Aanvullend Protocol bij het Verdrag inzake de bestrijding van strafbare feiten verbonden met elektronische netwerken, betreffende de strafbaarstelling van handelingen van racistische en xenofobische aard verricht via computersystemen

Article 1 Purpose Convention on Cybercrime The purpose of this Protocol is to supplement, as between the Parties to the Protocol, the provisions of the, opened for signature in Budapest on 23 November 2001 (hereinafter referred to as “the Convention”), as regards the criminalisation of acts of a racist and xenophobic nature committed through computer systems. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 2 Definition 1 For the purposes of this Protocol: racist and xenophobic material “” means any written material, any image or any other representation of ideas or theories, which advocates, promotes or incites hatred, discrimination or violence, against any individual or group of individuals, based on race, colour, descent or national or ethnic origin, as well as religion if used as a pretext for any of these factors. 2 Convention The terms and expressions used in this Protocol shall be interpreted in the same manner as they are interpreted under the. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 3 Dissemination of racist and xenophobic material through computer systems 1 Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to establish as criminal offences under its domestic law, when committed intentionally and without right, the following conduct: distributing, or otherwise making available, racist and xenophobic material to the public through a computer system. 2 A Party may reserve the right not to attach criminal liability to conduct as defined by paragraph 1 of this article, where the material, as defined in Article 2, paragraph 1, advocates, promotes or incites discrimination that is not associated with hatred or violence, provided that other effective remedies are available. 3 Notwithstanding paragraph 2 of this article, a Party may reserve the right not to apply paragraph 1 to those cases of discrimination for which, due to established principles in its national legal system concerning freedom of expression, it cannot provide for effective remedies as referred to in the said paragraph 2. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 4 Racist and xenophobic motivated threat Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to establish as criminal offences under its domestic law, when committed intentionally and without right, the following conduct: threatening, through a computer system, with the commission of a serious criminal offence as defined under its domestic law, (i) persons for the reason that they belong to a group, distinguished by race, colour, descent or national or ethnic origin, as well as religion, if used as a pretext for any of these factors, or (ii) a group of persons which is distinguished by any of these characteristics. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 5 Racist and xenophobic motivated insult 1 Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to establish as criminal offences under its domestic law, when committed intentionally and without right, the following conduct: insulting publicly, through a computer system, (i) persons for the reason that they belong to a group distinguished by race, colour, descent or national or ethnic origin, as well as religion, if used as a pretext for any of these factors; or (ii) a group of persons which is distinguished by any of these characteristics. 2 A Party may either: a) require that the offence referred to in paragraph 1 of this article has the effect that the person or group of persons referred to in paragraph 1 is exposed to hatred, contempt or ridicule; or b) reserve the right not to apply, in whole or in part, paragraph 1 of this article. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 6 Denial, gross minimisation, approval or justification of genocide or crimes against humanity 1 Each Party shall adopt such legislative measures as may be necessary to establish the following conduct as criminal offences under its domestic law, when committed intentionally and without right: distributing or otherwise making available, through a computer system to the public, material which denies, grossly minimises, approves or justifies acts constituting genocide or crimes against humanity, as defined by international law and recognised as such by final and binding decisions of the International Military Tribunal, established by the London Agreement of 8 August 1945, or of any other international court established by relevant international instruments and whose jurisdiction is recognised by that Party. 2 A Party may either: a) require that the denial or the gross minimisation referred to in paragraph 1 of this article is committed with the intent to incite hatred, discrimination or violence against any individual or group of individuals, based on race, colour, descent or national or ethnic origin, as well as religion if used as a pretext for any of these factors, or otherwise; b) reserve the right not to apply, in whole or in part, paragraph 1 of this article. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 7 Aiding and abetting Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to establish as criminal offences under its domestic law, when committed intentionally and without right, aiding or abetting the commission of any of the offences established in accordance with this Protocol, with intent that such offence be committed. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 8 Convention Relations between theand this Protocol 1 Articles 1 12 13 22 41 44 45 46 of the Convention mutatis mutandis ,,,,,,andshall apply,, to this Protocol. 2 Articles 14 to 21 Articles 23 to 35 of the Convention The Parties shall extend the scope of application of the measures defined inand, to Articles 2 to 7 of this Protocol. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 9 Expression of consent to be bound 1 Convention This Protocol shall be open for signature by the States which have signed the, which may express their consent to be bound by either: a) signature without reservation as to ratification, acceptance or approval; or b) signature subject to ratification, acceptance or approval, followed by ratification, acceptance or approval. 2 Convention A State may not sign this Protocol without reservation as to ratification, acceptance or approval, or deposit an instrument of ratification, acceptance or approval, unless it has already deposited or simultaneously deposits an instrument of ratification, acceptance or approval of the. 3 The instruments of ratification, acceptance or approval shall be deposited with the Secretary General of the Council of Europe. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 10 Entry into force 1 This Protocol shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date on which five States have expressed their consent to be bound by the Protocol, in accordance with the provisions of Article 9. 2 In respect of any State which subsequently expresses its consent to be bound by it, the Protocol shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of its signature without reservation as to ratification, acceptance or approval or deposit of its instrument of ratification, acceptance or approval. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 11 Accession 1 Convention After the entry into force of this Protocol, any State which has acceded to themay also accede to the Protocol. 2 Accession shall be effected by the deposit with the Secretary General of the Council of Europe of an instrument of accession which shall take effect on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of its deposit. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 12 Reservations and declarations 1 Convention Reservations and declarations made by a Party to a provision of theshall be applicable also to this Protocol, unless that Party declares otherwise at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession. 2 Article 22, paragraph 2 Article 41, paragraph 1, of the Convention Convention By a written notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe, any Party may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, declare that it avails itself of the reservation(s) provided for in Articles 3, 5 and 6 of this Protocol. At the same time, a Party may avail itself, with respect to the provisions of this Protocol, of the reservation(s) provided for in, and, irrespective of the implementation made by that Party under the. No other reservations may be made. 3 By a written notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe, any State may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, declare that it avails itself of the possibility of requiring additional elements as provided for in Article 5, paragraph 2.a, and Article 6, paragraph 2.a, of this Protocol. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 13 Status and withdrawal of reservations 1 A Party that has made a reservation in accordance with Article 12 above shall withdraw such reservation, in whole or in part, as soon as circumstances so permit. Such withdrawal shall take effect on the date of receipt of a notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe. If the notification states that the withdrawal of a reservation is to take effect on a date specified therein, and such date is later than the date on which the notification is received by the Secretary General, the withdrawal shall take effect on such a later date. 2 The Secretary General of the Council of Europe may periodically enquire with Parties that have made one or more reservations in accordance with Article 12 as to the prospects for withdrawing such reservation(s). 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 14 Territorial application 1 Any Party may at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, specify the territory or territories to which this Protocol shall apply. 