Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand, inzake persistente organische verontreinigende stoffen

Article 1 Definitions For the purposes of the present Protocol, 1. Convention on Long-range Transboundary Air Pollution “Convention” means the, adopted in Geneva on 13 November 1979; 2. “EMEP” means the Cooperative Programme for Monitoring and Evaluation of the Long-range Transmission of Air Pollutants in Europe; 3. “Executive Body” means the Executive Body for the Convention constituted under article 10, paragraph 1, of the Convention; 4. “Commission” means the United Nations Economic Commission for Europe; 5. “Parties” means, unless the context otherwise requires, the Parties to the present Protocol; 6. article 1, paragraph 4, of the Protocol to the 1979 Convention on Long-range Transboundary Air Pollution on Long-term Financing of the Cooperative Programme for Monitoring and Evaluation of the Long-range Transmission of Air Pollutants in Europe (EMEP) “Geographical scope of EMEP” means the area defined in, adopted in Geneva on 28 September 1984; 7. “Persistent organic pollutants” (POPs) are organic substances that: (i) possess toxic characteristics; (ii) are persistent; (iii) bioaccumulate; (iv) are prone to long-range transboundary atmospheric transport and deposition; and (v) are likely to cause significant adverse human health or environmental effects near to and distant from their sources; 8. “Substance” means a single chemical species, or a number of chemical species which form a specific group by virtue of (a) having similar properties and being emitted together into the environment; or (b) forming a mixture normally marketed as a single article; 9. “Emission” means the release of a substance from a point or diffuse source into the atmosphere; 10. “Stationary source” means any fixed building, structure, facility, installation, or equipment that emits or may emit any persistent organic pollutant directly or indirectly into the atmosphere; 11. “Major stationary source category” means any stationary source category listed in annex VIII; 12. “New stationary source” means any stationary source of which the construction or substantial modification is commenced after the expiry of 2 years from the date of entry into force for a Party of: It shall be a matter for the competent national authorities to decide whether a modification is substantial or not, taking into account such factors as the environmental benefits of the modification. a) the present Protocol; or b) an amendment to the present Protocol that, with respect to a stationary source, either introduces new limit values in Part II of annex IV or introduces the category in annex VIII in which that source falls. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Article 2 Objective The objective of the present Protocol is to control, reduce or eliminate discharges, emissions and losses of persistent organic pollutants. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 3 Basic obligations 1 Except where specifically exempted in accordance with article 4, each Party shall take effective measures: a) To eliminate the production and use of the substances listed in annex I in accordance with the implementation requirements specified therein; b) (i) Basel Convention on the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and their Disposal To ensure that, when the substances listed in annex I are destroyed or disposed of, such destruction or disposal is undertaken in an environmentally sound manner, taking into account relevant subregional, regional and global regimes governing the management of hazardous wastes and their disposal, in particular the; (ii) To endeavour to ensure that the disposal of substances listed in annex I is carried out domestically, taking into account pertinent environmental considerations; (iii) To ensure that the transboundary movement of the substances listed in annex I is conducted in an environmentally sound manner, taking into consideration applicable subregional, regional, and global regimes governing the transboundary movement of hazardous wastes, in particular the Basel Convention on the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and their Disposal; c) To restrict the substances listed in annex II to the uses described, in accordance with the implementation requirements specified therein. 2 The requirements specified in paragraph 1 b) above shall become effective for each substance upon the date that production or use of that substance is eliminated, whichever is later. 3 For substances listed in annex I, II, or III, each Party should develop appropriate strategies for identifying articles still in use and wastes containing such substances, and shall take appropriate measures to ensure that such wastes and such articles, upon becoming wastes, are destroyed or disposed of in an environmentally sound manner. 4 For the purposes of paragraphs 1 to 3 above, the terms waste, disposal, and environmentally sound shall be interpreted in a manner consistent with the use of those terms under the Basel Convention on the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and their Disposal. 5 Each Party shall: a) Reduce its total annual emissions of each of the substances listed in annex III from the level of the emission in a reference year set in accordance with that annex by taking effective measures, appropriate in its particular circumstances; b) No later than the timescales specified in annex VI, apply: (i) The best available techniques, taking into consideration annex V, to each new stationary source within a major stationary source category for which guidance adopted by the Parties at a session of the Executive Body identifies best available techniques; (ii) Limit values at least as stringent as those specified in annex IV to each new stationary source within a category mentioned in that annex, taking into consideration annex V. A Party may, as an alternative, apply different emission reduction strategies that achieve equivalent overall emission levels; (iii) The best available techniques, taking into consideration annex V, to each existing stationary source within a major stationary source category for which guidance adopted by the Parties at a session of the Executive Body identifies best available techniques, insofar as this is technically and economically feasible. A Party may, as an alternative, apply different emission reduction strategies that achieve equivalent overall emission reductions; (iv) Limit values at least as stringent as those specified in annex IV to each existing stationary source within a category mentioned in that annex, insofar as this is technically and economically feasible, taking into consideration annex V. A Party may, as an alternative, apply different emission reduction strategies that achieve equivalent overall emission reductions. 6 In the case of residential combustion sources, the obligations set out in paragraph 5 b) (i) and (iii) above shall refer to all stationary sources in that category taken together. 7 Where a Party, after the application of paragraph 5 b) above, cannot achieve the requirements of paragraph 5 a) above for a substance specified in annex III, it shall be exempted from its obligations in paragraph 5 a) above for that substance. 8 Each Party shall develop and maintain emission inventories for the substances listed in annex III, and shall collect available information relating to the production and sales of the substances listed in annexes I and II, for those Parties within the geographical scope of EMEP, using, as a minimum, the methodologies and the spatial and temporal resolution specified by the Steering Body of EMEP, and, for those Parties outside the geographical scope of EMEP, using as guidance the methodologies developed through the work plan of the Executive Body. It shall report this information in accordance with the reporting requirements set out in article 9 below. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Article 4 Exemptions 1 Article 3, paragraph 1, shall not apply to quantities of a substance to be used for laboratory-scale research or as a reference standard. 2 A Party may grant an exemption from article 3, paragraphs 1 a) and c), in respect of a particular substance, provided that the exemption is not granted or used in a manner that would undermine the objectives of the present Protocol, and only for the following purposes and under the following conditions: a) For research other than that referred to in paragraph 1 above, if: (i) No significant quantity of the substance is expected to reach the environment during the proposed use and subsequent disposal; (ii) The objectives and parameters of such research are subject to assessment and authorization by the Party; and (iii) In the event of a significant release of a substance into the environment, the exemption will terminate immediately, measures will be taken to mitigate the release as appropriate, and an assessment of the containment measures will be conducted before research may resume; b) To manage as necessary a public health emergency, if: (i) No suitable alternative measures are available to the Party to address the situation; (ii) The measures taken are proportional to the magnitude and severity of the emergency; (iii) Appropriate precautions are taken to protect human health and the environment and to ensure that the substance is not used outside the geographical area subject to the emergency; (iv) The exemption is granted for a period of time that does not exceed the duration of the emergency; and (v) Upon termination of the emergency, any remaining stocks of the substance are subject to the provisions of article 3, paragraph 1 b); c) For a minor application judged to be essential by the Party, if: (i) The exemption is granted for a maximum of five years; (ii) The exemption has not previously been granted by it under this article; (iii) No suitable alternatives exist for the proposed use; (iv) The Party has estimated the emissions of the substance resulting from the exemption and their contribution to the total emissions of the substance from the Parties; (v) Adequate precautions are taken to ensure that the emissions to the environment are minimized; and (vi) Upon termination of the exemption, any remaining stocks of the substance are subject to the provisions of article 3, paragraph 1 b). 3 Each Party shall, no later than ninety days after granting an exemption under paragraph 2 above, provide the secretariat with, as a minimum, the following information: a) The chemical name of the substance subject to the exemption; b) The purpose for which the exemption has been granted; c) The conditions under which the exemption has been granted; d) The length of time for which the exemption has been granted; e) Those to whom, or the organization to which, the exemption applies; and f) For an exemption granted under paragraphs 2 a) and c) above, the estimated emissions of the substance as a result of the exemption and an assessment of their contribution to the total emissions of the substance from the Parties. 4 The secretariat shall make available to all Parties the information received under paragraph 3 above. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 5 Exchange of information and technology inter alia: The Parties shall, in a manner consistent with their laws, regulations and practices, create favourable conditions to facilitate the exchange of information and technology designed to reduce the generation and emission of persistent organic pollutants and to develop cost-effective alternatives, by promoting, a) Contacts and cooperation among appropriate organizations and individuals in the private and public sectors that are capable of providing technology, design and engineering services, equipment or finance; b) The exchange of and access to information on the development and use of alternatives to persistent organic pollutants as well as on the evaluation of the risks that such alternatives pose to human health and the environment, and information on the economic and social costs of such alternatives; c) The compilation and regular updating of lists of their designated authorities engaged in similar activities in other international forums; d) The exchange of information on activities conducted in other international forums. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 6 Public awareness inter alia: The Parties shall, consistent with their laws, regulations and practices, promote the provision of information to the general public, including individuals who are direct users of persistent organic pollutants. This information may include, a) Information, including labelling, on risk assessment and hazard; b) Information on risk reduction; c) Information to encourage the elimination of persistent organic pollutants or a reduction in their use, including, where appropriate, information on integrated pest management, integrated crop management and the economic and social impacts of this elimination or reduction; and d) Information on alternatives to persistent organic pollutants, as well as an evaluation of the risks that such alternatives pose to human health and the environment, and information on the economic and social impacts of such alternatives. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 7 Strategies, policies, programmes, measures and information 1 Each Party shall, no later than six months after the date on which this Protocol enters into force for it, develop strategies, policies and programmes in order to discharge its obligations under the present Protocol. 2 Each Party shall: a) Encourage the use of economically feasible, environmentally sound management techniques, including best environmental practices, with respect to all aspects of the use, production, release, processing, distribution, handling, transport and reprocessing of substances subject to the present Protocol and manufactured articles, mixtures or solutions containing such substances; b) Encourage the implementation of other management programmes to reduce emissions of persistent organic pollutants, including voluntary programmes and the use of economic instruments; c) Consider the adoption of additional policies and measures as appropriate in its particular circumstances, which may include non-regulatory approaches; d) Make determined efforts that are economically feasible to reduce levels of substances subject to the present Protocol that are contained as contaminants in other substances, chemical products or manufactured articles, as soon as the relevance of the source has been established; e) Take into consideration in its programmes for evaluating substances, the characteristics specified in paragraph 1 of Executive Body decision 1998/2 on information to be submitted and procedures for adding substances to annex I, II or III, including any amendments thereto. 3 The Parties may take more stringent measures than those required by the present Protocol. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 8 Research, development and monitoring The Parties shall encourage research, development, monitoring and cooperation related, but not limited, to: Priority should be given to research on substances considered to be the most likely to be submitted under the procedures specified in article 14, paragraph 6. a) Emissions, long-range transport and deposition levels and their modelling, existing levels in the biotic and abiotic environment, the elaboration of procedures for harmonizing relevant methodologies; b) Pollutant pathways and inventories in representative ecosystems; c) Relevant effects on human health and the environment, including quantification of those effects; d) Best available techniques and practices, including agricultural practices, and emission control techniques and practices currently employed by the Parties or under development; e) Methodologies permitting consideration of socio-economic factors in the evaluation of alternative control strategies; f) An effects-based approach which integrates appropriate information, including information obtained under subparagraphs a) to e) above, on measured or modelled environmental levels, pathways, and effects on human health and the environment, for the purpose of formulating future control strategies which also take into account economic and technological factors; g) Methods for estimating national emissions and projecting future emissions of individual persistent organic pollutants and for evaluating how such estimates and projections can be used to structure future obligations; h) Levels of substances subject to the present Protocol that are contained as contaminants in other substances, chemical products or manufactured articles and the significance of these levels for long-range transport, as well as techniques to reduce levels of these contaminants, and, in addition, levels of persistent organic pollutants generated during the life cycle of timber treated with pentachlorophenol. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 9 Reporting 1 Subject to its laws governing the confidentiality of commercial information: a) Each Party shall report, through the Executive Secretary of the Commission, to the Executive Body, on a periodic basis as determined by the Parties meeting within the Executive Body, information on the measures that it has taken to implement the present Protocol; b) Each Party within the geographical scope of EMEP shall report, through the Executive Secretary of the Commission, to EMEP, on a periodic basis to be determined by the Steering Body of EMEP and approved by the Parties at a session of the Executive Body, information on the levels of emissions of persistent organic pollutants using, as a minimum, the methodologies and the temporal and spatial resolution specified by the Steering Body of EMEP. Parties in areas outside the geographical scope of EMEP shall make available similar information to the Executive Body if requested to do so. Each Party shall also provide information on the levels of emissions of the substances listed in annex III for the reference year specified in that annex. 2 The information to be reported in accordance with paragraph 1 a) above shall be in conformity with a decision regarding format and content to be adopted by the Parties at a session of the Executive Body. The terms of this decision shall be reviewed as necessary to identify any additional elements regarding the format or the content of the information that is to be included in the reports. 3 In good time before each annual session of the Executive Body, EMEP shall provide information on the long-range transport and deposition of persistent organic pollutants. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 10 Reviews by the parties at sessions of the executive body 1 The Parties shall, at sessions of the Executive Body, pursuant to article 10, paragraph 2 a), of the Convention, review the information supplied by the Parties, EMEP and other subsidiary bodies, and the reports of the Implementation Committee referred to in article 11 of the present Protocol. 2 The Parties shall, at sessions of the Executive Body, keep under review the progress made towards achieving the obligations set out in the present Protocol. 3 The Parties shall, at sessions of the Executive Body, review the sufficiency and effectiveness of the obligations set out in the present Protocol. Such reviews will take into account the best available scientific information on the effects of the deposition of persistent organic pollutants, assessments of technological developments, changing economic conditions and the fulfilment of the obligations on emission levels. The procedures, methods and timing for such reviews shall be specified by the Parties at a session of the Executive Body. The first such review shall be completed no later than three years after the present Protocol enters into force. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 11 Compliance Compliance by each Party with its obligations under the present Protocol shall be reviewed regularly. The Implementation Committee established by decision 1997/2 of the Executive Body at its fifteenth session shall carry out such reviews and report to the Parties meeting within the Executive Body in accordance with the terms of the annex to that decision, including any amendments thereto. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 12 Settlement of disputes 1 In the event of a dispute between any two or more Parties concerning the interpretation or application of the present Protocol, the Parties concerned shall seek a settlement of the dispute through negotiation or any other peaceful means of their own choice. The parties to the dispute shall inform the Executive Body of their dispute. 2 ipso facto When ratifying, accepting, approving or acceding to the present Protocol, or at anytime thereafter, a Party which is not a regional economic integration organization may declare in a written instrument submitted to the Depositary that, in respect of any dispute concerning the interpretation or application of the Protocol, it recognizes one or both of the following means of dispute settlement as compulsoryand without special agreement, in relation to any Party accepting the same obligation: A Party which is a regional economic integration organization may make a declaration with like effect in relation to arbitration in accordance with the procedures referred to in subparagraph b) above. a) Submission of the dispute to the International Court of Justice; b) Arbitration in accordance with procedures to be adopted by the Parties at a session of the Executive Body, as soon as practicable, in an annex on arbitration. 3 A declaration made under paragraph 2 above shall remain in force until it expires in accordance with its terms or until three months after written notice of its revocation has been deposited with the Depositary. 4 A new declaration, a notice of revocation or the expiry of a declaration shall not in any way affect proceedings pending before the International Court of Justice or the arbitral tribunal, unless the parties to the dispute agree otherwise. 5 Except in a case where the parties to a dispute have accepted the same means of dispute settlement under paragraph 2, if after twelve months following notification by one Party to another that a dispute exists between them, the Parties concerned have not been able to settle their dispute through the means mentioned in paragraph 1 above, the dispute shall be submitted, at the request of any of the parties to the dispute, to conciliation. 6 For the purpose of paragraph 5, a conciliation commission shall be created. The commission shall be composed of equal numbers of members appointed by each Party concerned or, where the Parties in conciliation share the same interest, by the group sharing that interest, and a chairperson chosen jointly by the members so appointed. The commission shall render a recommendatory award, which the Parties shall consider in good faith. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 13 Annexes The annexes to the present Protocol shall form an integral part of the Protocol. Annex V is recommendatory in character. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Article 14 Amendments 1 Any Party may propose amendments to the present Protocol. 2 Proposed amendments shall be submitted in writing to the Executive Secretary of the Commission, who shall communicate them to all Parties. The Parties meeting within the Executive Body shall discuss the proposed amendments at its next session, provided that the proposals have been circulated by the Executive Secretary to the Parties at least ninety days in advance. 3 Amendments to the present Protocol and to annexes I to IV, VI and VIII shall be adopted by consensus of the Parties present at a session of the Executive Body, and shall enter into force for the Parties which have accepted them on the ninetieth day after the date on which two thirds of those that were Parties at the time of their adoption have deposited with the Depositary their instruments of acceptance thereof. Amendments shall enter into force for any other Party on the ninetieth day after the date on which that Party has deposited its instrument of acceptance thereof. This paragraph shall be subject to paragraphs 5 bis and 5 ter below. 4 Amendments to annex V shall be adopted by consensus of the Parties present at a session of the Executive Body. On the expiry of ninety days from the date of its communication to all Parties by the Executive Secretary of the Commission, an amendment to annex V shall become effective for those Parties which have not submitted to the Depositary a notification in accordance with the provisions of paragraph 5 below, provided that at least sixteen Parties have not submitted such a notification. 5 Any Party that is unable to approve an amendment to annex V shall so notify the Depositary in writing within ninety days from the date of the communication of its adoption. The Depositary shall without delay notify all Parties of any such notification received. A Party may at any time substitute an acceptance for its previous notification and, upon deposit of an instrument of acceptance with the Depositary, the amendment to annex V shall become effective for that Party. 5 bis For those Parties having accepted it, the procedure set out in paragraph 5ter below shall supersede the procedure set out in paragraph 3 above in respect of amendments to annexes I to IV, VI and VIII. 5 ter a) Amendments to annexes I to IV, VI and VIII shall be adopted by consensus of the Parties present at a session of the Executive Body. On the expiry of one year from the date of its communication to all Parties by the Executive Secretary of the Commission, an amendment to any such annex shall become effective for those Parties which have not submitted to the Depositary a notification in accordance with the provisions of subparagraph (b) below; b) Any Party that is unable to approve an amendment to annexes I to IV, VI and VIII shall so notify the Depositary in writing within one year from the date of the communication of its adoption. The Depositary shall without delay notify all Parties of any such notification received. A Party may at any time substitute an acceptance for its previous notification and, upon deposit of an instrument of acceptance with the Depositary, the amendment to such an annex shall become effective for that Party; c) Any amendment to annexes I to IV, VI and VIII shall not enter into force if an aggregate number of sixteen or more Parties have either: (i) Submitted a notification in accordance with the provisions of subparagraph (b) above; or (ii) Not accepted the procedure set out in this paragraph and not yet deposited an instrument of acceptance in accordance with the provisions of paragraph 3 above 6 In the case of a proposal to amend annex I, II, or III by adding a substance to the present Protocol: a) The proposer shall provide the Executive Body with the information specified in Executive Body decision 1998/2, including any amendments thereto; and b) The Parties shall evaluate the proposal in accordance with the procedures set forth in Executive Body decision 1998/2, including any amendments thereto. 7 Any decision to amend Executive Body decision 1998/2 shall be taken by consensus of the Parties meeting within the Executive Body and shall take effect sixty days after the date of adoption. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Article 15 Signature 1 Convention The present Protocol shall be open for signature at Aarhus (Denmark) from 24 to 25 June 1998, then at United Nations Headquarters in New York until 21 December 1998, by States members of the Commission as well as States having consultative status with the Commission pursuant to paragraph 8 of Economic and Social Council resolution 36 (IV) of 28 March 1947, and by regional economic integration organizations, constituted by sovereign States members of the Commission, which have competence in respect of the negotiation, conclusion and application of international agreements in matters covered by the Protocol, provided that the States and organizations concerned are Parties to the. 2 In matters within their competence, such regional economic integration organizations shall, on their own behalf, exercise the rights and fulfil the responsibilities which the present Protocol attributes to their member States. In such cases, the member States of these organizations shall not be entitled to exercise such rights individually. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 16 Ratification, acceptance, approval and accession 1 The present Protocol shall be subject to ratification, acceptance or approval by Signatories. 2 The present Protocol shall be open for accession as from 21 December 1998 by the States and organizations that meet the requirements of article 15, paragraph 1. 3 A State or Regional Economic Integration Organisation shall declare in its instrument of ratification, acceptance, approval or accession if it does not intend to be bound by the procedures set out in article 14, paragraph 5 ter as regards the amendment of annexes I to IV, VI and VIII. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Article 17 Depositary The instruments of ratification, acceptance, approval or accession shall be deposited with the Secretary-General of the United Nations, who will perform the functions of Depositary. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 18 Entry into Force 1 The present Protocol shall enter into force on the ninetieth day following the date on which the sixteenth instrument of ratification, acceptance, approval or accession has been deposited with the Depositary. 2 For each State and organization referred to in article 15, paragraph 1, which ratifies, accepts or approves the present Protocol or accedes thereto after the deposit of the sixteenth instrument of ratification, acceptance, approval or accession, the Protocol shall enter into force on the ninetieth day following the date of deposit by such Party of its instrument of ratification, acceptance, approval or accession. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 19 Withdrawal At any time after five years from the date on which the present Protocol has come into force with respect to a Party, that Party may withdraw from it by giving written notification to the Depositary. Any such withdrawal shall take effect on the ninetieth day following the date of its receipt by the Depositary, or on such later date as may be specified in the notification of the withdrawal. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Article 20 Authentic texts The original of the present Protocol, of which the English, French and Russian texts are equally authentic, shall be deposited with the Secretary-General of the United Nations. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

