Nadere Regeling van de Autoriteit Financiële Markten van 7 februari 2006, houdende regels voor de informatieverstrekking bij complexe producten (Nadere Regeling financiële dienstverlening)

Artikel 1 In deze regeling wordt verstaan onder: a. administratieve kosten: de kosten die zijn gemaakt in het kader van het administreren van het beleggingsobject; b. andere voordelen: andere posten dan opbrengsten die aan de definitie van baten voldoen; c. baten: vermeerderingen van het economisch potentieel gedurende de verslagperiode in de vorm van instroom van nieuwe of verhoging van bestaande activa, dan wel vermindering van vreemd vermogen, een en ander uitmondend in een toename van het eigen vermogen; d. beheerskosten: de kosten die zijn gemaakt om het beleggingsobject in stand te houden (onderhoud); e. beleggingsobjectkosten: geprognosticeerde en/of eventuele reeds gemaakte administratieve kosten, beheers-, productie- en verkoopkosten, alsmede de geprognosticeerde en/of reeds voldane rentelasten; f. Besluit financiële dienstverlening besluit:; g. contractuele looptijd: de duur van de overeenkomst inzake het complex product; h. bijlage 4 guise: gemiddelde uitkering in de slechtste 10 procent van de gevallen, te berekenen als toegelicht in; i. ingelegde gelden: het totaal van gelden belegd door consumenten voor het verkrijgen van beleggingsobjecten; j. Richtlijn 93/6/EEG Richtlijn 2002/83/EG Richtlijn 2002/13/EG Richtlijn 73/239/EEG Richtlijn 2002/87/EG Richtlijnen 73/239/EEG 79/267/EEG 92/49/EEG 92/96/EEG 93/6/EEG 93/22/EEG 98/78/EG 2000/12/EG Richtlijn 2004/39/EG Richtlijnen 85/611/EEG 93/6/EEG Richtlijn 2000/12/EG Richtlijn 93/22/EEG kapitaaltoereikendheidstoezicht: wettelijk bedrijfseconomisch toezicht uit hoofde vanvan de Raad van 15 maart 1993 inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen, vanvan het Europees Parlement en de Raad van 5 november 2002 betreffende levensverzekering, vanvan het Europees Parlement en de Raad van 5 maart 2002 tot wijziging vanvan de Raad op het gebied van de solvabiliteitsmargevereisten voor schadeverzekeringsondernemingen, vanvan het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de,,,,envan de Raad en van de Richtlijnenenvan het Europees Parlement en de Raad of vanvan het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van deenvan de Raad en vanvan het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking vanvan de Raad of ander vergelijkbaar adequaat bedrijfseconomisch toezicht; k. netto-rendementspercentage: het percentage dat bij de bepaalde looptijd, gegeven de omvang en frequentie van de inleg, leidt tot de uitkering van het complex product; l. onderliggende waarden: effecten waarin de consument direct of indirect met het complex product belegt of doet beleggen; m. artikel 1, onder d, ten tweede van het Besluit financiële dienstverlening opbouwproduct: een complex product, dat wordt aangewend om kapitaal te doen groeien, niet zijnde een recht van deelneming als bedoeld in; n. opbrengsten: baten die ontstaan bij uitvoering van de normale activiteiten van een onderneming; o. opbrengstscenario: voorspelling van de uitkering aan de consument op basis van een bepaald rendement; p. overwaardeconstructie: een schuldproduct waarbij een deel van het krediet wordt aangewend ter belegging, niet zijnde aflossing van het krediet of een combinatie van een schuldproduct en een onttrekkingsdepot dat dient ter financiering van inkomensaanvulling; q. productiekosten: de kosten die zijn gemaakt in het kader van het verhogen van het economisch potentieel dan wel de waarde van het beleggingsobject; r. rentedervingskosten: dat deel van de kosten dat de aanbieder van het complex product in rekening brengt bij of ten laste laat komen van de consument in geval van vervroegde beëindiging en dat verband houdt met gederfde rente-inkomsten; s. restschuld: de overblijvende financiële verplichting van de consument jegens de aanbieder van het complex product uit hoofde van een opbouwproduct; t. retourprovisie: het gedeelte van de door of ten laste van een beleggingsinstelling voor een dienst van een derde te betalen of betaalde vergoeding dat direct of indirect de ontvanger terugbetaalt; u. schuldproduct: een complex product, bestaande uit een combinatie van krediet, met uitzondering van krediet dat wordt aangewend voor het verschaffen van het genot van een complex product dat overwegend tot doel heeft kapitaal te doen groeien, en een bestanddeel, dat wordt aangewend om te voorzien in de gehele of gedeeltelijke aflossing van het krediet; v. spaarbeleggingsproduct: een opbouwproduct dat bestaat uit een combinatie van een spaar- en een beleggingsrekening; w. spaarhypotheek: een complex product dat bestaat uit een combinatie van een hypothecair krediet en een levensverzekering met een garantiekapitaal dat in hoogte overeenkomt met de omvang van het krediet; x. uitkering: uitbetaling door de aanbieder van het complex product aan de consument van de waarde van het complex product onder aftrek van kosten bij beëindiging door de consument aangevuld met voor zover van toepassing de onttrekkingen gedaan door de consument vóór beëindiging; y. verkoopkosten: de kosten die direct kunnen worden gerelateerd aan de verkoop van het beleggingsobject aan de consument; z. voorbeeldwaarde: de waarde van de opbrengst bij verkoop van het recht van deelneming in de beleggingsinstelling, waarbij verkoopkosten al zijn afgetrokken; aa. waarde: de som van alle door de consument verrichte betalingen voor het complex product aan de aanbieder plus een bepaald jaarlijks rendement over het deel van die betalingen dat wordt aangewend ten einde rendement te genereren ten behoeve van de consument. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 2 Reclame-uitingen 1 artikel 27, eerste lid, van het Besluit financiële dienstverlening artikel 8 artikel 7, derde lid Informatie over de belangrijkste financiële risico’s in een schriftelijke reclame-uiting, bedoeld in, wordt weergegeven rechtsboven in de reclame-uiting door middel van de risico-indicator, berekend als bepaald in, te downloaden van www.afm.nl/reclameteksten. In afwijking van het bepaalde ingeldt voor een opbouwproduct geen tussentijdse looptijd. 2 artikel 27, eerste lid, van het Besluit financiële dienstverlening artikel 8 artikel 7, derde lid Informatie over de belangrijkste financiële risico’s in een reclame-uiting, bedoeld in, via internet wordt weergegeven in de onmiddellijke nabijheid van de informatie over de opbrengsten van het complexe product in de reclame-uiting door middel van de risico-indicator, berekend als bepaald in, te downloaden van www.afm.nl/ reclameteksten. In afwijking van het bepaald ingeldt voor een opbouwproduct geen tussentijdse looptijd. 