering deelnemen gezamenlijk de gegevens die zijn verzameld in de loop van het onderzoek tijdens een vlucht overeenkomstig Afdeling IV, paragraaf 1, van Bijlage D bij het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De methode voor de berekening van de minimumhoogte boven de grond waarbij elke aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte optische camera tijdens een observatievlucht mag worden bediend, met inbegrip van de bij deze berekening te hanteren contrastverhouding dan wel de daarmee overeenkomende modulatie, die ten minste 1,6 : 1 (overeenkomend met 0,23) en ten hoogste 4 : 1 (overeenkomend met 0,6) bedraagt, wordt in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie bepaald gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing, doch vóór 30 juni 1992. De grondresolutie van optische camera's wordt bepaald door middel van een visuele analyse van het beeld van het ijkdoel op het oorspronkelijke negatief. De getalswaarde van de grondresolutie moet gelijk zijn aan de breedte van de smalste streep van het ijkdoel die als afzonderlijke streep te onderscheiden is. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 De methode voor de berekening van de minimumhoogte boven de grond waarbij elke aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte videocamera tijdens een observatievlucht mag worden bediend, wordt in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie bepaald gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 De methode voor de berekening van de minimumhoogte boven de grond waarbij een aan boord van het observatievliegtuig aangebracht infrarood-Iijnaftasttoestel tijdens een observatievlucht mag worden bediend, met inbegrip van de waarde van het bij deze berekening te hanteren minimale waarneembare temperatuurverschil, wordt in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie bepaald gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 De methode voor de berekening van de grondresolutie van een zijwaarts gerichte radar met synthetische apertuur, met inbegrip van het resultaat van de vergelijking van de impulsresponsmethode met de objectscheidingsmethode, wordt in het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie bepaald gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Elke Staat-Partij wijst één of meer punten van binnenkomst, één of meer punten van vertrek en één of meer „open luchtruim"-vliegvelden op zijn grondgebied aan. De punten van binnenkomst en de punten van vertrek kunnen „open luchtruim"-vliegvelden zijn. Indien een „open luchtruim"-vliegveld geen punt van binnenkomst is, dient tenzij anders is overeengekomen - een „open luchtruim"-vliegveld te worden aangewezen dat de observerende Partij binnen vijf uur kan bereiken vanaf het punt van binnenkomst, hetzij met haar eigen observatievliegtuig, hetzij met het door de geobserveerde Partij ter beschikking gestelde vervoermiddel. De observerende Partij heeft na aankomst op een punt van binnenkomst of een „open luchtruim"-vliegveld het recht op een rustperiode, zulks met inachtneming van de bepalingen van artikel VI van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Elke Staat-Partij heeft het recht binnenkomstposities en vertrekposities aan te wijzen. Indien een Staat-Partij besluit binnenkomst- en vertrekposities aan te wijzen, dienen deze posities de vlucht van het grondgebied van de observerende Partij naar het punt van binnenkomst van de geobserveerde Partij te vergemakkelijken. Geplande vluchten tussen binnenkomstposities en punten van binnenkomst en tussen punten van vertrek en vertrekposities worden uitgevoerd in overeenstemming met bekendgemaakte normen en aanbevelingen van de ICAO en nationale voorschriften. Ingeval delen van de vluchten tussen binnenkomstposities en punten van binnenkomst en punten van vertrek en vertrekposities in het internationale luchtruim zijn gelegen, wordt de vlucht door het internationale luchtruim uitgevoerd in overeenstemming met bekendgemaakte internationale voorschriften. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Informatie over de punten van binnenkomst en de punten van vertrek, de „open luchtruim"-vliegvelden, de binnenkomstposities en de vertrekposities, de bijtankvliegvelden en de ijkdoelen is vooralsnog de informatie als vermeld in Aanhangsel I bij deze Bijlage. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Een Staat-Partij heeft het recht wijzigingen aan te brengen in Aanhangsel I bij deze Bijlage door alle andere Staten-Partijen daarvan schriftelijk in kennis te stellen, zulks ten minste 90 dagen voordat die wijzigingen van kracht worden. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Elke Staat-Partij waarborgt een doeltreffende observatie van zijn gehele grondgebied op de volgende wijze: A. op het vasteland worden de „open luchtruim"-vliegvelden zo aangewezen, dat geen enkel punt op zijn grondgebied op grotere afstand van één of meer van deze vliegvelden is gelegen dan 35 procent van de maximale vliegafstand(en) van die Staat-Partij overeenkomstig Bijlage A bij het Verdrag; B. op delen van zijn grondgebied die van het vasteland zijn gescheiden: 1. past die Staat-Partij de bepalingen van letter A van deze paragraaf toe; of 2. past die Staat-Partij, ingeval dat gebiedsdeel of die gebiedsdelen meer dan 600 kilometer van het vasteland is c.q. zijn gelegen, of indien zulks is overeengekomen tussen die Staat-Partij en de observerende Partij, dan wel indien anders is bepaald in Bijlage A, bijzondere procedures toe, waaronder het eventuele gebruik van bijtankvliegvelden; of 3. kan die Staat-Partij, ingeval dat gebiedsdeel of die gebiedsdelen minder dan 600 kilometer van het vasteland is c.q. zijn gelegen en niet onder de bepalingen van letter A van deze paragraaf valt c.q. vallen, daarvoor een afzonderlijke maximale vliegafstand aangeven in Bijlage A. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Onmiddellijk na de aankomst van een observatievliegtuig op het punt van binnenkomst en onmiddellijk vóór het vertrek van een observatievliegtuig van het punt van vertrek inspecteren de observerende en de geobserveerde Partij de overeenkomstig artikel IV, Afdeling 1, vierde lid, aangebrachte kappen voor de sensoraperturen en de andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen. Ingeval het punt van binnenkomst niet het „open luchtruim"-vliegveld is waar de observatievlucht aanvangt, inspecteren de observerende en de geobserveerde Partij de kappen voor de sensoraperturen en de andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen onmiddellijk vóór het vertrek van het observatievliegtuig van het punt van binnenkomst naar het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht aanvangt. Ingeval het punt van vertrek niet het „open luchtruim" -vliegveld is waar de observatievlucht eindigt, inspecteren de observerende en de geobserveerde Partij de kappen voor de sensoraperturen en de andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen onmiddellijk vóór het vertrek van het observatievliegtuig van dat vliegveld naar het punt van vertrek. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Een Staat-Partij heeft het recht een onderzoek en een inventarisatie te verrichten met betrekking tot de voorwerpen die de andere Staat-Partij voornemens is te gebruiken ten behoeve van het verrichten van een aan de vlucht voorafgaande inspectie van de sensoren en, indien van toepassing, van het observatievliegtuig, alsmede met betrekking tot de voorwerpen die de vluchtwaarnemers voornemens zijn mede aan boord te nemen. Dit onderzoek en deze inventarisatie: A. dienen uiterlijk een half uur na de aankomst van de desbetreffende voorwerpen op het punt van binnenkomst of het „open luchtruim"-vliegveld, naar keuze van de Staat-Partij die de inventarisatie verricht, te beginnen en binnen één uur te zijn beëindigd; en B. dienen te worden uitgevoerd in aanwezigheid van één of meer door de andere Staat-Partij aangewezen personen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Indien de Staat-Partij die het onderzoek en de inventarisatie verricht gedurende het onderzoek en de inventarisatie met betrekking tot voorwerpen die worden gebruikt bij de inspectie van de sensoren en, indien van toepassing, van het observatievliegtuig, alsmede met betrekking tot de voorwerpen die de vluchtwaarnemers voornemens zijn mede aan boord van het observatievliegtuig te nemen, vaststelt dat de voorwerpen niet in overeenstemming zijn met de lijst van toegestane voorwerpen als bedoeld in Bijlage D, Afdeling II, paragraaf 5, of met de voorwerpen als omschreven in Bijlage G, Afdeling I, paragraaf 4, heeft deze het recht te weigeren toestemming te verlenen voor het gebruik van die voorwerpen. Voorwerpen ten aanzien waarvan zulks is vastgesteld en die door de observerende Partij op het grondgebied van de geobserveerde Partij zijn gebracht, worden, tenzij anders is overeengekomen: A. in een verzegelde houder op een veilige plaats bewaard; en B. vervolgens bij de eerstkomende gelegenheid, doch uiterlijk bij het vertrek van de observerende Partij, van het grondgebied van de geobserveerde Partij verwijderd. