Verdrag inzake de bevordering en wederzijdse bescherming van investeringen tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Federale Democratische Republiek Ethiopië

Article 1 Definitions For the purposes of this Agreement: a) the term "investments" means every kind of asset and more particularly, though not exclusively: (i) movable and immovable property as well as any other rights in rem in respect of every kind of asset; (ii) rights derived from shares, bonds and other kinds of interests in companies and joint ventures; (iii) claims to money, to other assets or to any performance having an economic value; (iv) rights in the field of intellectual property, technical processes, goodwill and know-how; (v) rights granted under public law or under contract, including rights to prospect, explore, extract and exploit natural resources. (b) the term ``nationals" shall comprise with regard to either Contracting Party: (i) natural persons having the nationality of that Contracting Party; (ii) legal persons constituted under the law of that Contracting Party; (iii) legal persons not constituted under the law of that Contracting Party but controlled by natural persons as defined in (i) or by legal persons as defined in (ii). (c) The term ``territory" means: (i) in respect of the Kingdom of the Netherlands: the territory of the Kingdom of the Netherlands and any area adjacent to the territorial sea which, under the laws applicable within the Kingdom of the Netherlands, and in accordance with international law, is the exclusive economic zone or continental shelf of the Kingdom of the Netherlands, in which the Kingdom of the Netherlands exercises jurisdiction or sovereign rights; (ii) in respect of the Federal Democratic Republic of Ethiopia: the territory in which the Federal Democratic Republic of Ethiopia exercises sovereign rights or jurisdiction in accordance with International law. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 2 Admission of Investments Either Contracting Party shall, within the framework of its laws and regulations, stimulate economic cooperation through the promotion and the protection in its territory of investments of nationals of the other Contacting Party. Subject to its right to exercise powers conferred by its laws or regulations, each Contracting Party shall admit such investments. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 3 Treatment of Investments 1 Each Contracting Party shall ensure fair and equitable treatment of the investments of nationals of the other Contracting Party and shall not impair, by unreasonable or discriminatory measures, the operation, management, maintenance, use, enjoyment or disposal thereof by those nationals. Each Contracting Party shall accord to such investments full security and protection. 2 Each Contracting Party shall accord to such investments treatment which in any case shall not be less favourable than that accorded either to investment of its own nationals or to investments of nationals of any third State, whichever is more favourable to the national concerned. 3 If a Contracting Party has accorded special advantages to nationals of any third State by virtue of agreements establishing customs unions, economic unions, monetary unions or similar institutions, or on the basis of interim agreements leading to such unions or institutions, that Contracting Party shall not be obliged to accord such advantages to nationals of the other Contracting Party. 4 If the provisions of law of either Contracting Party or obligations under international law existing at present or established hereafter between the Contracting Parties in addition to the present Agreement contain a regulation, entitling investments by nationals of the other Contracting Party to a treatment more favourable than is provided for by the present Agreement, such regulation shall, to the extent that it is more favourable, prevail over the present Agreement. 5 For the avoidance of doubt it is confirmed that the national treatment principle provided for in paragraph (2) and (4) of this Article applies to investments once legally admitted, through specific authorization, if applicable. