Protocol inzake strategische milieubeoordeling bij het Verdrag inzake milieu-effectrapportage in grensoverschrijdend verband

Article 1 Objective The objective of this Protocol is to provide for a high level of protection of the environment, including health, by: a. Ensuring that environmental, including health, considerations are thoroughly taken into account in the development of plans and programmes; b. Contributing to the consideration of environmental, including health, concerns in the preparation of policies and legislation; c. Establishing clear, transparent and effective procedures for strategic environmental assessment; d. Providing for public participation in strategic environmental assessment; and e. Integrating by these means environmental, including health, concerns into measures and instruments designed to further sustainable development. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 2 Definitions For the purposes of this Protocol, 1. Convention on Environmental Impact Assessment in a Transboundary Context “Convention” means the. 2. “Party” means, unless the text indicates otherwise, a Contracting Party to this Protocol. 3. “Party of origin” means a Party or Parties to this Protocol within whose jurisdiction the preparation of a plan or programme is envisaged. 4. “Affected Party” means a Party or Parties to this Protocol likely to be affected by the transboundary environmental, including health, effects of a plan or programme. 5. “Plans and programmes” means plans and programmes and any modifications to them that are: a. Required by legislative, regulatory or administrative provisions; and b. Subject to preparation and/or adoption by an authority or prepared by an authority for adoption, through a formal procedure, by a parliament or a government. 6. “Strategic environmental assessment” means the evaluation of the likely environmental, including health, effects, which comprises the determination of the scope of an environmental report and its preparation, the carrying-out of public participation and consultations, and the taking into account of the environmental report and the results of the public participation and consultations in a plan or programme. 7. “Environmental, including health, effect” means any effect on the environment, including human health, flora, fauna, biodiversity, soil, climate, air, water, landscape, natural sites, material assets, cultural heritage and the interaction among these factors. 8. “The public” means one or more natural or legal persons and, in accordance with national legislation or practice, their associations, organizations or groups. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 3 General provisions 1 Each Party shall take the necessary legislative, regulatory and other appropriate measures to implement the provisions of this Protocol within a clear, transparent framework. 2 Each Party shall endeavour to ensure that officials and authorities assist and provide guidance to the public in matters covered by this Protocol. 3 Each Party shall provide for appropriate recognition of and support to associations, organizations or groups promoting environmental, including health, protection in the context of this Protocol. 4 The provisions of this Protocol shall not affect the right of a Party to maintain or adopt additional measures in relation to issues covered by this Protocol. 5 Each Party shall promote the objectives of this Protocol in relevant international decision-making processes and within the framework of relevant international organizations. 6 Each Party shall ensure that persons exercising their rights in conformity with the provisions of this Protocol shall not be penalized, persecuted or harassed in any way for their involvement. This provision shall not affect the powers of national courts to award reasonable costs in judicial proceedings. 7 Within the scope of the relevant provisions of this Protocol, the public shall be able to exercise its rights without discrimination as to citizenship, nationality or domicile and, in the case of a legal person, without discrimination as to where it has its registered seat or an effective centre of its activities. 2003 154 22-09-2003 94 28-06-2017 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 4 Field of application concerning plans and programmes 1 Each Party shall ensure that a strategic environmental assessment is carried out for plans and programmes referred to in paragraphs 2, 3 and 4 which are likely to have significant environmental, including health, effects. 2 annex I annex II A strategic environmental assessment shall be carried out for plans and programmes which are prepared for agriculture, forestry, fisheries, energy, industry including mining, transport, regional development, waste management, water management, telecommunications, tourism, town and country planning or land use, and which set the framework for future development consent for projects listed inand any other project listed inthat requires an environmental impact assessment under national legislation. 3 article 5, paragraph 1 For plans and programmes other than those subject to paragraph 2 which set the framework for future development consent of projects, a strategic environmental assessment shall be carried out where a Party so determines according to. 4 article 5, paragraph 1 For plans and programmes referred to in paragraph 2 which determine the use of small areas at the local level and for minor modifications to plans and programmes referred to in paragraph 2, a strategic environmental assessment shall be carried out only where a Party so determines according to. 5 The following plans and programmes are not subject to this Protocol: a. Plans and programmes whose sole purpose is to serve national defence or civil emergencies; b. Financial or budget plans and programmes. 2003 154 22-09-2003 94 28-06-2017 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 5 Screening 1 article 4, paragraphs 3 and 4 Each Party shall determine whether plans and programmes referred to in, are likely to have significant environmental, including health, effects either through a case-by-case examination or by specifying types of plans and programmes or by combining both approaches. annex III For this purpose each Party shall in all cases take into account the criteria set out in. 2 article 9, paragraph 1 Each Party shall ensure that the environmental and health authorities referred to in, are consulted when applying the procedures referred to in paragraph 1 above. 3 To the extent appropriate, each Party shall endeavour to provide opportunities for the participation of the public concerned in the screening of plans and programmes under this article. 4 Each Party shall ensure timely public availability of the conclusions pursuant to paragraph 1, including the reasons for not requiring a strategic environmental assessment, whether by public notices or by other appropriate means, such as electronic media. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 6 Scoping 1 article 7, paragraph 2 Each Party shall establish arrangements for the determination of the relevant information to be included in the environmental report in accordance with. 2 article 9, paragraph 1 Each Party shall ensure that the environmental and health authorities referred to in, are consulted when determining the relevant information to be included in the environmental report. 3 To the extent appropriate, each Party shall endeavour to provide opportunities for the participation of the public concerned when determining the relevant information to be included in the environmental report. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 7 Environmental report 1 For plans and programmes subject to strategic environmental assessment, each Party shall ensure that an environmental report is prepared. 2 article 6 annex IV The environmental report shall, in accordance with the determination under, identify, describe and evaluate the likely significant environmental, including health, effects of implementing the plan or programme and its reasonable alternatives. The report shall contain such information specified inas may reasonably be required, taking into account: a. Current knowledge and methods of assessment; b. The contents and the level of detail of the plan or programme and its stage in the decision-making process; c. The interests of the public; and d. The information needs of the decision-making body. 3 Each Party shall ensure that environmental reports are of sufficient quality to meet the requirements of this Protocol. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 8 Public participation 1 Each Party shall ensure early, timely and effective opportunities for public participation, when all options are open, in the strategic environmental assessment of plans and programmes. 2 Each Party, using electronic media or other appropriate means, shall ensure the timely public availability of the draft plan or programme and the environmental report. 3 Each Party shall ensure that the public concerned, including relevant non-governmental organizations, is identified for the purposes of paragraphs 1 and 4. 4 Each Party shall ensure that the public referred to in paragraph 3 has the opportunity to express its opinion on the draft plan or programme and the environmental report within a reasonable time frame. 5 annex V Each Party shall ensure that the detailed arrangements for informing the public and consulting the public concerned are determined and made publicly available. For this purpose, each Party shall take into account to the extent appropriate the elements listed in. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 9 Consultation with environmental and health authorities 1 Each Party shall designate the authorities to be consulted which, by reason of their specific environmental or health responsibilities, are likely to be concerned by the environmental, including health, effects of the implementation of the plan or programme. 2 The draft plan or programme and the environmental report shall be made available to the authorities referred to in paragraph 1. 3 Each Party shall ensure that the authorities referred to in paragraph 1 are given, in an early, timely and effective manner, the opportunity to express their opinion on the draft plan or programme and the environmental report. 4 Each Party shall determine the detailed arrangements for informing and consulting the environmental and health authorities referred to in paragraph 1. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 10 Transboundary consultations 1 Where a Party of origin considers that the implementation of a plan or programme is likely to have significant transboundary environmental, including health, effects or where a Party likely to be significantly affected so requests, the Party of origin shall as early as possible before the adoption of the plan or programme notify the affected Party. 2 This notification shall contain, inter alia: a. The draft plan or programme and the environmental report including information on its likely transboundary environmental, including health, effects; and b. Information regarding the decision-making procedure, including an indication of a reasonable time schedule for the transmission of comments. 3 The affected Party shall, within the time specified in the notification, indicate to the Party of origin whether it wishes to enter into consultations before the adoption of the plan or programme and, if it so indicates, the Parties concerned shall enter into consultations concerning the likely transboundary environmental, including health, effects of implementing the plan or programme and the measures envisaged to prevent, reduce or mitigate adverse effects. 4 article 9, paragraph 1 Where such consultations take place, the Parties concerned shall agree on detailed arrangements to ensure that the public concerned and the authorities referred to in, in the affected Party are informed and given an opportunity to forward their opinion on the draft plan or programme and the environmental report within a reasonable time frame. 2003 154 22-09-2003 94 28-06-2017 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 11 Decision 1 Each Party shall ensure that when a plan or programme is adopted due account is taken of: a. The conclusions of the environmental report; b. The measures to prevent, reduce or mitigate the adverse effects identified in the environmental report; and c. articles 8 to 10 The comments received in accordance with. 2 article 9, paragraph 1 article 10 articles 8 to 10 Each Party shall ensure that, when a plan or programme is adopted, the public, the authorities referred to in, and the Parties consulted according toare informed, and that the plan or programme is made available to them together with a statement summarizing how the environmental, including health, considerations have been integrated into it, how the comments received in accordance withhave been taken into account and the reasons for adopting it in the light of the reasonable alternatives considered. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 12 Monitoring 1 article 11 Each Party shall monitor the significant environmental, including health, effects of the implementation of the plans and programmes, adopted underin order, inter alia, to identify, at an early stage, unforeseen adverse effects and to be able to undertake appropriate remedial action. 2 article 9, paragraph 1 The results of the monitoring undertaken shall be made available, in accordance with national legislation, to the authorities referred to in, and to the public. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 13 Policies and legislation 1 Each Party shall endeavour to ensure that environmental, including health, concerns are considered and integrated to the extent appropriate in the preparation of its proposals for policies and legislation that are likely to have significant effects on the environment, including health. 2 In applying paragraph 1, each Party shall consider the appropriate principles and elements of this Protocol. 3 Each Party shall determine, where appropriate, the practical arrangements for the consideration and integration of environmental, including health, concerns in accordance with paragraph 1, taking into account the need for transparency in decision-making. 4 Convention Each Party shall report to the Meeting of the Parties to theserving as the Meeting of the Parties to this Protocol on its application of this article. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 14 Convention The Meeting of the Parties to theserving as the Meeting of the Parties to the Protocol 1 Convention The Meeting of the Parties to theshall serve as the Meeting of the Parties to this Protocol. The first session of the Meeting of the Parties to the Convention serving as the Meeting of the Parties to this Protocol shall be convened not later than one year after the date of entry into force of this Protocol, and in conjunction with a session of the Meeting of the Parties to the Convention, if a session of the latter is scheduled within that period. Subsequent sessions of the Meeting of the Parties to the Convention serving as the Meeting of the Parties to this Protocol shall be held in conjunction with sessions of the Meeting of the Parties to the Convention, unless otherwise decided by the Meeting of the Parties to the Convention serving as the Meeting of the Parties to this Protocol. 2 Convention Parties to thewhich are not Parties to this Protocol may participate as observers in the proceedings of any session of the Meeting of the Parties to the Convention serving as the Meeting of the Parties to this Protocol. Convention When the Meeting of the Parties to theserves as the Meeting of the Parties to this Protocol, decisions under this Protocol shall be taken only by the Parties to this Protocol. 3 Convention When the Meeting of the Parties to theserves as the Meeting of the Parties to this Protocol, any member of the Bureau of the Meeting of the Parties representing a Party to the Convention that is not, at that time, a Party to this Protocol shall be replaced by another member to be elected by and from amongst the Parties to this Protocol. 4 Convention The Meeting of the Parties to theserving as the Meeting of the Parties to this Protocol shall keep under regular review the implementation of this Protocol and, for this purpose, shall: a. Review policies for and methodological approaches to strategic environmental assessment with a view to further improving the procedures provided for under this Protocol; b. Exchange information regarding experience gained in strategic environmental assessment and in the implementation of this Protocol; c. Seek, where appropriate, the services and cooperation of competent bodies having expertise pertinent to the achievement of the purposes of this Protocol; d. Establish such subsidiary bodies as it considers necessary for the implementation of this Protocol; e. Where necessary, consider and adopt proposals for amendments to this Protocol; and f. Convention Consider and undertake any additional action, including action to be carried out jointly under this Protocol and the, that may be required for the achievement of the purposes of this Protocol. 