3 artikel 27, tweede lid, van het Besluit financiële dienstverlening artikel 8 artikel 7, derde lid Informatie over de belangrijkste financiële risico’s in een reclame-uiting, bedoeld in, via televisie wordt weergegeven gedurende de reclame-uiting onderaan in beeld door middel van de risico-indicator, berekend als bepaald in, te downloaden van www.afm.nl/ reclameteksten. In afwijking van het bepaalde ingeldt voor een opbouwproduct geen tussentijdse looptijd. 4 artikel 8, tweede lid en derde lid In afwijking van het bepaalde inworden de risico’s: ‘klein’ en ‘groot’ niet benoemd maar wel weergegeven in de risico-indicator, bedoeld in het eerste tot en met het derde lid. 5 artikel 27, derde lid, van het Besluit financiële dienstverlening Informatie over de belangrijkste financiële risico’s in een reclame-uiting, bedoeld in, via radio wordt weergegeven aan het einde van de reclame-uiting door overneming van het geluidsbestand, te downloaden van www.afm.nl/ reclameteksten. 6 Autoriteit Financiële Markten kan de risico-indicator als bedoeld in het eerste tot en met het derde lid of, een geluidsbestand als bedoeld in het vorige lid geheel of gedeeltelijk wijzigen. Een aanbieder van het complex product verwerkt een wijziging bedoeld in de vorige zin uiterlijk de eerste dag van de vierde kalendermaand na bekendmaking daarvan. 7 bijlage 1, onder 1 bijlage 1, onder 2 De risico-indicator als bedoeld in het eerste en tweede lid wordt opgesteld conform de vormgeving van, met dien verstande dat de risico-indicator bedoeld in het tweede lid de consument door middel van een hyperlink verwijst naar www.afm.nl/risicometer. De risico-indicator als bedoeld in het derde lid wordt opgesteld conform de vormgeving van. 8 De informatie bedoeld in het eerste en tweede lid wordt weergegeven in een grootte van tien procent van de grootte van de reclame-uiting en een minimale diameter van 4 centimeter, in de kleur zwart of rood, met dien verstande dat voor de bepaling van de minimale diameter van 4 centimeter in een reclame-uiting via internet een beeldscherm van 17 inch als uitgangspunt dient te worden genomen. 9 De informatie als bedoeld in het derde lid wordt weergegeven in een grootte van tien procent van de grootte van de reclame-uiting. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 3 Voorafgaande informatie 1 artikel 27, vijfde of zesde lid van het Besluit financiële dienstverlening artikel 11, eerste lid, onder a Informatie over een historisch rendement, bedoeld in, wordt berekend conform het opbrengstscenario bedoeld inen mag worden aangevuld met de vermelding van de daadwerkelijk gerealiseerde rendementen over de gebruikte historie. 2 artikel 27, vijfde of zesde lid van het Besluit financiële dienstverlening artikel 11, eerste lid, onder a, b of c Informatie over een toekomstig rendement, bedoeld in, wordt berekend conform het opbrengstscenario bedoeld indan wel een rendement op basis van een eigen berekening, welk rendement echter het opbrengstscenario bedoeld in het eerste lid niet overschrijdt. 3 artikel 27, vijfde of zesde lid van het Besluit financiële dienstverlening Informatie over de kosten, bedoeld in, wordt verstrekt in absolute getallen indien de aanbieder van het complex product de rendementen bedoeld in het eerste of tweede lid in absolute getallen weergeeft dan wel in percentages indien de dienstverlener de rendementen in percentages weergeeft. De informatie over de kosten wordt verstrekt in cumulatieve vorm. 4 artikel 27, vijfde lid van het Besluit financiële dienstverlening artikel 8, tweede en derde lid Informatie over de belangrijkste financiële risico’s, bedoeld in, wordt weergegeven door middel van vermelding van, voor zover het een schuldproduct betreft: ‘Het risico dat u met een schuld blijft zitten zoals opgenomen in de Financiële Bijsluiter is […].’ of voor zover het een opbouwproduct betreft: ‘Het risico dat u uw inleg niet terugkrijgt zoals opgenomen in de Financiële Bijsluiter is […].’, onder invulling van de risicocategorie behorende bij de contractuele looptijd als bedoeld in, gevolgd door de teksten: ‘Dit risico kan hoger of lager worden afhankelijk van bijvoorbeeld uw beleggingskeuze. Bespreek uw risico met een adviseur.’. 5 Informatie als bedoeld in het vorige lid kan worden vervangen door een risico-indicator, die is berekend op basis van gegevens van de consument. 6 De aanbieder van het complex product geeft de informatie bedoeld in het vierde of vijfde lid weer op een duidelijk en herkenbare wijze in de onmiddellijke nabijheid van de informatie over rendementen, bedoeld in het eerste en tweede lid. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006 Abusievelijk is voor het vierde lid een wijzigingsopdracht geformuleerd die niet geheel juist is.

Artikel 4 Financiële bijsluiter 1 bijlage 2, onderdeel 1 bijlage 2, onderdeel 2 bijlage 3, onderdeel 1 bijlage 3, onderdeel 2 Een financiële bijsluiter wordt opgesteld voor zover het een schuldproduct betreft conform de vormgeving van, voor zover het betreft een overwaardeconstructie conform de vormgeving van, voor zover het een opbouwproduct betreft conform de vormgeving vanof voor zover het betreft een direct ingaande lijfrente conform de vormgeving van. 2 Een financiële bijsluiter bevat de volgende informatie: a. artikel 5 bovenaan op de eerste pagina een inleiding als bedoeld in; b. artikel 6 midden op de eerste pagina een productomschrijving bestaande uit een toelichting op de toepasselijke onderdelen ‘lenen’, ‘beleggen’, ‘verzekeren’ of ‘sparen’ van het complex product, als bedoeld in; c. artikel 8 artikel 9 onderaan op de eerste pagina de risico-indicator als bedoeld inen een beschrijving van het meest negatieve financiële resultaat van het complex product als bedoeld in; d. artikel 10 bovenaan op de tweede pagina een weergave van alle kosten van het complex product als bedoeld in; e. artikel 11 midden op de tweede pagina een weergave in drie grafieken van de uitkering bij respectievelijk een historisch, 4-procent- en pessimistisch opbrengstscenario als bedoeld inen f. artikel 12 onderaan op de tweede pagina een beschrijving van de financiële gevolgen van vroegtijdige beëindiging van het complex product als bedoeld in. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 5 Inleiding 1 Een financiële bijsluiter bevat onder de titel ‘Financiële bijsluiter’ links bovenaan een overzicht van de symbolen. Vlak daaronder bevat de financiële bijsluiter: a. artikel 7, vijfde lid, onder a of b bijlage 5, tabel 1 voor zover het een schuldproduct betreft de zin: ‘Let op! Er wordt gerekend met een hypotheek of een lening, onder invulling van hetgeen toepasselijk is, van € (…)’, onder invulling van het toepasselijke bedrag bedoeld in, aangevuld met de zin die staat vermeld inen die behoort bij de toepasselijke beleggingsklasse, tenzij het een complex product betreft dat bestaat uit een combinatie van een hypothecair krediet en een spaarrekening, waarvan de tegoeden dienen ter aflossing van het krediet; b. artikel 7, tweede en vierde lid bijlage 5, tabel 1 artikel 1, onder d ten derde van het Besluit financiële dienstverlening voor zover het een opbouwproduct betreft voor zover van toepassing de zin ‘Let op! Er wordt gerekend met een inleg van € 1.200 per jaar’ of de zin ’Let op! Er wordt gerekend met een eenmalige inleg van € (…)’, onder invulling van het toepasselijke bedrag bedoeld in, aangevuld met de zin die staat vermeld in, en die hoort bij de toepasselijke beleggingsklasse, tenzij het complex product een traditionele levensverzekering betreft als bedoeld in. c. voor zover het een spaarbeleggingsproduct betreft de zin: ‘Let op! Er wordt gerekend met een inleg van € 1.200 per jaar, met 50% sparen en 50% beleggen’. 2 De financiële bijsluiter bevat rechts bovenaan de naam van het product met daaronder de naam van de aanbieder van het complex product. 3 Een financiële bijsluiter bevat in de eerste alinea van de inleiding de volgende zinnen: ‘Gebruik de Financiële Bijsluiter vóór u overgaat tot het afsluiten van de [productsoort] [productnaam]’, onder invulling van de omschrijving in enkelvoud van het soort producten waartoe het aangeboden complex product behoort en van de naam van het aangeboden complex product, gevolgd door de zin: ‘Vergelijk deze Financiële Bijsluiter ook met de bijsluiter van andere [productsoorten]’, onder invulling van de omschrijving in meervoud van het soort producten waartoe het aangeboden complex product behoort en de zin: ‘Lees ook de offerte en/of de algemene voorwaarden.’ of, voor zover het een beleggingsobject betreft, de zin: ‘Lees ook het prospectus, de offerte en de algemene voorwaarden.’ 4 Een financiële bijsluiter bevat in de tweede alinea van de inleiding ten aanzien van: a. artikel 7, vijfde lid, onder a of b bijlage 5, tabel 2 een schuldproduct de volgende zin: ‘In deze bijsluiter wordt gerekend met een hypotheek of een lening, onder invulling van hetgeen toepasselijk is, van € (…)’, onder invulling van het toepasselijke bedrag bedoeld in, en vervolgens naar gelang de beleggingsklasse de zin die staat vermeld in, tenzij het een complex product betreft dat bestaat uit een combinatie van een hypothecair krediet en een spaarrekening, waarvan de tegoeden dienen ter aflossing van het krediet, b. artikel 7, tweede en vierde lid bijlage 5, tabel 2 artikel 1, onder d, ten derde van het Besluit financiële dienstverlening een opbouwproduct de volgende zin ‘In deze bijsluiter wordt gerekend met een inleg van € 1.200 per jaar’ of de zin ’Let op! Er wordt gerekend met een eenmalige inleg van € (…)’, onder invulling van het toepasselijke bedrag bedoeld in, aangevuld met de zin die staat vermeld in, en die hoort bij de toepasselijke beleggingsklasse, tenzij het complex product een traditionele levensverzekering betreft als bedoeld in. c. voor zover het een spaarbeleggingsproduct betreft de zin: ‘Let op! Er wordt gerekend met een inleg van € 1.200 per jaar en met 50% sparen en 50% beleggen’ en d. voor zowel een schuld- als een opbouwproduct verder aan te vullen met de teksten: ‘Uw persoonlijke keuzes en situatie kunnen van invloed zijn op de resultaten die in deze bijsluiter vermeld worden. Meer informatie: www.definancielebijsluiter.nl of vraag een adviseur.’ 5 Een financiële bijsluiter bevat in de derde alinea de volgende zin: ‘Heeft u vragen?’, gevolgd door naam, adres en telefoonnummer van de aanbieder van het complex product en aangevuld met de tekst: ‘of neem contact op met een adviseur’. 6 Een financiële bijsluiter bevat in de vierde alinea van de inleiding de volgende zinnen: ‘Deze Financiële Bijsluiter is opgesteld op […] volgens de voorschriften van de Autoriteit Financiële Markten ( www.afm.nl ).’, onder invulling van de datum waarop de financiële bijsluiter is opgesteld, gevolgd door de zin: ‘Deze organisatie houdt toezicht op sparen, lenen, beleggen en verzekeren.’ 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 6 Inhoud product 1 Een financiële bijsluiter bevat onder de subtitel ‘Wat houdt [de/het] [Naam product] in?’ een selectie uit de toepasselijke onderdelen ‘lenen’, ‘beleggen’, ‘verzekeren’ en ‘sparen’. 2 Een financiële bijsluiter licht het onderdeel ‘lenen‘ toe door opneming: a. onder het kopje ‘U moet’ van: ‘[elke …][op …] rente betalen’, onder invulling van de toepasselijke frequentie of het toepasselijke moment en voor zover van toepassing ‘het huis in onderpand geven’, ‘het huis in onderpand geven en de lening terugbetalen door aflossing’ of ‘de lening terugbetalen’ alsmede voor zover het betreft schuldproduct: ‘Let op! Hoe korter de periode waarover u de rente vastzet, hoe groter de onzekerheid over uw maandlasten’ en b. onder het kopje ‘U kunt’ voor zover van toepassing van: ‘een huis kopen’, ‘beleggen met geleend geld’ of ‘beleggen om uw inkomen aan te vullen’. 3 Een financiële bijsluiter licht het onderdeel ‘beleggen’ toe door opneming: a. onder het kopje ‘U moet’ voor zover van toepassing van: ‘[eenmalig/elke …] een vast bedrag storten’ onder invulling van de toepasselijke frequentie of ‘eenmalig uw overwaarde storten’ alsmede: ‘Vraag naar het bedrag en vraag waarin u belegt’ en b. onder het kopje ‘U kunt’ voor zover van toepassing: ‘een bedrag bijeen krijgen om de lening af te lossen’, ‘een bedrag bijeen krijgen’, ‘uw inkomen aanvullen’ of ‘een periodieke uitkering ontvangen’ en ‘Vraag naar de hoogte en duur van de uitkeringen’. 4 Een financiële bijsluiter licht het onderdeel ‘verzekeren’ toe door opneming: a. onder het kopje ‘U moet’ van: ‘[eenmalig/elke …] premie betalen’ alsmede: ‘Vraag naar het bedrag’ en b. onder het kopje ‘U kunt’ voor zover van toepassing van: ‘bij overlijden een (vast/onzeker) bedrag/periodieke uitkering nalaten aan nabestaanden’ of van: ‘een aanvulling op uw inkomen ontvangen bij [arbeidsongeschiktheid] en [werkloosheid]’, een en ander onder invulling van hetgeen toepasselijk is. 5 Een financiële bijsluiter licht het onderdeel ‘sparen’ toe door opneming: a. onder het kopje ‘U moet’ van: ‘[eenmalig/elke …] een bedrag storten’ onder invulling van de toepasselijke frequentie alsmede: ‘Vraag naar het bedrag’ en b. onder het kopje ‘U kunt’ van: ‘een [gegarandeerd] bedrag bijeen krijgen’, onder toevoeging van ‘gegarandeerd’ indien het eindbedrag is gegarandeerd. 