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 4 Taxes and other Fiscal Matters With respect to taxes, fees, charges and to fiscal deductions and exemptions, each Contracting Party shall accord to nationals of the other Contracting Party who are engaged in any economic activity in its territory, treatment not less favourable than that accorded to its own nationals or to those of any third State who are in the same circumstances, whichever is more favourable to the nationals concerned. For this purpose, however, there shall not be taken into account any special fiscal advantages accorded by that Party: a) under an agreement for the avoidance of double taxation; or b) by virtue of its participation in a customs union, economic union or similar institution; or c) on the basis of reciprocity with a third State. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 5 Transfers 1 The Contracting Parties shall guarantee that payments relating to an investment may be transferred. The transfers shall be made in a freely convertible currency, without restriction or delay. Such transfers include in particular though not exclusively: a) profits, interests and dividends; b) funds necessary (i) for acquisition of raw or auxiliary materials, semi-fabricated or finished products, or (ii) to replace capital assets in order to safeguard the continuity of an investment; c) additional funds necessary for the development of an investment; d) funds in repayment of loans; e) royalties or fees; f) earnings of natural persons; g) the proceeds of sale or liquidation of the investment; h) payments arising under Article 7. 2 In accordance with the provisions of Paragraph 1, the transfers referred to above shall be made pursuant to the exchange regulations in force of the Contracting Party in whose territory the investment was made, at the rate of exchange applicable on the date of transfer. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 6 Expropriation and Nationalisation Neither Contracting Party shall take any measure of expropriation, nationalisation or any other measures having the same nature or the same effect against investments of investors of the other Contracting Party unless the following conditions are complied with: a) the measures are taken in the public interest and under due process of law; b) the measures are not discriminatory; c) the measures are taken against prompt, adequate and affective compensation. Such compensation shall represent the fair market value of the investment immediately before the moment the measures or impending measures became public knowledge and shall include interest at a normal banking commercial rate from the date the measures were taken, until the date of payment and shall, in order to be effective for the affected investors, be paid and made transferable, without delay to the country designated by the investors concerned in any freely convertible currency. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 7 Compensation for Damages or Losses Nationals of one Contracting Party who suffer losses in respect of their investments in the territory of the other Contracting Party owing to war or other armed conflict, revolution, a state of national emergency, revolt, insurrection or riot shall be accorded by the latter Contracting Party treatment, as regards restitution, indemnification, compensation or other settlement, no less favourable than that which that Contracting Party accords to its own nationals or to nationals of any third State, whichever is more favourable to the nationals concerned. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 8 Subrogation If the investments of a national of the one Contracting Party are insured against non-commercial risks or otherwise give rise to payment of indemnification in respect of such investments under a system established by law, regulation or government contract, any subrogation of the insurer or re-insurer or Agency designated by the one Contracting Party to the rights of the said national pursuant to the terms of such insurance or under any other indemnity given shall be recognized by the other Contracting Party. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 9 Settlement of Disputes between a Contracting Party and an Investor 1 Disputes which might arise between one of the Contracting Parties and an investor of the other Contracting Party concerning an investment of that investor in the territory of the former Contracting Party shall, whenever possible, be settled amicably between the parties concerned. 