Wet van 3 april 2003 tot vaststelling van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte

Artikel 01 Ieder mens moet in staat worden gesteld aansluitend bij zijn eigen mogelijkheden autonoom te zijn. 2016 215 13-06-2016 14-04-2016 33990 2016 216 13-06-2016 01-06-2016 14-06-2016

Artikel 1 In deze wet wordt verstaan onder: a. onderscheid: direct en indirect onderscheid, alsmede de opdracht daartoe; b. direct onderscheid: indien een persoon op grond van handicap of chronische ziekte op een andere wijze wordt behandeld dan een ander in een vergelijkbare situatie wordt, is of zou worden behandeld; c. indirect onderscheid: indien een ogenschijnlijk neutrale bepaling, maatstaf of handelwijze personen met een handicap of chronische ziekte in vergelijking met andere personen bijzonder treft; d. Richtlijn (EU) 2019/882 richtlijn (EU) 2019/882:van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (PbEU 2019, L151). 2024 87 15-04-2024 08-04-2024 36380 2024 341 13-11-2024 09-11-2024 28-06-2025 Artikel VIII van Stb. 2024/87 bevat overgangsrecht m.b.t. deze wijziging.

Artikel 1a 1 Het in deze wet neergelegde verbod van onderscheid houdt mede in een verbod van intimidatie. 2 Onder intimidatie als bedoeld in het eerste lid wordt verstaan: gedrag dat verband houdt met handicap of chronische ziekte en dat tot doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast en dat een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd. 3 artikel 3 Op het in deze wet neergelegde verbod van intimidatie isniet van toepassing. 2004 119 30-03-2004 21-02-2004 28770 2004 120 30-03-2004 11-03-2004 01-04-2004 De datum van inwerkingtreding is vastgesteld onder toepassing van artikel 16, eerste lid, van de Tijdelijke referendumwet.

Artikel 2 1 Het verbod van onderscheid houdt mede in dat degene, tot wie dit verbod zich richt, gehouden is naar gelang de behoefte doeltreffende aanpassingen te verrichten, tenzij deze voor hem een onevenredige belasting vormen. 2 Onder het verrichten van doeltreffende aanpassingen wordt in ieder geval verstaan het toelaten van assistentiehonden. 2016 215 13-06-2016 14-04-2016 33990 2016 216 13-06-2016 01-06-2016 14-06-2016

Artikel 2a 1 Degene tot wie het verbod van onderscheid zich richt, draagt daarnaast tenminste geleidelijk zorg voor de algemene toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte, tenzij dat voor hem een onevenredige belasting vormt. 2 Onverminderd het bepaalde bij of krachtens enige wettelijke bepaling, worden bij algemene maatregel van bestuur regels gesteld ter uitvoering van het eerste lid. Deze regels hebben in ieder geval betrekking op de geleidelijke verwezenlijking van de algemene toegankelijkheid, op het treffen van voorzieningen van eenvoudige aard en op de evenredigheid van de belasting. 3 De voordracht voor een krachtens het tweede lid vast te stellen algemene maatregel van bestuur wordt niet eerder gedaan dan vier weken nadat het ontwerp aan beide kamers der Staten-Generaal is overgelegd. 2016 215 13-06-2016 14-04-2016 33990 2016 215 13-06-2016 14-04-2016 33990 01-01-2017

Artikel 3 1 Het verbod van onderscheid geldt niet indien: a. het onderscheid noodzakelijk is ter bescherming van de veiligheid en de gezondheid; b. het onderscheid een regeling, norm of praktijk betreft die tot doel heeft specifieke voorzieningen en faciliteiten te creëren of in stand te houden ten behoeve van personen met een handicap of chronische ziekte; c. het onderscheid een specifieke maatregel betreft die tot doel heeft personen met een handicap of chronische ziekte een bevoorrechte positie toe te kennen ten einde feitelijke nadelen verband houdende met de gronden handicap of chronische ziekte op te heffen of te verminderen en het onderscheid in een redelijke verhouding staat tot dat doel. 2 Het in deze wet neergelegde verbod van onderscheid geldt niet ten aanzien van indirect onderscheid indien dat onderscheid objectief gerechtvaardigd wordt door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn. 2004 119 30-03-2004 21-02-2004 28770 2004 120 30-03-2004 11-03-2004 01-04-2004 De datum van inwerkingtreding is vastgesteld onder toepassing van artikel 16, eerste lid, van de Tijdelijke referendumwet.

