Multilaterale Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, de Republiek Albanië, Bosnië en Herzegovina, de Republiek Bulgarije, de Republiek Kroatië, de Republiek IJsland, de Republiek Montenegro, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, het Koninkrijk Noorwegen, de Republiek Servië, Roemenië en de Missie van de Verenigde Naties voor interimbestuur in Kosovo (UNMIK) betreffende de totstandbrenging van een Europese Gemeenschappelijke Luchtvaartruimte

Artikel 1 1 bijlage I Het doel van deze Overeenkomst is de totstandbrenging van een Europese Gemeenschappelijke Luchtvaartruimte, hierna „de ECAA” genoemd. De ECAA is gebaseerd op vrije markttoegang, vrijheid van vestiging, gelijke concurrentievoorwaarden en gemeenschappelijke regels, inclusief gemeenschappelijke regels op het gebied van veiligheid, beveiliging, luchtverkeersbeheer, sociale aspecten en milieu. Hiertoe worden in deze Overeenkomst de regels vastgesteld die tussen de overeenkomstsluitende partijen van toepassing zijn onder de hieronder vastgestelde voorwaarden. Deze regels omvatten de bepalingen die zijn opgenomen in de ingenoemde wetgeving. 2 bijlage I De bepalingen van deze Overeenkomst zijn van toepassing voor zover zij betrekking hebben op het luchtvervoer of een ingenoemd aanverwant onderwerp. 3 bijlage I De Overeenkomst bestaat uit een reeks artikelen waarin de algemene werking van de ECAA wordt uiteengezet („de hoofdovereenkomst”), een reeks bijlagen, waarbijeen overzicht geeft van de wetgeving van de Europese Gemeenschap die in het kader van de hoofdovereenkomst tussen de overeenkomstsluitende partijen van toepassing is, en een reeks protocollen, waarbij ten minste een protocol voor elke geassocieerde partij de voor die partij geldende overgangsregelingen vaststelt. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 1 In deze Overeenkomst wordt verstaan onder: a. bijlage I „Overeenkomst’’: de hoofdovereenkomst met de bijbehorende protocollen en bijlagen alsmede de ingenoemde besluiten; b. artikel 32 „geassocieerde partij’’: de Republiek Albanië, Bosnië en Herzegovina, de Republiek Bulgarije, de Republiek Kroatië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, de Republiek Montenegro, Roemenië, de Republiek Servië, of enige andere staat of entiteit die krachtenspartij bij deze Overeenkomst is geworden; c. „UNMIK’’: de krachtens Resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad van 10 juni 1999 opgerichte Missie van de Verenigde Naties voor interimbestuur in Kosovo, eveneens een geassocieerde partij; d. EG-Verdrag ’’overeenkomstsluitende partij’’: wat betreft de Gemeenschap en de EG-lidstaten, hetzij de Gemeenschap en de EG-lidstaten, hetzij de Gemeenschap, hetzij de EG-lidstaten. De betekenis die aan dit begrip per geval moet worden toegekend, moet worden afgeleid uit de desbetreffende bepalingen van deze Overeenkomst en uit de respectieve bevoegdheden van de Gemeenschap en de EG-lidstaten overeenkomstig het; e. „ECAA-partner’’: een geassocieerde partij, Noorwegen of IJsland; f. EG-Verdrag Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap „’’: het; g. EER-Overeenkomst Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte „’’: de op 2 mei 1992 ondertekendeen bijbehorende protocollen en bijlagen, waarbij de Europese Gemeenschap, haar lidstaten, IJsland, Liechtenstein en Noorwegen partij zijn; h. „associatieovereenkomst’’: elke overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap of de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds, en de desbetreffende geassocieerde partij anderzijds; i. bijlage I „ECAA-luchtvaartmaatschappij’’: een luchtvaartmaatschappij die beschikt over een vergunning in de zin van deze Overeenkomst, overeenkomstig de bepalingen van de ingespecificeerde toepasselijke besluiten; j. „bevoegde burgerluchtvaartinstantie’’: een overheidsinstantie of -entiteit die een wettelijk recht uitoefent om het gebruik of de verkoop van producten of diensten of vergunningen binnen de jurisdictie van een overeenkomstsluitende partij op conformiteit te toetsen, te certificeren en te controleren, en handhavingsmaatregelen kan treffen om ervoor te zorgen dat binnen de jurisdictie van die partij verhandelde producten of diensten aan de wettelijke eisen voldoen; k. „Verdrag’’: het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, dat op 7 december 1944 voor ondertekening is opengesteld in Chicago, en de wijzigingen en bijlagen daarvan; l. „SESAR’’: de technische implementatie van het gemeenschappelijk Europees luchtruim, waarbij wordt voorzien in gecoördineerd en gesynchroniseerd onderzoek en de gecoördineerde en gesynchroniseerde ontwikkeling en invoering van de nieuwe generaties ATM-systemen; m. „ATM-masterplan’’: (Air Traffic Master Plan) het startpunt voor SESAR; n. „EG-lidstaat’’: een lidstaat van de Europese Gemeenschap. 2 Het gebruik van de termen „land’’, „nationaal’’, „onderdanen’’ of „grondgebied’’ laat de status van elke overeenkomstsluitende partij krachtens het internationale recht onverlet. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 bijlage I bijlage II De toepasselijke bepalingen van de besluiten die worden bedoeld of zijn vervat in, aangepast overeenkomstigbij deze Overeenkomst, of in beschikkingen van het gemengd comité, zijn verbindend voor de overeenkomstsluitende partijen en maken deel uit van of worden opgenomen in hun interne rechtsorde, zulks op de volgende wijze: a. een met een EG-verordening overeenstemmend besluit wordt opgenomen in de interne rechtsorde van de overeenkomstsluitende partijen; b. een met een EG-richtlijn overeenstemmend besluit laat aan de instanties van de overeenkomstsluitende partijen de vrijheid om de vorm en wijze van toepassing te kiezen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 De overeenkomstsluitende partijen treffen alle algemene of bijzondere maatregelen welke geschikt zijn om de nakoming van de uit deze Overeenkomst voortvloeiende verplichtingen te verzekeren en onthouden zich van alle maatregelen welke de verwezenlijking van de doelstellingen van deze Overeenkomst in gevaar kunnen brengen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 EER-Overeenkomst De bepalingen van deze Overeenkomst zijn niet van invloed op de verhoudingen tussen de overeenkomstsluitende partijen bij de. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 6 Binnen de werkingssfeer van deze Overeenkomst en onverminderd de daarin vervatte bijzondere bepalingen, is elke discriminatie op grond van nationaliteit verboden. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 7 bijlage I In het kader van deze Overeenkomst en onverminderd de bepalingen van de ingenoemde toepasselijke besluiten, zijn beperkingen van de vrijheid van vestiging voor onderdanen van een EG-lidstaat of een ECAA-partner op het grondgebied van een EG-lidstaat of ECAA-partner verboden. De vrijheid van vestiging omvat de toegang tot werkzaamheden anders dan in loondienst en de uitoefening daarvan alsmede de oprichting en het beheer van ondernemingen, en met name van vennootschappen, overeenkomstig de bepalingen welke door de wetgeving van het land van vestiging voor de eigen onderdanen zijn vastgesteld. Dit geldt eveneens voor de oprichting van agentschappen, filialen of dochterondernemingen door de onderdanen van een EG-lidstaat of een ECAA-partner die op het grondgebied van een EG-lidstaat of ECAA-partner zijn gevestigd. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 8 1 bijlage I In het kader van deze Overeenkomst en onverminderd de bepalingen van de ingenoemde toepasselijke besluiten, worden vennootschappen welke in overeenstemming met de wetgeving van een EG-lidstaat of een ECAA-partner zijn opgericht of georganiseerd en welke hun hoofdvestiging binnen de ECAA hebben, gelijkgesteld met natuurlijke personen die onderdaan zijn van een EG-lidstaat of ECAA-partner. 2 Onder vennootschappen worden verstaan maatschappen naar burgerlijk recht of handelsrecht, de coöperatieve verenigingen of vennootschappen daaronder begrepen, en overige rechtspersonen naar publiek- of privaatrecht, met uitzondering van vennootschappen welke geen winst beogen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 9 1 artikelen 7 8 De bepalingen van deenzijn niet van toepassing op werkzaamheden ter uitoefening van het openbaar gezag op het grondgebied van een overeenkomstsluitende partij, zelfs indien deze slechts voor een bepaalde gelegenheid geschieden. 2 artikelen 7 8 De bepalingen van deenen de maatregelen uit hoofde daarvan genomen doen niet af aan de toepasselijkheid van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de overeenkomstsluitende partijen inzake toelating, verblijf en arbeid, of waarbij een bijzondere regeling is vastgesteld voor vreemdelingen, welke bepalingen uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid gerechtvaardigd zijn. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 10 1 Onverminderd gunstiger bepalingen in bestaande overeenkomsten en in het kader van deze Overeenkomst, schaffen de overeenkomstsluitende partijen kwantitatieve beperkingen en alle maatregelen van gelijke werking af welke van toepassing zijn op de overbrenging van uitrusting, benodigdheden, reserveonderdelen en ander materieel wanneer deze noodzakelijk zijn om een ECAA-luchtvaartmaatschappij in staat te stellen de uitvoering van luchtvervoerdiensten voort te zetten onder de in deze Overeenkomst vastgestelde voorwaarden. 2 De in lid 1 bedoelde verplichting belet de overeenkomstsluitende partijen niet om dergelijke overbrengingen te verbieden of te beperken wanneer dit gerechtvaardigd is uit hoofde van bescherming van de openbare orde, de openbare veiligheid, de gezondheid en het leven van personen, dieren of planten, of uit hoofde van bescherming van de intellectuele, industriële en commerciële eigendom. Deze verboden of beperkingen mogen echter geen middel tot willekeurige discriminatie noch een verkapte beperking van de handel tussen de overeenkomstsluitende partijen vormen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 11 1 De overeenkomstsluitende partijen zetten de nodige middelen in om ervoor te zorgen dat bij een overeenkomstsluitende partij geregistreerde vliegtuigen, wanneer zij landen op luchthavens op het grondgebied van een andere overeenkomstsluitende partij, aan de krachtens de Overeenkomst vastgestelde internationale veiligheidsnormen voldoen en door de gemachtigde vertegenwoordigers van die andere overeenkomstsluitende partij aan een platforminspectie in en rond het vliegtuig worden onderworpen waarbij de geldigheid van de vliegtuigdocumenten en de documenten van de bemanning, alsook de kennelijke conditie van het vliegtuig en de uitrusting daarvan worden gecontroleerd. 