5 Convention The rules of procedure of the Meeting of the Parties to theshall be applied mutatis mutandis under this Protocol, except as may otherwise be decided by consensus by the Meeting of the Parties serving as the Meeting of the Parties to this Protocol. 6 Convention At its first meeting, the Meeting of the Parties to theserving as the Meeting of the Parties to this Protocol shall consider and adopt the modalities for applying the procedure for the review of compliance with the Convention to this Protocol. 7 Convention Each Party shall, at intervals to be determined by the Meeting of the Parties to theserving as the Meeting of the Parties to this Protocol, report to the Meeting of the Parties to the Convention serving as the Meeting of the Parties to the Protocol on measures that it has taken to implement the Protocol. 2003 154 22-09-2003 94 28-06-2017 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 15 Relationship to other international agreements Conventions on Environmental Impact Assessment in a Transboundary Context on Access to Information, Public Participation in Decision-making and Access to Justice in Environmental Matters The relevant provisions of this Protocol shall apply without prejudice to the UNECEand. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 16 Right to vote 1 Except as provided for in paragraph 2 below, each Party to this Protocol shall have one vote. 2 Regional economic integration organizations, in matters within their competence, shall exercise their right to vote with a number of votes equal to the number of their member States which are Parties to this Protocol. Such organizations shall not exercise their right to vote if their member States exercise theirs, and vice versa. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 17 Secretariat article 13 of the Convention The secretariat established byshall serve as the secretariat of this Protocol and article 13, paragraphs (a) to (c), of the Convention on the functions of the secretariat shall apply mutatis mutandis to this Protocol. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 18 Annexes The annexes to this Protocol shall constitute an integral part thereof. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 19 Amendments to the protocol 1 Any Party may propose amendments to this Protocol. 2 Convention paragraphs 2 to 5 of article 14 of the Convention Subject to paragraph 3, the procedure for proposing, adopting and the entry into force of amendments to thelaid down inshall apply, mutatis mutandis, to amendments to this Protocol. 3 For the purpose of this Protocol, the three fourths of the Parties required for an amendment to enter into force for Parties having ratified, approved or accepted it, shall be calculated on the basis of the number of Parties at the time of the adoption of the amendment. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 20 Settlement of disputes article 15 of the Convention The provisions on the settlement of disputes ofshall apply mutatis mutandis to this Protocol. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 21 Signature This Protocol shall be open for signature at Kiev (Ukraine) from 21 to 23 May 2003 and thereafter at United Nations Headquarters in New York until 31 December 2003, by States members of the Economic Commission for Europe as well as States having consultative status with the Economic Commission for Europe pursuant to paragraphs 8 and 11 of Economic and Social Council resolution 36 (IV) of 28 March 1947, and by regional economic integration organizations constituted by sovereign States members of the Economic Commission for Europe to which their member States have transferred competence over matters governed by this Protocol, including the competence to enter into treaties in respect of these matters. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 22 Depositary The Secretary-General of the United Nations shall act as the Depositary of this Protocol. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 23 Ratification, acceptance, approval and accession 1 article 21 This Protocol shall be subject to ratification, acceptance or approval by signatory States and regional economic integration organizations referred to in. 2 article 21 This Protocol shall be open for accession as from 1 January 2004 by the States and regional economic integration organizations referred to in. 3 Convention Any other State, not referred to in paragraph 2 above, that is a Member of the United Nations may accede to the Protocol upon approval by the Meeting of the Parties to theserving as the Meeting of the Parties to the Protocol. 4 article 21 Any regional economic integration organization referred to inwhich becomes a Party to this Protocol without any of its member States being a Party shall be bound by all the obligations under this Protocol. If one or more of such an organization's member States is a Party to this Protocol, the organization and its member States shall decide on their respective responsibilities for the performance of their obligations under this Protocol. In such cases, the organization and its member States shall not be entitled to exercise rights under this Protocol concurrently. 5 article 21 In their instruments of ratification, acceptance, approval or accession, the regional economic integration organizations referred to inshall declare the extent of their competence with respect to the matters governed by this Protocol. These organizations shall also inform the Depositary of any relevant modification to the extent of their competence. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 24 Entry into force 1 This Protocol shall enter into force on the ninetieth day after the date of deposit of the sixteenth instrument of ratification, acceptance, approval or accession. 2 article 21 For the purposes of paragraph 1 above, any instrument deposited by a regional economic integration organization referred to inshall not be counted as additional to those deposited by States members of such an organization. 3 article 21 For each State or regional economic integration organization referred to inwhich ratifies, accepts or approves this Protocol or accedes thereto after the deposit of the sixteenth instrument of ratification, acceptance, approval or accession, the Protocol shall enter into force on the ninetieth day after the date of deposit by such State or organization of its instrument of ratification, acceptance, approval or accession. 4 This Protocol shall apply to plans, programmes, policies and legislation for which the first formal preparatory act is subsequent to the date on which this Protocol enters into force. Where the Party under whose jurisdiction the preparation of a plan, programme, policy or legislation is envisaged is one for which paragraph 3 applies, this Protocol shall apply to plans, programmes, policies and legislation for which the first formal preparatory act is subsequent to the date on which this Protocol comes into force for that Party. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 25 Withdrawal articles 5 to 9 11 13 article 10 At any time after four years from the date on which this Protocol has come into force with respect to a Party, that Party may withdraw from the Protocol by giving written notification to the Depositary. Any such withdrawal shall take effect on the ninetieth day after the date of its receipt by the Depositary. Any such withdrawal shall not affect the application of,andwith respect to a strategic environmental assessment under this Protocol which has already been started, or the application ofwith respect to a notification or request which has already been made, before such withdrawal takes effect. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Article 26 Authentic texts The original of this Protocol, of which the English, French and Russian texts are equally authentic, shall be deposited with the Secretary-General of the United Nations. 2003 154 22-09-2003 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