6 Indien het bepaalde in het eerste tot en met het vijfde lid niet toepasbaar blijkt, kan de aanbieder van het complex product de Autoriteit Financiële Markten verzoeken om aanvullingen. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 7 Parameters 1 Een financiële bijsluiter is voor zover van toepassing voor de berekening van het financiële risico, de kosten en opbrengsten gebaseerd op de volgende contractuele looptijden: a. de vaste looptijd indien het product een vaste looptijd kent die niet afwijkt voor verschillende consumenten of b. indien het complex product geen vaste looptijd kent voor: i. een schuldproduct: een looptijd van 30 jaren voor zover het product een onderdeel hypothecair krediet kent, een looptijd van 15 jaren voor zover het een krediet zonder hypothecaire zekerheid betreft of een looptijd te bepalen door de Autoriteit Financiële Markten voor zover het product een onderdeel krediet kent waarmee de consument andere dan financiële producten of effecten aanschaft; ii. een opbouwproduct: een looptijd van 20 jaren of iii. een recht van deelneming of een spaarbeleggingsproduct zonder verzekering en zonder contractuele looptijd: een looptijd van 1 jaar. 2 Indien het complex product een onderdeel verzekeren kent, is de berekening van het financiële risico, de kosten en opbrengsten, in aanvulling op de contractuele looptijd bedoeld in het eerste lid, gebaseerd op de volgende parameters: a. één niet-rokende mannelijke verzekerde met een leeftijd van 35 jaren en voor zover het een direct ingaande lijfrente betreft van 60 jaren; b. in geval van een spaarhypotheek een jaarlijkse netto renderende spaarpremie van € 3.428,87; c. in geval van overige variabelen die van invloed zijn op de hoogte van de premie of kosten de meest representatieve keuze uit variabelen dan wel die variabelen die leiden tot de hoogst mogelijke premie of kosten. 3 Een opbouwproduct of een recht van deelneming wordt voor zover van toepassing, in aanvulling op de contractuele looptijd bedoeld in het eerste lid, voor de berekening van het financiële risico gebaseerd op een tussenliggende looptijd van: a. 1 jaar indien de contractuele looptijd langer is dan 1 en korter dan of gelijk is aan 10 jaren; b. 3 jaren indien de contractuele looptijd langer is dan 10 en korter dan of gelijk is aan 20 jaren of c. 5 jaren indien contractuele looptijd langer is dan 20 jaren. 4 Een opbouwproduct is, in aanvulling op het bepaalde in het eerste tot en met het derde lid, voor de berekening van de risico-indicator, de kosten en opbrengsten gebaseerd voor zover van toepassing op de volgende parameters: a. een eenmalige inleg van € 1.000; b. een maandelijkse inleg van € 100 indien de periodieke betalingen van de consument aan de aanbieder zijn overeengekomen; c. een eenmalige premiestorting van € 5.000 in geval van een niet-direct uitkerende lijfrenteverzekering; d. een storting van € 20.000 in geval van een direct ingaande lijfrenteverzekering op beleggingsbasis en een onttrekking waarvan de hoogte wordt bepaald door het te hanteren rendement en een periode van onttrekking van 20 jaar; e. een storting van € 20.000 in geval van een traditionele direct ingaande lijfrenteverzekering en een onttrekking waarvan de hoogte wordt bepaald door een levenslange uitbetaling voor verzekerde vanaf 60 jaren en een levenslange nabestaande-uitbetaling van 70% van vorendebedoelde uitbetaling uitgaande van een nabestaande vrouw van 60 jaren; f. een verzekerd bedrag uitgekeerd uit hoofde van een gemengde verzekering met overlijdensrisicodekking of een overlijdensrisicoverzekering ter hoogte van de totale inleg over de gehele contractuele looptijd of g. voor zover het een levensverzekering met winstdeling betreft wordt voor de berekening van de guise uitgegaan van de laagst mogelijke winstdeling. 5 Een schuldproduct is, in aanvulling op het bepaalde in het eerste en het tweede lid, voor de berekening van het financiële risico, de kosten en opbrengsten gebaseerd op de volgende parameters: a. in geval van een schuldproduct, niet zijnde een overwaardeconstructie: een hypothecair krediet van € 200.000 of een door de Autoriteit Financiële Markten te bepalen omvang van het krediet in geval van een niet-hypothecair krediet; b. in geval van een overwaardeconstructie: een hypothecair krediet van € 225.000, waarvan € 25.000 wordt gestort in een beleggingsdepot en een jaarlijkse onttrekking uit het depot van € 1.630; c. een inleg gebaseerd op de gehanteerde rekenrendementen en een aflossingsdoel dat gelijk is aan het krediet; d. een verzekerd bedrag uitgekeerd uit hoofde van een gemengde verzekering met een overlijdensrisicodekking waarvan de omvang gelijk is aan het krediet of een overlijdensrisicoverzekering waarvan de omvang gelijk is aan het krediet; e. in geval van een hypothecair krediet af te lossen door middel van sparen en beleggen een verdeling van de helft aan spaar- en de andere helft aan beleggingsopbrengsten of f. een krediet van € 15.000 in geval het complex product bestaat uit een combinatie van een krediet zonder een hypothecaire zekerheid en een levensverzekering, die dient ter aflossing van voornoemd krediet. 6 bijlage 5 Een complex product is, in aanvulling op het bepaalde in het eerste tot en met het vijfde lid, voor de berekening van het financiële risico, de kosten en opbrengsten gebaseerd op een beleggingsklasse, met inachtneming van, die overeenkomt met: a. hetgeen inherent is aan het product; b. categorie 4 indien de consument de beleggingen kan kiezen, een mixfonds tot de keuzemogelijkheden behoort en mixfonds niet de minst risicovolle keuze is; c. categorie 5 indien de consument de beleggingen kan kiezen, het bepaalde onder b niet van toepassing is, en categorie 5 tot de keuzemogelijkheden behoort; d. categorie 6 indien a, b, en c niet van toepassing zijn. 7 Indien de aanbieder van het complex product transactiekosten berekent, waarvan de hoogte afhankelijk is van te maken keuzes van de consument, wordt voor de berekening van deze kosten uitgegaan van de meest representatieve keuzes. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006 Abusievelijk is voor het eerste lid, onderdeel b, onder i, een wijzigingsopdracht geformuleerd die niet geheel juist is.