1 A definition of dioxins and furans (PCDD/F) is provided in annex III to the present Protocol. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

2 Limit values are expressed as ng/m³ or mg/m³ under standard conditions (273.15 K, 101.3 kPa, dry gas, and for a given oxygen content). 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

3 Limit values relate to the normal operating situation. For batch operations, limit values relate to average levels as recorded during the whole batch process – including for example pre-heating, heating and cooling. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

4 Sampling and analysis of all pollutants shall be carried out according to the applicable standards laid down by for example the Comité européen de normalisation (CEN), the International Organization for Standardization (ISO), or the corresponding United States or Canadian reference methods. While awaiting the development of CEN or ISO standards, national applicable standards shall apply. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

5 For verification purposes, the interpretation of measurement results in relation to the limit value must also take into account the inaccuracy of the measurement method. A limit value is considered to be met if the result of the measurement, from which the inaccuracy of the measurement method is subtracted, does not exceed it. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

6 1/ The total toxic equivalent (TEQ) is operationally defined by the sum of the products of the concentration of each compound multiplied by its toxic equivalency factor (TEF) value and is an estimate of the total 2,3,7,8-TCDD–like activity of the mixture. Total toxic equivalent was previously abbreviated as TE. Emissions of PCDD/F are given in total toxic equivalents (TEQ). The toxic equivalence factor values to be used for the purposes of this Protocol shall be consistent with applicable international standards, including the World Health Organization 2005 mammalian toxic equivalence factor values for PCDD/F. 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

7 2 The following limit values, which refer to 11% Oconcentration in flue gas, apply to the following incinerator types: Municipal solid waste (existing stationary source burning more than 3 tonnes per hour and every new stationary source) 3 0.1 ng TEQ/m Medical solid waste (existing stationary source burning more than 1 tonne per hour and every new stationary source) 3 New stationary source: 0.1 ng TEQ/m 3 Existing stationary source: 0.5 ng TEQ/m Hazardous waste (existing stationary source burning more than 1 tonne per hour and every new stationary source) 3 New stationary source: 0.1 ng TEQ/m 3 Existing stationary source: 0.2 ng TEQ/m 1/ Including incinerators treating biomass waste which may contain halogenated organic compounds or heavy metals as a result of treatment with wood-preservatives or coating, and which includes in particular biomass waste originating from construction and demolition waste, but excluding incinerators only treating other biomass waste. 2/ Countries with economies in transition may exclude co-combustion of nonhazardous industrial waste in industrial processes where such waste is used as an additional fuel contributing up to 10% of the energy. Non hazardous industrial waste 3 New stationary source: 0.1 ng TEQ/m 3 Existing stationary source: 0.5 ng TEQ/m 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

8 2 The following limit value, which refers to 16% Oconcentration in flue gas, applies to sinter-plants: 3 0.5 ng TEQ/m 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

9 2 The following limit value, which refers to the actual Oconcentration in flue gas, applies to the following source: Secondary steel production – Electric arc furnaces with a capacity to produce more than 2.5 tonnes per hour of molten steel for further processing: 3 0.5 ng TEQ/m 2010 258 14-10-2010 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

1 The purpose of this annex is to provide the Parties to the Convention with guidance in identifying best available techniques to allow them to meet the obligations in article 3, paragraph 5, of the Protocol. Further description of, and guidance regarding, such best available techniques is provided in a guidance document adopted by the Parties at a session of the Executive Body and may be updated as necessary by a consensus of the Parties meeting within the Executive Body. 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

2 “Best available techniques" (BAT) means the most effective and advanced stage in the development of activities and their methods of operation which indicate the practical suitability of particular techniques for providing in principle the basis for emission limit values designed to prevent and, where that is not practicable, generally to reduce emissions and their impact on the environment as a whole: In determining the best available techniques, special consideration should be given, generally or in specific cases, to the factors below, bearing in mind the likely costs and benefits of a measure and the principles of precaution and prevention: The concept of best available techniques is not aimed at the prescription of any specific technique or technology, but at taking into account the technical characteristics of the installation concerned, its geographical location and the local environmental conditions. – “Techniques" includes both the technology used and the way in which the installation is designed, built, maintained, operated and decommissioned; – “Available" techniques means those developed on a scale which allows implementation in the relevant industrial sector, under economically and technically viable conditions, taking into consideration the costs and advantages, whether or not the techniques are used or produced inside the territory of the Party in question, as long as they are reasonably accessible to the operator; – “Best" means most effective in achieving a high general level of protection of the environment as a whole. – The use of low-waste technology; – The use of less hazardous substances; – The furthering of recovery and recycling of substances generated and used in the process and of waste; – Comparable processes, facilities or methods of operation which have been tried with success on an industrial scale; – Technological advances and changes in scientific knowledge and understanding; – The nature, effects and volume of the emissions concerned; – The commissioning dates for new or existing installations; – The time needed to introduce the best available technique; – The consumption and nature of raw materials (including water) used in the process and its energy efficiency; – The need to prevent or reduce to a minimum the overall impact of the emissions on the environment and the risks to it; – The need to prevent accidents and to minimize their consequences for the environment. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

3 Information regarding the effectiveness and costs of control measures is based on documents received and reviewed by the Task Force and the Preparatory Working Group on POPs. Unless otherwise indicated, the techniques listed are considered to be well established on the basis of operational experience. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

4 Experience with new plants incorporating low-emission techniques, as well as with retrofitting of existing plants, is continuously growing. The regular elaboration and amendment of the guidance document referred to in paragraph 1 above will therefore be necessary. Best available techniques (BAT) identified for new plants can usually be applied to existing plants provided there is an adequate transition period and they are adapted. 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

5 The guidance document referred to in paragraph 1 above lists a number of control measures which span a range of costs and efficiencies. The choice of measures for any particular case will depend on a number of factors, including economic circumstances, technological infrastructure and capacity, and any existing air pollution control measures. 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

6 The most important POPs emitted from stationary sources are: Relevant definitions are provided in annex III to the present Protocol. a) Polychlorinated dibenzo-p-dioxins/furans (PCDD/F); b) Hexachlorobenzene (HCB); c) Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs). 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