2 bijlage I Een overeenkomstsluitende partij kan te allen tijde verzoeken om overleg over de veiligheidsnormen die door een andere overeenkomstsluitende partij worden gehanteerd op andere gebieden dan die welke onder de toepassing van de ingenoemde besluiten vallen. 3 Geen enkele bepaling van deze overeenkomst kan zo worden uitgelegd dat zij voor een bevoegde burgerluchtvaartinstantie een beletsel vormt om onverwijld de nodige maatregelen te nemen wanneer zij vaststelt dat een product of dienst mogelijkerwijze i. niet voldoet aan de eventueel krachtens de Overeenkomst vastgestelde minimumnormen, of ii. aanleiding geeft tot ernstige bezorgdheid – op basis van een inspectie als bedoeld in lid 1 – dat een vliegtuig of de wijze waarop het wordt gebruikt niet voldoet aan de krachtens de Overeenkomst vastgestelde minimumnormen, of iii. aanleiding geeft tot ernstige bezorgdheid dat de krachtens de Overeenkomst vastgestelde minimumnormen niet effectief worden gehandhaafd en toegepast. 4 Wanneer een bevoegde burgerluchtvaartinstantie op grond van lid 3 actie onderneemt, stelt zij de bevoegde burgerluchtvaartinstanties van de overige overeenkomstsluitende partijen daarvan in kennis met opgaaf van redenen. 5 Wanneer op grond van lid 3 genomen maatregelen niet worden beëindigd nadat de aanleiding voor het nemen daarvan is weggenomen, kan elke overeenkomstsluitende partij de kwestie naar het gemengd comité doorverwijzen. 6 Wijzigingen in de nationale wetgeving met betrekking tot de status van de bevoegde burgerluchtvaartinstantie worden door de betrokken overeenkomstsluitende partij ter kennis van de overige overeenkomstsluitende partijen gebracht. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 12 1 bijlage I bijlage Om de burgerluchtvaart te beschermen tegen wederrechtelijke daden, zien de overeenkomstsluitende partijen erop toe dat de inbij de Overeenkomt genoemde gemeenschappelijke basisnormen en mechanismen voor toezicht op de naleving inzake beveiliging van de luchtvaart op alle luchthavens op hun grondgebied worden toegepast, conform de in devermelde toepasselijke bepalingen. 2 Op verzoek verlenen de overeenkomstsluitende partijen elkaar alle nodige assistentie om de wederrechtelijke toe-eigening van burgervliegtuigen en andere wederrechtelijke daden die gericht zijn tegen de veiligheid van die vliegtuigen, hun passagiers en bemanning, luchthavens en luchtverkeersfaciliteiten, alsook enige andere veiligheidsdreiging voor de burgerluchtvaart te voorkomen. 3 Wanneer wederrechtelijke toe-eigening van burgervliegtuigen of andere wederrechtelijke daden die gericht zijn tegen de veiligheid van die vliegtuigen, hun passagiers en bemanning, luchthavens of luchtverkeersfaciliteiten plaatsvinden of dreigen plaats te vinden, verlenen de overeenkomstsluitende partijen elkaar assistentie door communicatie en andere passende maatregelen voor een snelle beëindiging van dergelijke incidenten of de dreiging daarvan te faciliteren. 4 bijlage I Een geassocieerde partij kan aan een inspectie door de Europese Commissie worden onderworpen overeenkomstig de ingenoemde wetgeving van de Europese Gemeenschap, en van die partij kan worden verlangd dat zij deelneemt aan inspecties door de Europese Commissie bij andere overeenkomstsluitende partijen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 13 1 De overeenkomstsluitende partijen werken samen op het gebied van het luchtverkeersbeheer met het doel het gemeenschappelijk Europees luchtruim uit te breiden tot de ECAA, teneinde de huidige veiligheidsnormen en de algehele efficiëntie van de algemene luchtverkeersnormen in Europa te verhogen, de capaciteit te optimaliseren en vertragingen tot een minimum te beperken. 2 Om de toepassing van de wetgeving inzake het gemeenschappelijk Europees luchtruim op hun grondgebied te vergemakkelijken, – nemen de geassocieerde partijen, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, zo spoedig mogelijk de nodige maatregelen om hun institutionele structuren voor luchtverkeersbeheer aan te passen aan het gemeenschappelijk Europees luchtruim, met name door bevoegde nationale toezichthoudende instanties aan te wijzen of in te stellen die ten minste functioneel onafhankelijk zijn van de verleners van luchtvaartnavigatiediensten; – betrekt de Europese Gemeenschap de geassocieerde partijen bij elk operationeel initiatief op het gebied van luchtvaartnavigatiediensten, luchtruim en interoperabiliteit in het kader van het gemeenschappelijk Europees luchtruim, met name door in een vroeg stadium de betrokken overeenkomstsluitende partijen te betrekken bij het creëren van functionele luchtruimblokken. 3 De Europese Gemeenschap ziet erop toe dat de geassocieerde partijen volledig worden betrokken bij de ontwikkeling van een ATM-masterplan in het kader van het SESAR-programma van de Commissie. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 14 1 bijlage III Binnen de werkingssfeer van deze Overeenkomst is het bepaalde invan toepassing. Wanneer in andere overeenkomsten tussen twee of meer overeenkomstsluitende partijen, bijvoorbeeld associatieovereenkomsten, regels inzake mededinging en staatssteun zijn opgenomen, gelden deze regels tussen die partijen. 2 artikelen 15 16 17 bijlage III De,enzijn niet van toepassing op het bepaalde in. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 15 1 bijlage I Onverminderd de leden 2 en 3, zorgt iedere overeenkomstsluitende partij ervoor dat bij de nationale rechter een beroep kan worden gedaan op de uit deze Overeenkomst voortvloeiende rechten, met name die welke voortvloeien uit de invermelde besluiten. 2 bijlage I In gevallen die van invloed kunnen zijn op feitelijke of potentiële luchtdiensten waarvoor in het kader van deze Overeenkomst een vergunning moet worden verleend, bezitten de instellingen van de Europese Gemeenschap de bevoegdheden die hun specifiek zijn verleend bij de bepalingen van de besluiten waarnaar wordt verwezen of die zijn opgenomen in. 3 bijlage I Alle vragen met betrekking tot de wettigheid van besluiten die door de instellingen van de Europese Gemeenschap worden genomen op grond van deze Overeenkomst, met name op grond van de ingenoemde besluiten, vallen onder de exclusieve bevoegdheid van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (hierna: „het Hof van Justitie’’). 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 16 1 bijlage I EG-Verdrag EG-Verdrag Voorzover de bepalingen van deze Overeenkomst en de bepalingen van de ingenoemde besluiten inhoudelijk identiek zijn aan de overeenkomstige regels van heten krachtens hetgenomen besluiten, worden deze bepalingen, wat hun uitvoering en toepassing betreft, geïnterpreteerd overeenkomstig de toepasselijke uitspraken en besluiten van het Hof van Justitie en de Europese Commissie die dateren van vóór de datum van ondertekening van deze Overeenkomst. De uitspraken en besluiten die dateren van na de datum van ondertekening van deze Overeenkomst worden aan de andere overeenkomstsluitende partijen ter kennis gebracht. Op verzoek van een van de overeenkomstsluitende partijen worden de implicaties van dergelijke uitspraken en besluiten vastgesteld door het gemengd comité, met het oog op de goede werking van deze Overeenkomst. Bestaande interpretaties worden vóór de datum van ondertekening van deze Overeenkomst ter kennis gebracht van de ECAA-partners. De in het kader van deze procedure genomen besluiten van het gemengd comité dienen in overeenstemming te zijn met de jurisprudentie van het Hof van Justitie. 2 bijlage I bijlage IV bijlage IV EG-Verdrag EG-Verdrag Wanneer er bij de behandeling van een zaak door een rechterlijke instantie van een ECAA-partner een probleem ontstaat inzake de interpretatie van deze Overeenkomst, van de bepalingen van de ingenoemde besluiten of van besluiten die op grond daarvan zijn genomen, welke inhoudelijk identiek zijn aan overeenkomstige regels van heten krachtens hetgenomen besluiten, verzoekt die rechterlijke instantie, indien zij een beslissing op dit punt noodzakelijk acht voor het wijzen van haar vonnis, overeenkomstighet Hof van Justitie een uitspraak over het probleem te doen. Een ECAA-partner kan bij besluit en overeenkomstigvastleggen in hoeverre en onder welke voorwaarden zijn rechterlijke instanties deze bepaling toepassen. Dat besluit wordt ter kennis gebracht van de depositaris en van het Hof van Justitie. De depositaris deelt dit aan de andere overeenkomstsluitende partijen mede. 3 artikel 20 Wanneer, overeenkomstig lid 1, een rechterlijke instantie van een overeenkomstsluitende partij waarvan de beslissingen volgens het nationale recht niet vatbaar zijn voor hoger beroep, geen zaken kan voorleggen aan het Hof van Justitie, wordt elke uitspraak van die rechterlijke instantie door de betrokken overeenkomstsluitende partij voorgelegd aan het gemengd comité, dat moet toezien op een homogene interpretatie van deze Overeenkomst. Indien het gemengd comité er binnen twee maanden nadat een discrepantie tussen de jurisprudentie van het Hof van Justitie en een uitspraak van een rechterlijke instantie van de betrokken overeenkomstsluitende partij onder zijn aandacht is gebracht, er niet in is geslaagd een homogene interpretatie van deze Overeenkomst te handhaven, kunnen de procedures vanworden toegepast. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 17 1 artikel 18, lid 4 bijlage I Deze Overeenkomst laat onverlet het recht van elke overeenkomstsluitende partij om, onverminderd het niet-discriminatiebeginsel en de bepalingen van dit artikel en van, eenzijdig nieuwe wetgeving op het gebied van het luchtvervoer of een ingenoemd daarmee samenhangend gebied aan te nemen of haar bestaande wetgeving ter zake te wijzigen. De geassocieerde partijen nemen dergelijke wetgeving alleen aan wanneer deze in overeenstemming is met deze Overeenkomst. 2 Zodra een overeenkomstsluitende partij nieuwe wetgeving heeft aangenomen of een wijziging van zijn wetgeving heeft vastgesteld, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen daarvan uiterlijk binnen een maand na vaststelling van de nieuwe wetgeving of wijziging via het gemengd comité in kennis. Op verzoek van een overeenkomstsluitende partij houdt het gemengd comité binnen de daaropvolgende twee maanden een gedachtewisseling over de implicaties van die nieuwe wetgeving of wijziging voor de goede werking van de Overeenkomst. 