article 4, paragraph 2

article 4, paragraph 2

article 5, paragraph 1

article 7, paragraph 2

article 2, paragraph 7

article 8, paragraph 5

Artikel 1 Doelstelling De doelstelling van dit Protocol is te voorzien in een hoge mate van bescherming van het milieu, met inbegrip van de gezondheid, door: a. te verzekeren dat milieuoverwegingen, met inbegrip van gezondheidsoverwegingen, nauwgezet in aanmerking worden genomen bij de ontwikkeling van plannen en programma's; b. bij te dragen tot het in overweging nemen van aangelegenheden op het gebied van milieu, met inbegrip van gezondheid, bij de voorbereiding van beleid en wetgeving; c. duidelijke, transparante en effectieve procedures voor strategische milieubeoordeling in te stellen; d. te voorzien in inspraak van het publiek bij strategische milieubeoordeling; en e. op deze wijze aangelegenheden op het gebied van milieu, met inbegrip van gezondheid, te integreren in maatregelen en instrumenten die bedoeld zijn om duurzame ontwikkeling te bevorderen. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 2 Begripsbepalingen Voor de toepassing van dit Protocol wordt verstaan onder: 1. Verdrag inzake milieu-effectrapportage in grensoverschrijdend verband „Verdrag”: het; 2. „Partij”: een Verdragsluitende Partij bij dit Protocol, tenzij uit de tekst anderszins blijkt; 3. „Partij van herkomst”: een Partij of Partijen bij dit Protocol onder wier rechtsmacht de voorbereiding van een plan of programma wordt voorgenomen; 4. „Benadeelde Partij”: een Partij of Partijen bij dit Protocol die waarschijnlijk geraakt wordt dan wel worden door de grensoverschrijdende milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, van een plan of programma; 5. „Plannen en programma's”: plannen en programma's en wijzigingen ervan die: a. door wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen zijn voorgeschreven; en b. opgesteld en/of aangenomen worden door een instantie of door een instantie opgesteld worden voor aanneming, via een formele procedure, door een parlement of een regering; 6. „Strategische milieubeoordeling”: de evaluatie van de waarschijnlijke milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, met inbegrip van de bepaling van de reikwijdte van een milieurapport en de opstelling ervan, de uitvoering van inspraak en raadpleging van het publiek, en het in aanmerking nemen van het milieurapport en de resultaten van de inspraak en raadpleging van het publiek in een plan of programma; 7. „Milieugevolg, met inbegrip van gezondheidsgevolg”: elk gevolg op het milieu, inclusief de menselijke gezondheid, flora, fauna, biodiversiteit, bodem, klimaat, lucht, water, landschap, natuurgebieden, materiële goederen, cultureel erfgoed en de interactie tussen deze factoren; 8. „het publiek”: een of meer natuurlijke of rechtspersonen, en overeenkomstig de nationale wetgeving of praktijk, verenigingen, organisaties of groepen ervan. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 3 Algemene bepalingen 1 Elke Partij neemt de noodzakelijke wet- en regelgevende en andere passende maatregelen om de bepalingen van dit Protocol binnen een duidelijk, transparant kader uit te voeren. 2 Elke Partij streeft ernaar te verzekeren dat overheidsfunctionarissen en -instanties het publiek bijstaan en begeleiden bij aangelegenheden waarin dit Protocol voorziet. 3 Elke Partij voorziet in passende erkenning van en steun aan verenigingen, organisaties of groepen die milieubescherming, met inbegrip van gezondheidsbescherming, bevorderen in het kader van dit Protocol. 4 De bepalingen van dit Protocol laten onverlet het recht van een Partij aanvullende maatregelen te handhaven of in te stellen inzake aangelegenheden waarin dit Protocol voorziet. 5 Elke Partij bevordert de doelstellingen van dit Protocol in relevante internationale besluitvormingsprocessen en binnen het kader van relevante internationale organisaties. 6 Elke Partij verzekert dat personen die hun rechten uitoefenen overeenkomstig de bepalingen van dit Protocol niet worden gestraft, vervolgd of op enige wijze worden gehinderd wegens hun betrokkenheid. Deze bepaling laat onverlet de bevoegdheden van de nationale rechter om in gerechtelijke procedures redelijke kosten toe te wijzen. 7 Binnen het toepassingsgebied van de relevante bepalingen van dit Protocol kan het publiek zijn rechten uitoefenen zonder discriminatie op grond van staatsburgerschap, nationaliteit of woonplaats en, in het geval van een rechtspersoon, zonder discriminatie op grond van de plaats van de statutaire zetel of een feitelijk middelpunt van zijn activiteiten. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 4 Toepassingsgebied betreffende plannen en programma's 1 Elke Partij verzekert dat een strategische milieubeoordeling wordt uitgevoerd voor de plannen en programma's bedoeld in het tweede, derde en vierde lid die waarschijnlijk aanzienlijke milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, hebben. 2 bijlage I bijlage II Een strategische milieubeoordeling wordt uitgevoerd voor plannen en programma's die worden opgesteld voor landbouw, bosbouw, visserij, energie, industrie met inbegrip van mijnbouw, vervoer, regionale ontwikkeling, afvalbeheer, waterbeheer, telecommunicatie, toerisme, ruimtelijke ordening of landinrichting, en die het kader vormen voor de toekenning van vergunningen in de toekomst voor inbedoelde projecten en elk ander inbedoeld project waarvoor krachtens de nationale wetgeving een milieubeoordeling vereist is. 3 artikel 5, eerste lid Voor niet onder het tweede lid vallende plannen en programma's die het kader vormen voor de toekenning van vergunningen in de toekomst voor projecten, wordt een strategische milieubeoordeling uitgevoerd voor zover een Partij daartoe besluit overeenkomstig. 