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 Ingeval de observerende Partij reist naar het punt van binnenkomst, als genoemd in de ingevolge artikel VI, Afdeling I, vijfde lid, van dit Verdrag verstrekte kennisgeving, met gebruikmaking van een transportvliegtuig dat is ingeschreven bij de observerende Staat-Partij of bij een andere Staat-Partij, mag dit transportvliegtuig: A. vertrekken van het grondgebied van de geobserveerde Partij; B. ingeval het punt van binnenkomst hetzelfde is als het punt van vertrek, op het punt van binnenkomst blijven tot het vertrek van de observerende Partij van het grondgebied van de geobserveerde Partij; of C. ingeval het punt van binnenkomst niet hetzelfde is als het punt van vertrek, tijdig naar het punt van vertrek vliegen, zodat de bemanning nog voldoende rust kan nemen vóór het vertrek van al het personeel van de observerende Partij van het grondgebied van de geobserveerde Partij. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 Ingeval het observatievliegtuig door de geobserveerde Partij ter beschikking wordt gesteld en de observerende Partij geen gebruik maakt van haar eigen transportvliegtuig om haar personeel te vervoeren van het punt van binnenkomst naar het „open luchtruim"-vliegveld, draagt de geobserveerde Partij er zorg voor dat het personeel van de observerende Partij wordt vervoerd van het punt van binnenkomst naar het „open luchtruim"-vliegveld en van het „open luchtruim"-vliegveld naar het punt van vertrek. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De aan de vlucht voorafgaande inspectie van door de observerende Partij ter beschikking gestelde observatievliegtuigen en sensoren heeft tot doel zich ervan te vergewissen dat het observatievliegtuig, de sensoren en de bijbehorende apparatuur overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag. De geobserveerde Partij heeft het recht een aan de vlucht voorafgaande inspectie te verrichten van een door de observerende Partij ter beschikking gesteld observatievliegtuig en de sensoren daarvan, teneinde zich ervan te vergewissen dat: A. het observatievliegtuig, de sensoren en de bijbehorende apparatuur, indien van toepassing met inbegrip van het objectief en de fotofilm, overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag; en B. zich geen andere apparatuur aan boord van het observatievliegtuig bevindt dan die welke is toegestaan op grond van artikel IV van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Na aankomst van het observatievliegtuig op het punt van binnenkomst dient de geobserveerde Partij: A. een lijst te verstrekken van de inspecteurs, wier aantal niet groter mag zijn dan tien, tenzij anders is overeengekomen, onder vermelding van de algemene taak van elk der inspecteurs ; B. een lijst te verstrekken van de in Afdeling II, paragraaf 5, van Bijlage D bij het Verdrag bedoelde apparatuur die zij voornemens zijn te gebruiken gedurende de aan de vlucht voorafgaande inspectie; en C. de observerende Partij te informeren over haar plan voor de aan de vlucht voorafgaande inspectie van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Vóór het begin van de aan de vlucht voorafgaande inspectie dient een aangewezen persoon van de observerende Partij: A. de geobserveerde Partij voor te lichten over de inventarisatieprocedures die moeten worden gevolgd om zich ervan te vergewissen dat alle door de inspecteurs aan boord van het observatievliegtuig gebrachte inspectie-apparatuur, alsmede alle niet tot vernietiging leidende testapparatuur als bedoeld in paragraaf 7 van deze Afdeling, uit het observatievliegtuig is verwijderd na afloop van de aan de vlucht voorafgaande inspectie; B. te zamen met de inspecteurs een inventarisatie uit te voeren van alle apparatuur die tijdens de aan de vlucht voorafgaande inspectie zal worden gebruikt; en C. de inspecteurs voor te lichten over alle veiligheidsmaatregelen die tijdens de aan de vlucht voorafgaande inspectie van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan in acht moeten worden genomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 De aan de vlucht voorafgaande inspectie begint eerst na afloop van de formele aankomstprocedures en mag niet langer dan acht uur duren. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 De observerende Partij heeft het recht haar eigen begeleiders te leveren die de inspecteurs gedurende de gehele aan de vlucht voorafgaande inspectie van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan vergezellen, teneinde zich ervan te vergewissen dat de inspectie geschiedt in overeenstemming met de bepalingen van deze Afdeling. De observerende Partij vergemakkelijkt de inspectie in overeenstemming met de in Afdeling II, paragrafen 7 en 8, van Bijlage D bij dit Verdrag omschreven procedures. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Bij de uitvoering van de aan de vlucht voorafgaande inspectie hebben de inspecteurs recht van toegang tot het observatievliegtuig, de sensoren en de bijbehorende apparatuur, zulks op dezelfde wijze als bepaald in Bijlage D, Afdeling II, paragraaf 10, en daarbij dienen zij de bepalingen van Afdeling II, paragrafen 11 en 12, van Bijlage D bij het Verdrag in acht te nemen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Ten behoeve van de inspectie heeft de geobserveerde Partij het recht de volgende niet tot vernietiging leidende testapparatuur mede aan boord te nemen en deze aldaar te gebruiken: Daarnaast heeft de geobserveerde Partij het recht andere niet tot vernietiging leidende testapparatuur mede aan boord te nemen, en aldaar te gebruiken, die nodig is om vast te stellen dat zich aan boord van het observatievliegtuig geen andere apparatuur bevindt dan die welke is toegestaan op grond van artikel IV van het Verdrag, overeen te komen door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vóór 30 juni 1992. A. een videosonde (videocamera met endoscoop); B. röntgenbeeldapparatuur en röntgenbeeldapparatuur met terugverstrooiing; C. ultrasone beeldapparatuur; D. een Iogica-/gegevensanalysator; E. passief-infraroodsensoren; en F. een 35-millimeter-camera. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Na afloop van de aan de vlucht voorafgaande inspectie verlaten de inspecteurs het observatievliegtuig en heeft de observerende Partij het recht haar eigen inventarisatieprocedures toe te passen om zich ervan te vergewissen dat alle gedurende de aan de vlucht voorafgaande inspectie gebruikte inspectie-apparatuur uit het observatievliegtuig is verwijderd. Indien de geobserveerde Partij niet in staat is dit ten genoegen van de observerende Partij aan te tonen, heeft de observerende Partij het recht met de observatievlucht te beginnen of daarvan af te zien en het grondgebied van de geobserveerde Partij te verlaten, wanneer zij meent dat zij zulks veilig kan doen. In het laatstbedoelde geval wordt geen observatievlucht in mindering gebracht op het quotum van beide Staten-Partijen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 De inspecteurs lichten de observerende Partij onmiddellijk in indien zij vaststellen dat het observatievliegtuig, de sensoren of de bijbehorende apparatuur niet overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag, of dat zich aan boord van het observatievliegtuig andere apparatuur bevindt dan die welke is toegestaan op grond van artikel IV van het Verdrag. Indien de observerende Partij niet in staat is aan te tonen dat het observatievliegtuig, de sensoren en de bijbehorende apparatuur overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag, en dat zich aan boord van het observatievliegtuig geen andere apparatuur bevindt dan die welke is toegestaan op grond van artikel IV van het Verdrag, heeft de geobserveerde Partij, indien de observerende en de geobserveerde Partij niet anders zijn overeengekomen, het recht de observatievlucht te verbieden overeenkomstig artikel VIII van het Verdrag. Indien de observatievlucht wordt verboden, dient het observatievliegtuig het grondgebied van de geobserveerde onverwijld te verlaten en wordt er geen observatievlucht in mindering gebracht op het quotum van beide Staten-Partijen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 Na afloop van de aan de vlucht voorafgaande inspectie van het observatievliegtuig en de sensoren daarvan, stellen de geobserveerde en de observerende Partij een rapport inzake de aan de vlucht voorafgaande inspectie op, waarin wordt vermeld dat: A. het observatievliegtuig, de sensoren en de bijbehorende apparatuur overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag; en B. zich aan boord van het observatievliegtuig geen andere apparatuur bevindt dan die welke is toegestaan op grond van artikel IV van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