3 Het gemengd comité: a. bijlage I neemt een besluit tot herziening vanvan deze Overeenkomst, teneinde daarin, zo nodig op basis van wederkerigheid, de nieuwe wetgeving of wijziging in kwestie op te nemen, of b. neemt een besluit waarbij wordt vastgesteld dat de nieuwe wetgeving of wijziging in kwestie wordt beschouwd als zijnde in overeenstemming met deze Overeenkomst, of c. stelt alle andere maatregelen vast om de goede werking van deze Overeenkomst te waarborgen. 4 Bij wetgeving die is vastgesteld tussen de ondertekening van deze Overeenkomst en haar inwerkingtreding en waarvan de andere overeenkomstsluitende partijen in kennis zijn gesteld, wordt de datum waarop de informatie is ontvangen, beschouwd als de datum van voorlegging. Het gemengd comité mag niet eerder dan zestig dagen na inwerkingtreding van deze Overeenkomst een besluit nemen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 18 1 artikel 15, lid 2 en lid 3 artikel 21 artikel 22 Er wordt een gemengd comité ingesteld dat verantwoordelijk is voor het beheer van deze Overeenkomst en zorgt voor de goede uitvoering daarvan, onverminderd,en. Hiertoe doet het aanbevelingen en neemt het besluiten in de gevallen waarin deze Overeenkomst voorziet. De besluiten van het gemengd comité worden door de overeenkomstsluitende partijen overeenkomstig hun eigen regels ten uitvoer gebracht. 2 Het gemengd comité bestaat uit vertegenwoordigers van de overeenkomstsluitende partijen. 3 Het gemengd comité neemt besluiten met eenparigheid van stemmen. Het gemengd comité kan echter besluiten in een meerderheidsstemming te voorzien voor specifieke onderwerpen. 4 Voor een goede handhaving van deze Overeenkomst wisselen de overeenkomstsluitende partijen informatie uit, onder andere over nieuwe wetgeving of genomen besluiten die relevant zijn voor deze Overeenkomst, en plegen zij op verzoek van een partij overleg in het gemengd comité, ook over maatschappelijke kwesties. 5 Het gemengd comité stelt zijn reglement van orde vast. 6 Het voorzitterschap van het gemengd comité wordt beurtelings door ofwel een ECAA-partner, ofwel de Europese Gemeenschap en de lidstaten waargenomen, overeenkomstig de regelingen die het comité vastlegt in zijn reglement van orde. 7 De voorzitter van het gemengd comité roept het comité ten minste eenmaal per jaar bijeen om de algemene werking van deze Overeenkomst te onderzoeken, en roept het comité op verzoek van een overeenkomstsluitende partij bijeen wanneer dat in verband met bijzondere omstandigheden noodzakelijk is. Het gemengd comité volgt voortdurend de ontwikkeling van de jurisprudentie van het Hof van Justitie. Daartoe stelt de Europese Commissie de ECAA-partners in kennis van alle uitspraken van het Hof van Justitie die relevant zijn voor de werking van de Overeenkomst. Het gemengd comité neemt binnen drie maanden maatregelen om een homogene interpretatie van deze Overeenkomst te handhaven. 8 Het gemengd comité kan besluiten werkgroepen in te stellen die het bij de uitoefening van zijn taken kunnen bijstaan. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 19 1 Een besluit van het gemengd comité is bindend voor de overeenkomstsluitende partijen. Wanneer een besluit van het gemengd comité een overeenkomstsluitende partij tot het nemen van maatregelen verplicht, neemt deze partij de nodige maatregelen en stelt zij het gemengd comité daarvan in kennis. 2 De besluiten van het gemengd comité worden bekendgemaakt in de staatsbladen van de Europese Unie en de ECAA-partners. In elk besluit wordt de datum van uitvoering door de overeenkomstsluitende partijen vermeld, alsmede alle andere informatie die van belang kan zijn voor de economische actoren. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 20 1 Geschillen betreffende de toepassing of interpretatie van deze Overeenkomst kunnen door de Gemeenschap, samen met de EG-lidstaten handelend, of door een ECAA-partner aan het gemengd comité worden voorgelegd, behoudens in gevallen waarvoor in deze Overeenkomst specifieke procedures zijn vastgesteld. 2 Wanneer een geschil overeenkomstig lid 1 aan het gemengd comité is voorgelegd, vindt onverwijld overleg plaats tussen de partijen in het geschil. Wanneer de Europese Gemeenschap geen partij is in het geschil, kan een vertegenwoordiger van de Europese Gemeenschap door een van de partijen in het geschil bij het overleg worden uitgenodigd. De partijen in het geschil kunnen een voorstel voor een oplossing opstellen, dat onverwijld aan het gemengd comité wordt voorgelegd. De door het gemengd comité in het kader van deze procedure genomen besluiten laten de jurisprudentie van het Hof van Justitie onverlet. 3 bijlage IV Indien het gemengd comité er niet in slaagt het geschil op te lossen binnen vier maanden vanaf het tijdstip waarop de zaak aan het comité is voorgelegd, kunnen de partijen in het geschil de zaak voorleggen aan het Hof van Justitie, dat er een definitieve en bindende uitspraak over doet. De nadere voorwaarden waaronder een zaak kan worden voorgelegd aan het Hof van Justitie zijn opgenomen in. 4 artikelen 21 22 artikel 11, lid 3 bijlage I Indien het gemengd comité geen besluit over een zaak neemt binnen vier maanden nadat deze aan het comité is voorgelegd, kunnen de overeenkomstsluitende partijen passende vrijwaringsmaatregelen nemen overeenkomstig deen, voor een periode van ten hoogste zes maanden. Na deze periode kan elke overeenkomstsluitende partij de Overeenkomst met onmiddellijke ingang opzeggen. Een overeenkomstsluitende partij neemt geen vrijwaringsmaatregelen met betrekking tot een zaak die krachtens deze Overeenkomst naar het Hof van Justitie is verwezen, behoudens de in, genoemde gevallen of in overeenstemming met mechanismen waarin is voorzien in de afzonderlijke, ingenoemde besluiten. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 21 artikel 11, lid 3 Onverminderd, en de in de protocollen bij deze Overeenkomst vermelde veiligheids- en beveiligingsbeoordelingen, worden vrijwaringsmaatregelen naar reikwijdte en duur beperkt tot hetgeen strikt noodzakelijk is om de situatie te verhelpen. Voorrang wordt gegeven aan maatregelen die de werking van deze Overeenkomst zo weinig mogelijk verstoren. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 22 1 Een overeenkomstsluitende partij die overweegt vrijwaringsmaatregelen te treffen, stelt de overige overeenkomstsluitende partijen hiervan via het gemengd comité in kennis en verstrekt alle relevante inlichtingen. 2 De overeenkomstsluitende partijen plegen onmiddellijk overleg in het gemengd comité om een voor elke partij aanvaardbare oplossing te vinden. 3 artikel 11, lid 3 Behoudens, mag de betrokken overeenkomstsluitende partij geen vrijwaringsmaatregelen nemen binnen een maand na de datum van kennisgeving overeenkomstig lid 1, tenzij de overlegprocedure overeenkomstig lid 2 vóór het verstrijken van de gestelde termijn is beëindigd. 4 De betrokken overeenkomstsluitende partij stelt het gemengd comité onverwijld in kennis van de getroffen maatregelen en verstrekt alle relevante inlichtingen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 23 De vertegenwoordigers, afgevaardigden en deskundigen van de overeenkomstsluitende partijen, alsmede de in het kader van deze Overeenkomst handelende ambtenaren en andere functionarissen, mogen, zelfs na beëindiging van hun activiteiten, geen onder de geheimhoudingsplicht vallende informatie openbaar maken, met name over ondernemingen, hun handelsbetrekkingen of de elementen van hun kostprijs. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 24 1 artikelen 25 26 De overeenkomstsluitende partijen plegen in het kader van het gemengd comité op verzoek van een der partijen overleg, overeenkomstig de procedure van deen: a. over luchtvervoervraagstukken die tot het werkterrein behoren van internationale organisaties, en b. over de verschillende aspecten van de mogelijke ontwikkelingen in de betrekkingen tussen de overeenkomstsluitende partijen en derde landen op het gebied van het luchtvervoer, alsmede over de werking van de voornaamste onderdelen van op dit gebied gesloten bilaterale of multilaterale overeenkomsten. 2 Het in lid 1 bedoelde overleg vindt plaats binnen een maand na indiening van het verzoek of, in dringende gevallen, zo spoedig mogelijk. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 25 1 artikel 24, lid 1, onder a) Het voornaamste doel van het in, bedoelde overleg is: a. gezamenlijk vast te stellen of de betrokken vraagstukken problemen van gemeenschappelijk belang doen ontstaan, alsmede b. afhankelijk van de aard van deze problemen: – gezamenlijk vast te stellen of de activiteiten van de overeenkomstsluitende partijen in de betrokken internationale organisaties gecoördineerd moeten worden, of – gezamenlijk vast te stellen welke eventuele andere aanpak passend is. 2 De overeenkomstsluitende partijen wisselen zo spoedig mogelijk alle informatie uit die van belang is met het oog op de in lid 1 genoemde doelstellingen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 26 artikel 24, lid 1, onder b) Het voornaamste doel van het in, bedoelde overleg is relevante vraagstukken te onderzoeken en na te gaan welke aanpak eventueel wenselijk is. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 27 1 protocollen I tot en met IX In dezijn de overgangsregelingen en bijbehorende termijnen opgenomen die tussen de Europese Gemeenschap en de EG-lidstaten enerzijds, en de betrokken geassocieerde partij anderzijds, van toepassing zijn. In de betrekkingen tussen Noorwegen of IJsland en een geassocieerde partij zijn dezelfde voorwaarden van toepassing als tussen de Europese Gemeenschap en de EG-lidstaten, enerzijds, en die geassocieerde partij, anderzijds. 2 Gedurende de in lid 1 bedoelde overgangsperiodes worden de relevante elementen van de luchtvervoerregeling tussen twee geassocieerde partijen vastgesteld op basis van het meest restrictieve van de twee protocollen die betrekking hebben op de geassocieerde partijen in kwestie. 3 Voor de geleidelijke overgang van elke geassocieerde partij naar volledige toepassing van de ECAA worden beoordelingen uitgevoerd. Deze beoordelingen worden verricht door de Europese Gemeenschap in samenwerking met de betrokken geassocieerde partij. Wanneer een geassocieerde partij van oordeel is dat de in het desbetreffende protocol vermelde voorwaarden voor afronding van een overgangsperiode zijn vervuld, stelt zij de Europese Gemeenschap ervan in kennis dat een beoordeling dient te worden uitgevoerd. 