2 If the dispute has not been settled within a period of six months from the date either Party to the dispute requested amicable settlement, the dispute shall at the request of the national concerned be submitted to: a) the competent court of the Contracting Party in the territory of which the investment has been made; or b) the International Centre for Settlement of Investment Disputes, for settlement by arbitration or conciliation under the Convention on the Settlement of Investment Disputes between States and Nationals of other States entered into force on October 14th, 1966 after accession by the Contracting Parties; or c) the International Centre for Settlement of Investment Disputes under the Rules Governing the Additional Facility for the Administration of Proceedings by the Secretariat of the Centre (Additional Facility of Rules), if one of the Contracting Parties is not a Contracting State of the Convention as mentioned in paragraph 2 b) of this Article; or d) an international ad hoc arbitral tribunal under the Arbitration Rules of the United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRAL). 3 A legal person which is a national of one Contracting Party and which before such a dispute arises is controlled by nationals of the other Contracting Party shall in accordance with Article 25 (2) (b) of the Convention on the Settlement of Investment Disputes between States and Nationals of other States for the purpose of the Convention be treated as a national of the other Contracting Party. 4 The arbitral awards shall be final and binding on both parties to the dispute and shall be executed according to national law. 5 Each Contracting Party hereby consents to submit investment disputes for resolution to the alternative disputes settlement fora mentioned in the preceding paragraphs. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 10 Scope of Application The present Agreement shall apply to investments made in the territory of one Contracting Party, whether prior to or after the entry into force of the Agreement. It shall, however, not be applicable to claims arising out of events which occurred prior to its entry into force. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 11 Consultations Either Contracting Party may propose to the other Party that consultations be held on any matter concerning the interpretation of the Agreement. The other Party shall accord sympathetic consideration to the proposal and shall afford adequate opportunity for such consultations. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 12 Settlement of Disputes between the Contracting Parties 1 Any dispute between the Contracting Parties concerning the interpretation or application of the present Agreement, which cannot be settled within a reasonable lapse of time by means of diplomatic negotiations, shall, unless the Parties have otherwise agreed, be submitted, at the request of either Party, to an arbitral tribunal, composed of three members. Each Party shall appoint one arbitrator and the two arbitrators thus appointed shall together appoint a third arbitrator as their chairman who is not a national of either Party. 2 If one of the Parties fails to appoint its arbitrator and has not proceeded to do so within two months after an invitation from the other Party to make such appointment, the latter Party may invite the President of the International Court of Justice to make the necessary appointment. 3 If the two arbitrators are unable to reach agreement, in the two months following their appointment, on the choice of the third arbitrator, either Party may invite the President of the International Court of Justice to make the necessary appointment. 4 If, in the cases provided for in the paragraphs (2) and (3) of this Article, the President of the International Court of Justice is prevented from discharging the said function or is a national of either Contracting Party, the Vice-President shall be invited to make the necessary appointments. If the Vice-President is prevented from discharging the said function or is a national of either Party the most senior member of the Court available who is not a national of either Party shall be invited to make the necessary appointments. 5 The tribunal shall decide on the basis of generally recognized principles of international law. Before the tribunal decides, it may at any stage of the proceedings propose to the Parties that the dispute be settled amicably. The foregoing provisions shall not prejudice settlement of the dispute ex aequo et bono if the Parties so agree. 6 Unless the Parties decide otherwise, the tribunal shall determine its own procedure. 7 The tribunal shall reach its decision by a majority of votes. Such decision shall be final and binding on the Parties. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 13 Territorial Application As regards the Kingdom of the Netherlands, the present Agreement shall apply to the part of the Kingdom in Europe, to the Netherlands Antilles and to Aruba, unless the notification provided for in Article 14, paragraph (1) provides otherwise. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Article 14 Entry into Force and Termination 1 The present Agreement shall enter into force on the first day of the second month following the date on which the Contracting Parties have notified each other in writing that their constitutionally required procedures have been complied with, and shall remain in force for a period of fifteen years. 2 Unless notice of termination has been given by either Contracting Party at least six months before the date of the expiry of its validity, the present Agreement shall be extended tacitly for periods of ten years, whereby each Contracting Party reserves the right to terminate the Agreement upon notice of at least six months before the date of expiry of the current period of validity. 3 In respect of investments made before the date of the termination of the present Agreement, the foregoing Articles shall continue to be effective for a further period of fifteen years from that date. 4 Subject to the period mentioned in paragraph (2) of this Article, the Kingdom of the Netherlands shall be entitled to terminate the application of the present Agreement separately in respect of any of the parts of the Kingdom. 2003 125 08-08-2003 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 1 Begripsomschrijvingen Voor de toepassing van dit Verdrag: a. wordt onder de term „investeringen" verstaan: alle soorten vermogensbestanddelen en in het bijzonder, doch niet uitsluitend: i. roerende en onroerende zaken, en alle andere zakelijke rechten met betrekking tot alle soorten vermogensbestanddelen; ii. rechten ontleend aan aandelen, obligaties en andere soorten belangen in ondernemingen en joint ventures; iii. aanspraken op geld, op andere vermogensbestanddelen of op iedere prestatie die economische waarde heeft; iv. rechten op het gebied van de intellectuele eigendom, technische werkwijzen, goodwill en knowhow; v. rechten verleend krachtens het publiekrecht of bij overeenkomst, met inbegrip van rechten tot het opsporen, exploreren, ontginnen en benutten van natuurlijke rijkdommen. b. omvat de term „onderdanen" met betrekking tot elk van de Verdragsluitende Partijen: i. natuurlijke personen die de nationaliteit van die Verdragsluitende Partij hebben; ii. rechtspersonen die zijn opgericht krachtens het recht van die Verdragsluitende Partij; iii. rechtspersonen die niet zijn opgericht krachtens het recht van die Verdragsluitende Partij, maar die onder toezicht staan van natuurlijke personen zoals omschreven onder i. of van rechtspersonen zoals omschreven onder ii.; c. wordt onder de term „grondgebied" verstaan: i. wat betreft het Koninkrijk der Nederlanden: het grondgebied van het Koninkrijk der Nederlanden en alle aan de territoriale zee grenzende gebieden die, krachtens het binnen het Koninkrijk der Nederlanden geldende recht en overeenkomstig het internationale recht, tot de exclusieve economische zone of het continentaal plat van het Koninkrijk der Nederlanden behoren, en waarin het Koninkrijk der Nederlanden rechtsmacht of soevereine rechten uitoefent; ii. wat betreft de Federale Democratische Republiek Ethiopië: het grondgebied waarbinnen de Federale Democratische Republiek Ethiopië soevereine rechten of rechtsmacht uitoefent in overeenstemming met het internationale recht. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 2 Toelating van investeringen Elke Verdragsluitende Partij bevordert, binnen het kader van haar wetten en voorschriften, de economische samenwerking door middel van de bevordering en bescherming op haar grondgebied van investeringen van onderdanen van de andere Verdragsluitende Partij. Met inachtneming van het recht van elke Verdragsluitende Partij de door haar wetten of voorschriften verleende bevoegdheden uit te oefenen, laat elke Verdragsluitende Partij dergelijke investeringen toe. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 3 Behandeling van investeringen 1 Elke Verdragsluitende Partij waarborgt een eerlijke en rechtvaardige behandeling van de investeringen van onderdanen van de andere Verdragsluitende Partij en belemmert niet, door onredelijke of discriminatoire maatregelen, de werking, het beheer, de instandhouding, het gebruik, het genot of de vervreemding daarvan door die onderdanen. Elke Verdragsluitende Partij kent aan die investeringen volledige zekerheid en bescherming toe. 2 Elke Verdragsluitende Partij kent aan die investeringen een behandeling toe die in ieder geval niet minder gunstig is dan die welke wordt toegekend aan investeringen van haar eigen onderdanen of aan investeringen van onderdanen van een derde staat, naar gelang van welke het gunstigst is voor de betrokken onderdaan. 