11 Ondertekening van het rapport inzake de aan de vlucht voorafgaande inspectie door de geobserveerde Partij betekent dat zij erin toestemt dat de observerende Partij dat observatievliegtuig gebruikt voor het uitvoeren van een observatievlucht boven het grondgebied van de geobserveerde Partij. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De aan de vlucht voorafgaande inspectie van de sensoren aan boord van een door de geobserveerde Partij ter beschikking gesteld observatievliegtuig heeft tot doel zich ervan te vergewissen dat de sensoren en de bijbehorende apparatuur overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van bijlage D bij het Verdrag. De observerende Partij heeft het recht een aan de vlucht voorafgaande inspectie te verrichten van de sensoren en de bijbehorende apparatuur die zijn aangebracht aan boord van een door de geobserveerde Partij ter beschikking gesteld observatievliegtuig, teneinde zich ervan te vergewissen dat de sensoren en de bijbehorende apparatuur overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Na aankomst van de inspecteurs van de observerende Partij op de plaats waar de aan de vlucht voorafgaande inspectie plaatsvindt, dient de observerende Partij: A. een lijst te verstrekken van de inspecteurs, wier aantal niet groter mag zijn dan vijf, tenzij anders is overeengekomen, onder vermelding van de algemene taak van elke inspecteur; B. een lijst te verstrekken van de apparatuur die de inspecteurs voornemens zijn te gebruiken gedurende de aan de vlucht voorafgaande inspectie; en C. de observerende Partij te informeren over haar plan voor de aan de vlucht voorafgaande inspectie van de sensoren en bijbehorende apparatuur aan boord van het observatievliegtuig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Vóór het begin van de aan de vlucht voorafgaande inspectie dient een aangewezen persoon van de geobserveerde Partij: A. de observerende Partij voor te lichten over de inventarisatieprocedures die moeten worden gevolgd om zich ervan te vergewissen dat alle door de inspecteurs aan boord van het observatievliegtuig gebrachte apparatuur uit het observatievliegtuig is verwijderd na afloop van de aan de vlucht voorafgaande inspectie; B. te zamen met de inspecteurs een onderzoek en een inventarisatie uit te voeren van alle apparatuur die tijdens de aan de vlucht voorafgaande inspectie zal worden gebruikt; en C. de inspecteurs voor te lichten over alle noodzakelijke veiligheidsmaatregelen die tijdens de aan de vlucht voorafgaande inspectie van de aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren en bijbehorende apparatuur in acht moeten worden genomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 De aan de vlucht voorafgaande inspectie begint eerst na afloop van de formele aankomstprocedures en mag niet langer dan acht uur duren. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 De geobserveerde Partij heeft het recht haar eigen begeleiders te leveren die de inspecteurs gedurende de gehele aan de vlucht voorafgaande inspectie van de sensoren en de bijbehorende apparatuur aan boord van het observatievliegtuig vergezellen, teneinde zich ervan te vergewissen dat de inspectie geschiedt in overeenstemming met de bepalingen van deze Afdeling. De geobserveerde Partij vergemakkelijkt de inspectie van de sensoren en de bijbehorende apparatuur aan boord van het observatievliegtuig door de inspecteurs in overeenstemming met de in Afdeling II, paragraaf 7, van Bijlage D bij dit Verdrag omschreven procedures. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Bij de uitvoering van de aan de vlucht voorafgaande inspectie hebben de inspecteurs recht van toegang tot de sensoren en de bijbehorende apparatuur aan boord van het observatievliegtuig, zulks op dezelfde wijze als bepaald in Bijlage D, Afdeling II, paragraaf 10, en daarbij dienen zij de bepalingen van Afdeling II, paragrafen 11 en 12, van Bijlage D bij het Verdrag in acht te nemen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Na afloop van de aan de vlucht voorafgaande inspectie verlaten de inspecteurs het observatievliegtuig en heeft de geobserveerde Partij het recht haar eigen inventarisatieprocedures toe te passen om zich ervan te vergewissen dat alle apparatuur uit het observatievliegtuig is verwijderd. Indien de observerende Partij niet in staat is dit ten genoegen van de geobserveerde Partij aan te tonen, heeft de geobserveerde Partij het recht de observatievlucht te verbieden in overeenstemming met artikel VIII van het Verdrag en wordt er geen observatievlucht in mindering gebracht op het quotum van beide Staten-Partijen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 De inspecteurs lichten de geobserveerde Partij onmiddellijk in indien zij vaststellen dat een van de sensoren of de bijbehorende apparatuur niet overeenstemt met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag. Indien de geobserveerde Partij niet in staat is aan te tonen dat de sensoren en de bijbehorende apparatuur aan boord van het observatievliegtuig overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag, heeft de observerende Partij het recht: A. in te stemmen met het gebruik van andere door de geobserveerde Partij voorgestelde sensortypen of vermogens; B. te handelen volgens het oorspronkelijke missieplan; C. in te stemmen met uitstel van de aanvang van de observatievlucht, teneinde de geobserveerde Partij in staat te stellen het overeenkomstig deze paragraaf door de observerende Partij vastgestelde probleem te verhelpen. Ingeval het probleem ten genoegen van de observerende Partij wordt opgelost, vindt de vlucht plaats overeenkomstig het missieplan, indien nodig herzien in verband met uitstel. Ingeval het probleem niet ten genoegen van de observerende Partij wordt opgelost, verlaat de observerende Partij het grondgebied van de geobserveerde Partij; of D. af te zien van de observatievlucht en het grondgebied van de geobserveerde Partij onmiddellijk te verlaten. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