4 Indien de Europese Gemeenschap vaststelt dat aan de voorwaarden is voldaan, stelt zij het gemengd comité daarvan in kennis en besluit zij vervolgens dat de geassocieerde partij kan overgaan naar de volgende overgangsperiode of in voorkomend geval volledig kan worden opgenomen in de Europese Gemeenschappelijke Luchtvaartruimte. 5 Indien de Europese Gemeenschap vaststelt dat niet aan de voorwaarden is voldaan, deelt zij dit mee aan het gemengd comité. De Europese Gemeenschap doet aan de betrokken geassocieerde partij aanbevelingen voor specifieke verbeteringen en stelt een uitvoeringstermijn vast waarin deze verbeteringen redelijkerwijs kunnen worden gerealiseerd. Vóór het einde van de uitvoeringstermijn wordt een tweede en zo nodig een derde beoordeling verricht om na te gaan of de aanbevolen verbeteringen daadwerkelijk en op adequate wijze zijn gerealiseerd. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 28 1 De bepalingen van deze Overeenkomst hebben voorrang boven de toepasselijke bepalingen van de geldende bilaterale luchtvervoerovereenkomsten en/of -regelingen tussen de geassocieerde partijen, enerzijds, en de Europese Gemeenschap, een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland, anderzijds, alsmede tussen geassocieerde partijen. 2 artikel 27 In afwijking van lid 1 blijven de bepalingen betreffende eigendom, verkeersrechten, capaciteit, frequenties, vliegtuigtype of verandering van vliegtuig, gedeelde vluchtcodes en prijsstelling van een geldende bilaterale overeenkomst of regeling tussen een geassocieerde partij en de Europese Gemeenschap, een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland, dan wel tussen twee geassocieerde partijen, gedurende de inbedoelde overgangsperiodes van toepassing tussen de partijen bij die overeenkomst of regeling, indien die bilaterale overeenkomst en/of regeling wat betreft de vrijheid van de betrokken luchtvaartmaatschappijen flexibeler is dan de bepalingen van het toepasselijke protocol ten aanzien van de betrokken geassocieerde partij. 3 artikel 20 Een geschil tussen een geassocieerde partij en een andere overeenkomstsluitende partij over de vraag of, in het licht van de volledige toepassing van de ECAA, de bepalingen van het protocol betreffende de betrokken geassocieerde partij al dan niet flexibeler zijn dan die van de bilaterale overeenkomsten en/of regelingen, wordt beslecht in het kader van het mechanisme voor geschillenregeling van. Geschillen over de wijze waarop de verhouding tussen met elkaar in strijd zijnde protocollen moet worden bepaald, worden langs dezelfde weg beslecht. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 29 Inwerkingtreding 1 Deze Overeenkomst dient door de ondertekenaars te worden bekrachtigd of goedgekeurd overeenkomstig hun onderscheiden procedures. De akten van bekrachtiging of goedkeuring worden neergelegd bij het Secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Unie (depositaris), die alle andere ondertekenaars, alsmede de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie daarvan in kennis stelt. 2 Deze Overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand volgende op de dag waarop de Europese Gemeenschap en de EG-lidstaten en ten minste één geassocieerde partij hun akten van bekrachtiging of goedkeuring hebben neergelegd. Voor elke andere ondertekenaar die deze Overeenkomst na die datum bekrachtigt of goedkeurt, treedt zij in werking op de eerste dag van de tweede maand volgende op de dag waarop die ondertekenaar zijn akte van bekrachtiging of goedkeuring heeft neergelegd. 3 In afwijking van lid 1 en lid 2 kunnen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten en ten minste één geassocieerde partij, besluiten deze Overeenkomst vanaf de datum van ondertekening voorlopig onderling toe te passen, in overeenstemming met de toepassing van de nationale wetgeving, mits kennisgeving aan de depositaris, die de andere overeenkomstsluitende partijen van dat besluit in kennis stelt. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 30 Herziening Deze Overeenkomst wordt herzien op verzoek van een overeenkomstsluitende partij en in ieder geval vijf jaar na de inwerkingtreding ervan. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 31 Beëindiging 1 Elke overeenkomstsluitende partij kan de Overeenkomst opzeggen door kennisgeving aan de depositaris, die de andere overeenkomstsluitende partijen alsmede de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie van de opzegging in kennis stelt. Indien de Overeenkomst door de Europese Gemeenschap en de EG-lidstaten wordt opgezegd, treedt zij één jaar na de datum van kennisgeving buiten werking. Indien de Overeenkomst door een enige andere overeenkomstsluitende partij wordt opgezegd, treedt zij één jaar na de datum van kennisgeving uitsluitend voor deze overeenkomstsluitende partij buiten werking. Luchtdiensten die op de vervaldatum van deze Overeenkomst worden geëxploiteerd, mogen worden voortgezet tot het einde van het luchtvaartseizoen van de Internationale vereniging voor de burgerluchtvaart (IATA) waarin de vervaldatum valt. 2 Wanneer een geassocieerde partij toetreedt tot de Europese Unie, wordt zij in het kader van de overeenkomst automatisch niet langer als een geassocieerde partij, maar als een EG-lidstaat behandeld. 3 Deze Overeenkomst treedt met betrekking tot een geassocieerde partij buiten werking of wordt opgeschort indien de overeenkomstige associatieovereenkomst buiten werking treedt of wordt opgeschort. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 32 Uitbreiding van de ECAA Elke staat of entiteit die bereid is zijn/haar wetgeving inzake luchtvervoer en aanverwante onderwerpen verenigbaar te maken met die van de Europese Gemeenschap, en waarmee de Europese Gemeenschap een kader voor nauwe economische samenwerking tot stand brengt of heeft gebracht, zoals een associatieovereenkomst, kan door de Europese Gemeenschap worden gevraagd aan de ECAA deel te nemen. Hiertoe wijzigen de overeenkomstsluitende partijen de Overeenkomst dienovereenkomstig. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 33 Luchthaven van Gibraltar 1 De toepassing van deze verordening op de luchthaven van Gibraltar laat de respectieve rechtsopvattingen van het Koninkrijk Spanje en het Verenigd Koninkrijk betreffende het geschil inzake de soevereiniteit over het grondgebied waarop de luchthaven is gelegen, onverlet. 2 De toepassing van deze Overeenkomst op de luchthaven van Gibraltar wordt opgeschort totdat de regelingen van de gezamenlijke verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk Spanje en het Verenigd Koninkrijk van 2 december 1987 van toepassing worden. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 34 Talen Deze Overeenkomst is opgesteld in één exemplaar in de officiële talen van de Europese Unie en van de overeenkomstsluitende partijen niet zijnde de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

artikel 14

Artikel 1 Staatsmonopolies Een geassocieerde partij past alle staatsmonopolies van commerciële aard geleidelijk aan, zodanig dat uiterlijk aan het einde van de tweede periode bedoeld in het protocol bij deze Overeenkomst dat de overgangsmaatregelen voor die betrokken geassocieerde partij bevat, geen discriminatie tussen onderdanen van de overeenkomstsluitende partijen bestaat ten aanzien van de omstandigheden waaronder goederen worden verworven en op de markt gebracht. Het gemengd comité wordt in kennis gesteld van de maatregelen welke te dien einde worden genomen. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Harmonisatie van de wetgeving inzake staatssteun en mededinging 1 De overeenkomstsluitende partijen onderkennen het belang van harmonisatie van de bestaande wetgeving inzake staatssteun en mededinging van de geassocieerde partij met die van de Europese Gemeenschap. De geassocieerde partij streeft ernaar haar bestaande en toekomstige wetgeving inzake staatssteun en mededinging geleidelijk verenigbaar te maken met de geldende wetgeving van de Europese Gemeenschap. 2 Deze harmonisatie begint bij de inwerkingtreding van de Overeenkomst en wordt, in de loop van de tweede periode die is vermeld in het protocol bij deze Overeenkomst dat de overgangsmaatregelen ten aanzien van de betrokken geassocieerde partij bevat, geleidelijk uitgebreid tot alle in deze bijlage genoemde onderdelen van de wetgeving van de Europese Gemeenschap inzake staatssteun en mededinging. De geassocieerde partij stelt tevens, in overeenstemming met de Europese Commissie, de regels vast voor het toezicht op de uitvoering van de harmonisatie van de wetgeving en de te treffen rechtshandhavingsmaatregelen. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Bepalingen betreffende mededinging en andere economische aspecten 1 Onverenigbaar met de goede werking van de Overeenkomst, voorzover de handel tussen twee of meer overeenkomstsluitende partijen daardoor ongunstig kan worden beïnvloed, zijn de volgende handelwijzen: i. alle overeenkomsten tussen ondernemingen, alle besluiten van ondernemersverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen van ondernemingen welke ertoe strekken of die tot gevolg hebben dat de mededinging wordt verhinderd, beperkt of vervalst; ii. het misbruik door een of meer ondernemingen van een machtspositie op het grondgebied van de overeenkomstsluitende partijen of in een substantieel deel daarvan; iii. alle staatssteun die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde goederen vervalst of dreigt te vervalsen. 2 artikelen 81 82 86 87 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap Alle handelwijzen die met dit artikel in strijd zijn, worden beoordeeld aan de hand van de criteria die voortvloeien uit de toepassing van de mededingingsregels die van toepassing zijn in de Europese Gemeenschap, met name de,,enen de besluiten die ter interpretatie hiervan door de instellingen van de Europese Gemeenschap zijn vastgesteld. 3 Elke geassocieerde partij ziet erop toe dat aan een functioneel onafhankelijke overheidsinstantie de nodige bevoegdheden worden verleend voor de volledige toepassing van lid 1, onder i) en ii), ten aanzien van particuliere en overheidsondernemingen en ondernemingen waaraan bijzondere rechten zijn verleend. 