Verdrag tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Verenigde Staten van Amerika inzake de totstandkoming van een raamwerk voor samenwerking op het gebied van defensieaangelegenheden

Article I Purpose This Agreement provides a framework to facilitate defense cooperation activities. Such defense cooperation activities may include, but are not limited to the following: – Research, development, testing, and evaluation; – Production and follow-on support; – Exchange of information; – Exchange of personnel; – Military exercises and operations; – Maintenance, in-service and logistic support, supplies, and services; – Education; and – Lease or loan of equipment and material. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article II Arrangements for defense cooperation activities Whenever the Parties’ national defense organizations, within the limits of defense responsibilities and authorities as established by the respective Party, enter into memoranda of understanding (MoUs) or other written arrangements for defense cooperation activities, such MoUs or other written arrangements shall only be subject to this Agreement if this Agreement is explicitly invoked by such MoUs or other written arrangements. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article III Criminal jurisdiction, liability, and claims 1 NATO SOFA Stationing Agreement Regarding issues of civil liability of either Party or the members of the force or civilian component and criminal jurisdiction over members of the force or civilian component, the, the, or the Caribbean SOFA, as applicable, shall apply pursuant to their terms. 2 NATO SOFA Stationing Agreement Caribbean SOFA Article V Regarding issues of civil liability that are not governed by either the, the, or the, the following shall apply except in the case of the lease or loan of equipment and material covered by(Lease or Loan of Equipment or Material) of this Agreement: 2.1. Each Party waives all claims against the other for injury to or death of its personnel and for damage to its property arising from the performance of official duties. 2.2. In the event of claims from third parties for injury to or death of persons or damage to or loss of property arising from the performance of official duties, the Parties shall share the costs of such claims in accordance with the proportions stated in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 2.3. However, if the Parties jointly determine that injury, death, damage, or loss within the scope of paragraphs 2.1. or 2.2. of this Article results from reckless acts or reckless omissions, willful misconduct, or gross negligence of a Party’s military or civilian personnel, the costs of any liability shall be borne by that Party in accordance with its national rules, regulations, and policies. 2.4. Claims arising under any contract implementing the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement shall be resolved in accordance with the provisions of the contract and shall be settled between the national defense organizations in accordance with those MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article IV Protection of information, equipment, and material The following provisions shall apply with respect to rights to own and use information, equipment, or material, as applicable, provided or developed under the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement: 1. Information that is generated outside of the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement and that is subsequently provided by the national defense organization of one Party to the national defense organization of the other Party in the performance of those MoUs or other written arrangements subject to this Agreement, shall be used by or for the other Party’s national defense organization only as set out in those MoUs or other written arrangements. 2. Information that is generated by or for a Party’s national defense organization in the performance of the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement shall be used by or for the other Party’s national defense organization only as set out in those MoUs or other written arrangements. 3. Information jointly generated by or for the Parties’ national defense organizations shall be used by or for each Party’s national defense organization only as set out in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 4. Title to information generated by or for the Parties’ national defense organizations shall be allocated, as necessary, solely to the Party or jointly to the Parties and their contractors as set out in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 5. Neither Party shall sell, transfer title to, disclose, or transfer possession of the following information, or equipment, or material to any third party without the prior written consent of the other Party: 5.1. information generated outside of the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement and provided to one Party by the other Party; 5.2. information generated in the performance of the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement; or 5.3. equipment or material provided by or for the other Party, jointly acquired, or that may be specified in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article V Lease or loan of equipment and material Regarding the lease or loan of equipment and material, the receiving Party shall use such equipment or material as set out in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. The receiving Party shall be responsible for maintaining such equipment or material in good order, repair, and operable condition. Unless the providing Party has authorized the equipment or material to be expended or otherwise consumed without reimbursement to the providing Party, the receiving Party shall return the equipment or material to the providing Party in as good condition as received, normal wear and tear excepted, or return the equipment or material and pay the cost to restore it to its condition at the time of receipt, normal wear and tear excepted. If the material or equipment is damaged beyond economical repair, the receiving Party shall return the equipment or material to the providing Party (unless otherwise specified in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement) and pay the replacement value unless otherwise specified in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement, which shall be computed pursuant to the providing Party’s laws and regulations. If the equipment or material is lost while in the custody of the receiving Party, the receiving Party shall issue a certificate of loss to the providing Party and pay the replacement value unless otherwise specified in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement, which shall be computed pursuant to the providing Party’s laws and regulations. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article VI Logistics support 1 Mutual Support Agreement In the event theor its successor Agreement does not apply, the provisions for logistic support of this Article may be invoked. 2 Regarding logistics support, each Party shall utilize its best efforts, consistent with national priorities of the supplying country, not only in peacetime but also in periods of emergency or active hostilities, to satisfy written requests of the other Party for food, water, billeting, transportation (including airlift), petroleum, oil, lubricants, clothing, communication services, medical services, ammunition, storage services, training services, contracting and related services, repair and maintenance services, spare parts and components, access to and use of facilities, base operations support (including construction incident thereto), and airfield and port services, and shall make any payment or accounting therefor. Details regarding such logistics support shall be set out in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article VII Access and use of facilities The Government of the Kingdom of the Netherlands may provide to the Government of the United States of America, and representatives or agents of the United States Government as mutually determined, unimpeded access and use of facilities and areas in the Kingdom of the Netherlands, as mutually determined in MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article VIII Personnel exchanges Annex The provisions of theto this Agreement shall apply to the assignment, placement, exchange, or liaison of units and personnel between the Parties’ national defense organizations pursuant to the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article IX Financial The Parties shall meet all financial obligations as specified in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement. The obligations of the Parties shall be subject to the availability of funds for the purposes of this Agreement and those specified in the MoUs or other written arrangements subject to this Agreement, in accordance with the respective national laws and regulations of the Parties to this Agreement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article X Disputes Any dispute regarding the interpretation, application, or implementation of this Agreement or any MoU or other written arrangement subject to this Agreement shall be resolved only by consultation between the Parties and shall not be referred to a national court, an international tribunal, or to any other person or entity for settlement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article XI Termination This Agreement shall remain in force until terminated by the Parties or by either Party by giving six months’ notice through diplomatic channels of its intention to terminate it. However, the obligations of the Parties under this Agreement regarding liability and claims; protection of information, equipment, or material; lease or loan of equipment or material; payment for logistics support; and funding and disputes shall continue notwithstanding termination of this Agreement. In the event of termination of this Agreement, the Parties’ national defense organizations shall consult regarding termination or continuation of any MoU or other written arrangement that is subject to this Agreement. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 22 28-02-2020 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article XII Applicability of the agreement as regards the Kingdom of the Netherlands As regards the Kingdom of the Netherlands, this Agreement shall apply to the European part of the Netherlands. However, it may be extended to the Caribbean part of the Netherlands (the islands of Bonaire, Sint Eustatius, and Saba), Aruba, Curaçao, and Sint Maarten by amending the Agreement through an exchange of diplomatic notes. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Article XIII Entry into force Annex This Agreement, including its, which forms an integral part hereof, shall enter into force on the first day of the second month after the date of receipt of the later note exchanged between the Parties, through diplomatic channels, indicating that their respective internal procedures necessary for entry into force of this Agreement have been completed. 2018 125 24-07-2018 02-07-2018 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel I Doel Dit Verdrag biedt een raamwerk voor het faciliteren van activiteiten op het gebied van defensiesamenwerking. Deze activiteiten op het gebied van defensiesamenwerking kunnen bestaan uit, maar zijn niet beperkt tot de volgende: – Onderzoek, ontwikkeling, testen en evaluatie: – Productie en daaropvolgende ondersteuning; – Uitwisseling van gegevens; – Uitwisseling van personeel; – Militaire oefeningen en operaties; – Onderhoud, in-service en logistieke ondersteuning, voorraden en diensten; – Opleiding; en – Het leasen of lenen van uitrusting en materiaal. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel II Regelingen voor activiteiten op het gebied van defensiesamenwerking Wanneer de nationale defensieorganisaties van de partijen, binnen de grenzen van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden op defensiegebied zoals vastgesteld door de desbetreffende partij, memoranda van overeenstemming (MvO) of andere schriftelijke regelingen voor activiteiten op het gebied van defensiesamenwerking sluiten, zijn dergelijke MvO of andere schriftelijke regelingen uitsluitend onderworpen aan dit Verdrag indien deze expliciet wordt ingeroepen in deze MvO of andere schriftelijke regelingen. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel III Aansprakelijkheid, vorderingen en rechtsmacht in strafzaken 1 NAVO-Statusverdrag de Legeringsovereenkomst Caribisch Statusverdrag Ten aanzien van kwesties inzake de wettelijke aansprakelijkheid van elk van de partijen of de leden van de krijgsmacht of civiele dienst en strafrechtelijke rechtsmacht over leden van de krijgsmacht of civiele dienst, zijn het,of het, naargelang van toepassing, overeenkomstig hun voorwaarden van toepassing. 2 NAVO-Statusverdrag Legeringsovereenkomst Caribisch Statusverdrag artikel V Ten aanzien van kwesties inzake wettelijke aansprakelijkheid waarop noch het, deof hetvan toepassing zijn, is het onderstaande van toepassing uitgezonderd in het geval van het leasen of lenen van uitrusting en materiaal waarop(Leasen of lenen van uitrusting en materiaal) van dit Verdrag van toepassing is: 2.1. Elke partij doet afstand van alle vorderingen tegen de andere partij wegens het oplopen van letsel door of het overlijden van haar personeel of schade aan haar eigendommen voortvloeiend uit de uitoefening van officiële taken. 2.2. In het geval van vorderingen van derden wegens het oplopen van letsel door of het overlijden van personen of schade aan of verlies van eigendommen voortvloeiend uit de uitoefening van officiële taken, delen de partijen de kosten van dergelijke vorderingen in overeenstemming met de verdeling die is vermeld in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 2.3. Indien de partijen echter gezamenlijk vaststellen dat het letsel, het overlijden, de schade of het verlies binnen de reikwijdte van de leden 2.1 of 2.2 van dit artikel het gevolg zijn van roekeloos handelen of nalaten, opzettelijk handelen of grove nalatigheid van het militair personeel of burgerpersoneel van een partij, worden de kosten van enige vordering gedragen door die partij in overeenstemming met haar nationale regels, voorschriften en beleid. 2.4. Vorderingen die voortvloeien uit een contract tot uitvoering van de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is, worden afgehandeld in overeenstemming met de bepalingen van het contract en worden geregeld tussen de nationale defensieorganisaties in overeenstemming met deze MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel IV Bescherming van gegevens, uitrusting en materiaal De volgende bepalingen zijn van toepassing met betrekking tot de eigendoms- en gebruiksrechten van gegevens, apparatuur of materiaal, naargelang van toepassing, die uit hoofde van de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is, zijn verstrekt of ontwikkeld: 1. Gegevens die buiten de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is, worden gegenereerd en die vervolgens door de nationale defensieorganisatie van de ene partij in het kader van de uitvoering van de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is worden verstrekt aan de nationale defensieorganisatie van de andere partij, worden door of namens de nationale defensieorganisatie van de andere partij uitsluitend gebruikt zoals vervat in deze MvO of andere schriftelijke regelingen. 2. Gegevens die worden gegenereerd door of namens de nationale defensieorganisatie van een partij bij de uitvoering van de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is, worden door of namens de nationale defensieorganisatie van de andere partij uitsluitend gebruikt zoals vervat in deze MvO of andere schriftelijke regelingen. 3. Gegevens die gezamenlijk worden gegenereerd door of namens de nationale defensieorganisaties van de partijen, worden door of namens de nationale defensieorganisatie van elke partij uitsluitend gebruikt zoals vervat in deze MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 4. De eigendom van gegevens die worden gegenereerd door of namens de nationale defensieorganisaties van de partijen, wordt, waar nodig, uitsluitend toegekend aan de partij of aan de partijen gezamenlijk en aan hun contractanten zoals vervat in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 5. Geen van de partijen gaat over tot de verkoop, overdracht van eigendom, openbaarmaking of overdracht van het bezit van de volgende gegevens, uitrusting of materiaal aan een derde zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de andere partij; 5.1. gegevens gegenereerd buiten het kader van de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is en die door de ene partij aan de andere partij zijn verstrekt; 5.2. gegevens gegenereerd bij de uitvoering van de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is; of 5.3. uitrusting die of materiaal dat door of namens de andere partij is verstrekt, gezamenlijk is aangeschaft of gespecificeerd kan zijn in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel V Het leasen of lenen van uitrusting en materiaal Wat betreft het leasen of lenen van uitrusting en materiaal maakt de ontvangende partij gebruik van de uitrusting en het materiaal zoals vervat in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. De ontvangende partij is verantwoordelijk voor het in goede staat van onderhoud en bedrijfsklaar houden van deze uitrusting of dit materiaal. Tenzij de verstrekkende partij toestemming heeft gegeven voor het opgebruiken of anderszins verbruiken van de uitrusting of het materiaal zonder de verstrekkende partij daarvoor te vergoeden, retourneert de ontvangende partij de uitrusting of het materiaal aan de verstrekkende partij in dezelfde goede conditie als bij ontvangst, behoudens