9 Indien de observerende Partij het grondgebied van de geobserveerde Partij verlaat zonder een observatievlucht te hebben uitgevoerd, zoals bepaald in paragraaf 8, letters C en D, van deze Afdeling, wordt er geen observatievlucht in mindering gebracht op het quotum van beide Staten-Partijen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

10 Na afloop van de aan de vlucht voorafgaande inspectie van de aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren en bijbehorende apparatuur stellen de geobserveerde en de observerende Partij een rapport inzake de aan de vlucht voorafgaande inspectie op, waarin wordt vermeld dat de sensoren overeenstemmen met die welke zijn gecertificeerd overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij het Verdrag. Ondertekening van het rapport inzake de aan de vlucht voorafgaande inspectie door de observerende Partij betekent dat zij instemt met het gebruik van dat observatievliegtuig voor het uitvoeren van een observatievlucht boven het grondgebied van de geobserveerde Partij. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Ingeval het vliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij voert de observerende Partij, op verzoek van de geobserveerde Partij, na de aan de vlucht voorafgaande inspectie een demonstratievlucht uit teneinde de inspecteurs in staat te stellen de werking van de tijdens de observatievlucht te gebruiken sensoren waar te nemen en voldoende gegevens te verzamelen om hen in staat te stellen zich ervan te vergewissen dat het vermogen van die sensoren in overeenstemming is met de bepalingen van artikel IV, achtste lid, van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Ingeval het vliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij voert de geobserveerde Partij, op verzoek van de observerende Partij, na de aan de vlucht voorafgaande inspectie een demonstratievlucht uit teneinde de inspecteurs in staat te stellen de werking van de tijdens de observatievlucht te gebruiken sensoren waar te nemen en voldoende gegevens te verzamelen om hen in staat te stellen zich ervan te vergewissen dat het vermogen van die sensoren in overeenstemming is met de bepalingen van artikel IV, negende lid, van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Ingeval hetzij de geobserveerde, hetzij de observerende Partij gebruik maakt van haar recht te verzoeken om een demonstratievlucht: A. wordt de demonstratievlucht uitgevoerd in overeenstemming met de vereisten van Bijlage D, Afdeling III; B. duurt de demonstratievlucht niet langer dan twee uur; C. stelt de geobserveerde Partij ijkdoelen ter beschikking in overeenstemming met de voorschriften van Aanhangsel I bij Bijlage D bij het Verdrag, zulks in de nabijheid van het vliegveld waar de aan de vlucht voorafgaande inspectie wordt verricht; D. wordt een vertraging in de uitvoering van een verzoek om een demonstratievlucht, ten gevolge van weersomstandigheden of problemen met het vliegtuig of de sensoren van de geobserveerde Partij, niet in mindering gebracht op de tijd die voor zulke vluchten is voorzien, tenzij anders is overeengekomen; E. verwerkt de geobserveerde Partij de door sensoren verzamelde gegevens in een inrichting in de nabijheid van het vliegveld waar de aan de vlucht voorafgaande inspectie wordt uitgevoerd, in aanwezigheid van personeel van de observerende Partij in overeenstemming met de bepalingen van artikel IX, Afdelingen II en III, van het Verdrag; en F. worden de kosten van de demonstratievlucht, met inbegrip van die van de gegevensdragers en het verwerken van de gegevens, gedeeld in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling 1, paragraaf 9, van Bijlage L bij het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Ingeval de geobserveerde Partij gebruik maakt van haar recht om een demonstratievlucht te verzoeken, heeft de observerende Partij het recht aan het in artikel VI, Afdeling I, negende lid, bepaalde tijdvak van 96 uur voor het uitvoeren van een observatievlucht ten hoogste 24 uur toe te voegen. Dit laat het recht van andere Staten-Partijen om observatievluchten uit te voeren na het oorspronkelijke tijdvak van 96 uur, als bepaald in artikel VI, Afdeling I, derde lid, van het Verdrag, onverlet. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Ingeval de observerende Partij gebruik maakt van haar recht om een demonstratievlucht te verzoeken, dient deze plaats te vinden binnen het in artikel VI, Afdeling 1, negende lid, van het Verdrag bepaalde tijdvak van 96 uur voor het uitvoeren van de observatievlucht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Ingeval de geobserveerde Partij er niet van overtuigd is dat het vermogen van een sensor aan boord van het door de observerende Partij ter beschikking gestelde observatievliegtuig in overeenstemming is met de bepalingen van artikel IV, achtste lid, van het Verdrag, heeft de geobserveerde Partij het recht: A. bij een sensor waarvan de grondresolutie afhankelijk is van de hoogte boven de grond, een andere minimumhoogte boven de grond voor te stellen waarbij de sensor gedurende de observatievlucht mag worden bediend; B. bij een sensor waarvan de grondresolutie niet afhankelijk is van de hoogte boven de grond, de bediening van die sensor gedurende de observatievlucht te verbieden; of C. de observatievlucht te verbieden overeenkomstig de bepalingen van artikel VIII van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Ingeval de observerende Partij er niet van overtuigd is dat het vermogen van een sensor aan boord van het door de geobserveerde Partij ter beschikking gestelde observatievliegtuig in overeenstemming is met de bepalingen van artikel IV, negende lid, van het Verdrag, heeft de observerende Partij het recht: A. in te stemmen