2 Any Party may, at any later date, by a declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe, extend the application of this Protocol to any other territory specified in the declaration. In respect of such territory, the Protocol shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of the declaration by the Secretary General. 3 Any declaration made under the two preceding paragraphs may, in respect of any territory specified in such declaration, be withdrawn by a notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe. The withdrawal shall become effective on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of such notification by the Secretary General. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 15 Denunciation 1 Any Party may, at any time, denounce this Protocol by means of a notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe. 2 Such denunciation shall become effective on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of the notification by the Secretary General. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Article 16 Notification The Secretary General of the Council of Europe shall notify the member States of the Council of Europe, the non-member States which have participated in the elaboration of this Protocol as well as any State which has acceded to, or has been invited to accede to, this Protocol of: a) any signature; b) the deposit of any instrument of ratification, acceptance, approval or accession; c) any date of entry into force of this Protocol in accordance with its Articles 9, 10 and 11; d) any other act, notification or communication relating to this Protocol. 2003 60 06-05-2003 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 1 Doel Verdrag inzake strafbare feiten verbonden met elektronische netwerken Het doel van dit Protocol is, tussen de Partijen bij dit Protocol, een aanvulling te vormen op de bepalingen van het, opengesteld voor ondertekening te Boedapest op 23 november 2001 (hierna te noemen „het Verdrag”), wat betreft de strafbaarstelling van handelingen van racistische en xenofobische aard verricht via computersystemen. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 2 Begripsomschrijving 1 Voor de toepassing van dit Protocol wordt verstaan onder: „racistisch en xenofobisch materiaal”, schriftelijk materiaal, beelden of elke andere weergave van ideeën of theorieën, waarin haat, discriminatie of geweld, tegen een individu of groep van individuen, op grond van ras, kleur, afkomst of nationaliteit of etnische herkomst, alsmede godsdienst, voor zover deze wordt gebruikt als aanleiding voor een van deze elementen, wordt bevorderd, aangemoedigd dan wel hiertoe wordt aangezet. 2 Verdrag De termen en uitdrukkingen die in dit Protocol worden gebruikt, worden op dezelfde wijze uitgelegd als waarop zij ingevolge hetworden uitgelegd. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 3 Verspreiding van racistisch en xenofobisch materiaal via computersystemen 1 Elke Partij neemt de wetgevende en andere maatregelen die nodig kunnen zijn om de volgende gedragingen in haar nationale wetgeving strafbaar te stellen wanneer deze opzettelijk en onrechtmatig plaatsvinden: het publiekelijk verspreiden, of op andere wijze voor het publiek beschikbaar maken van racistisch en xenofobisch materiaal via een computersysteem. 2 Een Partij kan zich het recht voorbehouden de gedragingen omschreven in het eerste lid van dit artikel niet strafbaar te stellen wanneer het materiaal, zoals omschreven in artikel 2, eerste lid, discriminatie bevordert, aanmoedigt of hiertoe aanzet die geen verband houdt met haat of geweld, mits andere doeltreffende rechtsmiddelen beschikbaar zijn. 3 Niettegenstaande het tweede lid van dit artikel kan een Partij zich het recht voorbehouden het eerste lid niet toe te passen in die gevallen van discriminatie ten aanzien waarvan zij, als gevolg van gevestigde beginselen in haar nationale rechtsstelsel betreffende de vrijheid van meningsuiting, niet kan zorgen voor doeltreffende rechtsmiddelen bedoeld in het genoemde tweede lid. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 4 Bedreiging met een racistische en xenofobische motivering Elke Partij neemt de wetgevende en andere maatregelen die nodig kunnen zijn om de volgende gedragingen in haar nationale wetgeving strafbaar te stellen wanneer deze opzettelijk en onrechtmatig plaatsvinden: het bedreigen, via een computersysteem, met het begaan van een ernstig strafbaar feit zoals vastgelegd in haar nationale wetgeving, van (i) personen op grond van het feit dat deze behoren tot een groep, onderscheiden door ras, kleur, afkomst of nationale of etnische herkomst, alsmede godsdienst, voor zover deze wordt gebruikt als aanleiding voor een van deze elementen, of (ii) van een groep van personen die wordt onderscheiden door een van deze kenmerken. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 5 Belediging met een racistische en xenofobische motivering 1 Elke Partij neemt de wetgevende en andere maatregelen die nodig kunnen zijn om de volgende gedragingen in haar nationale wetgeving strafbaar te stellen wanneer deze opzettelijk en onrechtmatig plaatsvinden: het publiekelijk beledigen, via een computersysteem, van (i) personen op grond van het feit dat deze behoren tot een groep, onderscheiden door ras, kleur, afkomst of nationale of etnische herkomst, alsmede godsdienst, voor zover deze wordt gebruikt als aanleiding voor een van deze elementen; of (ii) van een groep van personen die wordt onderscheiden door een van deze kenmerken. 2 Een Partij kan hetzij: a. vereisen dat het in het eerste lid van dit artikel bedoelde strafbare feit tot gevolg heeft dat de in het eerste lid bedoelde persoon of groep van personen wordt blootgesteld aan haat, minachting of spot; of b. zich het recht voorbehouden het eerste lid van dit artikel gedeeltelijk of in het geheel niet toe te passen. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 6 Ontkenning, grove bagatellisering, goedkeuring of rechtvaardiging van volkerenmoord of van misdaden tegen de menselijkheid 1 Elke Partij neemt de wetgevende maatregelen die nodig kunnen zijn om de volgende gedragingen in haar nationale wetgeving strafbaar te stellen wanneer deze opzettelijk en onrechtmatig plaatsvinden: het publiekelijk verspreiden of op andere wijze voor het publiek beschikbaar maken, via een computersysteem, van materiaal waarin handelingen van volkerenmoord of misdaden tegen de menselijkheid, zoals vastgesteld in het internationale recht en als zodanig erkend door de definitieve en bindende besluiten van het Internationaal Militair Tribunaal, ingesteld bij de Overeenkomst van Londen van 8 augustus 1945, of van andere door relevante internationale instrumenten ingestelde rechtscolleges wier rechtsbevoegdheid door die Partij wordt erkend, worden ontkend, op grove wijze worden gebagatelliseerd, worden goedgekeurd of worden gerechtvaardigd. 2 Een Partij kan hetzij: a. vereisen dat de in het eerste lid van dit artikel bedoelde ontkenning of grove bagatellisering wordt begaan met het oogmerk aan te zetten tot haat, discriminatie of geweld tegen een individu of groep van individuen, op grond van ras, kleur, afkomst of nationale of etnische herkomst, alsmede godsdienst, voor zover deze wordt gebruikt als aanleiding voor een van deze elementen, of b. zich het recht voorbehouden het eerste lid van dit artikel gedeeltelijk of in het geheel niet toe te passen. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 7 Medeplichtigheid en uitlokking Elke Partij neemt de wetgevende en andere maatregelen die nodig kunnen zijn om in haar nationale wetgeving strafbaar te stellen de opzettelijke en onrechtmatige medeplichtigheid aan of uitlokking tot het plegen van een van de in overeenstemming met dit Protocol strafbaar gestelde feiten, met het oogmerk dat een dergelijk feit wordt begaan. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 8 Verdrag Verhouding tussen heten dit Protocol 1 artikelen 1 12 13 22 41 44 45 46 van het Verdrag De,,,,,,enzijn, mutatis mutandis, van toepassing op dit Protocol. 2 artikelen 14 tot en met 21 artikelen 23 tot en met 35 van het Verdrag De Partijen breiden de werkingssfeer van de maatregelen bedoeld in deen deuit tot de artikelen 2 tot en met 7 van dit Protocol. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 9 Uitdrukking van instemming te worden gebonden 1 Verdrag Dit Protocol staat open voor ondertekening door de Staten die hethebben ondertekend, die hun instemming te worden gebonden tot uitdrukking kunnen brengen door hetzij: a. ondertekening zonder voorbehoud van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring; of b. ondertekening onder voorbehoud van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring, gevolgd door bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring. 2 Verdrag Een Staat mag dit Protocol niet ondertekenen zonder voorbehoud ten aanzien van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring, of een akte van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring nederleggen, tenzij hij reeds een akte van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van hetheeft nedergelegd of tegelijkertijd nederlegt. 3 De akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring worden nedergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 10 Inwerkingtreding 1 Dit Protocol treedt in werking op de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een tijdvak van drie maanden na de datum waarop vijf Staten in overeenstemming met de bepalingen van artikel 9 hun instemming door het Protocol te worden gebonden tot uitdrukking hebben gebracht. 2 Met betrekking tot iedere Staat die later zijn instemming door het Protocol te worden gebonden tot uitdrukking brengt, treedt het Protocol in werking op de eerste dag van de maand na het verstrijken van een tijdvak van drie maanden na de datum van ondertekening zonder voorbehoud ten aanzien van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring of van de nederlegging van de akte van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 11 Toetreding 1 Verdrag Na de inwerkingtreding van dit Protocol kan iedere Staat die is toegetreden tot hettevens toetreden tot dit Protocol. 