Artikel 8 Risico-indicator 1 Een financiële bijsluiter bevat als eerste deel onder de subtitel ‘Wat zijn de risico’s?’ de risico-indicator, als bedoeld in het tweede of derde lid 2 artikel 7, eerste lid In een financiële bijsluiter wordt het financiële risico van een schuldproduct onder het kopje ‘Risico dat u met een schuld blijft zitten’ boven de streep en onder het kopje ‘bij gehele looptijd (… jaar)’ onder de streep, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, aangegeven als: a. ‘zeer klein’ indien de aflossing van de schuld van de consument volledig is gegarandeerd en de garantie op het complexe product wordt afgegeven door een instelling die onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; b. ‘klein’ indien de aflossing van de schuld van de consument voor 80 procent of meer is gegarandeerd, de guise 90 procent of meer van de schuld bedraagt en de garantie op het complexe product wordt afgegeven door een instelling die onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; c. ‘vrij groot’ indien de guise 80 procent of meer van de schuld bedraagt en de onderdelen a of b niet van toepassing zijn; d. ‘groot’ indien de guise tussen de 65 procent en 80 procent van de schuld bedraagt of e. ‘zeer groot’ indien de guise minder dan 65 procent van de schuld bedraagt; f. ‘zeer groot’ indien het een overwaardeconstructie betreft. 3 artikel 7, eerste lid artikel 7, derde lid artikel 7, derde lid artikel 7, eerste lid In een financiële bijsluiter wordt het financiële risico van een opbouwproduct, een recht van deelneming of een spaarbeleggingsproduct, voor het einde van de contractuele looptijd bedoeld inen de tussenliggende looptijd, bedoeld inonder voor zover van toepassing het kopje ‘Risico dat u uw inleg niet terug krijgt’ of ‘Risico dat u uw inleg niet terug krijgt en met een restschuld blijft zitten’ boven de streep en onder het kopje ‘bij tussentijdse beëindiging (… jaar)’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, links onder de streep en ‘bij gehele looptijd (… jaar)’ onder de streep, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, aangegeven als: a. ‘zeer klein’ indien de uitbetaling van de inleg volledig is gegarandeerd aan de consument en de garantie op het complexe product wordt afgegeven door een instelling die onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; b. ‘klein’ indien de uitbetaling van 80 procent of meer van de inleg is gegarandeerd aan de consument, de guise 95 procent of meer bedraagt van de totale inleg en de garantie op het complexe product wordt afgegeven door een instelling die onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; c. ‘vrij groot’ indien de guise 90 procent of meer bedraagt van de inleg en de onderdelen a of b niet van toepassing zijn; d. ‘groot’ indien de guise tussen de 90 procent en 75 procent bedraagt van de inleg; e. ‘zeer groot’ indien de guise minder dan 75 procent bedraagt van de inleg; f. ‘zeer groot’ indien de consument een restschuld kan overhouden of g. ‘zeer groot’ indien het een beleggingsobject betreft. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 9 Overige financiële risico’s 1 Een financiële bijsluiter bevat als tweede deel onder de subtitel ‘Wat zijn de risico’s?’ informatie over overige financiële risico’s, als bedoeld in het tweede of derde lid. 2 Een financiële bijsluiter voor een schuldproduct bevat onder het kopje ‘Wat kan er gebeuren in het ergste geval?’ een beschrijving van het meest negatieve financiële resultaat van het product voor de contractuele looptijd door vermelding van: a. artikel 7, eerste lid ‘bij de gehele looptijd ([…]jaar) wordt uw schuld volledig afgelost’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, indien de aanbieder van het schuldproduct de aflossing volledig heeft gegarandeerd en de instelling die de garantie heeft verstrekt onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; b. artikel 7, eerste lid ‘bij de gehele looptijd ([…]jaar) kunt u met […]% van uw schuld blijven zitten’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, en het betreffende percentage in vorenbedoelde vermelding indien de aanbieder een gedeelte van de aflossing van de schuld heeft gegarandeerd en de instelling die de garantie heeft verstrekt onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; c. artikel 7, eerste lid ‘bij de gehele looptijd ([…]jaar) kunt u met de volledige schuld blijven zitten’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, indien de consument een volledige schuld kan overhouden, maar het schuldproduct geen overwaardeconstructie of inkomensaanvulling betreft en de onderdelen a of b niet van toepassing zijn of d. artikel 7, eerste lid ‘bij de gehele looptijd ([…]jaar) kunt u met een volledige schuld blijven zitten en uw inkomensaanvulling kan voor het einde van de looptijd wegvallen’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, indien er sprake is van een onttrekking aan een beleggingsdepot of een overwaardeconstructie en de onderdelen a of b niet van toepassing zijn. 3 Een financiële bijsluiter voor een opbouwproduct, een recht van deelneming of een spaarbeleggingsproduct bevat onder het kopje ‘Wat kan er gebeuren in het ergste geval?’ een beschrijving van het meest negatieve financiële resultaat van het product voor de contractuele looptijd door vermelding van: a. artikel 7, eerste lid ‘bij een gehele looptijd ([…]jaar) ontvangt u uw inleg terug’, onder invulling van respectievelijk de contractuele looptijd, bedoeld in, indien de aanbieder van het complex product de terugbetaling van de inleg aan de consument heeft gegarandeerd en de instelling die de garantie heeft verstrekt onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; b. artikel 7, eerste lid ‘bij een gehele looptijd ([…]jaar) ontvangt u (…)% van uw inleg terug’, onder invulling van respectievelijk de contractuele looptijd, bedoeld in, indien de aanbieder van het complex product meer dan de terugbetaling van de inleg aan de consument heeft gegarandeerd en de instelling die de garantie heeft verstrekt onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat, onder invulling van het toepasselijke percentage voor zover bedoelde teruggave de som van alle ingelegde premies overstijgt; c. artikel 7, eerste lid ‘bij een gehele looptijd ([…]jaar) kunt u […]% van uw inleg kwijtraken’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, en het betreffende percentage in vorenbedoelde vermelding indien de aanbieder van het complex product uitbetaling van het resterende deel heeft gegarandeerd aan de consument en de instelling die de garantie heeft verstrekt onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; d. artikel 7, eerste lid ‘bij een gehele looptijd ([…]jaar) kunt u uw inleg kwijtraken’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, indien de consument zijn volledige inleg kan verliezen en de onderdelen a en b niet van toepassing zijn of e. artikel 7, eerste lid bij een gehele looptijd ([…]jaar) kunt u uw inleg kwijtraken en kunt u een schuld overhouden’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, indien de consument zijn inleg kan verliezen en de consument een restschuld kan overhouden. f. artikel 7, eerste lid ‘bij een gehele looptijd ([…] jaar) kunt u 50% van uw inleg (uw beleggingsdeel) kwijtraken’, onder invulling van de contractuele looptijd, bedoeld in, voor zover het opbouwproduct een spaarbeleggingsproduct betreft. 