met het gebruik van andere door de geobserveerde Partij voorgestelde sensortypen of vermogens; B. bij een sensor waarvan de grondresolutie afhankelijk is van de hoogte boven de grond, een andere minimumhoogte boven de grond voor te stellen waarbij die sensor gedurende de observatievlucht mag worden bediend; C. bij een sensor waarvan de grondresolutie niet afhankelijk is van de hoogte boven de grond, de observatievlucht uit te voeren zoals gepland, waarbij de kosten van de gegevensdragers voor die sensor worden gedragen door de geobserveerde Partij; D. in te stemmen met uitstel van de aanvang van de observatievlucht, teneinde de geobserveerde Partij in staat te stellen het door de observerende Partij vastgestelde probleem te verhelpen. Ingeval het probleem ten genoegen van de observerende Partij wordt opgelost, vindt de vlucht plaats overeenkomstig het missieplan, indien nodig herzien in verband met uitstel. Ingeval het probleem niet ten genoegen van de observerende Partij wordt opgelost, verlaat de observerende Partij het grondgebied van de geobserveerde Partij; of E. af te zien van de observatievlucht overeenkomstig artikel VIII van het Verdrag en het grondgebied van de geobserveerde Partij onmiddellijk te verlaten. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Ingeval de observatievlucht wordt verboden, of daarvan wordt afgezien door de Staat-Partij die om de demonstratievlucht heeft verzocht, wordt geen observatievlucht in mindering gebracht op het quotum van beide Staten-Partijen en legt de Staat-Partij die om de demonstratievlucht heeft verzocht, de aangelegenheid voor aan de "Open Luchtruim"-Overlegcommissie. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De bepalingen van deze Bijlage zijn van toepassing op het in overeenstemming met artikel XIII aangewezen personeel. Elke Staat-Partij heeft het recht te allen tijde het in artikel VI, Afdeling III, genoemde aantal vluchtwaarnemers en vluchtvertegenwoordigers aan boord van het observatievliegtuig aanwezig te doen zijn. De bepalingen van die Afdeling regelen hun werkzaamheden met betrekking tot de organisatie en de uitvoering van observatievluchten. Elke Staat-Partij vergemakkelijkt de werkzaamheden van vluchtwaarnemers en vluchtvertegenwoordigers overeenkomstig deze Bijlage. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De geobserveerde Partij wijst één van de vluchtwaarnemers aan als hoofdvluchtwaamemer. De hoofdvluchtwaarnemer dient onderdaan te zijn van de geobserveerde Partij. De observerende Partij wijst één van de vluchtvertegenwoordigers aan als hoofdvluchtvertegenwoordiger. De hoofdvluchtvertegenwoordiger dient onderdaan te zijn van de observerende Partij. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Bij de voorbereiding van de observatievlucht hebben de vluchtwaarnemers en vluchtvertegenwoordigers het recht: A. zichzelf vertrouwd te maken met de technische documentatie betreffende de werking en de bediening van de sensoren en de vlieghandleiding van het observatievliegtuig; en B. zichzelf vertrouwd te maken met de uitrusting van het observatievliegtuig met betrekking tot de controle van het vluchtregime en de werking en bediening van de sensoren aan boord van het observatievliegtuig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Vluchtwaarnemers en vluchtvertegenwoordigers hebben het recht: A. gedurende de gehele observatievlucht, met inbegrip van tussenlandingen om bij te tanken en in noodgevallen, aan boord van het observatievliegtuig te blijven; B. landkaarten, vliegkaarten, publikaties en bedieningshandleidingen mede aan boord te nemen en aldaar te gebruiken; C. zich gedurende de observatievlucht ongehinderd door het observatievliegtuig, met inbegrip van de bemanningsruimte, te bewegen, behoudens redenen verband houdende met de veiligheid van de vlucht. In de uitoefening van hun rechten bemoeien de vluchtwaarnemers of vluchtvertegenwoordigers zich niet met de werkzaamheden van de bemanning; D. de inachtneming van het vliegplan te controleren en het vluchtregime van het observatievliegtuig en de werking en bediening van de sensoren te observeren; E. te luisteren naar het interne en externe radioverkeer aan boord van het observatievliegtuig en interne radiomededelingen te doen; en F. de parameters van het vluchtregime en de werking en bediening van de sensoren aan te tekenen op landkaarten, vliegkaarten en notitieblokken. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Naast de in paragraaf 4 van deze Afdeling omschreven rechten heeft de hoofdvluchtwaarnemer het recht: A. met de bemanning overleg te plegen over de inachtneming van de nationale vliegvoorschriften en de bepalingen van het Verdrag; B. gedurende de observatievlucht de werkzaamheden van de bemanning te observeren, met inbegrip van werkzaamheden in de bemanningsruimte, alsmede de werking en bediening van de vlucht- en navigatie-instrumenten van het observatievliegtuig waar te nemen; C. de bemanning aanbevelingen te doen betreffende de naleving van het vliegplan; D. de bemanning, zonder zich met haar werkzaamheden te bemoeien, te vragen om informatie over het vluchtregime; en E. zich, indien nodig, in verbinding te stellen met de autoriteiten die zijn belast met de luchtverkeersleiding en te helpen mededelingen van de met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten aan de bemanning en mededelingen van de bemanning aan de met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten omtrent het uitvoeren van de observatievlucht door te geven en te interpreteren; hiertoe is het de hoofdvluchtwaarnemer toegestaan externe radiomededelingen te doen met gebruikmaking van de radio-apparatuur van het observatievliegtuig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