normale slijtage, of retourneert de uitrusting of het materiaal en betaalt de kosten om deze weer terug te brengen in de conditie op het tijdstip van ontvangst, behoudens normale slijtage. Indien het materiaal of de uitrusting zodanig is beschadigd dat reparatie niet meer economisch verantwoord is, retourneert de ontvangende partij de uitrusting of het materiaal aan de verstrekkende partij (tenzij anderszins bepaald in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is) en betaalt de vervangingswaarde tenzij anderszins bepaald in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is, die wordt berekend overeenkomstig de wet- en regelgeving van de verstrekkende partij. Indien de uitrusting of het materiaal verloren is gegaan terwijl deze of dit onder de hoede was van de ontvangende partij, geeft de ontvangende partij een verklaring van verlies af aan de verstrekkende partij en betaalt de vervangingswaarde tenzij anderszins bepaald in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is, die wordt berekend overeenkomstig de wet- en regelgeving van de verstrekkende partij. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel VI Logistieke ondersteuning 1 Indien de Overeenkomst inzake wederzijdse logistieke steunverlening of het opvolgingsverdrag daarvan niet van toepassing is, kan een beroep worden gedaan op de bepalingen inzake logistieke ondersteuning van dit artikel. 2 Ten aanzien van logistieke ondersteuning stelt elke partij alles in het werk om, in overeenstemming met de nationale prioriteiten van het leverende land, niet alleen in vredestijd maar ook in tijden van nood of actieve vijandelijkheden, te voldoen aan de schriftelijke verzoeken van de andere partij om voedsel, water, inkwartiering, transport (inclusief luchttransport), petroleum, olie, smeermiddelen, kleding, communicatiediensten, medische diensten, munitie, opslagdiensten, trainingsdiensten, contractering en aanverwante diensten, reparatie- en onderhoudsdiensten, reservedelen en componenten, toegang tot en gebruik van faciliteiten, ondersteuning van werkzaamheden op de bases (inclusief daaraan verbonden bouwwerkzaamheden), en luchthaven- en havendiensten, en draagt zorg voor de daarop betrekking hebbende betalingen en boekhouding. Details met betrekking tot deze logistieke ondersteuning worden vervat in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel VII Toegang tot en gebruik van faciliteiten De Regering van het Koninkrijk der Nederlanden kan de Regering van de Verenigde Staten van Amerika en vertegenwoordigers of agenten van de Regering van de Verenigde Staten zoals wederzijds overeengekomen, onbelemmerde toegang verlenen tot en onbelemmerd gebruik toestaan van de faciliteiten en gebieden in het Koninkrijk der Nederlanden, zoals wederzijds overeengekomen in MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel VIII Uitwisseling van personeel Bijlage De bepalingen van debij dit Verdrag zijn van toepassing op de toewijzing, plaatsing, uitwisseling of liaison van eenheden en personeel tussen de nationale defensieorganisaties van de partijen ingevolge de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel IX Financiën De partijen voldoen aan alle financiële verplichtingen zoals vervat in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is. De verplichtingen van de partijen zijn onderworpen aan de beschikbaarheid van middelen ten behoeve van de uitvoering van dit Verdrag en de middelen die nader zijn omschreven in de MvO of andere schriftelijke regelingen waarop dit Verdrag van toepassing is, in overeenstemming met de onderscheiden nationale wet- en regelgeving van de partijen bij dit Verdrag. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel X Geschillen Elk geschil omtrent de uitlegging, toepassing of uitvoering van dit Verdrag, elk MvO of andere schriftelijke regeling waarop dit Verdrag van toepassing is, wordt uitsluitend door middel van overleg tussen de partijen geregeld en wordt niet ter beslechting voorgelegd aan een nationale rechtbank, internationaal hof of enige andere persoon of entiteit. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel XI Beëindiging Dit Verdrag blijft van kracht totdat het door de partijen of een van de partijen wordt beëindigd door zes maanden van tevoren langs diplomatieke weg kennis te geven van haar voornemen het Verdrag te beëindigen. De verplichtingen van de partijen ingevolge dit Verdrag met betrekking tot aansprakelijkheid en vorderingen, bescherming van gegevens, uitrusting of materiaal, het leasen of lenen van uitrusting of materiaal, de betaling voor logistieke ondersteuning, financiering en geschillen blijven echter bestaan, niettegenstaande de beëindiging van dit Verdrag. In het geval dit Verdrag wordt beëindigd, plegen de nationale defensieorganisaties van de partijen overleg ten aanzien van de beëindiging of voortzetting van elk MvO of andere schriftelijke regeling waarop dit Verdrag van toepassing is. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel XII Toepassing van het Verdrag met betrekking tot het Koninkrijk der Nederlanden Wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft is dit Verdrag uitsluitend van toepassing op het Europese deel van Nederland. Dit Verdrag kan echter worden uitgebreid tot het Caribische deel van Nederland (de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba), Aruba, Curaçao en Sint Maarten door wijziging van het Verdrag door middel van de uitwisseling van diplomatieke nota's. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020

Artikel XIII Inwerkingtreding Bijlage Dit Verdrag, met inbegrip van deerbij, die een integrerend onderdeel uitmaakt van dit Verdrag, treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand na de datum van ontvangst van de laatste nota die tussen de partijen langs diplomatieke weg wordt uitgewisseld en waarin staat vermeld dat hun onderscheiden interne procedures die nodig zijn voor de inwerkingtreding van dit Verdrag zijn afgerond. 2019 102 11-07-2019 2020 105 02-10-2020 01-11-2020