Artikel 4 Onderscheid is verboden bij: a. de aanbieding van een betrekking en de behandeling bij de vervulling van een openstaande betrekking; b. het aangaan en het beëindigen van een arbeidsverhouding; c. artikel 3 van de Ambtenarenwet 2017 Ambtenarenwet BES het aanstellen of ontslaan van personen, op wievan toepassing is en het aanstellen of ontslaan van ambtenaren als bedoeld in de; d. de arbeidsbemiddeling; e. arbeidsvoorwaarden; f. het laten volgen van onderwijs, scholing en vorming tijdens of voorafgaand aan een arbeidsverhouding; g. bevordering; h. arbeidsomstandigheden. 2025 389 25-11-2025 08-10-2025 36551 2025 433 15-12-2025 08-12-2025 01-01-2026

Artikel 5 Onderscheid is verboden met betrekking tot de voorwaarden voor en de toegang tot het vrije beroep en de mogelijkheden tot uitoefening van en ontplooiing binnen het vrije beroep. 2003 206 22-05-2003 03-04-2003 28169 2003 329 28-08-2003 11-08-2003 01-12-2003

Artikel 5a Onderscheid is verboden bij het lidmaatschap van of de betrokkenheid bij een werkgevers- of werknemersorganisatie of een vereniging van beroepsgenoten, alsmede bij de voordelen die uit dat lidmaatschap of uit die betrokkenheid voortvloeien. 2004 119 30-03-2004 21-02-2004 28770 2004 120 30-03-2004 11-03-2004 01-04-2004 De datum van inwerkingtreding is vastgesteld onder toepassing van artikel 16, eerste lid, van de Tijdelijke referendumwet.

Artikel 5b 1 Onderscheid is verboden bij het aanbieden van of verlenen van toegang tot goederen of diensten en bij het sluiten, uitvoeren of beëindigen van overeenkomsten ter zake, alsmede bij het geven van loopbaanoriëntatie en advies of voorlichting over school- of beroepskeuze, indien dit geschiedt: a. in de uitoefening van een beroep of bedrijf; b. door de openbare dienst; c. door instellingen die werkzaam zijn op het gebied van volkshuisvesting, welzijn, gezondheidszorg, cultuur of onderwijs of d. door natuurlijke personen die niet handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf, voor zover het aanbod in het openbaar geschiedt. 2 paragrafen 3a 4 Het eerste lid is niet van toepassing op terreinen bestreken door deen. 2016 215 13-06-2016 14-04-2016 33990 2016 216 13-06-2016 01-06-2016 14-06-2016

Artikel 5c 1 richtlijn (EU) 2019/882 De bij algemene maatregel van bestuur aangewezen dienstverleners ontwerpen en verlenen hun diensten ter uitvoering vanin overeenstemming met de bij of krachtens die maatregel gestelde regels. 2 De regels, bedoeld in het eerste lid, kunnen onder meer betrekking hebben op: a. de wijze waarop en voorwaarden waaronder diensten worden aangeboden. Tot die voorwaarden behoren de toegankelijkheidsvoorschriften waaraan diensten moeten voldoen; b. de conformiteit van diensten met de toegankelijkheidsvoorschriften, waaronder de gevallen waarin diensten geacht worden daarmee reeds in overeenstemming te zijn, en het treffen van corrigerende maatregelen indien diensten niet aan de toegankelijkheidsvoorschriften voldoen; c. de gevallen waarin en voorwaarden waaronder toegankelijkheidsvoorschriften beperkt of niet van toepassing zijn; en d. het bijhouden en verstrekken van informatie of documentatie over de dienst of corrigerende maatregelen aan Onze Minister die het aangaat, de aangewezen toezichthouders of het publiek. 2024 87 15-04-2024 08-04-2024 36380 2024 341 13-11-2024 09-11-2024 28-06-2025 Artikel VIII van Stb. 2024/87 bevat overgangsrecht m.b.t. deze wijziging.

