Verdrag tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Zwitserse Bondsraad betreffende militaire oefeningen, trainingen en opleidingen

Article I Definitions For the purpose of this Agreement, the following definitions shall apply: a) Receiving State; means the Contracting Party on whose territory the agreed military exercise, training and education shall take place; b) Sending State; means the Contracting Party who sends personnel and military equipment to the Receiving State to participate in the agreed military exercise, training and education; c) Sending State’s personnel; means the personnel belonging to the Sending State’s armed forces including civilian personnel in the employment of and accompanying such a force, who are not nationals of any State which is not a Party to the North Atlantic Treaty or the Partnership for Peace, nor nationals of, nor ordinarily resident in, the Receiving State. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article II Purpose and Scope This Agreement sets out the principles concerning the execution of armed forces activities regarding military exercises, training and education. This Agreement covers activities on the Contracting Parties’ territory. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article III Co-operation fields 1 Activities under this Agreement may include – but shall not be limited to – the following areas: a) Bilateral or multilateral military exercises, education and training for personnel and units of the armed forces of the Contracting Parties; b) Exchange of personnel; c) Exchanges of lessons learned and development of military teaching materials and training programmes; d) Training for peace support operations; e) Training of personnel for the implementation of international treaties on arms control and disarmament; f) Exchange of information on armed forces organisation, structure and equipment of military units, and personnel management; g) Military medical training; h) Mountaineering and survival training; i) Air force training; j) Military sport. 2 This Agreement does not create any obligation for either Contracting Party to participate in any activity as mentioned in paragraph 1. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article IV Technical Arrangements 1 Detailed arrangements related to specific exercises, training and education shall be, as needed, specified in Technical Arrangements (TA). These TA’s shall be negotiated and concluded separately between the competent authorities in the Federal Department of Defence, Civil Protection and Sports of the Swiss Confederation and the Minister of Defence of the Kingdom of the Netherlands. 2 In order to facilitate the Contracting Parties’ long term planning, TA’s should be concluded well in advance of the activity in question. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article V Planning and Staff Talks Representatives of the Contracting Parties may meet, as required, to evaluate, co-ordinate and plan activities under this Agreement. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article VI Status of Forces and Jurisdiction 1 The status of the Sending State’s personnel while in the territory of the Receiving State shall be governed by the Agreement among the states parties to the North Atlantic Treaty Organisation and the other states participating in the Partnership for Peace regarding the status of their forces (PfP SOFA), and its Additional Protocol, both done in Brussels on 19 June 1995. 2 The Sending State shall not hold any national court proceedings in the territory of the Receiving State. 3 Disciplinary matters are a national responsibility of the Contracting Parties. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article VII Command and Control Each Contracting Party shall retain command and control over its armed forces in accordance with its national regulations. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article VIII Clearances Each Contracting Party shall be responsible for its own overflight and landing clearances. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article IX Physical Security, Policing Authority and Safety/Security Regulations 1 Facilities made available to the Sending State shall be such as to enable the Sending State to provide effectively for its own security. Regularly constituted military units or formations of the Sending State shall have the right to police these facilities. The military police of the Sending State may take all appropriate measures to ensure maintenance of order and security in such facilities. 2 Outside the facilities, mentioned in paragraph 1, the military police of the Sending State shall be employed only subject to arrangements with the authorities of the Receiving State and in liaison with those authorities and in so far as such employment is necessary to maintain discipline and order among the Sending State’s personnel. 