6 Ingeval de hoofdvluchtwaarnemer meent dat het observatievliegtuig afwijkt van zijn vliegplan, licht hij de bemanning in en kan hij de met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten op de hoogte brengen van de afwijkingen van het vliegplan van het observatievliegtuig die hij bedreigend acht voor de veiligheid van de vlucht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

7 Naast de in paragraaf 5 van deze Afdeling omschreven rechten heeft de hoofdvluchtvertegenwoordiger: A. de in paragraaf S, letters A, B en D, omschreven rechten ten aanzien van de bemanning; en B. in geval van afwijking van het vliegplan, het recht om van de bemanning opheldering te verkrijgen met betrekking tot de redenen voor die afwijking. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

8 Vluchtvertegenwoordigers hebben het recht leiding te geven aan de bediening van de sensoren tijdens de observatievlucht. Bovendien hebben vluchtvertegenwoordigers het recht de sensoren tijdens de observatievlucht te bedienen, mits de geobserveerde Partij hiervan vóór de aanvang van de observatievlucht in kennis wordt gesteld. Ingeval de vluchtvertegenwoordigers gebruik maken van hun recht om de sensoren te bedienen, overeenkomstig deze paragraaf, is de geobserveerde Partij niet verantwoordelijk voor storingen of gebreken in de door de sensoren verzamelde gegevens ten gevolge van de bediening van de sensoren door de vluchtvertegenwoordigers. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Een observerende Partij die een door een derde Staat-Partij aangewezen observatievliegtuig gebruikt, heeft het recht te allen tijde het in artikel VI, Afdeling III, van het Verdrag genoemde aantal vertegenwoordigers aan boord van het observatievliegtuig aanwezig te doen zijn. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De observerende Partij wijst één van haar vertegenwoordigers aan als hoofdvertegenwoordiger. De hoofdvertegenwoordiger heeft de rechten van de hoofdvluchtvertegenwoordiger als omschreven in Afdeling I van deze Bijlage. Daarnaast A. pleegt de hoofdvertegenwoordiger overleg met de gezagvoerder over de naleving van de bepalingen van het Verdrag; B. heeft de hoofdvertegenwoordiger het recht toe te zien op de naleving van de bepalingen van het Verdrag door de geobserveerde Partij; en C. heeft de hoofdvertegenwoordiger, in geval van afwijking van het vliegplan, het recht van de gezagvoerder opheldering te verkrijgen met betrekking tot de redenen voor de afwijking. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Vertegenwoordigers en tolken hebben de rechten van vluchtvertegenwoordigers als omschreven in Afdeling I van deze Bijlage. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Teneinde mogelijk samenvallen van tijdstippen van uitvoering van observatievluchten boven dezelfde Staat-Partij te vermijden, kan elke Staat-Partij die het recht heeft observatievluchten uit te voeren ingevolge de jaarlijkse verdeling van actieve quotums, alle andere Staten-Partijen uiterlijk 1 november van elk jaar in kennis stellen van zijn voornemen om zijn actieve quotum in het daaropvolgende jaar geheel of gedeeltelijk te gebruiken. In de kennisgeving dient te worden vermeld het aantal observatievluchten dat die Staat-Partij voornemens is uit te voeren boven het grondgebied van andere Staten-Partijen gedurende elk kwartaal van dat jaar. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Het totale aantal voorgenomen observatievluchten boven het grondgebied van een Staat-Partij gedurende een bepaald kwartaal, waarvan kennisgeving wordt gedaan in overeenstemming met paragraaf 1 van deze Bijlage, mag in geen geval meer bedragen dan 16. Behoudens het in artikel VI, Afdeling I, derde lid, bepaalde, is een Staat-Partij niet verplicht meer dan één vlucht te dulden op enig tijdstip gedurende het in artikel VI, Afdeling I, negende lid, van het Verdrag genoemde tijdvak. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Staten-Partijen die in overeenstemming met paragraaf 1 van deze Bijlage kennisgeving hebben gedaan van hun voornemen één of meer actieve quotums te gebruiken voor observatievluchten boven het grondgebied van dezelfde Staat-Partij gedurende een bepaald kwartaal of bepaalde kwartalen, plegen, indien nodig, overleg teneinde samenvallen van hun geplande observatievluchten te vermijden. Ingeval door middel van overleg tussen de betrokken Staten-Partijen geen overeenstemming kan worden bereikt over het vermijden van dit samenvallen, wordt de kwestie opgelost door middel van loting onder die Staten-Partijen. Het eerste overleg, betreffende observatievluchten in het eerste kwartaal, aanvangende op 1 januari van het volgende jaar, begint onmiddellijk na ontvangst van de in paragraaf 1 van deze Bijlage bedoelde kennisgeving. Het daaropvolgende overleg tussen de betrokken Staten-Partijen wordt gevoerd tussen 1 februari en 15 februari betreffende het kwartaal aanvangende op 1 april, tussen 1 mei en 15 mei betreffende het kwartaal aanvangende op 1 juli, en tussen 1 augustus en 15 augustus betreffende het kwartaal aanvangende op 1 oktober. De betrokken Staten-Partijen stellen alle andere StatenPartijen uiterlijk 15 november, 15 februari, 15 mei, respectievelijk 15 augustus in kennis van de tijdens het overleg vastgestelde volgorde van de observatievluchten. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Uiterlijk zeven dagen na de kennisgeving van de ingevolge paragraaf 3 van deze Bijlage vastgestelde volgorde van de observatievluchten stelt elke Staat-Partij alle andere Staten-Partijen die voornemens zijn gedurende dat kwartaal observatievluchten uit te voeren boven zijn grondgebied in kennis van elke vlucht ten aanzien waarvan hij voornemens is gebruik te maken van het recht zijn eigen observatievliegtuig ter beschikking te stellen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