4 Een financiële bijsluiter voor een opbouwproduct bevat onder het kopje ‘Wat kan er gebeuren in het ergste geval?’ een beschrijving van het meest negatieve financiële resultaat van het product voor de tussentijdse looptijd door vermelding van: a. ‘bij tussentijdse beëindiging ontvangt u uw inleg terug’ indien de aanbieder van het complex product de terugbetaling van de inleg aan de consument bij tussentijdse beëindiging heeft gegarandeerd en de instelling die de garantie heeft verstrekt onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; b. ‘bij tussentijdse beëindiging kunt u […]% van uw inleg kwijtraken’ onder invulling van het betreffende percentage in vorenbedoelde vermelding indien de aanbieder van het complex product uitbetaling van het resterende deel bij tussentijdse beëindiging heeft gegarandeerd aan de consument en de instelling die de garantie heeft verstrekt onder kapitaaltoereikendheidstoezicht staat; c. ‘bij tussentijdse beëindiging kunt u uw volledige inleg kwijtraken’ indien de consument zijn volledige inleg kan verliezen en de onderdelen a en b niet van toepassing zijn of d. ‘bij tussentijdse beëindiging kunt u uw inleg kwijtraken en kunt u een schuld overhouden’ indien de consument zijn inleg kan verliezen en de consument een restschuld kan overhouden. 5 artikel 35 van het besluit Een financiële bijsluiter voor een opbouwproduct zijnde een beleggingsobject bevat direct onder de risico-indicator een verwijzing naar het hoofdstuk van het betreffende beleggingsobjectprospectus waarin alle belangrijke risico’s van het beleggingsobject zijn opgenomen, als bedoeld in. De tekst die dient te worden ingevoegd luidt: ‘voor alle risico’s van het beleggingsobject wordt verwezen naar hoofdstuk [x] van het beleggingsobjectprospectus’. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 10 Kosten 1 Een financiële bijsluiter bevat onder de subtitel ‘Wat zijn de kosten?’ informatie over inleg, rendement, kosten en uitkering van het complex product alsmede de volgende tekst: ‘De kosten bij een voorspelling op basis van een waardevermeerdering van de belegging/het kapitaal van 4%’, onder invulling van hetgeen toepasselijk is. 2 De financiële bijsluiter geeft onder het kopje ‘Inleg’ voor zover het opbouwproduct betreft de som weer van alle betalingen van de consument aan de financiële dienstverlener van het complex product en voor zover het een schuldproduct betreft de som weer van alle betalingen van de consument aan de financiële dienstverlener van het complex product exclusief rentebetalingen. 3 De financiële bijsluiter geeft voor zover het een overwaardeconstructie betreft onder het kopje ‘Inleg’ de som weer van € 25.000 en alle betalingen van de consument aan de aanbieder van het complex product onder aftrek van de cumulatieve onttrekkingen uit het beleggingsdepot. 4 De financiële bijsluiter geeft onder het kopje ‘Rendement’ de waarde van het complex product weer uitgaande van een bruto rendement van 4 procent minus de inleg als bedoeld in het tweede en derde lid. 5 De financiële bijsluiter geeft onder het kopje ‘Dit zijn uw kosten exclusief te betalen rente’ voor zover het een schuldproduct betreft dan wel onder het kopje ‘Dit zijn uw kosten’ voor zover het een opbouwproduct betreft de kosten over de looptijden als bedoeld in het negende lid van het complex product weer als volgt: a. bij ‘verzekeringspremie’ de hoogte van de gezamenlijke premies voor overlijdensrisico-, arbeidsongeschiktheids- en werkloosheidsdekking en eventueel andere tot complexe producten behorende verzekeringen; b. bij ‘bij eerder beëindigen’ de bedragen die de aanbieder van het complex product in rekening brengt bij of ten laste laat komen van de consument die verband houden met diens beëindiging van het complex product vóór afloop van de contractuele looptijd, exclusief rentedervingskosten; c. bij ‘overige kosten’ het saldo van de totale kosten onder aftrek van de premie bedoeld onder a en de kosten van beëindiging bedoeld onder b en d. de som van de bedragen als bedoeld onder a tot en met c. 6 De financiële bijsluiter geeft onder het kopje ‘Wat u overhoudt om de schuld af te lossen’ voor zover het een schuldproduct betreft dan wel ‘Wat u overhoudt’ voor zover het een opbouwproduct betreft de uitkering weer. 7 De financiële bijsluiter geeft voor zover het een direct ingaande lijfrente betreft onder het kopje ‘Wat u overhoudt’ weer. a. bij ‘uitkering’ de cumulatieve onttrekkingen gedaan door de consument vóór beëindiging, b. bij ‘restant inleg’ de uitkering onder aftrek van onttrekkingen gedaan door de consument vóór beëindiging en c. de som van de bedragen als bedoeld onder a en b 8 De financiële bijsluiter geeft in de zesde kolom, ter rechterzijde, het netto-rendement weer uitgedrukt in percentages tot en met 1 decimaal achter de komma, voorafgegaan door een positief teken in geval van positief netto-rendement of een negatief teken in geval van een negatief netto-rendement. 9 De financiële bijsluiter geeft de waarde, kosten en uitkering van het complex product weer berekend op de volgende looptijden: a. de contractuele looptijd indien de contractuele looptijd korter is dan 1 jaar; b. een looptijd van 1 jaar en de contractuele looptijd bij een contractuele looptijd langer dan 1 en korter dan of gelijk aan 4 jaren; c. een looptijd van 1 en 3 jaren alsmede de contractuele looptijd bij een contractuele looptijd van langer dan 4 en korter dan of gelijk aan 7 jaren; d. een looptijd van 1 en 5 jaren alsmede de contractuele looptijd bij een contractuele looptijd van langer dan 7 en korter dan of gelijk aan 15 jaren of e. een looptijd van 1 en 10 jaren alsmede de contractuele looptijd bij een contractuele looptijd langer dan 15 jaren. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 11 Uitkering 1 De financiële bijsluiter bevat onder de subtitel ‘Wat kan [het/de] [Naam product] opbrengen?’ de uitkering weergegeven in een grafiek berekend op basis van: a. een historisch opbrengstscenario, onder het kopje ‘De opbrengst bij een voorspelling op basis van historie’ boven de streep en onder het kopje ‘De opbrengst is [hoger dan/gelijk aan/lager dan] de schuld’ voor zover het een schuldproduct betreft of ‘De opbrengst is [hoger dan/gelijk aan/lager dan] de inleg’ voor zover het een opbouwproduct betreft, onder invulling van hetgeen toepasselijk is onder de streep, uitgaande van: i. het gemiddelde rendement over de afgelopen 20 jaren indien een historie van rendementen voor het complex product beschikbaar is van 20 jaren of langer; ii. bijlage 5, tabel 0 het gemiddelde rendement over 20 jaren waarbij de eigen historie wordt aangevuld met de van toepassing zijnde parameter onder ‘verwacht rendement’, bedoeld in, voor de ontbrekende periode indien een historie beschikbaar is van tussen de 20 en 4 jaren; of iii. bijlage 5, tabel 0 de toepasselijke parameter als bedoeld onder ‘verwacht rendement’ inindien een historie beschikbaar is van korter dan 4 jaren. b. 4 procent rendement op jaarbasis onder het kopje ‘De opbrengst bij een voorspelling op basis van een waardevermeerdering van de belegging/het kapitaal van 4%’, onder invulling van hetgeen toepasselijk is, boven de streep en onder het kopje ‘De opbrengst is [hoger dan/gelijk aan/lager dan] de schuld’ voor zover het een schuldproduct betreft of ‘De opbrengst is [hoger dan/gelijk aan/lager dan] de inleg’ voor zover het een opbouwproduct betreft onder invulling van hetgeen toepasselijk is onder de streep, en c. een pessimistisch opbrengstscenario door middel van de guise onder het kopje ‘De opbrengst bij een pessimistische voorspelling’ boven de streep en onder de streep onder het kopje ‘De opbrengst is [hoger dan/gelijk aan/lager dan] de schuld’ voor zover het een schuldproduct betreft of ‘De opbrengst is [hoger dan/gelijk aan/lager dan] de inleg’ voor zover het een opbouwproduct betreft, onder invulling van hetgeen toepasselijk is onder de streep. 