4 artikel 5, eerste lid Voor in het tweede lid bedoelde plannen en programma's die het gebruik bepalen van kleine gebieden op lokaal niveau en voor kleine wijzigingen van in het tweede lid bedoelde plannen en programma's wordt enkel een strategische milieubeoordeling uitgevoerd voor zover een Partij daartoe besluit overeenkomstig. 5 De volgende plannen en programma's vallen niet onder dit Protocol: a. plannen en programma's die uitsluitend voor nationale defensiedoeleinden of civiele noodsituaties bedoeld zijn; b. financiële of begrotingsplannen en -programma's. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 5 Screening 1 artikel 4, derde en vierde lid bijlage III Elke Partij bepaalt of de plannen en programma's bedoeld in, waarschijnlijk aanzienlijke milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, hebben door ofwel een onderzoek per geval ofwel het aanwijzen van de soorten plannen en programma's ofwel een combinatie van beide werkwijzen. Elke Partij zal hiertoe in alle gevallen rekening houden met de invastgestelde criteria. 2 artikel 9, eerste lid Elke Partij verzekert dat de milieu- en gezondheidsinstanties bedoeld in, worden geraadpleegd bij de toepassing van de in het eerste lid van dit artikel bedoelde procedures. 3 Voor zover passend streeft elke Partij ernaar het betrokken publiek mogelijkheden tot inspraak te bieden inzake de screening van plannen en programma's krachtens dit artikel. 4 Elke Partij waarborgt de tijdige beschikbaarheid voor het publiek van de conclusies ingevolge het eerste lid, met inbegrip van de redenen om geen strategische milieubeoordeling te vereisen, hetzij door officiële berichtgeving, hetzij door middel van andere passende middelen, zoals elektronische media. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 6 Afbakening toepassingsgebied 1 artikel 7, tweede lid Elke Partij stelt regelingen vast voor de vaststelling van de relevante informatie die in overeenstemming met, moet worden opgenomen in het milieurapport. 2 artikel 9, eerste lid Elke Partij verzekert dat de milieu- en gezondheidsinstanties bedoeld in, worden geraadpleegd bij de vaststelling van de relevante informatie die moet worden opgenomen in het milieurapport. 3 Voor zover passend streeft elke Partij ernaar het betrokken publiek mogelijkheden tot inspraak te bieden bij de vaststelling van de relevante informatie die in het milieurapport moet worden opgenomen. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 7 Milieurapport 1 Elke Partij verzekert dat met betrekking tot plannen en programma's die onderworpen zijn aan een strategische milieubeoordeling, een milieurapport wordt opgesteld. 2 artikel 6 bijlage IV In het milieurapport worden, overeenkomstig de vaststelling krachtens, de waarschijnlijke aanzienlijke milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, van de uitvoering van het plan of het programma en de redelijke alternatieven daarvan vastgesteld, beschreven en geëvalueerd. Het rapport bevat de inomschreven informatie die redelijkerwijs vereist kan zijn, rekening houdend met: a. de huidige kennis en methoden van beoordeling; b. de inhoud en detailleringsniveau van het plan of programma en de fase van het besluitvormingsproces waarin het zich bevindt; c. de belangen van het publiek; en d. de behoefte aan informatie van de besluitvormingsinstantie. 3 Elke Partij verzekert dat de milieurapporten van voldoende kwaliteit zijn om aan de vereisten van dit Protocol te voldoen. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 8 Inspraak van het publiek 1 Elke Partij verzekert dat het publiek zo vroeg mogelijk, tijdig en op effectieve wijze, wanneer alle opties nog mogelijk zijn, mogelijkheden tot inspraak krijgt bij de strategische milieubeoordeling inzake plannen en programma's. 2 Elke Partij verzekert, met gebruikmaking van elektronische media of andere passende middelen, de tijdige publieke beschikbaarheid van het ontwerp-plan of -programma en het milieurapport. 3 Elke Partij verzekert dat het betrokken publiek, met inbegrip van relevante niet-gouvernementele organisaties, wordt geïdentificeerd voor de toepassing van het eerste en vierde lid. 4 Elke Partij verzekert dat het in het derde lid bedoelde publiek de gelegenheid heeft binnen een redelijke termijn zijn zienswijze kenbaar te maken over het ontwerp-plan of -programma en het milieueffectrapport. 5 bijlage V Elke Partij verzekert dat de gedetailleerde regelingen voor het informeren van het publiek en het raadplegen van het betrokken publiek worden vastgesteld en publiek beschikbaar gesteld. Hiertoe houdt elke Partij voor zover passend rekening met de inopgesomde factoren. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 9 Overleg met milieu- en gezondheidsinstanties 1 Elke Partij wijst de te raadplegen instanties aan die vanwege hun specifieke verantwoordelijkheden op het gebied van milieu of gezondheid waarschijnlijk betrokken zijn bij de milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, van de uitvoering van het plan of programma. 2 Het ontwerp-plan of -programma en het milieurapport worden ter beschikking gesteld van de in het eerste lid bedoelde instanties. 