4 Elke geassocieerde partij zorgt voor de aanwijzing of de instelling van een functioneel onafhankelijke overheidsinstantie waaraan de nodige bevoegdheden worden verleend voor de volledige toepassing van lid 1, onder iii). Deze instantie beschikt onder meer over de bevoegdheid toestemming te verlenen voor staatssteunregelingen en individuele steunmaatregelen, overeenkomstig lid 2, alsmede de bevoegdheid terugbetaling van onwettig verleende staatssteun te vorderen. 5 Elke overeenkomstsluitende partij draagt zorg voor transparantie ten aanzien van staatssteun, met name door de andere overeenkomstsluitende partijen een jaarverslag of een gelijkwaardig rapport te doen toekomen, waarbij de methodologie en de presentatie worden gevolgd van het overzicht van de staatssteun dat door de Europese Gemeenschap wordt opgesteld. Op verzoek van een overeenkomstsluitende partij verstrekt een andere overeenkomstsluitende partij informatie over bepaalde afzonderlijke steunmaatregelen van de overheid. 6 Elke geassocieerde partijen stellen een volledig overzicht op van de steunregelingen die vóór de oprichting van de in lid 4 bedoelde instantie zijn ingesteld, en passen deze steunregelingen aan volgens de in lid 2 van dit artikel bedoelde criteria. 7 a. artikel 87, lid 3, onder a), van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap Voor de toepassing van het bepaalde in lid 1, onder iii), komen de overeenkomstsluitende partijen overeen dat tijdens de periodes die zijn vermeld in het protocol bij deze Overeenkomst dat de overgangsmaatregelen ten aanzien van een geassocieerde partij bevat, alle door die geassocieerde partij toegekende overheidssteun wordt beoordeeld met inachtneming van het feit dat de betrokken geassocieerde partij wordt beschouwd als een regio overeenkomend met de inbedoelde streken van de Gemeenschap. b. Tegen het einde van de eerste periode die is vermeld in het protocol bij deze Overeenkomst dat de overgangsmaatregelen ten aanzien van een geassocieerde partij bevat, verstrekt die partij de Commissie van de Europese Gemeenschappen de BBP-cijfers per hoofd van de bevolking, geharmoniseerd op NUTS II-niveau. De in lid 4 bedoelde instantie en de Europese Commissie zullen dan gezamenlijk evalueren welke regio’s van de betrokken geassocieerde partij voor overheidssteun in aanmerking komen, alsmede hoeveel de maximale steun voor die regio’s mag bedragen, teneinde op basis van de desbetreffende richtsnoeren van de Europese Gemeenschap het regionale steunoverzicht op te stellen. 8 Indien een van de overeenkomstsluitende partijen van mening is dat een bepaalde handelwijze onverenigbaar is met lid 1, kan zij passende maatregelen nemen na overleg in het gemengd comité, of na een termijn van 30 werkdagen volgende op het verzoek om dergelijk overleg. 9 De overeenkomstsluitende partijen wisselen gegevens uit, rekening houdend met de beperkingen uit hoofde van het zaken- en beroepsgeheim. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

artikel 16 van de Overeenkomst

artikel 16, lid 2, van de Overeenkomst

artikel 16, lid 2, tweede zin

artikel 16, lid 2

artikel 16, lid 2

artikel 16, lid 2

artikel 20, lid 3, van de Overeenkomst

artikel 20, lid 3, van de Overeenkomst

Artikel 1 Overgangsperiodes 1 artikel 2, lid 1 De eerste overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat de Republiek Albanië, hierna „Albanië’’ genoemd, alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 artikel 2, lid 2 De tweede overgangsperiode loopt van het einde van de eerste overgangsperiode totdat Albanië alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes 1 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet Albanië i. bijlage I volwaardig lid zijn van de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten (Joint Aviation Authorities – JAA) en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake veiligheid van de luchtvaart toe te passen; ii. bijlage I ECAC-document 30 toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake beveiliging van de luchtvaart toe te passen; iii. bijlage I Verordening (EEG) nr. 3925/91 (betreffende de afschaffing van de controles die van toepassing zijn op handbagage en ruimbagage), Verordening (EEG) nr. 2409/92 (inzake tarieven voor luchtdiensten), Richtlijn 94/56/EEG (inzake het onderzoek van ongevallen), Verordening (EG) nr. 2027/97 (betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen), Richtlijn 2003/42/EEG (inzake de melding van voorvallen in de burgerluchtvaart), Verordening (EG) nr. 261/2004 (inzake instapweigering), Richtlijn 2000/79/EEG (betreffende de arbeidstijd in de burgerluchtvaart) en Richtlijn 2003/88/EEG (betreffende de arbeidstijd), zoals vermeld in, toepassen; iv. de verlener van luchtverkeersdiensten scheiden van de nationale regelgevende instantie, een nationale controle-instantie voor luchtverkeersdiensten instellen, een begin maken met de herindeling van zijn luchtruim in een of meer functionele blokken, en een flexibel luchtruimgebruik toepassen; v. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) bekrachtigen; vi. artikel 14, lid 1, van de hoofdovereenkomst bijlage III van deze Overeenkomst voldoende voortgang hebben gemaakt met de toepassing van de regels inzake staatssteun en mededinging die zijn opgenomen in een inbedoelde overeenkomst, dan wel in, afhankelijk van welke van toepassing is. 2 bijlage I Tegen het einde van de tweede overgangsperiode moet Albanië deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: a. Tijdens de eerste overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Albanië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in Albanië en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. is het Albanië of onderdanen van Albanië niet toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over communautaire luchtvaartmaatschappijen, en is het EG-lidstaten of hun onderdanen evenmin toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Albanië. b. Tijdens de tweede overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Albanië de in lid 1, onder a), punt i, bedoelde verkeersrechten uitoefenen; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in Albanië en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Albanië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Albanië aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van deze hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de tweede overgangsperiode, onverminderd de verplichting van Albanië en de Gemeenschap om, vanaf het einde van de eerste overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin Albanië of onderdanen van Albanië een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Veiligheid van de luchtvaart 1 Bij het begin van de eerste overgangsperiode wordt Albanië als waarnemer bij de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betrokken. 2 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de tweede overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor Albanië met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 3 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Albanië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Beveiliging van de luchtvaart 1 bijlage I Bij het begin van de tweede overgangsperiode wordt het vertrouwelijke gedeelte van de ingenoemde wetgeving inzake beveiliging ter beschikking van de bevoegde instantie in Albanië gesteld. 2 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Albanië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Overgangsperiodes 1 artikel 2, lid 1 De eerste overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat Bosnië en Herzegovina alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 artikel 2, lid 2 De tweede overgangsperiode loopt van het einde van de eerste overgangsperiode totdat Bosnië en Herzegovina alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes 1 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet Bosnië en Herzegovina i. bijlage I volwaardig lid zijn van de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten (Joint Aviation Authorities – JAA) en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake veiligheid van de luchtvaart toe te passen; ii. bijlage I ECAC-document 30 toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake beveiliging van de luchtvaart toe te passen; iii. bijlage I Verordening (EEG) nr. 3925/91 (betreffende de afschaffing van de controles die van toepassing zijn op handbagage en ruimbagage), Verordening (EEG) nr. 2409/92 (inzake tarieven voor luchtdiensten), Richtlijn 94/56/EEG (inzake het onderzoek van ongevallen), Richtlijn 96/67/EEG (betreffende grondafhandeling), Verordening (EG) nr. 2027/97 (betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen), Richtlijn 2003/42/EG (inzake de melding van voorvallen in de burgerluchtvaart), Verordening (EG) nr. 261/2004 (inzake instapweigering), Richtlijn 2000/79/EEG (betreffende de arbeidstijd in de burgerluchtvaart) en Richtlijn 2003/88/EEG (betreffende de arbeidstijd), zoals vermeld in, toepassen; iv. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) bekrachtigen); v. artikel 14, lid 1, van de hoofdovereenkomst bijlage III voldoende voortgang hebben gemaakt met de toepassing van de regels inzake staatssteun en mededinging die zijn opgenomen in een inbedoelde overeenkomst, dan wel in, afhankelijk van welke van toepassing is. 2 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet Bosnië en Herzegovina i. de verlener van luchtverkeersdiensten scheiden van de nationale regelgevende instantie, een nationale controle-instantie voor luchtverkeersdiensten instellen, een begin maken met de herindeling van zijn luchtruim in een of meer functionele blokken, en een flexibel luchtruimgebruik toepassen; ii. bijlage I deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: a. Tijdens de eerste overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Bosnië en Herzegovina onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in Bosnië en Herzegovina en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. is het Bosnië en Herzegovina of onderdanen van Bosnië en Herzegovina niet toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over communautaire luchtvaartmaatschappijen, en is het EG-lidstaten of hun onderdanen evenmin toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Bosnië en Herzegovina. b. Tijdens de tweede overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Bosnië en Herzegovina de in lid 1, onder a), punt i, bedoelde verkeersrechten uitoefenen; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in Bosnië en Herzegovina en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Bosnië en Herzegovina onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Bosnië en Herzegovina aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van deze hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de tweede overgangsperiode, onverminderd de verplichting van Bosnië en Herzegovina en de Gemeenschap om, vanaf het einde van de eerste overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin Bosnië en Herzegovina of onderdanen van Bosnië en Herzegovina een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Veiligheid van de luchtvaart 1 Bij het begin van de eerste overgangsperiode wordt Bosnië en Herzegovina als waarnemer bij de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betrokken. 