Artikel 5d uitvoeringshandelingen en wijziging van de richtlijn 1 richtlijn (EU) 2019/882 Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld ter uitvoering van door de Europese Commissie krachtens artikel 26 vanvastgestelde regels. 2 Een wijziging van de richtlijn gaat voor de toepassing van het bij of krachtens deze paragraaf bepaalde, gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken wijzigingsrichtlijn uitvoering moet zijn gegeven, tenzij bij ministerieel besluit, dat in de Staatscourant wordt bekendgemaakt, een ander tijdstip wordt vastgesteld. 2024 87 15-04-2024 08-04-2024 36380 2024 341 13-11-2024 09-11-2024 28-06-2025 Artikel VIII van Stb. 2024/87 bevat overgangsrecht m.b.t. deze wijziging.

Artikel 6 Vervallen 2016 215 13-06-2016 14-04-2016 33990 2016 216 13-06-2016 01-06-2016 14-06-2016

Artikel 6a In deze paragraaf wordt onder woonruimte verstaan: a. een tot bewoning bestemde gebouwde onroerende zaak die een zelfstandige woning vormt, of een tot zelfstandige of onzelfstandige bewoning bestemd gedeelte van een gebouwde onroerende zaak, met inbegrip van de daarbij behorende gemeenschappelijke ruimte; b. een woonwagen, zijnde een voor bewoning bestemd gebouw dat is geplaatst op een standplaats en dat in zijn geheel of in delen kan worden verplaatst; c. een woonschip, zijnde een schip dat uitsluitend of in hoofdzaak gebezigd wordt of bestemd is voor bewoning; d. een tot bewoning bestemd verblijf van een binnenschip. 2009 101 10-03-2009 29-01-2009 30859 2009 117 12-03-2009 24-02-2009 15-03-2009

Artikel 6b Onderscheid is verboden bij: a. het aanbieden van woonruimte ter bewoning; b. het sluiten, uitvoeren, wijzigen of beëindigen van een overeenkomst betreffende het huren, kopen of bewonen van woonruimte voor eigen gebruik, waarbij onder eigen gebruik mede wordt verstaan bewoning door een persoon tot wie de contractant, diens echtgenoot of geregistreerde partner in een familierechtelijke betrekking staat of met wie de contractant, diens echtgenoot of geregistreerde partner in gezinsverband leeft; c. het bemiddelen bij een overeenkomst als bedoeld onder b; d. artikel 111, onder d, van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek het opmaken, uitvoeren of wijzigen van een reglement als bedoeld in; e. het inschrijven als woningzoekende. 2009 101 10-03-2009 29-01-2009 30859 2009 117 12-03-2009 24-02-2009 15-03-2009

Artikel 6c Artikel 2, eerste lid, is op deze paragraaf niet van toepassing, indien het een bouwkundige- of woontechnische aanpassing in of aan de woonruimte betreft. 2016 215 13-06-2016 14-04-2016 33990 2016 216 13-06-2016 01-06-2016 14-06-2016

Artikel 7 artikel 8 Inen de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: a. openbaar vervoer: voor een ieder openstaand personenvervoer volgens een dienstregeling met een bus, trein, metro, tram of een via een geleidesysteem voortbewogen voertuig; b. reisinformatie: informatie over de dienstregeling met de geldigheidsduur daarvan, gegarandeerde overstapmogelijkheden binnen de dienstregeling, wijzigingen van de dienstregeling en over tarieven en de daarbij behorende zone-indeling. 2003 206 22-05-2003 03-04-2003 28169 2012 199 08-05-2012 19-04-2012 09-05-2012