2 Toetreding geschiedt door middel van nederlegging van een akte van toetreding bij de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa en wordt van kracht op de eerste dag van de maand volgende op het verstrijken van een tijdvak van drie maanden na de datum van nederlegging daarvan. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 12 Voorbehouden en verklaringen 1 Verdrag Door een Partij gemaakte voorbehouden en afgelegde verklaringen ten aanzien van de bepalingen van hetzijn eveneens op dit Protocol van toepassing, tenzij die Partij anderszins verklaart op het tijdstip van ondertekening of bij de nederlegging van haar akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding. 2 artikel 22, tweede lid artikel 41, eerste lid, van het Verdrag Verdrag Door middel van een schriftelijke kennisgeving gericht aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa kan elke Partij, op het tijdstip van ondertekening of bij de nederlegging van haar akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, verklaren dat zij gebruik maakt van het voorbehoud of de voorbehouden bedoeld in de artikelen 3, 5 en 6 van dit Protocol. Op hetzelfde tijdstip kan een Partij, ten aanzien van de bepalingen van dit Protocol, gebruikmaken van de voorbehouden bedoeld in, en, ongeacht de uitvoering die die Partij aan hetheeft gegeven. Andere voorbehouden kunnen niet worden gemaakt. 3 Door middel van een schriftelijke kennisgeving gericht aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa kan elke Staat, op het tijdstip van ondertekening of bij de nederlegging van zijn akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, verklaren dat hij gebruik maakt van de mogelijkheid aanvullende elementen te vereisen als bedoeld in artikel 5, tweede lid, onderdeel a, en artikel 6, tweede lid, onderdeel a, van dit Protocol. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 13 Status en intrekking van voorbehouden 1 Een Partij die in overeenstemming met artikel 12 hierboven een voorbehoud heeft gemaakt, trekt dit voorbehoud geheel of ten dele in zodra de omstandigheden dit toelaten. Deze intrekking wordt van kracht op de datum van ontvangst van een aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa gerichte kennisgeving. Indien in de kennisgeving wordt vermeld dat deze van kracht moet worden op een daarin nader aangeduide datum, en deze datum later valt dan de datum waarop de kennisgeving door de Secretaris-Generaal wordt ontvangen, wordt de intrekking op die latere datum van kracht. 2 De Secretaris-Generaal van de Raad van Europa kan met regelmatige tussenpozen bij de Partijen die in overeenstemming met artikel 12 een of meerdere voorbehouden hebben gemaakt, informeren naar de mogelijke intrekking daarvan. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 14 Territoriale toepassing 1 Elke Partij kan, bij de ondertekening of bij de nederlegging van zijn akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding, het gebied of de gebieden waarop dit Protocol van toepassing is nader aanduiden. 2 Elke Partij kan, op elk later tijdstip, door middel van een aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa gerichte verklaring, de toepassing van dit Protocol uitbreiden tot ieder ander in de verklaring aangewezen grondgebied. Ten aanzien van dit grondgebied treedt dit Verdrag in werking op de eerste dag van de maand na het verstrijken van een tijdvak van drie maanden na de datum van ontvangst van de verklaring door de Secretaris-Generaal. 3 Iedere overeenkomstig de twee voorgaande leden afgelegde verklaring kan, met betrekking tot elk in die verklaring aangewezen grondgebied, worden ingetrokken door middel van een aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa gerichte kennisgeving. De intrekking wordt van kracht op de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een tijdvak van drie maanden na de datum van ontvangst door de Secretaris-Generaal van een dergelijke kennisgeving. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 15 Opzegging 1 Iedere Partij kan dit Protocol te allen tijde opzeggen door middel van een kennisgeving gericht aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa. 2 Deze opzegging wordt van kracht op de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een tijdvak van drie maanden na de datum van ontvangst van de kennisgeving door de Secretaris-Generaal. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010

Artikel 16 Kennisgeving De Secretaris-Generaal van de Raad van Europa stelt de lidstaten van de Raad van Europa, de niet-lidstaten die hebben deelgenomen aan de opstelling van dit Protocol alsmede iedere Staat die tot dit Protocol is toegetreden, in kennis van: a. iedere ondertekening; b. de nederlegging van iedere akte van bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding; c. iedere datum van inwerkingtreding van dit Protocol in overeenstemming met de artikelen 9, 10 en 11; d. iedere andere handeling, kennisgeving of mededeling met betrekking tot dit Protocol. 2005 46 23-02-2005 2010 334 24-12-2010 01-11-2010