5 Elke Staat-Partij die geen kennisgeving heeft gedaan ingevolge paragraaf 1 van deze Bijlage of die geen kennisgeving heeft gedaan van zijn voornemen al zijn actieve quotums te gebruiken, of die een voor een kwartaal geplande observatievlucht niet heeft uitgevoerd, heeft het recht die resterende actieve quotums alsnog te gebruiken, mits met die observatievluchten rekening is gehouden bij de in paragraaf 3 van deze Bijlage bedoelde overeenstemming. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Ten vroegste 90 dagen na de inwerkingtreding van het Verdrag verstrekt een Staat-Partij, op verzoek van een andere Staat-Partij, uiterlijk 30 dagen na ontvangst van dit verzoek de volgende informatie, in overeenstemming met de voorschriften van de ICAO: A. de structuur van zijn luchtruim, zoals bekendgemaakt in de Aeronautical Information Publication (AIP); B. gedetailleerde informatie over alle gevaarlijke delen van het luchtruim; en C. informatie betreffende de vliegvelden en de aankomst- en vertrekprocedures voor elk van zijn: 1. punten van binnenkomst en punten van vertrek; 2. „open luchtruim"-vliegvelden; en 3. uitwijkvliegvelden en bijtankvliegvelden voor zijn punten van binnenkomst, punten van vertrek en „open luchtruim"-vliegvelden. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Elke Staat-Partij stelt Staten-Partijen die overeenkomstig de bepalingen van paragraaf 1 van deze Bijlage om informatie hebben verzocht onmiddellijk in kennis van wijzigingen in de overeenkomstig paragraaf 1 van deze Bijlage verstrekte informatie. Onverminderd de bepalingen van deze paragraaf behoeven geen Berichten aan Luchtvarenden (NOTAM's) te worden verstrekt. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Uiterlijk 90 dagen na de inwerkingtreding van het Verdrag stelt elke Staat-Partij alle andere Staten-Partijen in kennis van de bron van de ingevolge paragraaf 1 van deze Bijlage te verstrekken informatie. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Ingevolge de bepalingen van het Verdrag uitgevoerde observatievluchten die voorzien in observatie van het gehele grondgebied van Staten-Partijen laten het Verdrag van Montreux van 20 juli 1936 onverlet. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Op de vaststelling van de route en de kennisgeving van transitvluchten van vliegtuigen ter toepassing van het Verdrag, die onder artikel 23 van het Verdrag van Montreux vallen, zijn de bepalingen van dat artikel van toepassing. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Overeenkomstig Afdeling II, paragraaf 3, letter A, punt 3, van Bijlage D bij het Verdrag verstrekt elke Staat-Partij, wanneer hij de andere Staten-Partijen kennisgeving doet van de filmontwikkelapparatuur of duplicators die hij voornemens is te gebruiken om het oorspronkelijke negatief te ontwikkelen of duplicaatpositieven of -negatieven te vervaardigen, de volgende informatie van de producent: A. de naam van de ontwikkelapparatuur of de duplicator; B. de maximale en minimale breedte en lengte, indien van toepassing, van de film die daarmee kan worden ontwikkeld of gedupliceerd; C. elk type film dat in die filmontwikkelapparatuur kan worden ontwikkeld of gedupliceerd; en D. elke stap van het procédé, met inbegrip van de belichtingsomvang, de temperatuur, de duur, de aanbevolen filmtransportsnelheid, chemicaliën en chemische mengsels voor elk type film. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Overeenkomstig Afdeling II, paragraaf 3, letter B, punt 2, van Bijlage D bij het Verdrag verstrekt elke Staat-Partij, wanneer hij informatie verstrekt over de typen zwart/wit-film voor luchtopnamen die hij voornemens is te gebruiken voor het verzamelen van gegevens gedurende het onderzoek tijdens een vlucht of een observatievlucht, of om die gegevens te dupliceren, de volgende informatie van de producent voor elk type film voor luchtopnamen dat met behulp van de in paragraaf 1 van deze Afdeling bedoelde filmontwikkelapparatuur of duplicators kan worden ontwikkeld of gedupliceerd, voor zover noodzakelijk om de mogelijkheden van de film te bevestigen. Afhankelijk van de nationale gebruiken van de producent van de film kan deze informatie omvatten: A. de effectieve filmsnelheid; B. het oplossend vermogen/de modulatie; C. de spectrale gevoeligheid; en D. de optische dichtheid, gemeten met evenwijdige lichtstralen, of sensitometrische eigenschappen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Teneinde de sensitometrische eigenschappen van het filmmateriaal voor het maken van luchtopnamen vast te stellen overeenkomstig de nationale methoden heeft elke Staat-Partij het recht op verzoek onbelichte monsters te ontvangen van alle typen fotofilm die als gegevensdrager zullen worden gebruikt, alsook de chemicaliën waarmee zij worden ontwikkeld, en aanwijzingen te ontvangen voor het ontwikkelen en dupliceren van die fotofilms. Bedoelde monsters en aanwijzingen dienen uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het verzoek daartoe te worden verstrekt. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Staten-Partijen die deelnemen aan de certificering van een observatievliegtuig en de sensoren daarvan hebben het recht het ontwikkelen en dupliceren te controleren van de film voor luchtopnamen die is gebruikt gedurende het onderzoek tijdens een vlucht. Personeel van de geobserveerde en de observerende Partij heeft het recht het ontwikkelen en dupliceren te controleren van de film voor luchtopnamen die is gebruikt tijdens een demonstratievlucht of een observatievlucht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Tijdens het controleren van het ontwikkelen en dupliceren van de film voor luchtopnamen hebben de Staten-Partijen het recht de volgende apparatuur mede te brengen en te gebruiken, zulks op een wijze die het ontwikkelen of dupliceren van de film niet beïnvloedt: A. lakmoespapier; B. thermometers; C. chemische testapparatuur, met inbegrip van pH-meters en hydrometers; D. stopwatches; E. sensitometers; F. densitometers; en G. sensitometrische proefstroken van 21 trappen en grijswiggen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Vóór het ontwikkelen van de films die zijn belicht gedurende het onderzoek tijdens een vlucht, een demonstratievlucht of een observatievlucht controleren de Staten-Partijen de filmontwikkelapparatuur en de chemicaliën door een sensitometrische proefstrook van 21-trappen te ontwikkelen of een 21-trappenwig te belichten en te ontwikkelen, teneinde te bevestigen dat de sensitometrische gegevens voor het ontwikkelen van dat type film met behulp van dat ontwikkelprocédé overeenstemt met de overeenkomstig Afdeling 1 van deze Bijlage verstrekte gegevens. Het origineel of het duplicaat van negatieven of positieven van films voor luchtopnamen worden eerst ontwikkeld of gedupliceerd nadat het ontwikkelen van de sensitometrische proefstrook van 21 trappen of het belichten en ontwikkelen van de 21- trappenwig overeenstemt met de overeenkomstig de bepalingen van Afdeling I van deze Bijlage verstrekte eigenschappen van het desbetreffende type film voor luchtopnamen en de desbetreffende filmontwikkelapparatuur of duplicator, tenzij anders is overeengekomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Vóór het ontwikkelen van de films die zijn belicht gedurende het onderzoek tijdens een vlucht, een demonstratievlucht of een observatievlucht hebben de Staten-Partijen het recht de filmontwikkelapparatuur en de chemicaliën te controleren door een proeffilm te belichten en te ontwikkelen van hetzelfde type als dat wat is gebruikt gedurende het onderzoek tijdens een vlucht, de demonstratievlucht of de observatievlucht, teneinde te bevestigen dat het spoel- en fixeerproces geschikt is voor duurzame archivering. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie is samengesteld uit door elke Staat-Partij aangewezen vertegenwoordigers. Plaatsvervangers, adviseurs en deskundigen van een Staat-Partij kunnen aan de handelingen van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie deelnemen voor zover zulks door die Staat-Partij noodzakelijk wordt geacht. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