7 PCDD/F are emitted from thermal processes involving organic matter and chlorine as a result of incomplete combustion or chemical reactions. Major stationary sources of PCDD/F may be as follows: a) Waste incineration, including co-incineration; b) Thermal metallurgical processes, e.g. production of aluminium and other non-ferrous metals, iron and steel; c) Combustion plants providing energy; d) Residential combustion; and e) Specific chemical production processes releasing intermediates and by-products. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

8 Major stationary sources of PAH emissions may be as follows: a) Domestic wood and coal heating; b) Open fires such as refuse burning, forest fires and after-crop burning; c) Coke and anode production; d) Aluminium production (via Soederberg process); and e) Wood preservation installations, except for a Party for which this category does not make a significant contribution to its total emissions of PAH (as defined in annex III). 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

9 Emissions of HCB result from the same type of thermal and chemical processes as those emitting PCDD/F, and HCB is formed by a similar mechanism. Major sources of HCB emissions may be as follows: a) Waste incineration plants, including co-incineration; b) Thermal sources of metallurgical industries; and c) Use of chlorinated fuels in furnace installations. 1998 288 31-12-1998 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

10 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

11 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

12 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

13 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

14 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

15 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

16 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

17 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

18 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

19 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

20 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

21 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

22 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

23 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

24 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

25 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

26 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

27 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

28 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

29 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

30 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

31 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

32 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

33 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

34 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

35 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

36 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

37 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

38 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

39 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

40 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

41 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

42 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

43 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

44 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

45 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

46 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

47 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

48 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

49 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

50 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

51 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

52 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

53 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

54 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

55 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

56 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

57 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

58 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

59 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

60 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

61 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

62 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

63 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

64 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

65 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

66 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

67 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

68 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

69 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

70 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

71 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

72 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

73 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

74 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

75 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

76 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

1 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

2 Diesel-fuelled passenger cars Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

3 Heavy-duty vehicles Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

4 Off-road engines Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

5 Diesel fuel Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

6 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

7 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

8 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

9 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

10 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

11 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

12 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

13 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

14 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

15 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

16 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

17 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

18 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

19 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

20 Vervallen 2010 258 14-10-2010 2010 258 14-10-2010 142 19-08-2011 13-12-2010

Artikel 1 Begripsomschrijvingen Voor de toepassing van dit Protocol wordt verstaan onder: 1. Verdrag betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand „Verdrag”: het, aangenomen te Genève op 13 november 1979; 2. „EMEP”: het programma voor samenwerking inzake de bewaking en evaluatie van het transport van luchtverontreinigende stoffen over lange afstand in Europa; 3. Verdrag artikel 10, eerste lid, van het Verdrag „Uitvoerend orgaan”: het uitvoerend orgaan voor het, opgericht ingevolge; 4. „Commissie”: de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties; 5. „Partijen”: tenzij in de context anders bedoeld, de Partijen bij dit Protocol; 6. artikel 1, vierde punt, van het Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand aangaande de langlopende financiering van het programma voor samenwerking inzake de bewaking en evaluatie van het transport van luchtverontreinigende stoffen over lange afstand in Europa (EMEP) „Geografische reikwijdte van het EMEP”: het gebied, als omschreven in, aangenomen te Genève op 28 september 1984; 7. „Persistente organische verontreinigende stoffen (POP's)”: organische stoffen die i. toxische eigenschappen hebben, ii. persistent zijn, iii. bioaccumuleren, iv. vatbaar zijn voor grensoverschrijdend transport in de lucht over lange afstand en depositie en v. zowel in de nabijheid van hun bron als ver daarvandaan belangrijke schadelijke effecten op de volksgezondheid en het milieu kunnen veroorzaken; 8. „Stof”: een afzonderlijke chemische stof of een aantal chemische stoffen die een specifieke groep vormen op grond van het feit dat zij a soortgelijke eigenschappen hebben en samen in het milieu worden uitgestoten of b een mengsel vormen dat normaliter als één artikel in de handel wordt gebracht; 9. „Emissie”: uitstoot van een stof in de atmosfeer vanuit een punt of een diffuse bron; 10. „Stationaire bron”: alle vaste gebouwen, constructies, inrichtingen, installaties of apparaten die een persistente organische verontreinigende stof direct of indirect in de atmosfeer uitstoten of kunnen uitstoten; 11. „Belangrijke categorie van stationaire bronnen”: een in bijlage VIII vermelde categorie van stationaire bronnen; 12. „Nieuwe stationaire bron”: een stationaire bron met de bouw of ingrijpende wijziging waarvan een aanvang is gemaakt na het verstrijken van twee jaar na de datum van inwerkingtreding voor een Partij van: Het is aan de bevoegde nationale autoriteiten om te beslissen of een wijziging al dan niet ingrijpend is, rekening houdend met factoren als de voordelen van de wijziging in milieu-opzicht. a. dit Protocol; of b. een wijziging van dit Protocol, waarbij ter zake van een stationaire bron in Deel II van bijlage IV nieuwe grenswaarden worden geïntroduceerd of in bijlage VIII de categorie wordt geïntroduceerd waartoe die bron behoort. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Artikel 2 Doel Het doel van dit Protocol is het beheersen, terugdringen of elimineren van lozingen, emissies en verliezen van persistente organische verontreinigende stoffen. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 3 Basisverplichtingen 1 Behalve wanneer overeenkomstig artikel 4 in specifieke vrijstellingen is voorzien, nemen de Partijen doeltreffende maatregelen: a. Tot staking van de productie en het gebruik van de in bijlage I vermelde stoffen in overeenstemming met de daarin vermelde uitvoeringsvoorschriften; b. i. Verdrag van Basel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan Teneinde ervoor te zorgen dat, wanneer de in bijlage I vermelde stoffen worden vernietigd of verwijderd, die vernietiging of verwijdering op een milieuvriendelijke manier wordt verricht, rekening houdend met desbetreffende subregionale, regionale en mondiale regelingen inzake het beheer van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan, met name het, ii Teneinde er zoveel mogelijk voor te zorgen dat de verwijdering van in bijlage I vermelde stoffen in eigen land geschiedt, rekening houdend met relevante milieuoverwegingen; iii Verdrag van Basel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan Teneinde ervoor te zorgen dat het grensoverschrijdende verkeer van de in bijlage I vermelde stoffen op een milieuvriendelijke manier wordt uitgevoerd, rekening houdend met desbetreffende subregionale, regionale en mondiale regelingen betreffende de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen, met name het; c. Ter beperking van het gebruik van de in bijlage II vermelde stoffen tot de beschreven toepassingen, in overeenstemming met de daarin vermelde uitvoeringsvoorschriften. 2 De in lid 1, onder b), vermelde voorschriften worden voor elke stof van kracht op de datum waarop de productie of het gebruik van die stof wordt gestaakt, naar gelang van welk tijdstip het laatst is. 3 Voor in bijlage I, II of III vermelde stoffen ontwikkelen de Partijen passende strategieën ter bepaling van nog in gebruik zijnde artikelen en van afvalstoffen die dergelijke stoffen bevatten, en nemen zij geschikte maatregelen om ervoor te zorgen dat die afvalstoffen en die artikelen, wanneer ze afval worden, op een milieuvriendelijke manier worden vernietigd of verwijderd. 4 Voor de toepassing van de leden 1 tot en met 3 worden de termen afval, verwijdering en milieuvriendelijk uitgelegd op een wijze die consistent is met het gebruik van die termen in het Verdrag van Basel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan. 5 De Partijen: a. Verminderen de totale jaarlijkse emissies van elke in bijlage III vermelde stof ten opzichte van het emissieniveau in een overeenkomstig die bijlage vastgestelde referentiejaar door het nemen van doeltreffende maatregelen die voor hun bijzondere omstandigheden toepasselijk zijn; b. Passen uiterlijk op de in bijlage VI vermelde tijdstippen het volgende toe: i. De beste beschikbare technieken, rekening houdend met bijlage V, op elke nieuwe stationaire bron binnen een belangrijke categorie van stationaire bronnen waarvoor in richtlijnen die door de Partijen, tijdens een zitting van het uitvoerend orgaan door de Partijen zijn aangenomen, de beste beschikbare technieken zijn bepaald; ii. Tenminste even strenge als de in bijlage IV vermelde grenswaarden op elke nieuwe stationaire bron binnen een in die bijlage vermelde categorie, rekening houdend met bijlage V. Bij wijze van alternatief kan een partij andere strategieën voor emissievermindering toepassen die in totaal gelijkwaardige emissieniveaus opleveren; iii. De beste beschikbare technieken, rekening houdend met bijlage V, op elke bestaande stationaire bron binnen een belangrijke categorie van stationaire bronnen waarvoor in richtlijnen die door de Partijen, tijdens een zitting van het uitvoerend orgaan door de Partijen zijn aangenomen, de beste beschikbare technieken zijn bepaald, voor zover dit technisch uitvoerbaar en economisch verantwoord is. Bij wijze van alternatief kan een partij andere strategieën voor emissievermindering toepassen die in totaal tot een gelijkwaardige emissievermindering leiden; iv. Tenminste even strenge als de in bijlage IV vermelde grenswaarden op elke bestaande stationaire bron binnen een in die bijlage vermelde categorie, voor zover dit technisch uitvoerbaar en economisch verantwoord is, rekening houdend met bijlage V. Bij wijze van alternatief kan een partij andere strategieën voor emissievermindering toepassen die in totaal tot een gelijkwaardige emissievermindering leiden. 6 In het geval van huisverwarmingsinstallaties hebben de in lid 5, onder b, i en iii, vermelde verplichtingen betrekking op de gezamenlijke stationaire bronnen in die categorie. 7 Een partij die na toepassing van lid 5, onder b, voor een in bijlage III vermelde stof niet aan het in lid 5, onder a, vereiste kan voldoen, wordt vrijgesteld van de in lid 5, onder a, bedoelde verplichtingen voor die stof. 8 De Partijen maken voor de in bijlage III vermelde stoffen emissie-inventarisaties op en houden deze bij en verzamelen beschikbare informatie betreffende de productie en de verkoop van de in de bijlagen I en II vermelde stoffen, waarbij Partijen binnen de geografische reikwijdte van het EMEP ten minste de door het bestuursorgaan van het EMEP opgegeven methoden en resolutie in tijd en ruimte toepassen en Partijen buiten de geografische reikwijdte van het EMEP als richtsnoer de methoden gebruiken die in het kader van het werkschema van het uitvoerend orgaan zijn uitgewerkt. Voor het verstrekken van deze informatie gelden de voorschriften van artikel 9 inzake verslaglegging. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022 Abusievelijk is op het vijfde lid, onderdeel b, iv, een wijziging geformuleerd die niet kan worden doorgevoerd.