3 Elke Partij verzekert dat de in het eerste lid bedoelde instanties zo vroeg mogelijk, tijdig en op doelmatige wijze, in de gelegenheid worden gesteld hun zienswijze kenbaar te maken over het ontwerp-plan of -programma en het milieurapport. 4 Elke Partij stelt de gedetailleerde regelingen vast voor het informeren en raadplegen van de in het eerste lid bedoelde milieu- en gezondheidsinstanties. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 10 Grensoverschrijdend overleg 1 Indien een Partij van herkomst van oordeel is dat de uitvoering van een plan of programma waarschijnlijk aanzienlijke grensoverschrijdende milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, zal hebben of indien een Partij die waarschijnlijk in aanzienlijke mate zal worden getroffen daarom verzoekt, doet de Partij van herkomst zo spoedig mogelijk vóór de aanneming van het plan of programma kennisgeving aan de mogelijk benadeelde Partij. 2 Deze kennisgeving omvat onder andere: a. het ontwerp-plan of -programma en het milieurapport inclusief informatie over de mogelijke grensoverschrijdende milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, ervan; en b. informatie betreffende de besluitvormingsprocedure, inclusief vermelding van een redelijke termijn voor het inzenden van commentaar. 3 De benadeelde Partij geeft binnen de in de kennisgeving gespecificeerde termijn aan de Partij van herkomst te kennen of zij overleg wenst te plegen vóór de aanneming van het plan of programma en, indien zij dit te kennen geeft, plegen de betrokken Partijen overleg over de waarschijnlijke grensoverschrijdende milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, van de uitvoering van het plan of programma en over de voorgenomen maatregelen om nadelige gevolgen te voorkomen, verminderen of af te zwakken. 4 artikel 9, eerste lid Wanneer dergelijk overleg plaatsvindt, komen de betrokken Partijen gedetailleerde regelingen overeen om te verzekeren dat het betrokken publiek en de in, bedoelde instanties in de benadeelde Partij worden geïnformeerd en de gelegenheid krijgen binnen een redelijke termijn hun zienswijze over het ontwerp-plan of -programma en het milieurapport kenbaar te maken. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 11 Besluit 1 Elke Partij verzekert dat, wanneer een plan of programma wordt aangenomen, naar behoren rekening wordt gehouden met: a. de conclusies van het milieurapport; b. de maatregelen om de in het milieurapport vastgestelde nadelige gevolgen te voorkomen, te verminderen of af te zwakken; en c. artikelen 8 tot en met 10 het commentaar ontvangen in overeenstemming met. 2 artikel 9, eerste lid artikel 10 artikelen 8 tot en met 10 Elke Partij verzekert dat, wanneer een plan of programma wordt aangenomen, het publiek, de in, bedoelde instanties, en de overeenkomstiggeraadpleegde instanties worden geïnformeerd, en dat het plan of programma aan hen ter beschikking wordt gesteld samen met een verklaring waarin wordt samengevat op welke wijze de milieuoverwegingen, met inbegrip van gezondheidsoverwegingen, erin zijn geïntegreerd, op welke wijze het overeenkomstig deontvangen commentaar in aanmerking is genomen en welke de redenen waren voor het aannemen ervan in het licht van de overwogen redelijke alternatieven. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 12 Monitoring 1 artikel 11 Elke Partij houdt toezicht op de aanzienlijke milieugevolgen, met inbegrip van gezondheidsgevolgen, van de uitvoering van de krachtensaangenomen plannen en programma's, om onder andere onvoorziene nadelige gevolgen in een vroeg stadium te kunnen vaststellen en passende herstelmaatregelen te kunnen nemen. 2 artikel 9, eerste lid De resultaten van de uitgevoerde monitoring worden, in overeenstemming met de nationale wetgeving, ter beschikking gesteld van de instanties bedoeld in, en van het publiek. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 13 Beleid en wetgeving 1 Elke Partij streeft ernaar te verzekeren dat aangelegenheden op het gebied van milieu, met inbegrip van gezondheid, voor zover passend worden overwogen en geïntegreerd in de voorbereiding van haar voorstellen inzake beleid en wetgeving die waarschijnlijk aanzienlijke gevolgen op het milieu, met inbegrip van gezondheid, hebben. 2 Bij de toepassing van het eerste lid houdt elke Partij rekening met de van toepassing zijnde beginselen en onderdelen van dit Protocol. 3 Elke Partij bepaalt in voorkomende gevallen de praktische regelingen voor de overweging en integratie van de aangelegenheden op het gebied van milieu, met inbegrip van gezondheid, in overeenstemming met het eerste lid, rekening houdend met de noodzaak de besluitvorming transparant te houden. 4 Verdrag Elke Partij brengt aan de Vergadering van de Partijen bij hetfungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol verslag uit over haar toepassing van dit artikel. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 14 Verdrag De Vergadering van de Partijen bij hetfungerend als de Vergadering van de Partijen bij het Protocol 1 Verdrag De Vergadering van de Partijen bij hetfungeert als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol. De eerste vergadering van de Partijen bij het Verdrag fungerend als Vergadering van de Partijen bij dit Protocol wordt bijeengeroepen uiterlijk één jaar na de datum van inwerkingtreding van dit Protocol, en samen met een vergadering van de Partijen bij het Verdrag, indien een vergadering van deze laatste gepland is binnen die periode. Daaropvolgende vergaderingen van de Partijen bij het Verdrag fungerend als Vergaderingen van de Partijen bij dit Protocol worden samen met Vergaderingen van de Partijen bij het Verdrag gehouden tenzij door de Vergadering van de Partijen bij het Verdrag fungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol anders wordt beslist. 