3 The personnel of each Contracting Party shall observe its national military and civilian safety and security regulations with regard to the storage and employment of weapons, ammunition, vehicles and other equipment unless the respective Receiving State’s safety and security regulations require a higher level of security. 4 In case of joint exercises and training activities, the Contracting Parties shall apply the regulations providing the highest level of security. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article X Use of Weapons and Ammunition Weapons and ammunition may only be used in the Receiving State subject to the consent of the Receiving State on a case-by-case basis. The Sending State shall in due time provide the Receiving State with the information needed to consider the Sending State’s request to use weapons and ammunition in the Receiving State. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XI Involvement of Third Countries Should the Sending State wish to include personnel from a third country’s Armed Forces in activities on the Receiving State’s territory under this Agreement, the Sending State shall send a proposal to this effect to the Receiving State at the earliest opportunity during the planning process for the consideration and possible approval by the Receiving State. If the Receiving State decides to consent to such participation, the Sending State shall not be responsible for arrangements and obligations concerning the status of the third country’s personnel in the territory of the Receiving State. Separate arrangements may be necessary between the Receiving State and the third country. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XII Technical Investigations 1 The Sending State is responsible for the airworthiness of its aircraft and the good state of repair or adequate technical state of its vehicles. 2 If an aircraft or vehicle of the Sending State is involved in an incident or accident, the Sending State is obliged to report the incident or accident immediately to the Receiving State. In support of this procedure, the Receiving State shall state a point of contact for each activity under this Agreement. 3 The appropriate authorities of the Sending State shall have the right to request a technical investigation in the Receiving State concerning incidents or accidents of a Sending State’s military aircraft or vehicle. Technical investigations shall be carried out in accordance with the national laws and regulations of the Receiving State. 4 Technical investigations in the Receiving State may take place either: a) by the authorities of the Receiving State, or b) by the Sending State’s authorities in coordination with the authorities of the Receiving State when the Receiving State does not set up an investigation or when the Receiving State leaves the investigation to the authorities of the Sending State. 5 Representatives of the Sending State may participate in investigations mentioned in paragraph 4a. 6 In case of paragraph 4a, the representatives of the Sending State shall under the direction of the leading investigating authority of the Receiving State be authorised to: a) enter the scene of the accident or incident; b) investigate the wreck; c) bring in witnesses and evidence; d) receive information about witnesses and propose items of questioning; e) have access to all evidence as soon as possible; f) participate in the disclosure of recorded information; g) receive copies of all relevant documentation; h) participate in investigative activities outside the scene of the accident or incident; i) participate in meetings concerning the progress of the investigation; j) make recommendations in respect of the various elements of the investigation. 7 Where classified information is involved in any way in the framework of technical investigations following an accident or incident, the Contracting Parties shall apply the provisions of the security arrangements as mentioned in Article XV. 8 The Sending State shall bear all costs of its participation in an investigation. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XIII Medical and Dental Support 1 Each Contracting Party shall ensure the provision of a sufficient health insurance for its personnel. 2 The Sending State has a responsibility to ensure that the Sending State’s personnel are medically and dentally fit prior to participating in the activity in question. 3 Emergency medical care and emergency dental treatment in military establishments shall be provided free of charge. Costs for further medical and dental treatment shall be borne by the Sending State. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XIV Financial Arrangements 1 Each Contracting Party shall cover its own costs for personnel and equipment when performing activities under this Agreement. 2 For any services which are not provided free of charge, the Contracting Parties shall, in accordance with national laws and procedures, negotiate for payment either in cash or payment in kind. Any balance in respect of payments in kind shall be settled within a term of maximum three years. Detailed arrangements related to financial aspects will be agreed upon in Technical Arrangements. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XV Disclosure of Information All classified information and materiel exchanged or generated in connection with this Agreement shall be used, transmitted, stored, handled and safeguarded in accordance with the relevant security arrangements between Switzerland and the Kingdom of the Netherlands. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XVI Application for the Kingdom of the Netherlands With respect to the Kingdom of the Netherlands this Agreement shall apply to the territory of the Kingdom in Europe only. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XVII Settlement of Disputes Any dispute arising out of or in connection with this Agreement shall be resolved exclusively by means of negotiations and consultations between the Contracting Parties. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Article XVIII Final Provisions 1 This Agreement shall enter into force on the date on which both Contracting Parties have informed each other that all constitutional procedures for the entry into force have been fulfilled and shall be applied provisionally from the first day of the second month following the date of signature. 2 Any modification or amendment to this Agreement shall be made by agreement among the Contracting Parties. All such modifications or amendments shall enter into force on the date on which both Contracting Parties have informed each other that all constitutional procedures for the entry into force have been fulfilled. 3 This Agreement may be terminated by either Contracting Party by giving a 6 months notice in writing to the other. 4 Notwithstanding a termination of this Agreement, all outstanding financial obligations under this Agreement shall continue to be subject to the provisions of this Agreement. 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel I Begripsomschrijvingen Voor de toepassing van dit Verdrag wordt verstaan onder: a. Ontvangende Staat: de Verdragsluitende Partij op wiens gebied de overeengekomen militaire oefening, training en opleiding plaatsvinden; b. Zendstaat: de Verdragsluitende Partij die personeel en militaire uitrusting naar de Ontvangende Staat zendt om deel te nemen aan de overeengekomen militaire oefening, training en opleiding; c. Personeel van de Zendstaat: het personeel dat deel uitmaakt van de strijdkrachten van de Zendstaat, met inbegrip van leden van het burgerpersoneel die in dienst zijn van een dergelijke macht en deze vergezellen, en die geen onderdaan zijn van enige Staat die geen Partij is bij het Noord-Atlantisch Verdrag of het Partnerschap voor de Vrede, noch onderdaan van of gewoonlijk verblijvend in de Ontvangende Staat. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel II Doel en reikwijdte In dit Verdrag zijn de beginselen vervat betreffende de uitvoering van activiteiten van de strijdkrachten met betrekking tot militaire oefeningen, trainingen en opleidingen. Dit Verdrag heeft betrekking op de activiteiten op het grondgebied van de Verdragsluitende Partijen. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel III Samenwerkingsgebieden 1 Activiteiten ingevolge dit Verdrag kunnen mede omvatten, maar zijn niet beperkt tot: a. bilaterale of multilaterale militaire oefeningen, opleidingen en trainingen voor personeel en eenheden van de strijdkrachten van de Verdragsluitende Partijen; b. uitwisseling van personeel; c. delen van ervaringen en ontwikkeling van militair lesmateriaal en militaire trainingsprogramma’s; d. training voor vredesondersteuningsoperaties; e. training van personeel voor de uitvoering van internationale verdragen inzake wapenbeheersing en ontwapening; f. uitwisseling van informatie over de organisatie van de strijdkrachten, de structuur en uitrusting van militaire eenheden en personeelsbeheer; g. medische opleiding voor militairen; h. bergtraining en overlevingstraining; i. training van de luchtmacht; j. militaire sport. 2 De bepalingen van dit Verdrag houden voor geen van de Verdragsluitende Partijen de verplichting in deel te nemen aan enige in het eerste lid genoemde activiteit. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel IV Technische Regelingen 1 Gedetailleerde afspraken over specifieke oefeningen, trainingen en opleidingen worden, al naargelang noodzakelijk, vastgelegd in Technische Regelingen (TA’s). Deze Technische Regelingen worden afzonderlijk gesloten tussen de bevoegde autoriteiten van het Federale Ministerie van Defensie, Civiele Bescherming en Sport van de Zwitserse Confederatie en de Minister van Defensie van het Koninkrijk der Nederlanden, die ook de onderhandelingen voeren over deze Regelingen. 2 Teneinde de langetermijnplanning van de Verdragsluitende Partijen te vergemakkelijken, dienen Technische Regelingen ruim voor het plaatsvinden van de desbetreffende activiteit te worden gesloten. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel V Planning en stafbesprekingen Vertegenwoordigers van de Verdragsluitende Partijen kunnen elkaar, wanneer nodig, ontmoeten om activiteiten uit hoofde van dit Verdrag te evalueren, coördineren en plannen. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel VI Rechtspositie van de krijgsmachten en rechtsmacht 1 De rechtspositie van het personeel van de Zendstaat dat zich op het grondgebied van de Ontvangende Staat bevindt wordt beheerst door het Verdrag tussen de Staten die Partij zijn bij het Noord-Atlantisch Verdrag en de overige Staten die deelnemen aan het Partnerschap voor de Vrede nopens de rechtspositie van hun krijgsmachten (PfP SOFA), en het Aanvullend Protocol daarbij, beide gedaan te Brussel op 19 juni 1995. 2 De Zendstaat stelt geen nationale gerechtelijke procedures in op het grondgebied van de Ontvangende Staat. 3 Tuchtrechtelijke aangelegenheden behoren tot de nationale verantwoordelijkheid van de Verdragsluitende Partijen. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel VII Bevelvoering en controle Elke Verdragsluitende Partij behoudt de bevelvoering en de controle over haar strijdkrachten in overeenstemming met haar nationale regelgeving. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel VIII Vergunningen Elke Verdragsluitende Partij is verantwoordelijk voor haar eigen overvlieg- en landingsvergunningen. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel IX Fysieke veiligheid, politiebevoegdheden en veiligheidsregels 1 De faciliteiten die de Zendstaat ter beschikking worden gesteld zijn zodanig dat de Zendstaat op doeltreffende wijze voor zijn eigen veiligheid zorg kan dragen. Geregelde militaire eenheden of formaties van de Zendstaat hebben het recht politietoezicht op deze faciliteiten uit te oefenen. De militaire politie van de Zendstaat mag alle vereiste maatregelen nemen om de handhaving van orde en veiligheid in dergelijke faciliteiten te waarborgen. 2 Buiten de in het eerste lid genoemde faciliteiten doet de militaire politie van de Zendstaat slechts dienst op grond van regelingen met de autoriteiten van de Ontvangende Staat en in samenwerking met deze autoriteiten en voor zover deze dienst noodzakelijk is voor het handhaven van tucht en orde onder het personeel van de Zendstaat. 3 Het personeel van elke Verdragsluitende Partij neemt zijn nationale regelgeving inzake de veiligheid van militairen en burgers in acht met betrekking tot de opslag en het gebruik van wapens, munitie, voertuigen en andere uitrusting tenzij een hoger veiligheidsniveau vereist is ingevolge de desbetreffende veiligheidsregelgeving van de Ontvangende Staat. 4 In geval van gezamenlijke oefeningen en trainingen passen de Verdragsluitende Partijen de regelgeving toe die het hoogste veiligheidsniveau biedt. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel X Gebruik van wapens en munitie Wapens en munitie mogen in de Ontvangende Staat slechts worden gebruikt als de Ontvangende Staat daarvoor toestemming geeft, hetgeen per geval wordt bepaald. De Zendstaat voorziet de Ontvangende Staat tijdig van de informatie die nodig is om het verzoek van de Zendstaat om wapens en munitie in de Ontvangende Staat te mogen gebruiken te beoordelen. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XI Betrokkenheid van derde landen Indien de Zendstaat gebruik wenst te maken van personeel van de strijdkrachten van een derde land bij activiteiten op het grondgebied van de Ontvangende Staat uit hoofde van dit Verdrag, stuurt de Zendstaat daartoe in een zo vroeg mogelijk stadium van het planningsproces een voorstel aan de Ontvangende Staat ter beoordeling van en mogelijke goedkeuring door deze laatste. Indien de Ontvangende Staat besluit zijn goedkeuring aan een dergelijke deelname te verlenen, is de Zendstaat niet verantwoordelijk voor regelingen en verplichtingen ter zake van de rechtspositie van het personeel van het derde land op het grondgebied van de Ontvangende Staat. Er zijn mogelijk afzonderlijke regelingen nodig tussen de Ontvangende Staat en het derde land. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XII Technisch onderzoek 1 De Zendstaat is verantwoordelijk voor de luchtwaardigheid van zijn luchtvaartuigen en de goede staat van onderhoud of de juiste technische staat van zijn voertuigen. 2 Indien een luchtvaartuig of voertuig van de Zendstaat betrokken raakt bij een incident of ongeval, is de Zendstaat verplicht dit incident of ongeval onverwijld te rapporteren aan de Ontvangende Staat. Ter ondersteuning van deze procedure wijst de Ontvangende Staat voor elke activiteit ingevolge dit Verdrag een contactpunt aan. 3 De desbetreffende autoriteiten van de Zendstaat hebben het recht om een technisch onderzoek te verzoeken in de Ontvangende Staat met betrekking tot incidenten of ongevallen met militaire luchtvaartuigen of voertuigen van de Zendstaat. Technisch onderzoek wordt uitgevoerd in overeenstemming met de nationale wet- en regelgeving van de Ontvangende Staat. 