Artikel 4 Vrijstellingen 1 Artikel 3, lid 1, is niet van toepassing op hoeveelheden van een stof die voor laboratoriumonderzoek of als referentiestandaard worden gebruikt. 2 Een partij kan met betrekking tot een bepaalde stof vrijstelling van artikel 3, lid 1, onder a en c, verlenen, mits de vrijstelling niet wordt verleend of gebruikt op een manier die de doelstellingen van dit Protocol doorkruist, en uitsluitend voor de volgende doeleinden en onder de volgende voorwaarden: a. Voor ander dan in lid 1 bedoeld onderzoek, indien: i. Niet wordt verwacht dat tijdens het voorgenomen gebruik en de latere verwijdering een significante hoeveelheid van de stof in het milieu terecht zal komen; ii. De doelstellingen en parameters van dat onderzoek door de partij moeten worden beoordeeld en goedgekeurd; iii. Ingeval een significante hoeveelheid van een stof in het milieu terechtkomt, de vrijstelling onmiddellijk vervalt, passende maatregelen worden getroffen om de gevolgen daarvan te verhelpen en, voordat opnieuw onderzoek mag worden verricht, wordt overgegaan tot een evaluatie van de maatregelen ter voorkoming van emissies; b. Voor het indien noodzakelijk beheersen van een noodsituatie in verband met de volksgezondheid, indien: i. De partij niet over geschikte alternatieve maatregelen beschikt om de situatie te verhelpen; ii. De maatregelen in verhouding staan tot de omvang en de ernst van de noodsituatie; iii. Passende voorzorgsmaatregelen zijn getroffen om de volksgezondheid en het milieu te beschermen en ervoor te zorgen dat de stof niet wordt gebruikt buiten het geografische gebied waarvoor de noodsituatie geldt; iv. De vrijstelling wordt verleend voor een termijn die niet langer is dan de duur van de noodsituatie; v. Na afloop van de noodsituatie eventuele resterende voorraden van de stof worden onderworpen aan de bepalingen van artikel 3, lid 1, onder b; c. Voor een minder belangrijke toepassing die door de partij essentieel wordt geacht indien: i. De vrijstelling wordt verleend voor ten hoogste vijf jaar; ii. De partij niet eerder krachtens dit artikel een desbetreffende vrijstelling heeft verleend; iii. Voor het voorgenomen gebruik geen geschikte alternatieven voorhanden zijn; iv. De partij een raming heeft gemaakt van de uit de vrijstelling voortvloeiende emissie van de stof en de bijdrage daarvan aan de totale emissies van de stof afkomstig van de Partijen; v. Adequate voorzorgsmaatregelen worden getroffen om ervoor te zorgen dat de emissies in het milieu tot een minimum worden beperkt; vi. Na afloop van de vrijstelling eventuele resterende voorraden van de stof worden onderworpen aan de bepalingen van artikel 3, lid 1, onder b. 3 De Partijen verstrekken uiterlijk 90 dagen na het verlenen van een vrijstelling overeenkomstig lid 2, het secretariaat ten minste de volgende gegevens: a. De chemische naam van de stof waarvoor de vrijstelling geldt; b. Het doel waarvoor de vrijstelling is verleend; c. De voorwaarden waaronder de vrijstelling is verleend; d. De termijn waarvoor de vrijstelling is verleend; e. De personen of de organisatie waarvoor de vrijstelling geldt; f. Voor een krachtens lid 2, onder a en c, verleende vrijstelling, een raming van de uit de vrijstelling voortvloeiende emissie van de stof en een evaluatie van de bijdrage daarvan aan de totale emissies van de stof afkomstig van de Partijen. 4 Het secretariaat stelt de uit hoofde van lid 3 ontvangen informatie ter beschikking van alle Partijen. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 5 Uitwisseling van informatie en technologie De Partijen scheppen, in overeenstemming met hun nationale wetten, voorschriften en gewoonten, gunstige voorwaarden voor het vergemakkelijken van de uitwisseling van informatie en technologie ter vermindering van de productie en emissie van persistente organische verontreinigende stoffen en tot ontwikkeling van kosteneffectieve alternatieven, met name door het bevorderen van: a. Contacten en samenwerking tussen daarvoor in aanmerking komende organisaties en personen in de particuliere en de openbare sector die technologie, ontwerp- en constructiediensten, apparatuur of financiële middelen kunnen verschaffen; b. Uitwisseling van en toegang tot informatie over de ontwikkeling en toepassing van alternatieven voor persistente organische verontreinigende stoffen alsook over de beoordeling van de risico's van dergelijke alternatieven voor de volksgezondheid en het milieu en informatie over de economische en sociale kosten van die alternatieven; c. Opstelling en regelmatige bijwerking van de lijsten van hun aangewezen instanties die bij soortgelijke werkzaamheden in andere internationale forums zijn betrokken; d. Uitwisseling van informatie over werkzaamheden in andere internationale forums. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 6 Bewustmaking van het publiek De Partijen bevorderen, in overeenstemming met hun nationale wetten, voorschriften en gewoonten, het verstrekken van informatie aan het grote publiek, met inbegrip van personen die directe gebruikers van persistente organische verontreinigende stoffen zijn. Deze informatie kan onder andere het volgende omvatten: a. Informatie, met inbegrip van etikettering, inzake risicobeoordeling en gevaren; b. Informatie over risicovermindering; c. Informatie tot aanmoediging van het staken of het verminderen van het gebruik van persistente organische verontreinigende stoffen, met inbegrip van, voor zover van toepassing, informatie over geïntegreerd beheer van plagen, geïntegreerd gewasbeheer en de economische en sociale gevolgen van het staken of verminderen van het gebruik; d. Informatie over alternatieven voor persistente organische verontreinigende stoffen alsmede beoordeling van de risico's van dergelijke alternatieven voor de volksgezondheid en het milieu en informatie over de economische en sociale gevolgen van die alternatieven. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 7 Strategieën, beleidslijnen, programma's, maatregelen en informatie 1 De Partijen stellen, uiterlijk zes maanden na de datum waarop dit Protocol in werking treedt, strategieën, beleidslijnen en programma's op teneinde hun verplichtingen ingevolge dit Protocol na te komen. 2 De Partijen: a. Moedigen de toepassing aan van economisch verantwoorde en milieuvriendelijke beheerstechnieken, met inbegrip van de beste milieupraktijken, met betrekking tot alle aspecten van gebruik, productie, vrijgeving, verwerking, distributie, behandeling, vervoer en terugwinning van stoffen die aan dit Protocol zijn onderworpen en van geproduceerde artikelen, mengsels of oplossingen die dergelijke stoffen bevatten; b. Stimuleren de implementatie van andere beheersprogramma's ter vermindering van emissies van persistente organische verontreinigende stoffen, met inbegrip van vrijwillige programma's en economische instrumenten; c. Nemen de invoering van extra beleidsmaatregelen in overweging die aan hun bijzondere omstandigheden zijn aangepast en waarbij ook gebruik kan worden gemaakt van een niet-regelgevende aanpak; d. Stellen op een economisch verantwoorde wijze alles in het werk om de niveaus te verminderen van aan dit Protocol onderworpen stoffen die als verontreinigingen voorkomen in andere stoffen, chemische producten of geproduceerde artikelen, zodra het belang van de bron is vastgesteld; e. Houden in hun programma's voor het beoordelen van stoffen rekening met de eigenschappen als bedoeld in lid 1 van Besluit 1998/2 van het uitvoerend orgaan betreffende de te verstrekken informatie en de procedures voor het opnemen van stoffen in bijlage I, II of III, met inbegrip van eventuele wijzigingen; 3 De Partijen kunnen strengere maatregelen nemen dan die welke in dit Protocol zijn voorgeschreven. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 8 Onderzoek, ontwikkeling en monitoring De Partijen stimuleren onderzoek, ontwikkeling, monitoring en samenwerking met betrekking, maar niet beperkt tot: Prioriteit moet worden gegeven aan onderzoek naar stoffen waarvan wordt aangenomen dat zij naar alle waarschijnlijkheid zullen worden onderworpen aan de procedures van artikel 14, lid 6. a. Emissies, transport over lange afstand en depositieniveaus en hun modellering, bestaande niveaus in het biotische en abiotische milieu, formulering van procedures voor harmonisatie van desbetreffende methodologieën; b. Verspreiding en inventarisatie van verontreinigende stoffen in representatieve ecosystemen; c. Relevante effecten op de volksgezondheid en het milieu, met kwantificering van die effecten; d. Beste beschikbare technieken en praktijken, met inbegrip van landbouwpraktijken, en momenteel door de Partijen toegepaste of ontwikkelde technieken en praktijken voor emissiebeheersing; e. Methoden die het mogelijk maken bij de beoordeling van alternatieve beheersingsstrategieën rekening te houden met sociaal-economische factoren; f. Een op de effecten gebaseerde aanpak waarbij relevante informatie, met inbegrip van informatie die ingevolge de punten a tot en met e is verkregen, inzake gemeten of met een model berekende niveaus in het milieu, verspreiding en effecten op de volksgezondheid en het milieu, teneinde toekomstige geoptimaliseerde beheersingsstrategieën te formuleren, waarbij eveneens rekening wordt gehouden met economische en technologische factoren; g. Methoden voor het ramen van nationale emissies en prognosticeren van toekomstige emissies van afzonderlijke persistente organische verontreinigende stoffen en voor het beoordelen van de wijze waarop die ramingen en prognoses kunnen worden gebruikt om toekomstige verplichtingen te formuleren; h. Niveaus van aan dit Protocol onderworpen stoffen die als verontreinigingen voorkomen in andere stoffen, chemische producten of geproduceerde artikelen en het belang van deze niveaus voor het transport over lange afstand, alsook technieken ter vermindering van niveaus van deze verontreinigingen en ook niveaus van persistente organische verontreinigende stoffen die ontstaan tijdens de levenscyclus van hout dat met pentachloorfenol is behandeld. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 9 Verslaglegging 1 Met inachtneming van de wetgeving betreffende de vertrouwelijkheid van commerciële informatie: a. Verstrekt elke partij, via de uitvoerend secretaris van de Commissie, met een tijdens een zitting van het uitvoerend orgaan door de Partijen vastgestelde regelmaat, aan het uitvoerend orgaan informatie over de maatregelen die zij heeft genomen om dit Protocol ten uitvoer te leggen; b. Verstrekt elke partij binnen de geografische reikwijdte van het EMEP, via de uitvoerend secretaris van de Commissie, met een door het bestuursorgaan van het EMEP vast te stellen en tijdens een zitting van het uitvoerend orgaan door de Partijen goedgekeurde regelmaat, aan het EMEP informatie over de emissieniveaus van persistente organische verontreinigende stoffen, waarbij tenminste wordt uitgegaan van de methoden en de resolutie in tijd en ruimte als aangegeven door het bestuursorgaan van het EMEP. Partijen in gebieden buiten de geografische reikwijdte van het EMEP stellen soortgelijke informatie beschikbaar indien het uitvoerend orgaan daarom verzoekt. Elke partij verstrekt eveneens informatie over de emissieniveaus van de in bijlage III vermelde stoffen voor het in die bijlage genoemde referentiejaar. 2 De overeenkomstig lid 1, onder a, te verstrekken informatie moet in overeenstemming zijn met het tijdens een zitting van het uitvoerend orgaan door de Partijen aan te nemen besluit betreffende vorm en inhoud. De bepalingen van dit besluit worden indien nodig nader bezien, teneinde na te gaan of aanvullende elementen betreffende de vorm of de inhoud van de informatie in de rapporten moeten worden opgenomen. 