Artikel 8 1 Onderscheid is verboden bij: a. het verlenen van de voor het reizen vereiste toegang tot de bij het openbaar vervoer behorende gebouwen en infrastructuur; b. het aanbieden van openbaar-vervoersdiensten en reisinformatie; c. het sluiten, uitvoeren of beëindigen van overeenkomsten met betrekking tot openbaar vervoer. 2 artikel 2 Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld over de ingevolge het eerste lid, in samenhang met, te verrichten aanpassingen als bedoeld in dat artikel. 2003 206 22-05-2003 03-04-2003 28169 2012 199 08-05-2012 19-04-2012 09-05-2012 2004 493 05-10-2004 09-09-2004 29008 2012 199 08-05-2012 19-04-2012 09-05-2012 De wijziging is in werking getreden op 1 januari 2005 (Stb. 2004/493). 2004 119 30-03-2004 21-02-2004 28770 2012 199 08-05-2012 19-04-2012 09-05-2012 De wijziging is in werking getreden op 1 april 2004 (Stb. 2004/120).

Artikel 9 artikel 4 artikel 681 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek artikel 1615s van Boek 7a van het Burgerlijk Wetboek BES In geval van een beëindiging van de arbeidsverhouding door de werkgever in strijd met, of wegens de omstandigheid dat de werknemer in of buiten rechte een beroep heeft gedaan op artikel 4 of ter zake bijstand heeft verleend, isofvan overeenkomstige toepassing. 2025 389 25-11-2025 08-10-2025 36551 2025 433 15-12-2025 08-12-2025 01-01-2026

Artikel 9a artikel 9 Onverminderdis het verboden personen te benadelen wegens het feit dat zij in of buiten rechte een beroep hebben gedaan op deze wet of ter zake bijstand hebben verleend. 2004 493 05-10-2004 09-09-2004 29008 2004 493 05-10-2004 09-09-2004 29008 01-01-2005

Artikel 10 1 Indien degene die meent dat te zijnen nadeel een onderscheid is of wordt gemaakt als bedoeld in deze wet, in rechte feiten aanvoert die dat onderscheid kunnen doen vermoeden, dient de wederpartij te bewijzen dat niet in strijd met deze wet is gehandeld. 2 artikel 2 Indien degene die meent dat te zijnen nadeel is gehandeld in strijd metin rechte feiten aanvoert die kunnen doen vermoeden dat is nagelaten doeltreffende aanpassingen te treffen, dient de wederpartij te bewijzen dat niet in strijd met deze bepaling is gehandeld. 3 artikel 305a van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek artikel 305a van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek BES artikel 1:2, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht artikel 7, eerste lid, derde zin, van de Wet administratieve rechtspraak BES Het eerste en tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op vorderingen als bedoeld inofen op beroepen ingesteld door belanghebbenden in de zin vanof. 2025 389 25-11-2025 08-10-2025 36551 2025 433 15-12-2025 08-12-2025 01-01-2026

Artikel 11 Bedingen in strijd met deze wet zijn nietig. 2003 206 22-05-2003 03-04-2003 28169 2003 329 28-08-2003 11-08-2003 01-12-2003

Artikel 12 artikelen 1 tot en met 11 Devan deze wet zijn mede van toepassing in de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. 2025 389 25-11-2025 08-10-2025 36551 2025 433 15-12-2025 08-12-2025 01-01-2026

Artikel 13 Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zendt in overeenstemming met Onze Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van Justitie, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van Verkeer en Waterstaat, van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van deze wet aan de Staten-Generaal een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk. 2009 101 10-03-2009 29-01-2009 30859 2009 117 12-03-2009 24-02-2009 15-03-2009

Artikel 14 De artikelen van deze wet treden in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld. 2003 206 22-05-2003 03-04-2003 28169 2003 329 28-08-2003 11-08-2003 01-12-2003

Artikel 15 Deze wet wordt aangehaald als: Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. 2003 206 22-05-2003 03-04-2003 28169 2003 329 28-08-2003 11-08-2003 01-12-2003