2 Verdrag Partijen bij hetdie geen Partij zijn bij dit Protocol kunnen als waarnemer deelnemen aan de zittingen van de Vergadering van de Partijen bij het Verdrag fungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol. Verdrag Wanneer de Vergadering van de Partijen bij hetfungeert als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol, kunnen besluiten uit hoofde van dit Protocol enkel worden genomen door de Partijen bij dit Protocol. 3 Verdrag Wanneer de Vergadering van de Partijen bij hetfungeert als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol, wordt een lid van het Bureau van de Vergadering van de Partijen dat een Partij bij het Verdrag vertegenwoordigt die op dat moment geen Partij bij dit Protocol is, vervangen door een ander door en uit de Partijen bij dit Protocol te kiezen lid. 4 Verdrag De Vergadering van de Partijen bij hetfungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol toetst regelmatig de uitvoering van dit Protocol en dient hiertoe: a. beleid inzake en methodologische benaderingen van strategische milieubeoordeling te toetsen met het oog op het verder verbeteren van de krachtens dit Protocol vastgestelde procedures; b. informatie uit te wisselen betreffende ervaring opgedaan met strategische milieubeoordeling en met de uitvoering van dit Protocol; c. in voorkomende gevallen gebruik te maken van de diensten en medewerking van bevoegde instanties die over expertise beschikken betreffende het bereiken van de doelstellingen van dit Protocol; d. de hulporganen in te stellen die zij noodzakelijk acht voor de toepassing van dit Protocol; e. waar nodig voorstellen voor wijzigingen van dit Protocol in overweging te nemen en aan te nemen; en f. Verdrag aanvullende actie te overwegen en te nemen, met inbegrip van krachtens dit Protocol en hetgezamenlijk uit te voeren actie, die vereist kan zijn voor het bereiken van de doelstellingen van dit Protocol. 5 Verdrag Het reglement van orde van de Vergadering van de Partijen bij hetis van overeenkomstige toepassing uit hoofde van dit Protocol, tenzij de Vergadering van de Partijen fungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol bij consensus anders beslist. 6 Verdrag Tijdens haar eerste vergadering neemt de Vergadering van de Partijen bij hetfungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol de wijze van toepassing van de procedure voor toetsing van de naleving van het Verdrag op dit Protocol in overweging en neemt zij deze aan. 7 Elke Partij brengt, met tussenpozen die moeten worden vastgesteld door de Vergadering van de Partijen fungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol, verslag uit aan de Vergadering van de Partijen fungerend als de Vergadering van de Partijen bij dit Protocol betreffende maatregelen die zij heeft genomen om het Protocol uit te voeren. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 15 Verhouding tot andere internationale verdragen Verdrag inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband Verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak bij de besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden De relevante bepalingen van dit Protocol zijn van toepassing onverminderd heten hetvan de Economische Commissie voor Europa van de VN (UNECE). 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 16 Stemrecht 1 Behoudens het bepaalde in het tweede lid van dit artikel, heeft elke Partij bij dit Protocol één stem. 2 Regionale organisaties voor economische integratie beschikken ter zake van binnen hun bevoegdheid vallende aangelegenheden over een aantal stemmen dat gelijk is aan het aantal van hun lidstaten die Partij bij dit Protocol zijn. Deze organisaties oefenen hun stemrecht niet uit indien hun lidstaten hun stemrecht uitoefenen en vice versa. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 17 Secretariaat artikel 13 van het Verdrag Het bijingestelde secretariaat fungeert als secretariaat van dit Protocol en artikel 13, onderdeel a tot en met c, van het Verdrag inzake de functies van het secretariaat is van overeenkomstige toepassing op dit Protocol. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 18 Bijlagen bijlagen Debij dit Protocol maken een integrerend deel daarvan uit. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 19 Wijzigingen van het Protocol 1 Elke Partij kan voorstellen doen tot wijziging van dit Protocol. 2 artikel 14, tweede tot en met vijfde lid, van het Verdrag Behoudens het derde lid, is de inneergelegde procedure inzake het voorstellen, aannemen en de inwerkingtreding van wijzigingen van het Verdrag van overeenkomstige toepassing op wijzigingen van dit Protocol. 3 Voor dit Protocol wordt de drievierde meerderheid van de Partijen die vereist is voor de inwerkingtreding van een wijziging ten aanzien van de Partijen die deze hebben bekrachtigd, goedgekeurd of aanvaard, berekend op basis van het aantal Partijen op het tijdstip van aanneming van de wijziging. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 20 Regeling van geschillen artikel 15 van het Verdrag De bepalingen vaninzake de regeling van geschillen zijn van overeenkomstige toepassing op dit Protocol. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 21 Ondertekening Dit Protocol staat van 21 tot en met 23 mei 2003 te Kiev (Oekraïne) en daarna tot 31 december 2003 op het Hoofdkwartier van de Verenigde Naties te New York open voor ondertekening door de lidstaten van de Economische Commissie voor Europa alsmede door staten die een consultatieve status bij de Economische Commissie voor Europa hebben krachtens de paragrafen 8 en 11 van resolutie 36 (IV) van 28 maart 1947 van de Economische en Sociale Raad, en door regionale organisaties voor economische integratie opgericht door soevereine staten die lid zijn van de Economische Commissie voor Europa waaraan de lidstaten bevoegdheden hebben overgedragen ten aanzien van aangelegenheden die onder dit Protocol vallen, met inbegrip van de bevoegdheid ten aanzien van die aangelegenheden verdragen aan te gaan. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 22 Depositaris De Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties treedt op als Depositaris van dit Protocol. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 23 Bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring en toetreding 1 artikel 21 Dit Protocol dient te worden bekrachtigd, aanvaard of goedgekeurd door de inbedoelde ondertekenende staten en regionale organisaties voor economische integratie. 2 artikel 21 Dit Protocol staat vanaf 1 januari 2004 open voor toetreding door de inbedoelde staten en regionale organisaties voor economische integratie. 3 Verdrag Elke andere, niet in het voorgaande tweede lid bedoelde staat die lid is van de Verenigde Naties kan tot het Protocol toetreden na goedkeuring door de Vergadering van de Partijen bij hetfungerend als de Vergadering van de Partijen bij het Protocol. 4 artikel 21 Elke regionale organisatie voor economische integratie als bedoeld indie Partij wordt bij dit Protocol zonder dat één van haar lidstaten Partij is, is gebonden aan alle verplichtingen krachtens dit Protocol. Indien één of meer lidstaten van een dergelijke organisatie Partij bij dit Protocol zijn, beslissen de organisatie en haar lidstaten over hun onderscheiden verantwoordelijkheden ten aanzien van de nakoming van hun verplichtingen krachtens dit Protocol. In dergelijke gevallen zijn de organisatie en haar lidstaten niet gerechtigd de uit het Protocol voortvloeiende rechten gelijktijdig uit te oefenen. 5 artikel 21 In hun akten van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding geven de inbedoelde regionale organisaties voor economische integratie de reikwijdte van hun bevoegdheid ter zake van de aangelegenheden die onder dit Protocol vallen aan. Deze organisaties doen de Depositaris tevens mededeling van iedere relevante verandering in de reikwijdte van hun bevoegdheden. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 24 Inwerkingtreding 1 Dit Protocol treedt in werking negentig dagen na de datum van nederlegging van de zestiende akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding. 2 artikel 21 Voor de toepassing van het eerste lid van dit artikel wordt een door een als inbedoelde regionale organisatie voor economische integratie nedergelegde akte niet meegeteld naast akten die zijn nedergelegd door de lidstaten van deze organisatie. 3 artikel 21 Ten aanzien van elke inbedoelde staat of regionale organisatie voor economische integratie die dit Protocol bekrachtigt, aanvaardt of goedkeurt, danwel ertoe toetreedt na de nederlegging van de zestiende akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, treedt het Protocol in werking negentig dagen na de datum van nederlegging van de akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding door die staat of regionale organisatie voor economische integratie. 4 Dit Protocol is van toepassing op plannen, programma's, beleid en wetgeving ten aanzien waarvan de eerste formele voorbereidende handeling volgt op de datum van inwerkingtreding van dit Protocol. Indien een Partij onder wier rechtsmacht een plan, programma, beleid of wetgeving wordt voorgenomen, een Partij is waarop het derde lid van toepassing is, is dit Protocol van toepassing op plannen, programma's, beleid en wetgeving ten aanzien waarvan de eerste formele voorbereidende handeling volgt op de datum waarop dit Protocol in werking treedt voor die Partij. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 25 Opzegging artikelen 5 tot en met 9 11 13 artikel 10 Elke Partij kan, te allen tijde na vier jaar vanaf de datum waarop dit Protocol ten aanzien van die Partij in werking is getreden, het Protocol opzeggen door middel van een schriftelijke kennisgeving aan de Depositaris. De opzegging wordt van kracht negentig dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving door de Depositaris. De opzegging doet geen afbreuk aan de toepassing van de,enop een reeds begonnen strategische milieubeoordeling krachtens dit Protocol, of de toepassing vanten aanzien van een reeds gedane kennisgeving of een reeds gedaan verzoek, voordat een dergelijke opzegging van kracht wordt. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

Artikel 26 Authentieke teksten Het oorspronkelijke exemplaar van dit Protocol, waarvan de Engelse, de Franse en de Russische teksten gelijkelijk authentiek zijn, wordt nedergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties. 2005 13 25-01-2005 2010 189 23-06-2010 11-07-2010

artikel 4, tweede lid

artikel 4, tweede lid

artikel 5, eerste lid

artikel 7, tweede lid

artikel 2, zevende lid

artikel 8, vijfde lid