3 Indien een Verdragsluitende Partij onderdanen van een derde staat bijzondere voordelen heeft toegekend uit hoofde van overeenkomsten tot oprichting van douane-unies, economische unies, monetaire unies of soortgelijke instellingen, dan wel op grond van interimovereenkomsten die tot dergelijke unies of instellingen leiden, is die Verdragsluitende Partij niet verplicht deze voordelen toe te kennen aan onderdanen van de andere Verdragsluitende Partij. 4 Indien naast dit Verdrag de wettelijke bepalingen van één van beide Verdragsluitende Partijen of verplichtingen krachtens internationaal recht die thans tussen de Verdragsluitende Partijen bestaan of op een later tijdstip onderling worden aangegaan, een regeling bevatten op grond waarvan investeringen door onderdanen van de andere Verdragsluitende Partij aanspraak kunnen maken op een behandeling die gunstiger is dan in dit Verdrag is voorzien, heeft een dergelijke regeling, in zoverre zij gunstiger is, voorrang boven dit Verdrag. 5 Om twijfel te vermijden wordt bevestigd dat het in het tweede en vierde lid voorziene beginsel van nationale behandeling van toepassing is op investeringen zodra deze officieel zijn toegelaten, via een specifieke vergunning, indien van toepassing. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 4 Belastingen en andere fiscale aangelegenheden Met betrekking tot belastingen, heffingen, lasten en fiscale verminderingen en vrijstellingen van belasting kent iedere Verdragsluitende Partij aan onderdanen van de andere Verdragsluitende Partij die zich op haar grondgebied met economische activiteiten bezighouden, een behandeling toe die niet minder gunstig is dan die welke wordt toegekend aan haar eigen onderdanen of aan die van een derde staat die zich in dezelfde omstandigheden bevinden, naar gelang van wat het gunstigst is voor de betrokken onderdanen. Hierbij wordt evenwel geen rekening gehouden met bijzondere fiscale voordelen door die Partij toegekend: a. krachtens een verdrag ter vermijding van dubbele belasting; of b. uit hoofde van haar deelneming aan een douane-unie, economische unie of soortgelijke instelling; of c. op basis van wederkerigheid met een derde staat. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 5 Overmakingen 1 De Verdragsluitende Partijen waarborgen dat betalingen die verband houden met een investering kunnen worden overgemaakt. De overmakingen geschieden in een vrij inwisselbare valuta, zonder beperking of vertraging. Deze overmakingen omvatten in het bijzonder, doch niet uitsluitend: a. winsten, interesten en dividenden; b. gelden nodig i. voor het verwerven van grondstoffen of hulpmaterialen, halffabrikaten of eindproducten, of ii. om kapitaalgoederen te vervangen teneinde de continuïteit van een investering te waarborgen; c. bijkomende gelden nodig voor de ontwikkeling van een investering; d. gelden voor de terugbetaling van leningen; e. royalty's of honoraria; f. verdiensten van natuurlijke personen; g. de opbrengst van de verkoop of liquidatie van de investering; h. betalingen uit hoofde van artikel 7. 2 In overeenstemming met het bepaalde in het eerste lid, dienen de bovenbedoelde overmakingen te geschieden overeenkomstig de wisselvoorschriften die van kracht zijn in de Verdragsluitende Partij op wier grondgebied de investering werd gedaan, tegen de wisselkoers op de datum van overmaking. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 6 Onteigening en nationalisering Geen van de Verdragsluitende Partijen neemt maatregelen tot onteigening of nationalisering van investeringen van investeerders van de andere Verdragsluitende Partij of andere maatregelen van vergelijkbare aard of met overeenkomstige gevolgen, tenzij aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: a. de maatregelen worden genomen in het algemeen belang en met inachtneming van een behoorlijke rechtsgang; b. de maatregelen zijn niet discriminatoir, en c. de maatregelen gaan vergezeld van een onmiddellijke, adequate en doeltreffende schadeloosstelling. Deze schadeloosstelling dient overeen te komen met de redelijke marktwaarde van de investering onmiddellijk voordat de maatregelen of op handen zijnde maatregelen openbaar zijn geworden en dient rente te omvatten tegen een gewone commerciële rentevoet vanaf de datum waarop de maatregelen werden genomen tot de datum van betaling, en dient, wil zij doeltreffend zijn voor de getroffen investeerders, zonder vertraging te worden betaald en te kunnen worden overgemaakt naar het door de betrokken investeerders aangewezen land in een vrij inwisselbare valuta. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 7 Schadeloosstelling voor schade en verliezen Aan onderdanen van de ene Verdragsluitende Partij die verliezen lijden met betrekking tot hun investeringen op het grondgebied van de andere Verdragsluitende Partij wegens oorlog of een ander gewapend conflict, revolutie, een nationale noodtoestand, opstand, oproer of ongeregeldheden, wordt door de laatstbedoelde Verdragsluitende Partij wat restitutie, schadevergoeding, schadeloosstelling of een andere regeling betreft, geen minder gunstige behandeling toegekend dan die welke die Verdragsluitende Partij toekent aan haar eigen onderdanen of aan onderdanen van een derde staat, naar gelang van wat het gunstigst is voor de betrokken onderdanen. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 8 Subrogatie Indien de investeringen van een onderdaan van de ene Verdragsluitende Partij verzekerd zijn tegen niet-commerciële risico's of anderszins aanleiding geven tot de betaling van schadevergoeding ter zake van die investeringen krachtens een bij wet, voorschrift of overheidscontract ingesteld stelsel, wordt de subrogatie van de verzekeraar of de herverzekeraar of de door de ene Verdragsluitende Partij aangewezen instantie in de rechten van de bedoelde onderdaan, ingevolge de voorwaarden van deze verzekering of krachtens een andere gegeven schadeloosstelling, door de andere Verdragsluitende Partij erkend. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 9 Beslechting van geschillen tussen een Verdragsluitende Partij en een investeerder 1 Geschillen die mochten ontstaan tussen een van de Verdragsluitende Partijen en een investeerder van de andere Verdragsluitende Partij betreffende een investering van die investeerder op het grondgebied van de eerstbedoelde Verdragsluitende Partij worden, zoveel mogelijk, in der minne geschikt tussen de betrokken partijen. 2 Indien het geschil niet is beslecht binnen een periode van zes maanden na de datum waarop een der partijen om minnelijke schikking heeft verzocht, wordt het geschil op verzoek van de betrokken onderdaan voorgelegd aan: a. het bevoegde rechtscollege van de Verdragsluitende Partij op het grondgebied waarvan de investering is gedaan; of b. het Internationale Centrum voor de Beslechting van Investeringsgeschillen ter beslechting door conciliatie of arbitrage krachtens het Verdrag inzake de beslechting van investeringsgeschillen tussen staten en onderdanen van andere staten, dat in werking is getreden op 14 oktober 1966 na toetreding door de Verdragsluitende Partijen; of c. het Internationale Centrum voor Beslechting van Investeringsgeschillen overeenkomstig de regels betreffende de Aanvullende Voorziening voor de toepassing van procedures door het Secretariaat van het Centrum (Aanvullende Voorziening), indien een van de Verdragsluitende Partijen geen Verdragsluitende Staat is bij het verdrag genoemd in het tweede lid, letter b, van dit artikel; of d. een internationaal scheidsgerecht ad hoc krachtens het arbitragereglement van de Commissie voor Internationaal Handelsrecht van de Verenigde Naties (UNCITRAL). 3 Een rechtspersoon die onderdaan is van de ene Verdragsluitende Partij en die, voordat een dergelijk geschil ontstaat, onder toezicht staat van onderdanen van de andere Verdragsluitende Partij, wordt in overeenstemming met artikel 25, tweede lid, letter b, van het Verdrag inzake de beslechting van investeringsgeschillen tussen staten en onderdanen van andere staten voor de toepassing van het Verdrag behandeld als een onderdaan van de andere Verdragsluitende Partij. 4 De scheidsrechterlijke uitspraken zijn definitief en bindend voor beide partijen bij het geschil en worden tenuitvoergelegd in overeenstemming met de nationale wetgeving. 5 Elke Verdragsluitende Partij stemt er bij deze mee in investeringsgeschillen ter beslechting voor te leggen aan de in de voorgaande leden genoemde alternatieve instanties voor geschillenregeling. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 10 Werkingssfeer Dit Verdrag is van toepassing op investeringen, ongeacht of deze voor of na de inwerkingtreding ervan plaatsvonden, gedaan op het grondgebied van een van de Verdragsluitende Partijen. Het is echter niet van toepassing op aanspraken voortvloeiend uit gebeurtenissen die zich hebben voorgedaan vóór zijn inwerkingtreding. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 11 Overleg Elk van de Verdragsluitende Partijen kan aan de andere Partij voorstellen overleg te plegen over een aangelegenheid betreffende de uitlegging of de toepassing van het Verdrag. De andere Partij neemt dit voorstel in welwillende overweging en biedt passende gelegenheid voor dergelijk overleg. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 12 Beslechting van geschillen tussen de Verdragsluitende Partijen 1 Enig geschil tussen de Verdragsluitende Partijen betreffende de uitlegging of de toepassing van dit Verdrag dat niet binnen een redelijke termijn langs diplomatieke weg kan worden beslecht, wordt, tenzij de Partijen anders zijn overeengekomen, op verzoek van een van beide Partijen voorgelegd aan een uit drie leden samengesteld scheidsgerecht. Elke Partij benoemt een scheidsman en de twee aldus benoemde scheidslieden benoemen tezamen een derde scheidsman, die geen onderdaan van een van de Partijen is, tot hun voorzitter. 2 Indien een van de Partijen verzuimt haar scheidsman te benoemen en indien zij binnen twee maanden geen gevolg heeft gegeven aan het verzoek van de andere Partij tot deze benoeming over te gaan, kan de laatstgenoemde Partij de President van het Internationale Gerechtshof verzoeken de noodzakelijke benoeming te verrichten. 3 Indien de beide scheidslieden binnen twee maanden na hun benoeming geen overeenstemming kunnen bereiken over de keuze van de derde scheidsman, kan elk van de Partijen de President van het Internationale Gerechtshof verzoeken de noodzakelijke benoeming te verrichten. 4 Indien in de in het tweede en derde lid van dit artikel bedoelde gevallen de President van het Internationale Gerechtshof verhinderd is de genoemde functie uit te oefenen, of onderdaan is van een van beide Verdragsluitende Partijen, wordt de Vice-President verzocht de noodzakelijke benoemingen te verrichten. Indien de Vice-President verhinderd is de genoemde functie uit te oefenen, of onderdaan is van een van beide Partijen, wordt het lid van het Gerechtshof dat de hoogste anciënniteit heeft, beschikbaar is en geen onderdaan is van een van beide Partijen, verzocht de noodzakelijke benoemingen te verrichten. 5 Het scheidsgerecht doet uitspraak op basis van de algemeen aanvaarde beginselen van het internationale recht. Alvorens uitspraak te doen, kan het scheidsgerecht in elk stadium van het geding een minne-lijke schikking van het geschil aan de partijen voorstellen. De voorgaande bepalingen doen geen afbreuk aan regeling van het geschil ex aequo et bono, indien de partijen dit overeenkomen. 6 Tenzij de partijen anders beslissen, stelt het scheidsgerecht zijn eigen procedureregels vast. 7 Het scheidsgerecht neemt zijn beslissing bij meerderheid van stemmen. Deze beslissing is onherroepelijk en bindend voor de partijen. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 13 Territoriale toepassing Wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, is dit Verdrag van toepassing op het deel van het Koninkrijk in Europa, op de Nederlandse Antillen en op Aruba, tenzij anders is bepaald in de in artikel 14, eerste lid, bedoelde mededeling. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005

Artikel 14 Inwerkingtreding en beëindiging 1 Dit Verdrag treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand die volgt op de datum waarop de Verdragsluitende Partijen elkaar schriftelijk hebben medegedeeld dat aan hun grondwettelijk vereiste procedures is voldaan, en blijft van kracht gedurende een tijdvak van vijftien jaar. 2 Tenzij ten minste zes maanden voor de datum van het verstrijken van de geldigheidsduur door een van beide Verdragsluitende Partijen mededeling van beëindiging is gedaan, wordt dit Verdrag telkens stilzwijgend verlengd voor een tijdvak van tien jaar, waarbij elke Verdragsluitende Partij zich het recht voorbehoudt het Verdrag te beëindigen met inachtneming van een opzegtermijn van ten minste zes maanden voor de datum van het verstrijken van de lopende termijn van geldigheid. 3 Ten aanzien van investeringen die zijn gedaan voor de datum van beëindiging van dit Verdrag, blijven de voorgaande artikelen van kracht gedurende een tijdvak van vijftien jaar vanaf die datum. 4 Met inachtneming van de in het tweede lid van dit artikel genoemde termijn is het Koninkrijk der Nederlanden gerechtigd de toepassing van dit Verdrag ten aanzien elk van de delen van het Koninkrijk afzonderlijk te beëindigen. 2004 111 22-04-2004 17-05-2005 2005 285 18-11-2005 01-07-2005