3 Tijdig voor elke jaarlijkse zitting van het uitvoerend orgaan verstrekt het EMEP informatie over het transport over lange afstand en de depositie van persistente organische verontreinigende stoffen. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 10 Toetsingen door de Partijen op zittingen van het uitvoerend orgaan 1 Op zittingen van het uitvoerend orgaan toetsen de Partijen overeenkomstig artikel 10, lid 2, onder a, van het Verdrag de door de Partijen, het EMEP en andere afhankelijke instanties verstrekte informatie en de verslagen van het implementatiecomité, als bedoeld in artikel 11 van dit Protocol. 2 Op zittingen van het uitvoerend orgaan onderwerpen de Partijen de voortgang in het nakomen van de in dit Protocol vermelde verplichtingen aan een toetsing. 3 Op zittingen van het uitvoerend orgaan onderwerpen de Partijen de adequaatheid en de doeltreffendheid van de in dit Protocol vermelde verplichtingen aan een toetsing. Bij de toetsingen wordt rekening gehouden met de beste beschikbare wetenschappelijke gegevens over de gevolgen van de depositie van persistente organische verontreinigende stoffen, evaluaties van technologische ontwikkelingen, veranderende economische omstandigheden en de nakoming van de verplichtingen inzake emissieniveaus. De procedures, de methoden en het tijdschema voor deze toetsingen worden nader bepaald door de Partijen op een zitting van het uitvoerend orgaan. De eerste dergelijke toetsing dient uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van dit Protocol te zijn afgerond. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 11 Naleving De naleving door elke partij van haar uit dit Protocol voortvloeiende verplichtingen wordt op gezette tijden getoetst. Het bij Besluit 1997/2 van het uitvoerend orgaan op zijn vijftiende zitting ingestelde implementatiecomité is belast met die toetsingen en brengt verslag uit aan de Partijen op zittingen van het uitvoerend orgaan overeenkomstig de bepalingen van de bijlage bij dat besluit, met inbegrip van eventuele wijzigingen daarvan. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 12 Beslechting van geschillen 1 In geval van een geschil tussen twee of meer Partijen betreffende de uitleg of toepassing van dit Protocol trachten de betrokken Partijen het geschil te beslechten door middel van onderhandelingen of op een andere vreedzame wijze van hun eigen keuze. De Partijen bij het geschil stellen het uitvoerend orgaan in kennis van hun geschil. 2 Bij de bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van dan wel toetreding tot dit Protocol of op enig tijdstip daarna kan een partij die geen regionale organisatie voor economische integratie is, in een schriftelijke bij de depositaris ingediende akte verklaren dat zij, met betrekking tot een geschil betreffende de uitleg of toepassing van het Protocol, beide onderstaande wijzen van geschillenbeslechting of een daarvan ipso facto en zonder bijzondere overeenkomst als dwingend erkent ten opzichte van elke partij die dezelfde verplichting aanvaardt: Een partij die een regionale organisatie voor economische integratie is, kan een verklaring van gelijke strekking met betrekking tot arbitrage afleggen in overeenstemming met de onder b bedoelde procedures. a. Voorlegging van het geschil aan het Internationale Gerechtshof; b. Arbitrage in overeenstemming met procedures die zo spoedig mogelijk door de Partijen op een zitting van het uitvoerend orgaan moeten worden aangenomen in een bijlage inzake arbitrage. 3 Een ingevolge lid 2 afgelegde verklaring blijft van kracht totdat zij overeenkomstig haar bepalingen haar geldigheid verliest dan wel tot drie maanden nadat een schriftelijke kennisgeving van opzegging is nedergelegd bij de depositaris. 4 Een nieuwe verklaring, een kennisgeving van opzegging of het vervallen van de geldigheid van een verklaring zijn op generlei wijze van invloed op de procedure voor het Internationale Gerechtshof of het scheidsgerecht, tenzij de Partijen bij het geschil anders overeenkomen. 5 Indien de Partijen bij het geschil, behalve ingeval de betrokken Partijen dezelfde wijze van geschillenbeslechting overeenkomstig lid 2 hebben aanvaard, er na twaalf maanden te rekenen vanaf de kennisgeving van de ene partij aan de andere dat tussen hen een geschil bestaat, niet in zijn geslaagd hun geschil te beslechten op de in lid 1 bedoelde wijzen, wordt het geschil op verzoek van een van de Partijen bij het geschil onderworpen aan een conciliatie. 6 Voor de toepassing van lid 5 wordt een conciliatiecommissie opgericht. De commissie bestaat uit een gelijk aantal leden, die zijn benoemd door elke betrokken partij of, wanneer bij de conciliatie betrokken Partijen eenzelfde belang hebben, door de groep die datzelfde belang heeft, en een voorzitter die door de aldus benoemde leden gezamenlijk is gekozen. De commissie doet uitspraak in de vorm van een aanbeveling, die de Partijen te goeder trouw in overweging nemen. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 13 Bijlagen De bijlagen bij dit Protocol vormen een integrerend deel van het Protocol. De bijlage V draagt het karakter van een aanbeveling. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Artikel 14 Wijzigingen 1 Elke partij kan wijzigingen in dit Protocol voorstellen. 2 Voorgestelde wijzigingen worden schriftelijk ingediend bij de uitvoerend secretaris van de Commissie, die ze aan alle Partijen bekendmaakt. De Partijen bespreken de voorgestelde wijzigingen op de eerstvolgende zitting van het uitvoerend orgaan, op voorwaarde dat deze voorstellen ten minste 90 dagen van tevoren door de uitvoerend secretaris aan de Partijen zijn toegezonden. 3 Wijzigingen van dit Protocol en van de bijlagen I tot en met IV, VI en VIII worden bij consensus aangenomen door de Partijen die aanwezig zijn bij een zitting van het uitvoerend orgaan en worden voor de Partijen die ze hebben aanvaard van kracht op de negentigste dag na de datum waarop twee derde van de Partijen die op het tijdstip van de aanneming ervan Partij waren en hun akten van aanvaarding bij de depositaris hebben nedergelegd. Voor elke andere Partij worden de wijzigingen van kracht op de negentigste dag na de datum waarop die Partij haar akte van aanvaarding daarvan heeft nedergelegd. Op dit lid zijn de onderstaande leden 5bis en 5ter van toepassing. 4 Wijzigingen in de bijlage V worden bij consensus aangenomen door de Partijen die aanwezig zijn op een zitting van het uitvoerend orgaan. Na het verstrijken van 90 dagen na de datum van bekendmaking daarvan aan alle Partijen door de uitvoerend secretaris van de Commissie wordt een wijziging in bijlage V van kracht voor de Partijen die geen kennisgeving als bedoeld in lid 5 van dit artikel bij de depositaris hebben ingediend, op voorwaarde dat ten minste 16 Partijen niet een dergelijke kennisgeving hebben ingediend. 5 Een partij die een wijziging in bijlage V niet kan goedkeuren, stelt de depositaris daarvan schriftelijk in kennis binnen 90 dagen na de datum van bekendmaking van de aanneming. De depositaris stelt alle Partijen onverwijld in kennis van de ontvangst van dergelijke kennisgevingen. Een partij kan te allen tijde een aanvaarding in de plaats stellen van haar eerdere kennisgeving en na nederlegging van een akte van aanvaarding bij de depositaris wordt de wijziging in bijlage V dan terstond van kracht voor die partij. 5bis Voor de Partijen die haar hebben aanvaard, treedt de procedure vervat in lid 5ter in de plaats van de procedure vervat in lid 3 ter zake van wijzigingen van de bijlagen I tot en met IV, VI en VIII. 5ter a. Wijzigingen van de bijlagen I tot en met IV, VI en VIII worden bij consensus aangenomen door de Partijen die aanwezig zijn bij een zitting van het uitvoerend orgaan. Na het verstrijken van een jaar na de datum van de toezending ervan aan alle Partijen door de uitvoerend secretaris van de Commissie, wordt een wijziging van een dergelijke bijlage van kracht voor de Partijen die geen kennisgeving in overeenstemming met de bepalingen onder b bij de depositaris hebben ingediend; b. Een Partij die een wijziging van de bijlagen I tot en met IV, VI en VIII niet kan goedkeuren stelt de depositaris daarvan binnen een jaar na de datum van mededeling omtrent de aanneming ervan schriftelijk in kennis. De depositaris stelt alle Partijen onverwijld in kennis van elke ontvangen kennisgeving. Een Partij kan haar eerdere kennisgeving te allen tijde vervangen door een aanvaarding en bij de nederlegging bij de depositaris van een akte van aanvaarding wordt de wijziging van die bijlage voor die Partij van kracht; c. Een wijziging van de bijlagen I tot en met IV, VI en VIII wordt niet van kracht indien in totaal 16 Partijen of meer: i. een kennisgeving in overeenstemming met de bepalingen onder b hebben ingediend; of ii. de procedure vervat in dit lid niet hebben aanvaard of nog geen akte van aanvaarding in overeenstemming met de bepalingen van lid 3 hebben ingediend. 6 Indien een voorstel tot wijziging van bijlage I, II of III betrekking heeft op de toevoeging van een stof aan dit Protocol: a. Verstrekt de indiener van het voorstel het uitvoerend orgaan de informatie, als bedoeld in Besluit 1998/2 van het uitvoerend orgaan, met inbegrip van eventuele wijzigingen daarvan; b. Beoordelen de Partijen het voorstel overeenkomstig de procedures van Besluit 1998/2 van het uitvoerend orgaan, met inbegrip van eventuele wijzigingen daarvan. 7 Besluiten tot wijziging van Besluit 1998/2 van het uitvoerend orgaan worden door de Partijen op een zitting van het uitvoerend orgaan bij consensus genomen en worden 60 dagen na de datum van aanneming van kracht. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Artikel 15 Ondertekening 1 Verdrag Dit Protocol staat open voor ondertekening te Aarhus (Denemarken) van 24 tot en met 25 juni 1998, vervolgens op de zetel van de Verenigde Naties te New York tot 21 december 1998 door Staten die lid zijn van de Commissie, alsmede Staten die een raadgevende status bij de Commissie hebben, overeenkomstig paragraaf 8 van Resolutie 36 (IV) van de Economische en Sociale Raad van 28 maart 1947, en door regionale organisaties voor economische integratie, die door soevereine Staten die lid zijn van de Commissie zijn opgericht en die bevoegd zijn te onderhandelen over internationale verdragen met betrekking tot onder dit Protocol vallende aangelegenheden en deze verdragen te sluiten en toe te passen, mits de betrokken Staten en organisaties partij bij hetzijn. 2 Deze regionale organisaties voor economische integratie oefenen, wanneer het aangelegenheden betreft die onder hun bevoegdheden vallen, zelf de rechten uit en vervullen zelf de taken die door dit Protocol aan de lidstaten worden toegekend. In deze gevallen mogen de lidstaten van deze organisaties deze rechten niet afzonderlijk uitoefenen. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 16 Bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring en toetreding 1 Dit Protocol dient te worden bekrachtigd, aanvaard of goedgekeurd door de ondertekenaars. 2 Dit Protocol staat met ingang van 21 december 1998 open voor toetreding door de Staten en organisaties die aan de eisen van artikel 15, lid 1, voldoen. 3 Een Staat of een regionale organisatie voor economische integratie verklaart zulks in zijn of haar akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding wanneer hij of zij niet wenst te worden gebonden door de procedures vervat in artikel 14, lid 5ter, ter zake van de wijziging van de bijlagen I tot en met IV, VI en VIII. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