2 De eerste bijeenkomst van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie begint binnen 60 dagen na ondertekening van het Verdrag. Voorzitter van de openingsbijeenkomst is de vertegenwoordiger van Canada. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

3 De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie houdt ten minste vier gewone vergaderingen per kalenderjaar, tenzij zij anders besluit. Op verzoek van één of meer Staten-Partijen worden buitengewone vergaderingen belegd door de Voorzitter van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie, die alle andere Staten-Partijen onmiddellijk in kennis stelt van het verzoek. Deze vergaderingen beginnen uiterlijk 15 dagen na ontvangst van een verzoek daartoe door de Voorzitter. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

4 Vergaderingen van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie duren ten hoogste vier weken, tenzij zij anders besluit. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

5 Staten-Partijen bekleden bij toerbeurt het Voorzitterschap van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie, zulks in de alfabetische volgorde van de benaming van de Staten-Partijen in de Franse taal. Elke Voorzitter fungeert vanaf de opening van een vergadering tot aan de opening van de volgende vergadering, tenzij anders is overeengekomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

6 De vertegenwoordigers zitten op vergaderingen in de alfabetische volgorde van de benaming van de Staten-Partijen in de Franse taal. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

7 De werktalen van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie zijn de Duitse, de Engelse, de Franse, de Italiaanse, de Russische en de Spaanse taal. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

8 De handelingen van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie zijn vertrouwelijk, tenzij anders is overeengekomen. De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie kan overeenkomen haar handelingen of besluiten openbaar te maken. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

9 Gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing en vóór 30 juni 1992 stelt de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie de verdeling van de uit het Verdrag voortvloeiende kosten vast. Zij stelt tevens zo spoedig mogelijk de verdeelsleutel vast voor de gezamenlijke uitgaven in verband met het functioneren van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

10 Gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing van het Verdrag stelt de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie een document op betreffende de op grond van het Verdrag vereiste kennisgevingen en rapporten. In dat document dienen alle bedoelde kennisgevingen en rapporten te zijn genoemd; indien van toepassing zijn hierin de desbetreffende modellen opgenomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

11 De „Open Luchtruim"-Overleg stelt haar reglement van orde en werkwijzen vast en herziet deze indien nodig. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 1992 142 28-09-1992 24-03-1992 24-03-1992

1 De Staten-Partijen die de verdeling van het voorgaande jaar betreffende hun actieve quotum geheel of gedeeltelijk willen wijzigen, geven alle andere Staten-Partijen en de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie uiterlijk 1 oktober van elk jaar te kennen boven welke Staten-Partijen zij in het volgende kalenderjaar observatievluchten wensen uit te voeren. Deze voorgestelde wijzigingen worden tijdens die toetsing door de Staten-Partijen bestudeerd, zulks overeenkomstig de in de volgende paragrafen van deze Afdeling uiteengezette regels. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 Indien de verzoeken om observatievluchten boven het grondgebied van een bepaalde Staat-Partij niet meer bedragen dan diens passieve quotum, wordt de verdeling vastgesteld zoals gewenst en ter goedkeuring voorgelegd aan de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Indien de verzoeken om observatievluchten boven het grondgebied van een bepaalde Staat-Partij meer bedragen dan diens passieve quotum, wordt de verdeling vastgesteld met algemene instemming van de betrokken Staten-Partijen en ter goedkeuring voorgelegd aan de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 De „Open-Luchtruim"-Overlegcommissie bestudeert verzoeken van organen van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa, die bevoegd zijn op het gebied van conflictpreventie en crisisbeheer, en van andere daarvoor in aanmerking komende internationale organisaties, ter vergemakkelijking van het organiseren en uitvoeren van buitengewone observatievluchten boven het grondgebied van een Staat-Partij met diens instemming. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De bij deze observatievluchten verkregen gegevens worden ter beschikking gesteld van de betrokken organen en organisaties. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

3 Onverminderd de overige bepalingen van het Verdrag kunnen Staten-Partijen op bilaterale en vrijwillige basis overeenkomen observatievluchten uit te voeren boven elkaars grondgebied overeenkomstig de procedures voor het uitvoeren van observatievluchten. De bij deze observatievluchten verkregen gegevens worden ter beschikking gesteld van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie, tenzij de betrokken Staten-Partijen anders zijn overeengekomen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

4 Overeenkomstig de bepalingen van deze Afdeling uitgevoerde observatievluchten worden niet in mindering gebracht op de actieve of passieve quotums van de betrokken Staten-Partijen. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

1 Staten-Partijen kunnen ter bestudering in de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie voorstellen indienen voor het gebruik van het „open luchtruim"-regime op andere specifieke gebieden, zoals het milieu. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002

2 De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie kan besluiten nemen over deze conferentie of latere conferenties, bijeengeroepen ter toetsing van de toepassing van het Verdrag in overeenstemming met de bepalingen van artikel XVI, derde lid, van het Verdrag. 1993 21 09-02-1993 24-03-1992 2002 2 08-01-2002 01-01-2002