4 Technisch onderzoek in de Ontvangende Staat kan worden uitgevoerd door: a. ofwel de autoriteiten van de Ontvangende Staat, ofwel b. de autoriteiten van de Zendstaat in overleg met de autoriteiten van de Ontvangende Staat wanneer de Ontvangende Staat geen onderzoek instelt of wanneer de Ontvangende Staat het onderzoek overlaat aan de autoriteiten van de Zendstaat. 5 Vertegenwoordigers van de Zendstaat kunnen deelnemen aan het in het vierde lid, onderdeel a, genoemde onderzoek. 6 In het in het vierde lid, onderdeel a, genoemde geval zijn de vertegenwoordigers van de Zendstaat onder toezicht van de autoriteit van de Ontvangende Staat die het onderzoek leidt, bevoegd: a. de plaats van het ongeval of incident te betreden; b. het wrak te onderzoeken; c. getuigen en bewijsmateriaal op te voeren; d. informatie over getuigen te ontvangen en punten voor te stellen voor de ondervraging; e. zo snel mogelijk toegang te verkrijgen tot al het bewijsmateriaal; f. deel te nemen aan de verstrekking van vastgelegde informatie; g. afschriften te ontvangen van alle relevante documentatie; h. deel te nemen aan onderzoeksactiviteiten buiten de plaats van het ongeval of incident; i. deel te nemen aan bijeenkomsten over de voortgang van het onderzoek; j. voorstellen te doen ter zake van de diverse onderdelen van het onderzoek. 7 Wanneer er in het kader van technisch onderzoek na een ongeval of incident op enige wijze sprake is van geheime informatie, passen de Verdragsluitende Partijen de bepalingen van de veiligheidsregelingen toe zoals genoemd in artikel XV. 8 De Zendstaat draagt alle kosten van zijn deelname aan een onderzoek. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XIII Geneeskundige en tandheelkundige zorg 1 Elke Verdragsluitende Partij waarborgt dat haar personeel onder een passende zorgverzekering valt. 2 Het behoort tot de verantwoordelijkheid van de Zendstaat te waarborgen dat personeel van de Zendstaat dat aan een activiteit gaat deelnemen in geneeskundig en tandheelkundig opzicht gezond is. 3 Spoedeisende geneeskundige en tandheelkundige behandelingen in militaire inrichtingen worden kosteloos verricht. De kosten van geneeskundige en tandheelkundige vervolgbehandelingen worden door de Zendstaat gedragen. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XIV Financiële regelingen 1 Elke Verdragsluitende Partij draagt haar eigen kosten voor personeel en uitrusting bij de uitoefening van activiteiten ingevolge dit Verdrag. 2 Voor diensten die niet kosteloos worden verstrekt, onderhandelen de Verdragsluitende Partijen, in overeenstemming met hun nationale wetten en procedures, over betaling in contanten of in natura. Verschillen met betrekking tot betalingen in natura worden binnen een termijn van ten hoogste drie jaar verrekend. Gedetailleerde regelingen met betrekking tot financiële aspecten worden in Technische Regelingen vastgelegd. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XV Verstrekking van informatie Alle geheime informatie die en al het geheim materiaal dat wordt uitgewisseld of gegenereerd in verband met dit Verdrag, wordt in overeenstemming met de relevante veiligheidsregelingen tussen Zwitserland en het Koninkrijk der Nederlanden gebruikt, overgedragen, opgeslagen, gehanteerd en gewaarborgd. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XVI Toepassing voor het Koninkrijk der Nederlanden Wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, is dit Verdrag slechts van toepassing op het grondgebied van het Koninkrijk in Europa. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XVII Beslechting van geschillen Geschillen die voortvloeien uit of verband houden met dit Verdrag worden uitsluitend door middel van overleg of onderhandelingen tussen de Verdragsluitende Partijen beslecht. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007

Artikel XVIII Slotbepalingen 1 Dit Verdrag treedt in werking op de datum waarop beide Verdragsluitende Partijen elkaar ervan in kennis hebben gesteld dat alle voor de inwerkingtreding vereiste constitutionele procedures zijn voltooid en zal voorlopig worden toegepast vanaf de eerste dag van de tweede maand volgend op de datum van ondertekening. 2 Wijzigingen of aanpassingen van dit Verdrag geschieden in onderlinge overeenstemming tussen de Verdragsluitende Partijen. Deze wijzigingen of aanpassingen treden in werking op de datum waarop beide Verdragsluitende Partijen elkaar ervan in kennis hebben gesteld dat alle voor de inwerkingtreding vereiste constitutionele procedures zijn voltooid. 3 Dit Verdrag kan door elke Verdragsluitende Partij worden beëindigd door hiervan zes (6) maanden van te voren schriftelijk kennis te geven aan de andere Partij. 4 Niettegenstaande een beëindiging van dit Verdrag, blijven de bepalingen ervan van toepassing op alle uitstaande financiële verplichtingen uit hoofde van dit Verdrag. 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2008 140 16-07-2008 03-06-2008 2007 174 19-09-2007 01-06-2007 2007 101 29-05-2007 01-06-2007 01-06-2007