2 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de tweede overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor Bosnië en Herzegovina met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 3 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Bosnië en Herzegovina om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Beveiliging van de luchtvaart 1 bijlage I Bij het begin van de tweede overgangsperiode wordt het vertrouwelijke gedeelte van de ingenoemde wetgeving inzake beveiliging ter beschikking van de bevoegde instantie in Bosnië en Herzegovina gesteld. 2 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Bosnië en Herzegovina om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Overgangsperiode 1 artikel 2 De overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat de Republiek Bulgarije, hierna „Bulgarije’’ genoemd, alle invan dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling, en in ieder geval uiterlijk tot de toetreding van Bulgarije tot de Europese Unie. 2 Met de „tweede overgangsperiode” wordt in deze Overeenkomst of in de bijlagen daarbij in het geval van Bulgarije bedoeld de in lid 1 bedoelde overgangsperiode. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes bijlage I artikel 3 van de hoofdovereenkomst Tegen het einde van de overgangsperiode moet Bulgarije deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving, zoals bepaald in. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: tijdens de overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Bulgarije onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in Bulgarije en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in Bulgarije en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Bulgarije onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Bulgarije aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van de hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de overgangsperiode, onverminderd de verplichting van Bulgarije en de Gemeenschap om, vanaf het begin van de overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin Bulgarije of onderdanen van Bulgarije een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Veiligheid van de luchtvaart 1 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor Bulgarije met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 2 Tot het einde van de overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Bulgarije om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Beveiliging van de luchtvaart Tot het einde van de overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Bulgarije om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Overgangsperiodes 1 artikel 2, lid 1 De eerste overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat de Republiek Kroatië, hierna „Kroatië’’ genoemd, alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 artikel 2, lid 2 De tweede overgangsperiode loopt van het einde van de eerste overgangsperiode totdat Kroatië alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes 1 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet Kroatië i. bijlage I volwaardig lid zijn van de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten (Joint Aviation Authorities – JAA) en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake veiligheid van de luchtvaart toe te passen; ii. bijlage I ECAC-document 30 toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake beveiliging van de luchtvaart toe te passen; iii. bijlage I Verordening (EEG) nr. 3925/91 (betreffende de afschaffing van de controles die van toepassing zijn op handbagage en ruimbagage), Verordening (EEG) nr. 2409/92 (inzake tarieven voor luchtdiensten), Richtlijn 94/56/EEG (inzake het onderzoek van ongevallen), Richtlijn 96/67/EEG (betreffende grondafhandeling), Verordening (EG) nr. 2027/97 (betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen), Richtlijn 2003/42/EEG (inzake de melding van voorvallen in de burgerluchtvaart), Verordening (EG) nr. 261/2004 (inzake instapweigering), Richtlijn 2000/79/EEG (betreffende de arbeidstijd in de burgerluchtvaart) en Richtlijn 2003/88/EEG (betreffende de arbeidstijd), zoals vermeld in, toepassen; iv. de verlener van luchtverkeersdiensten scheiden van de nationale regelgevende instantie, een nationale controle-instantie voor luchtverkeersdiensten instellen, een begin maken met de herindeling van zijn luchtruim in een of meer functionele blokken, en een flexibel luchtruimgebruik toepassen; v. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) bekrachtigen; vi. artikel 14, lid 1, van de hoofdovereenkomst bijlage III van deze overeenkomst voldoende voortgang hebben gemaakt met de toepassing van de regels inzake staatssteun en mededinging die zijn opgenomen in een inbedoelde overeenkomst, dan wel in, afhankelijk van welke van toepassing is. 2 bijlage I Tegen het einde van de tweede overgangsperiode moet Kroatië deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: a. Tijdens de eerste en de tweede overgangsperiode mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Kroatië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in Kroatië en elke plaats in een EG-lidstaat. b. Tijdens de tweede overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Kroatië de in lid 1, onder a), bedoelde verkeersrechten uitoefenen; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in Kroatië en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Kroatië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Kroatië aandoet. c. Tot het einde van de tweede overgangsperiode is het Kroatië of onderdanen van Kroatië niet toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over communautaire luchtvaartmaatschappijen, en is het EG-lidstaten of hun onderdanen evenmin toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Kroatië. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van de hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de tweede overgangsperiode, onverminderd de verplichting van Kroatië en de Gemeenschap om, vanaf het einde van de eerste overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin Kroatië of onderdanen van Kroatië een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Veiligheid van de luchtvaart 1 Bij het begin van de eerste overgangsperiode wordt Kroatië als waarnemer bij de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betrokken. 2 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de tweede overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor Kroatië met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 3 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Kroatië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Beveiliging van de luchtvaart 1 bijlage I Bij het begin van de tweede overgangsperiode wordt het vertrouwelijke gedeelte van de ingenoemde wetgeving inzake beveiliging ter beschikking van de bevoegde instantie in Kroatië gesteld. 2 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Kroatië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Overgangsperiodes 1 artikel 2, lid 1 De eerste overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 artikel 2, lid 2 De tweede overgangsperiode loopt van het einde van de eerste overgangsperiode totdat de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes 1 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië i. bijlage I volwaardig lid zijn van de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten (Joint Aviation Authorities – JAA) en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake veiligheid van de luchtvaart toe te passen; ii. bijlage I ECAC-document 30 toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake beveiliging van de luchtvaart toe te passen; iii. bijlage I Verordening (EEG) nr. 3925/91 (betreffende de afschaffing van de controles die van toepassing zijn op handbagage en ruimbagage), Verordening (EEG) nr. 2409/92 (inzake tarieven voor luchtdiensten), Richtlijn 94/56/EEG (inzake het onderzoek van ongevallen), Verordening (EG) nr. 96/67 (betreffende grondafhandeling), Richtlijn 2003/42/EEG (inzake de melding van voorvallen in de burgerluchtvaart), Richtlijn 2000/79/EEG (betreffende de arbeidstijd in de burgerluchtvaart) en Richtlijn 2003/88/EEG (betreffende de arbeidstijd), zoals vermeld in, toepassen; iv. de verlener van luchtverkeersdiensten scheiden van de nationale regelgevende instantie, een nationale controle-instantie voor luchtverkeersdiensten instellen, een begin maken met de herindeling van zijn luchtruim in een of meer functionele blokken, en een flexibel luchtruimgebruik toepassen; v. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) bekrachtigen; vi. artikel 14, lid 1, van de hoofdovereenkomst bijlage III van deze overeenkomst voldoende voortgang hebben gemaakt met de toepassing van de regels inzake staatssteun en mededinging die zijn opgenomen in een inbedoelde overeenkomst, dan wel in, afhankelijk van welke van toepassing is. 2 bijlage I Tegen het einde van de tweede overgangsperiode moet de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van deze Overeenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: a. Tijdens de eerste overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. is het de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië of onderdanen van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië niet toegestaan een meerderheidsbelang te hebben of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over communautaire luchtvaartmaatschappijen, en is het EG-lidstaten of hun onderdanen evenmin toegestaan een meerderheidsbelang te hebben of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. b. Tijdens de tweede overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië de in lid 1, onder a), punt i, bedoelde verkeersrechten uitoefenen; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van de hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de tweede overgangsperiode, onverminderd de verplichting van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en de Gemeenschap om, vanaf het einde van de eerste overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten, exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië of onderdanen van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Toepassing van bepaalde wetgeving door de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië artikel 2 In afwijking vanvan dit protocol moet de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst i. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) in de praktijk toepassen; ii. erop toezien dat luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië in de praktijk voldoen aan Verordening (EG) nr. 261/2004; iii. het contract tussen de regering van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Macedonian Airlines (MAT) beëindigen of in overeenstemming brengen met het Gemeenschapsrecht. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Veiligheid van de luchtvaart 1 Bij het begin van de eerste overgangsperiode wordt de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië als waarnemer bij de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betrokken. 2 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de tweede overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 3 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 6 Beveiliging van de luchtvaart 1 bijlage I Bij het begin van de tweede overgangsperiode wordt het vertrouwelijke gedeelte van de ingenoemde wetgeving inzake beveiliging ter beschikking van de bevoegde instantie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië gesteld. 2 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Overgangsperiodes 1 artikel 2, lid 1 De eerste overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat de Republiek Servië alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 artikel 2, lid 2 De tweede overgangsperiode loopt van het eind van de eerste overgangsperiode totdat de Republiek Servië alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes 1 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet de Republiek Servië i. bijlage I volwaardig lid zijn van de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten (Joint Aviation Authorities – JAA) en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake veiligheid van de luchtvaart toe te passen; ii. bijlage I ECAC-document 30 toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake beveiliging van de luchtvaart toe te passen; iii. bijlage I Verordening (EEG) nr. 3925/91 (betreffende de afschaffing van de controles die van toepassing zijn op handbagage en ruimbagage), Verordening (EEG) nr. 2409/92 (inzake tarieven voor luchtdiensten), Richtlijn 94/56/EG (inzake het onderzoek van ongevallen), Richtlijn 96/67/EG (betreffende grondafhandeling), Verordening (EG) 2027/97 (betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen), Richtlijn 2003/42/EEG (inzake de melding van voorvallen in de burgerluchtvaart), Verordening 261/2004/EG (inzake instapweigering), Richtlijn 2000/79/EEG (betreffende de arbeidstijd in de burgerluchtvaart) en Richtlijn 2003/88/EEG (betreffende de arbeidstijd), zoals vermeld in, toepassen; iv. de verlener van luchtverkeersdiensten scheiden van de regelgevende instantie van de Republiek Servië, een nationale controle-instantie voor de Republiek Servië voor luchtverkeersdiensten instellen, een begin maken met de herindeling van het luchtruim van de Republiek Servië in een of meer functionele blokken, en een flexibel luchtruimgebruik toepassen; v. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) bekrachtigen; vi. artikel 14, lid 1, van de hoofdovereenkomst bijlage III van deze overeenkomst voldoende voortgang hebben gemaakt met de toepassing van de regels inzake staatssteun en mededinging die zijn opgenomen in een inbedoelde overeenkomst, dan wel in, afhankelijk van welke van toepassing is. 2 bijlage I Tegen het einde van de tweede overgangsperiode moet de Republiek Servië deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: a. Tijdens de eerste overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Republiek Servië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in de Republiek Servië en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. is het de Republiek Servië of onderdanen van de Republiek Servië niet toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over communautaire luchtvaartmaatschappijen, en is het EG-lidstaten of hun onderdanen evenmin toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Servië en Montenegro. b. Tijdens de tweede overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Republiek Servië de in lid 1, onder a), punt i, bedoelde verkeersrechten uitoefenen; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in de Republiek Servië en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Republiek Servië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Servië aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van de hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de tweede overgangsperiode, onverminderd de verplichting van de Republiek Servië en de Gemeenschap om, vanaf het eind van de eerste overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin de Republiek Servië of haar onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Veiligheid van de luchtvaart 1 Bij het begin van de eerste overgangsperiode wordt de Republiek Servië als waarnemer bij de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betrokken. 2 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de tweede overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor de Republiek Servië met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 3 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Servië en Montenegro om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Beveiliging van de luchtvaart 1 bijlage I Bij het begin van de tweede overgangsperiode wordt het vertrouwelijke gedeelte van de ingenoemde wetgeving inzake beveiliging ter beschikking van de bevoegde instantie in de Republiek Servië gesteld. 2 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in de Republiek Servië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Overgangsperiodes 1 artikel 2, lid 1 De eerste overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat de Republiek Montenegro alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 artikel 2, lid 2 De tweede overgangsperiode loopt van het eind van de eerste overgangsperiode totdat de Republiek Montenegro alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes 1 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet de Republiek Montenegro i. bijlage I volwaardig lid zijn van de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten (Joint Aviation Authorities – JAA) en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake veiligheid van de luchtvaart toe te passen; ii. bijlage I ECAC-document 30 toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake beveiliging van de luchtvaart toe te passen; iii. bijlage I Verordening (EEG) nr. 3925/91 (betreffende de afschaffing van de controles die van toepassing zijn op handbagage en ruimbagage), Verordening (EEG) nr. 2409/92 (inzake tarieven voor luchtdiensten), Richtlijn 94/56/EG (inzake het onderzoek van ongevallen), Richtlijn 96/67/EG (betreffende grondafhandeling), Verordening (EG) 2027/97 (betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen), Richtlijn 2003/42/EEG (inzake de melding van voorvallen in de burgerluchtvaart), Verordening 261/2004/EG (inzake instapweigering), Richtlijn 2000/79/EEG (betreffende de arbeidstijd in de burgerluchtvaart) en Richtlijn 2003/88/EEG (betreffende de arbeidstijd), zoals vermeld in, toepassen; iv. de verlener van luchtverkeersdiensten scheiden van de regelgevende instantie van de Republiek Montenegro, een nationale controle-instantie voor de Republiek Montenegro voor luchtverkeersdiensten instellen, een begin maken met de herindeling van het luchtruim van de Republiek Montenegro in een of meer functionele blokken, en een flexibel luchtruimgebruik toepassen; v. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) bekrachtigen; vi. artikel 14, lid 1, van de hoofdovereenkomst bijlage III voldoende voortgang hebben gemaakt met de toepassing van de regels inzake staatssteun en mededinging die zijn opgenomen in een inbedoelde overeenkomst, dan wel invan deze overeenkomst, afhankelijk van welke van toepassing is. 2 bijlage I Tegen het einde van de tweede overgangsperiode moet de Republiek Montenegro deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: a. Tijdens de eerste overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Republiek Montenegro onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in de Republiek Montenegro en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. is het de Republiek Montenegro of onderdanen van de Republiek Montenegro niet toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over communautaire luchtvaartmaatschappijen, en is het EG-lidstaten of hun onderdanen evenmin toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Montenegro. b. Tijdens de tweede overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Republiek Montenegro de in lid 1, onder a), punt i, bedoelde verkeersrechten uitoefenen; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in de Republiek Montenegro en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in de Republiek Montenegro onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Montenegro aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij” verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van de hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de tweede overgangsperiode, onverminderd de verplichting van de Republiek Montenegro en de Gemeenschap om, vanaf het eind van de eerste overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin de Republiek Montenegro of haar onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 Abusievelijk is een opdracht tot een correctie geformuleerd die niet geheel juist is. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011 Abusievelijk is een opdracht tot een correctie geformuleerd die niet geheel juist is.