Artikel 17 Depositaris De akten van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding dienen te worden nedergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, die de taken van depositaris verricht. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 18 Inwerkingtreding 1 Dit Protocol treedt in werking op de negentigste dag volgend op de datum waarop de zestiende akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding is nedergelegd. 2 Voor elke in artikel 15, lid 1, bedoelde staat of organisatie die dit Protocol bekrachtigt, aanvaardt of goedkeurt of hiertoe toetreedt na de nederlegging van de zestiende akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, treedt het Protocol in werking op de negentigste dag volgend op de datum van nederlegging door deze partij van haar akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 19 Opzegging Vijf jaar na de datum waarop dit Protocol voor een partij in werking is getreden, kan deze partij dit Protocol te allen tijde opzeggen door middel van een schriftelijke kennisgeving aan de depositaris. De opzegging wordt van kracht op de negentigste dag na de datum waarop de depositaris de kennisgeving heeft ontvangen, of op een in de kennisgeving van opzegging aangegeven latere datum. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

Artikel 20 Authentieke teksten Het origineel van dit Protocol, waarvan de Engelse, de Franse en de Russische tekst gelijkelijk authentiek zijn, wordt nedergelegd bij de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

1 Bijlage III van dit Protocol bevat een definitie van dioxinen en furanen (PCDD/F). 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

2 De grenswaarden worden uitgedrukt in ng/m³ of mg/m³ onder standaardomstandigheden (273,15 K, 101,3 kPa, droog gas en voor een gegeven zuurstofgehalte). 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022 Abusievelijk is een wijzigingsopdracht geformuleerd die niet geheel juist is.

3 De grenswaarden gelden voor de normale bedrijfsomstandigheden. Bij batchprocessen hebben de grenswaarden betrekking op de gemiddelde niveaus die gedurende het volledige batchproces zijn vastgelegd, met inbegrip van bijvoorbeeld het voorverwarmen, verwarmen en afkoelen. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

4 Bemonstering en analyse van alle verontreinigende stoffen gebeurt volgens de toepasselijke normen die zijn vastgesteld door bijvoorbeeld de Europese Commissie voor Normalisatie (CEN), de Internationale Organisatie voor Normalisatie (ISO) of de dienovereenkomstige referentiemethoden van de Verenigde Staten of Canada. In afwachting van de ontwikkeling van CEN- of ISO-normen worden nationale normen gebruikt. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

5 Voor controledoeleinden moet bij de interpretatie van de meetresultaten in vergelijking met de grenswaarden ook rekening worden gehouden met de onnauwkeurigheid van de meetmethode. Als het resultaat van de meting, verminderd met de onnauwkeurigheid van de meetmethode, niet hoger ligt dan de grenswaarde, wordt geacht aan de grenswaarde te zijn voldaan. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

6 1/ De totale toxiciteitsequivalent (TEQ) wordt operationeel gedefinieerd door de som van de producten van de concentratie van elke verbinding vermenigvuldigd met de waarde van de toxische-equivalentiefactor (TEF) van die verbinding en is een schatting van de totale 2,3,7,8-TCDD–achtige activiteit van het mengsel. De totale toxiciteitsequivalent werd voorheen afgekort tot TE. Emissies van PCDD/F worden uitgedrukt in totale toxiciteitsequivalent (TEQ). De voor de toepassing van dit Protocol te hanteren toxische-equivalentiefactoren moeten overeenkomen met de toepasselijke internationale normen, met inbegrip van de toxische-equivalentiefactoren van PCDD/F voor zoogdieren zoals vastgelegd door de Wereldgezondheidsorganisatie in 2005. 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

