Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Federale Republiek Brazilië inzake samenwerking ter zake van defensiegerelateerde aangelegenheden

Artikel 1 Reikwijdte De samenwerking tussen de partijen, die wordt beheerst door de beginselen van gelijkheid, wederkerigheid en wederzijds belang in overeenstemming met de nationale wetgeving en internationale verplichtingen van elke partij, dient de volgende doelen: a. bevorderen van samenwerking tussen de partijen ten behoeve van defensiegerelateerde aangelegenheden, in het bijzonder op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, logistieke ondersteuning en de verwerving van defensieproducten en -diensten; b. uitwisselen van informatie en ervaringen verworven op het gebied van operaties, met inbegrip van operaties in het kader van internationale vredesoperaties; c. uitwisselen van ervaringen op het gebied van defensietechnologie; d. deelnemen aan gecombineerde militaire opleidingen en trainingen, aan gezamenlijke militaire oefeningen, alsmede uitwisselen van informatie op deze terreinen; e. samenwerken ten behoeve van andere defensiegerelateerde aangelegenheden die voor beide partijen van wederzijds belang kunnen zijn. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 2 Samenwerking Samenwerking tussen de partijen ten behoeve van defensiegerelateerde aangelegenheden kan door middel van de volgende activiteiten worden geïmplementeerd: a. wederzijdse bezoeken van hoge delegaties aan civiele en militaire eenheden; b. vergaderingen tussen vergelijkbare defensie-instellingen; c. uitwisseling van opleiders en studenten van militaire instellingen; d. deelname aan theoretische en praktische opleidingen, seminars, conferenties en symposia die in onderling overleg tussen de partijen worden georganiseerd door militaire en civiele entiteiten; e. culturele en sportevenementen; f. implementatie en ontwikkeling van programma’s en projecten op het gebied van de toepassing van defensietechnologie; g. andere door de partijen gezamenlijk overeen te komen onderwerpen. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 3 Waarborgen Bij de uitvoering van de samenwerkingsactiviteiten uit hoofde van dit Verdrag verplichten de partijen zich de desbetreffende beginselen en doelstellingen van het Handvest van de Verenigde Naties te eerbiedigen, waaronder de soevereine gelijkheid van staten, territoriale integriteit en onschendbaarheid en niet-inmenging in de interne aangelegenheden van andere staten. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 4 Financiële regelingen 1 Tenzij onderling schriftelijk anders is overeengekomen, is elke partij verantwoordelijk voor de kosten die haar personeel maakt in verband met de uitvoering van officiële taken uit hoofde van dit Verdrag. 2 Alle uit hoofde van dit Verdrag uitgevoerde activiteiten zijn afhankelijk van de beschikbaarheid van financiële middelen van de partijen. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 5 Beveiliging van gerubriceerde informatie 1 Nadere regelingen voor de beveiliging van gerubriceerde informatie worden vastgelegd in een tussen de partijen te sluiten afzonderlijke overeenkomst inzake de beveiliging van gerubriceerde informatie. 2 Voorafgaand aan de inwerkingtreding van bovengenoemde overeenkomst wordt alle gerubriceerde informatie die tussen de partijen wordt uitgewisseld of direct gegenereerd, alsmede informatie van algemeen belang die door een partij langs andere weg wordt verworven beveiligd in overeenstemming met het volgende: a. alle binnen het kader van dit Verdrag uitgewisselde of gegenereerde informatie wordt uitsluitend langs officiële kanalen tussen de bevoegde autoriteiten van de partijen verzonden; b. de ontvangende partij verstrekt uit hoofde van dit Verdrag gerubriceerde informatie niet aan regeringen, nationale organisaties of andere entiteiten van een derde partij zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de zendende partij; c. de ontvangende partij hanteert hetzelfde rubriceringsniveau als de zendende partij en neemt de nodige maatregelen om de gerubriceerde informatie veilig te stellen; d. gerubriceerde informatie wordt uitsluitend gebruikt voor het doel waarvoor zij is verstrekt; e. need-to-know de toegang tot de gerubriceerde informatie wordt beperkt tot de personen wier taken deze toegang vereisen (principe), die op het desbetreffende beveiligingsniveau tot toegang bevoegd zijn en beschikken over de vereiste kennis van beveiligingsprocedures; f. een partij stelt de andere partij in kennis van eventuele latere opwaardering van de rubricering van gerubriceerde verzonden informatie; g. een partij stelt het rubriceringsniveau van ontvangen gerubriceerde informatie niet naar beneden bij en heft dat niet op zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de andere partij; h. onverminderd de beëindiging van dit Verdrag blijven de bepalingen ter zake van de verantwoordelijkheid van de partijen voor het gebruik van gerubriceerde informatie en het voorkomen van onthulling van toepassing. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 6 Vorderingen 1 Een partij stelt geen vorderingen tegen de andere partij in naar aanleiding van verlies of beschadiging van eigendommen van de overheid die door hun strijdkrachten worden gebruikt of wegens letsel (met inbegrip van letsel met de dood tot gevolg) van hun personeel ontstaan bij de uitvoering van de officiële taken van dit Verdrag. 2 Het eerste lid van dit artikel is niet van toepassing indien het verlies, de beschadiging of het letsel is veroorzaakt door grove nalatigheid of opzettelijk nalatig handelen. De partijen bepalen onderling of er sprake is van grove nalatigheid of opzettelijk nalatig handelen. In dat geval stellen de partijen tevens de kosten vast die verband houden met de afwikkeling van de vordering. 3 Vorderingen van derden (behoudens vorderingen uit overeenkomst) wegens verlies, schade of letsel veroorzaakt door het personeel van de zendende partij bij de uitoefening van zijn officiële taken uit hoofde van dit Verdrag worden afgewikkeld in overeenstemming met de op het grondgebied van de ontvangende partij van kracht zijnde nationale wetgeving. Kosten die verband houden met de afwikkeling van dergelijke vorderingen worden door de zendende partij terugbetaald. 4 Vorderingen van derden wegens verlies, schade of letsel veroorzaakt door het personeel van beide partijen bij de uitoefening van hun officiële taken uit hoofde van dit Verdrag worden afgewikkeld in overeenstemming met de op het grondgebied van de ontvangende partij van kracht zijnde nationale wetgeving. Kosten die verband houden met de afwikkeling van dergelijke vorderingen worden door de partijen gedragen naar evenredigheid van het verlies dat of de schade die zij veroorzaken. 5 Vorderingen van derden wegens verlies, schade of letsel veroorzaakt door het personeel van een van de partijen of door het personeel van beide partijen buiten de uitoefening van hun officiële taken uit hoofde van dit Verdrag worden afgewikkeld in direct overleg tussen de partijen en in overeenstemming met het nationale recht dat op het grondgebied van de ontvangende partij van kracht is. 6 Voorafgaand aan de afwikkeling van vorderingen van derden treedt de ontvangende partij in overleg met de zendende partij. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 7 Geschillenbeslechting 1 Elk geschil omtrent de uitlegging of toepassing van dit Verdrag wordt langs diplomatieke weg beslecht door middel van direct overleg en onderhandelingen tussen de partijen. 2 Tijdens het proces van geschillenbeslechting blijven beide partijen hun verplichtingen in overeenstemming met dit Verdrag nakomen. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 8 Aanvullend protocol en uitvoeringsregelingen 1 Teneinde de doelstellingen van dit Verdrag te verwezenlijken kunnen tussen de partijen aanvullende protocols worden gesloten ter zake van onderwerpen binnen dit kaderverdrag. 2 Teneinde de doelstellingen van dit Verdrag of de aanvullende protocollen daarbij te verwezenlijken kunnen tussen de bevoegde autoriteiten van de ministeries van Defensie van de partijen uitvoeringsregelingen worden gesloten. Deze uitvoeringsregelingen dienen te worden beperkt tot de onderwerpen van dit Verdrag en verenigbaar te zijn met de onderscheiden wetgeving van de partijen. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 9 Status van personeel De partijen sluiten een overeenkomst over de status van hun personeel dat wordt uitgewisseld ten behoeve van samenwerking ter zake van defensiegerelateerde aangelegenheden. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 10 Wijzigingen 1 Dit Verdrag kan na instemming van de partijen langs diplomatieke weg schriftelijk worden gewijzigd. 2 artikel 11 Wijzigingen worden van kracht zoals omschreven invan dit Verdrag. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018

Artikel 11 Inwerkingtreding en beëindiging 1 Dit Verdrag treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand na de datum van ontvangst van de laatste schriftelijke kennisgeving waarbij de ene partij de andere er langs diplomatieke weg van in kennis stelt dat de voor de inwerkingtreding van dit Verdrag vereiste interne procedures zijn voltooid. 2 Elke partij kan te allen tijde de andere partij schriftelijk en langs diplomatieke weg in kennis stellen van haar besluit dit Verdrag te beëindigen. De beëindiging wordt van kracht negentig (90) dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving en is, tenzij anders overeengekomen door de partijen, niet van invloed op lopende programma’s en activiteiten uit hoofde van dit Verdrag. 3 Wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, is dit Verdrag slechts van toepassing op het grondgebied van het Koninkrijk der Nederlanden gelegen in Europa. 2012 8 06-01-2012 2019 6 24-01-2019 01-02-2018