Artikel 4 Veiligheid van de luchtvaart 1 Bij het begin van de eerste overgangsperiode wordt de Republiek Montenegro als waarnemer bij de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betrokken. 2 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de tweede overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor de Republiek Montenegro met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 3 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Montenegro en Montenegro om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Beveiliging van de luchtvaart 1 bijlage I Bij het begin van de tweede overgangsperiode wordt het vertrouwelijke gedeelte van de ingenoemde wetgeving inzake beveiliging ter beschikking van de bevoegde instantie in de Republiek Montenegro gesteld. 2 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in de Republiek Montenegro om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Overgangsperiode 1 artikel 2 De overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat Roemenië alle invan dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 Met de „tweede overgangsperiode’’ wordt in deze Overeenkomst of in de bijlagen daarbij in het geval van Roemenië bedoeld de in lid 1 bedoelde overgangsperiode. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Voorwaarden voor de overgangsperiodes bijlage I Tegen het einde van de overgangsperiode moet Roemenië deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: tijdens de overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Roemenië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in Roemenië en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in Roemenië en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen in Roemenië onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Roemenië aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van de hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de overgangsperiode, onverminderd de verplichting van Roemenië en de Gemeenschap om, vanaf het begin van de overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin Roemenië of onderdanen van Roemenië een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Veiligheid van de luchtvaart 1 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor Roemenië met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 2 Tot het einde van de overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Roemenië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 67 13-04-2012 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Beveiliging van de luchtvaart Tot het einde van de overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in Roemenië om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 1 Bevoegdheden van UNMIK De bepalingen van dit protocol laten de uit Resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad van 10 juni 1999 afgeleide bevoegdheden van de Missie van de Verenigde Naties voor interimbestuur in Kosovo, hierna „UNMIK’’ genoemd, onverlet. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 2 Overgangsperiodes 1 artikel 3, lid 1 De eerste overgangsperiode loopt van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst totdat UNMIK alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2 artikel 3, lid 2 De tweede overgangsperiode loopt van het einde van de eerste overgangsperiode totdat UNMIK alle in, van dit protocol gestelde voorwaarden heeft vervuld en zulks is bevestigd na een door de Europese Gemeenschap uitgevoerde beoordeling. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 3 Voorwaarden voor de overgangsperiodes 1 Tegen het einde van de eerste overgangsperiode moet UNMIK i. bijlage I onverminderd haar speciale status krachtens het internationale recht, de door de gezamenlijke luchtvaartautoriteiten (Joint Aviation Authorities – JAA) vastgestelde gezamenlijke luchtvaartvoorschriften (JAR’s) toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake veiligheid van de luchtvaart toe te passen; ii. bijlage I ECAC-document 30 toepassen en ernaar streven alle ingenoemde wetgeving inzake beveiliging van de luchtvaart toe te passen; iii. bijlage I Verordening (EEG) nr. 3925/91 (betreffende de afschaffing van de controles die van toepassing zijn op handbagage en ruimbagage), Verordening (EEG) nr. 2409/92 (inzake tarieven voor luchtdiensten), Richtlijn 94/56/EEG (inzake het onderzoek van ongevallen), Verordening (EG) nr. 2027/97 (betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen), Richtlijn 2003/42/EEG (inzake de melding van voorvallen in de burgerluchtvaart), Verordening (EG) nr. 261/2004 (inzake instapweigering), Richtlijn 2000/79/EEG (betreffende de arbeidstijd in de burgerluchtvaart) en Richtlijn 2003/88/EEG (betreffende de arbeidstijd), zoals vermeld intoepassen; iv. de verlener van luchtverkeersdiensten scheiden van de regelgevende instantie, en een controle-instantie voor luchtverkeersdiensten instellen of aanwijzen; v. Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer het(Verdrag van Montreal) in de praktijk toepassen; vi. artikel 14, lid 1, van de hoofdovereenkomst bijlage III voldoende voortgang hebben gemaakt met de toepassing van de regels inzake staatssteun en mededinging die zijn opgenomen in een inbedoelde overeenkomst, dan wel in, afhankelijk van welke van toepassing is. 2 bijlage I Tegen het einde van de tweede overgangsperiode moet UNMIK deze Overeenkomst toepassen, met inbegrip van alle ingenoemde wetgeving. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 4 Overgangsbepalingen 1 artikel 1, lid 1, van de hoofdovereenkomst In afwijking vanwordt het volgende bepaald: a. Tijdens de eerste overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen van UNMIK onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen elke plaats in Kosovo en elke plaats in een EG-lidstaat; ii. is het UNMIK of ingezetenen van Kosovo niet toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over communautaire luchtvaartmaatschappijen, en is het EG-lidstaten of hun onderdanen evenmin toegestaan een meerderheidsbelang te hebben in of feitelijke zeggenschap uit te oefenen over luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen van UNMIK. b. Tijdens de tweede overgangsperiode: i. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen van UNMIK de in lid 1, onder a), punt i, bedoelde verkeersrechten uitoefenen; ii. mogen communautaire luchtvaartmaatschappijen onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in Kosovo en andere geassocieerde partijen en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in een EG-lidstaat aandoet; iii. mogen luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen van UNMIK onbeperkte verkeersrechten uitoefenen tussen plaatsen in verschillende EG-lidstaten en mogen zij op elke plaats van vliegtuig wisselen, op voorwaarde dat de vlucht onderdeel is van een dienst die een plaats in Kosovo aandoet. 2 In de zin van dit artikel wordt onder „communautaire luchtvaartmaatschappij’’ verstaan een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen in een EG-lidstaat, Noorwegen of IJsland. 3 artikelen 7 8 van de hoofdovereenkomst bijlage I Deenzijn niet van toepassing tot het einde van de tweede overgangsperiode, onverminderd de verplichting van UNMIK en de Gemeenschap om, vanaf het einde van de eerste overgangsperiode, overeenkomstig de ingenoemde besluiten exploitatievergunningen te verlenen aan luchtvaartmaatschappijen waarin EG-lidstaten of hun onderdanen een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen, respectievelijk aan luchtvaartmaatschappijen waarin UNMIK of ingezetenen van Kosovo een meerderheidsbelang hebben of de feitelijke zeggenschap uitoefenen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 5 Internationale verdragen en overeenkomsten bijlage I Wanneer de ingenoemde wetgeving voorziet in de verplichting partij te worden bij internationale verdragen of overeenkomsten, wordt rekening gehouden met de speciale status van UNMIK krachtens het internationale recht. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 6 Veiligheid van de luchtvaart 1 Bij het begin van de eerste overgangsperiode wordt UNMIK als waarnemer bij de werkzaamheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart betrokken. 2 artikel 18 van de hoofdovereenkomst Bij het einde van de tweede overgangsperiode bepaalt het bijingestelde gemengd comité de precieze status van en voorwaarden voor UNMIK met het oog op deelname aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart. 3 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen van UNMIK om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke veiligheidsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de veiligheid worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011

Artikel 7 Beveiliging van de luchtvaart 1 bijlage I Bij het begin van de tweede overgangsperiode wordt het vertrouwelijke gedeelte van de ingenoemde wetgeving inzake beveiliging ter beschikking van de bevoegde instantie van UNMIK gesteld. 2 Tot het einde van de tweede overgangsperiode kan de Europese Gemeenschap eisen dat de toestemming voor een luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen van UNMIK om luchtroutes naar, van of binnen de Europese Gemeenschap te exploiteren aan een specifieke beveiligingsbeoordeling wordt onderworpen indien gebreken in de beveiliging worden vastgesteld. Die beoordeling moet zo spoedig mogelijk door de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd om onnodige vertraging bij de uitoefening van verkeersrechten te voorkomen. 2006 196 15-09-2006 2017 184 28-11-2017 01-12-2017 2006 196 15-09-2006 2011 155 01-09-2011 22-06-2011