7 De volgende grenswaarden, die uitgaan van een zuurstofconcentratie in rookgassen van 11%, zijn van toepassing op de volgende typen verbrandingsovens: Vast stedelijk afval (bestaande stationaire bronnen die meer dan 3 ton per uur verbranden en elke nieuwe stationaire bron) 3 0,1 ng TEQ/m Vast medisch afval (bestaande stationaire bronnen die meer dan 1 ton per uur verbranden en elke nieuwe stationaire bron) 3 Nieuwe stationaire bron: 0,1 ng TEQ/m 3 Bestaande stationaire bron: 0,5 ng TEQ/m Gevaarlijk afval (bestaande stationaire bronnen die meer dan 1 ton per uur verbranden en elke nieuwe stationaire bron) 3 Nieuwe stationaire bron: 0,1 ng TEQ/m 3 Bestaande stationaire bron: 0,2 ng TEQ/m 1/ Met inbegrip van verbrandingsovens voor biomassa-afval dat gehalogeneerde organische verbindingen of zware metalen kan bevatten als gevolg van de behandeling met houtverduurzamingsmiddelen of beschermingslagen, en in het bijzonder met inbegrip van biomassa-afval afkomstig van bouw- en sloopafval, maar met uitzondering van verbrandingsovens die uitsluitend overig biomassa-afval verwerken. 2/ Landen met een economie in overgang kunnen bijstoken van niet-gevaarlijk industrieel afval bij industriële processen, waar dergelijk afval als aanvullende brandstof wordt gebruikt en maximaal 10% van de energie levert, uitsluiten. Niet-gevaarlijk industrieel afval 3 Nieuwe stationaire bron: 0,1 ng TEQ/m 3 Bestaande stationaire bron: 0,5 ng TEQ/m 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

8 De volgende grenswaarde, die uitgaat van een zuurstofconcentratie in rookgassen van 16%, is van toepassing op sinterinstallaties: 3 0,5 ng TEQ/m 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

9 De volgende grenswaarde, die uitgaat van de feitelijke zuurstofconcentratie in rookgassen, is van toepassing op de volgende bron: Secundaire staalproductie – elektrische boogovens met een productiecapaciteit van meer dan 2,5 ton gesmolten staal per uur voor verdere bewerking: 3 0,5 ng TEQ/m 2011 142 19-08-2011 2022 5 18-01-2022 20-01-2022

1 Het doel van deze bijlage is de Partijen bij het Verdrag richtlijnen te verschaffen voor het identificeren van de beste beschikbare technieken teneinde te kunnen voldoen aan de verplichtingen in artikel 3, vijfde lid, van het Protocol. Een door de Partijen tijdens een zitting van het uitvoerend orgaan aangenomen leidraad bevat een nadere beschrijving van en richtlijnen voor dergelijke beste beschikbare technieken. Deze leiddraad kan wanneer nodig bij consensus van de Partijen bijeen in het uitvoerend orgaan worden geactualiseerd. 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

2 Onder „beste beschikbare technieken" (BBT) wordt verstaan: het meest doeltreffende en geavanceerde ontwikkelingsstadium van de activiteiten en exploitatiemethoden, waarbij de praktische bruikbaarheid van speciale technieken om in beginsel het uitgangspunt voor de emissiegrenswaarden te vormen is aangetoond, met het doel emissies en effecten op het milieu in zijn geheel te voorkomen, of wanneer dat niet mogelijk blijkt algemeen te beperken: Bij de bepaling van de beste beschikbare technieken moet in het algemeen of in specifieke gevallen bijzondere aandacht worden besteed aan onderstaande factoren, waarbij rekening moet worden gehouden met de te verwachten kosten en baten van een maatregel en het voorzorg- en het preventiebeginsel: Het is niet de bedoeling om aan de hand van het begrip beste beschikbare technieken bepaalde technieken of technologie voor te schrijven, maar om rekening te houden met de technische karakteristieken van de desbetreffende installatie, de geografische locatie en de plaatselijke milieusituatie. – Onder „technieken" wordt verstaan: zowel de toegepaste technieken als de wijze waarop de installatie wordt ontworpen, gebouwd, onderhouden, geëxploiteerd en ontmanteld; – Onder „beschikbare" technieken wordt verstaan: op zodanige schaal ontwikkeld dat de betrokken technieken, kosten en baten in aanmerking genomen, economisch en technisch haalbaar in de betrokken industriële context kunnen worden toegepast, onafhankelijk van de vraag of die technieken al dan niet op het grondgebied van de betrokken Lid-Staat worden toegepast of geproduceerd, mits zij voor de exploitant op redelijke voorwaarden toegankelijk zijn; – Onder „beste" wordt verstaan: het meest doeltreffend voor het bereiken van een hoog algemeen niveau van bescherming van het milieu in zijn geheel. – Het gebruik van technologie die weinig afval oplevert; – Het gebruik van minder gevaarlijke stoffen; – De bevordering van terugwinning en hergebruik van stoffen die tijdens het proces ontstaan en worden gebruikt en van afvalstoffen; – Vergelijkbare processen, installaties of exploitatiemethoden die met succes op industriële schaal zijn beproefd; – De vooruitgang van de techniek en de ontwikkeling van de wetenschappelijke kennis; de aard, de effecten en de omvang van de emissie; – De data van ingebruikneming van de nieuwe of bestaande installaties; – De tijd die nodig is voor het omschakelen op een betere beschikbare techniek; – Het verbruik en de aard van de grondstoffen (met inbegrip van water) die bij het proces worden gebruikt en de energie-efficiëntie daarvan; – De noodzaak om de algehele milieueffecten en milieurisico's van de emissie te voorkomen of tot een minimum te beperken; – De noodzaak om ongevallen te voorkomen en de gevolgen daarvan voor het milieu tot een minimum te beperken. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

3 De informatie over de effectiviteit en de kosten van beperkende maatregelen is gebaseerd op documenten die door de Task force en de Voorbereidende werkgroep voor POP's zijn ontvangen en geëvalueerd. Tenzij anders wordt aangegeven, worden de vermelde technieken op basis van de ervaring in de praktijk als ingeburgerd beschouwd. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

4 Er wordt voortdurend nieuwe ervaring opgedaan met nieuwe installaties waar technieken met een geringe emissie worden gebruikt alsook met de aanpassing van bestaande installaties. Daarom zal regelmatige bewerking en aanpassing van de leidraad bedoeld in paragraaf 1 noodzakelijk zijn. De beste beschikbare technieken voor nieuwe installaties kunnen meestal ook voor bestaande installaties worden gebruikt, mits er een adequate overgangsperiode is en de technieken worden aangepast. 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

5 In de leidraad bedoeld in het eerste lid is een aantal beperkende maatregelen met uiteenlopende kosten en efficiency opgenomen. Bij de keuze van maatregelen voor een specifiek geval zal rekening worden gehouden met een aantal factoren, zoals de economische situatie, de technologische infrastructuur en capaciteit en eventuele reeds genomen maatregelen om de luchtverontreiniging te beperken. 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

6 De belangrijkste POP's die door stationaire bronnen worden uitgestoten zijn: Definities van deze stoffen zijn opgenomen in bijlage III van dit Protocol. a. polychloordibenzo-p-dioxinen/furanen (PCDD/F); b. hexachloorbenzeen (HCB); c. polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's). 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

7 PCDD/F worden uitgestoten door onvolledige verbranding of chemische reacties bij thermische processen waarbij organisch materiaal en chloor aanwezig zijn. Belangrijke stationaire bronnen van PCDD/F zijn: a. Afvalverbranding met inbegrip van bijstoken; b. Thermische metallurgische processen zoals de vervaardiging van aluminium en andere non-ferrometalen, ijzer en staal; c. Verbrandingsinstallaties die energie leveren; d. Huisverwarmingsinstallaties; e. Specifieke chemische productieprocessen waarbij tussen- en nevenproducten vrijkomen. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

8 Belangrijke stationaire bronnen van PAK-uitstoot zijn: a. Woningverwarming met hout en kolen; b. Open vuur, bijvoorbeeld bij vuilverbranding, bosbranden en afbranden na de oogst; c. Kooks- en anodeproductie; d. Aluminiumproductie (via het Soederberg-procédé); e. Installaties voor houtverduurzaming, behalve voor een Partij waarvoor deze categorie geen significante bijdrage tot haar totale uitstoot van PAK's (zoals gedefinieerd in bijlage III) levert. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

9 De emissie van HCB vindt plaats bij hetzelfde soort thermische en chemische processen als waarbij PCDD/F wordt uitgestoten en HCB ontstaat ook via een vergelijkbaar mechanisme. Belangrijke bronnen van HCB-emissie zijn: a. Installaties voor afvalverbranding met inbegrip van bijstoken; b. Thermische bronnen in de metallurgische industrie; c. Gebruik van gechloreerde brandstof in oveninstallaties. 2000 9 04-02-2000 23-06-2000 2003 142 10-09-2003 23-10-2003

10 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

11 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

12 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

13 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

14 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

15 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

16 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

17 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

18 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

19 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

20 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

21 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

22 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

23 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

24 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

25 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

26 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

27 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

28 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

29 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

30 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

31 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

32 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

33 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

34 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

35 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

36 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

37 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

38 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

39 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

40 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

41 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

42 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

43 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

44 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

45 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

46 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

47 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

48 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

49 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

50 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

51 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

52 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

53 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

54 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

55 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

56 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

57 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

58 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

59 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

60 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

61 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

62 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

63 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

64 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

65 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

66 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

67 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

68 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

69 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

70 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

71 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

72 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

73 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

74 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

75 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

76 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

1 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

2 Personenauto's met dieselmotor Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

3 Vrachtwagens Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

4 Terreinvoertuigen Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

5 Dieselbrandstof Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

6 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

7 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

8 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

9 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

10 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

11 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

12 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

13 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

14 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

15 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

16 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

17 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

18 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

19 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010

20 Vervallen 2011 142 19-08-2011 2010 258 14-10-2010 13-12-2010