2 Een financiële bijsluiter geeft, in afwijking van het vorige lid, voor zover het een levensverzekering betreft met een vaste gegarandeerde uitkering, de betreffende uitkering weer onder elk van de drie opbrengstscenario’s bedoeld in de onderdelen a tot en met c van het vorige lid. 3 De financiële bijsluiter geeft de uitkering weer voor de volgende looptijden: a. het begin en het einde van de contractuele looptijd indien de contractuele looptijd korter is dan 1 jaar; b. 1 jaar en het einde van de contractuele looptijd indien de contractuele looptijd langer is dan 1 en korter dan of gelijk aan 3 jaren; c. 1 en 3 jaren en het einde van de contractuele looptijd indien de contractuele looptijd langer is dan 3 en korter dan of gelijk aan 5 jaren; d. 1, 3 en 5 jaren en het einde van de contractuele looptijd indien de contractuele looptijd langer is dan 5 en korter dan of gelijk aan 12 jaren of e. 1, 5 en 10 jaren en het einde van de contractuele looptijd indien de contractuele looptijd langer is dan 12 jaren. 4 artikel 7, vijfde lid, onder a Een financiële bijsluiter geeft de uitkering bedoeld in het tweede lid weer afgezet tegen een schuld, als bedoeld invoor zover het een schuldproduct betreft. 5 Een financiële bijsluiter geeft, in afwijking van het vorige lid, voor zover het een spaarhypotheek betreft de uitkering bedoeld in het eerste lid uitsluitend weer met een opbrengstscenario als bedoeld in het eerste lid, onder b. 6 Een financiële bijsluiter geeft, in aanvulling op het derde lid, voor zover het een overwaardeconstructie betreft de uitkering bedoeld in het eerste lid uitsluitend weer aangevuld met een vermelding van het jaar waarin het beleggingsdepot leeg raakt voor zover het beleggingsdepot bij het gehanteerde opbrengstscenario vóór het einde van de contractuele looptijd leeg raakt. 7 artikel 7, vijfde lid, onder b Een financiële bijsluiter geeft voor zover het een overwaardeconstructie betreft, in aanvulling op het bepaalde in het eerste lid, voor zover het beleggingsdepot als bedoeld inleeg raakt de volgende tekst weer: ‘Let op! Over (…) jaar stijgen uw lasten jaarlijks met € 1.630, onder invulling van hetgeen toepasselijk is. 8 artikel 7, vierde lid Een financiële bijsluiter geeft voor zover het een opbouwproduct betreft de uitkering bedoeld in het eerste lid weer afgezet tegen de inleg, als bedoeld in, 9 artikel 7, vierde lid onder d Een financiële bijsluiter geeft voor zover het een direct ingaande lijfrente betreft, in aanvulling op het bepaalde in het eerste lid, ‘De uitkering per jaar is € (…)’ onder invulling van de onttrekking als bepaald in. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 12 Tussentijdse beëindiging 1 Een financiële bijsluiter vermeldt onder de subtitel ‘Wat gebeurt er bij eerder beëindigen?’ onder het kopje ‘Gevolgen’ en bij het kopje ‘bij overlijden’: ‘uw nabestaande krijgt een [(vast/onzeker) bedrag /periodieke uitkering]’, onder invulling van hetgeen toepasselijk is, indien het complex product de consument aanspraak geeft op een uitkering uit hoofde van een overlijdensrisicoverzekering, ‘het opgebouwde kapitaal vervalt [aan uw nabestaanden] [aan de verzekeraar]’ ‘uw nabestaande kan een schuld overhouden’ of ‘u kunt een schuld overhouden’, onder invulling van hetgeen van toepassing is en ‘Vraag naar de voorwaarden’ en bij opzeggen voor zover het een verzekering betreft: ‘u heeft afkoopkosten’ en voor zover het lenen, sparen of beleggen betreft: ‘u heeft kosten’ indien de aanbieder van het complex product de consument kosten in rekening brengt bij beëindigen van het complex product vóór afloop van de contractuele looptijd anders dan door overlijden en ‘Vraag naar de bedragen’ dan wel: ‘u heeft geen kosten’ indien de aanbieder van het complex product de consument geen kosten in rekening brengt bij beëindigen van het complex product vóór afloop van de contractuele looptijd anders dan door overlijden. 2 Indien het bepaalde in het eerste lid niet toepasbaar blijkt, kan de aanbieder van het complex product de Autoriteit Financiële Markten verzoeken om aanvullingen. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 13 Financiële bijsluiter 1 artikelen 14 tot en met 29 De financiële bijsluiter voor een recht van deelneming in een beleggingsinstelling of een subfonds van een beleggingsinstelling wordt opgesteld conform de voorgeschreven onderverdeling en inhoud als bedoeld in devan deze regeling. 2 Een financiële bijsluiter: a. is beknopt; b. is actueel; c. wordt helder aangeduid en is herkenbaar als financiële bijsluiter, alsmede visueel afgescheiden van eventueel aanwezige overige informatiedragers; d. sluit in opzet en presentatie aan bij de gemiddelde kwaliteit van overige door een financiële onderneming verschafte informatie met betrekking tot het complexe product en; e. bevat de datum tot waarop de financiële bijsluiter is bijgewerkt. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 14 Inhoud Een financiële bijsluiter bestaat uit vijf onderdelen: a. korte weergave van de beleggingsinstelling; b. beleggingsgegevens; c. bedrijfsinformatie; d. commerciële informatie; e. aanvullende informatie. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 15 Beleggingsinstelling De financiële bijsluiter verschaft een korte weergave van de beleggingsinstelling met betrekking tot: a. de beheerder en de financiële groep waartoe de beheerder behoort; b. de oprichtingsdatum van de beleggingsinstelling en de vermelding in welke lidstaat de beheerder zijn statutaire zetel heeft; c. de bewaarder aan wie de activa van een beleggingsinstelling worden toevertrouwd en welke verantwoordelijkheden hem zijn toegekend; d. de externe accountant van de beleggingsinstelling; en voor zover van toepassing: e. vermelding van het hoofdfonds waar het subfonds onder valt en f. de verwachte bestaansduur van de beleggingsinstelling. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 16 Doel De financiële bijsluiter verschaft informatie over het doel van de beleggingsinstelling. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 17 Maatstaf Indien een index als vergelijkingsmaatstaf wordt gehanteerd, vermeldt de financiële bijsluiter welke index als maatstaf voor de behaalde resultaten van de beleggingsinstelling wordt gebruikt. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 18 Beleggingsbeleid Het door de beleggingsinstelling gevoerde beleggingsbeleid wordt op een duidelijke wijze in de financiële bijsluiter omschreven waarbij tenminste aandacht wordt besteed, voor zover van toepassing, aan de volgende kenmerken: a. de door de beleggingsinstelling gebruikte beleggingsinstrumenten waarmee het beleggingsdoel moet worden bereikt; b. indien een index wordt gevolgd, op welke wijze het beleggingsbeleid op deze index wordt afgestemd; c. de landen en sectoren waarin wordt belegd; d. het soort obligatie (bedrijfs- of overheidsobligaties), alsmede de looptijd en ratingvereisten van de obligaties waarin wordt belegd; e. de gehanteerde beleggingstrategie die tot gevolg kan hebben dat er zich een situatie voordoet van een zekere concentratie van beleggingen in een bepaald land of een bepaalde sector; f. indien in derivaten wordt belegd, wordt aangegeven of deze worden gebruikt ter verhoging van het rendement, ter afdekking van risico’s of een combinatie van beiden; g. de garanties die verbonden zijn aan de beleggingsinstelling, alsmede eventuele beperkingen op deze garanties. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 19 Waarschuwingszinnen De financiële bijsluiter bevat met betrekking tot de risico’s de volgende tekst: ‘De waardeontwikkeling van de rechten van deelneming in de beleggingsinstelling is afhankelijk van ontwikkelingen op de kapitaal-, effecten-, valuta- en goederenmarkten’ en ‘De mogelijkheid bestaat dat uw belegging in waarde stijgt; het is echter ook mogelijk dat uw belegging weinig tot geen inkomsten zal genereren en dat uw inleg bij een ongunstig koersverloop geheel of ten dele verloren gaat’. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 20 Financiële risico’s 1 Indien van toepassing bevat de financiële bijsluiter informatie met betrekking tot onder meer de volgende algemene risico’s: a. rendementsrisico, met inbegrip van het feit dat het risico kan variëren naar gelang de keuzen van elke activa, alsmede het bestaan of ontbreken van, dan wel de beperkingen op eventuele waarborgen van derden; b. risico’s voor waardewijziging van het kapitaal, met inbegrip van het potentiële risico van erosie als gevolg van intrekkingen van rechten van deelnemingen en winstuitkeringen die hoger zijn dan het beleggingsrendement; c. aan het product zelf te wijten inflexibiliteit (met inbegrip van het risico van vervroegd uitstappen) en beperkingen op het overschakelen op andere aanbieders; d. het algemene risico van inflatie waardoor ook de beleggingsopbrengsten worden aangetast; e. het feit dat financiële en fiscale wet- en regelgeving aan verandering onderhevig is en dat een gunstige omstandigheid ten tijde van toetreding ten nadele kan wijzigen. 2 Indien van toepassing bevat de financiële bijsluiter tevens informatie met betrekking tot de volgende productspecifieke risico’s: a. de (tijdelijk) verminderde verhandelbaarheid van de rechten van deelneming van een beleggingsinstelling; b. het risico van het gebruik van derivaten, indien deze worden ingezet ter verhoging van het rendement; c. het risico dat de hele markt of een activacategorie daalt, waardoor de prijs en de waarde van de activa worden beïnvloed; d. het verschijnsel dat valutaschommelingen een negatieve invloed kunnen hebben op het beleggingsresultaat; e. de risico’s verbonden aan garanties; f. de risico’s die verband houden met een grote concentratie van beleggingen in bepaalde activa of op bepaalde markten; g. overige risico’s als het kredietrisico, bewaarnemingsrisico en het afwikkelingsrisico. 3 De algemene en productspecifieke risico’s worden vermeld in één rangorde, waarbij de omvang van het risico alsmede de waarschijnlijkheid dat een bepaald risico zich manifesteert, bepalend zijn. 4 Bij de beschrijving van de risico’s als bedoeld in het eerste en tweede lid, wordt in de financiële bijsluiter verwezen naar de uitgebreide risicobeschrijving in het prospectus. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 21 Risico-indicator artikel 8, derde lid artikel 9, derde lid Een financiële bijsluiter bevat in de directe nabijheid van de informatie over financiële risico’s de risico-indicator voor het opbouwproduct, bedoeld inen informatie over overige financiële risico’s, bedoeld in. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 22 Beleggingsresultaten 1 De financiële bijsluiter bevat in de vorm van een staafdiagram de beleggingsresultaten van de tien voorafgegane, afgesloten boekjaren. De gerealiseerde rendementen worden uitgedrukt in procenten verandering van de intrinsieke waarde tussen begin en einde van het boekjaar. 2 Indien de beleggingsinstelling een historie heeft van minder dan tien jaar en minimaal één jaar, wordt het staafdiagram ingevuld met de resultaten over de desbetreffende periode. Indien de beleggingsinstelling korter dan één jaar bestaat, wordt in de financiële bijsluiter de volgende tekst opgenomen: ‘Omdat de beleggingsinstelling korter dan één jaar bestaat, is in de financiële bijsluiter geen staafdiagram met gerealiseerde beleggingsresultaten opgenomen’. 3 Indien een bepaalde index door de beleggingsinstelling wordt gevolgd, worden de in het verleden behaalde resultaten van deze index in hetzelfde staafdiagram gepresenteerd. De behaalde resultaten van deze index worden op dezelfde wijze berekend als de resultaten van de beleggingsinstelling. In de toelichting op het staafdiagram worden de gevolgen van een eventuele wijziging van de te volgen index opgenomen. 4 Boven het staafdiagram wordt de volgende tekst vermeld: ‘Het hieronder gegeven cijfervoorbeeld is alleen als voorbeeld bedoeld en geeft een weerspiegeling van in het verleden behaalde resultaten van de beleggingsinstelling. Op de jaarlijkse rendementen zijn belastingkosten en andere lasten reeds in mindering gebracht. De uiteindelijke, toekomstige beleggingsresultaten zijn niet te voorspellen. De waarde van uw beleggingen kan fluctueren. In het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst.’ 5 Het staafdiagram wordt op onderstaande wijze in de financiële bijsluiter gepresenteerd. De voorbeeldwaarden in onderstaand staafdiagram zijn fictieve waarden waarbij is uitgegaan van een beleggingsinstelling met een historie van tien jaar. 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 2006 132 11-07-2006 03-07-2006 13-07-2006

Artikel 23 Belastingregime 1 De financiële bijsluiter bevat informatie over het belastingregime dat van toepassing is op de beleggingsinstelling zelf. 2 Onverminderd het in het eerste lid bepaalde bevat de financiële bijsluiter de volgende tekst: ‘Zowel uw persoonlijke situatie als wijzigingen in de belastingregels van de lidstaat van herkomst en/of de lidstaat van ontvangst en de uitleg van deze regels kunnen een positieve of negatieve invloed hebben op uw persoonlijke fiscale positie. In geval van onduidelijkheden dient u contact op te nemen met een belastingadviseur’. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 24 Kosten 1 artikel 22, eerste en tweede lid De financiële bijsluiter bevat de Kostenratio van het voorgaande jaar die tenminste eenmaal per jaar ex post wordt berekend, aangevuld met een toelichting. Tevens bevat de financiële bijsluiter een verwijzing naar de Kostenratio in de periode als bedoeld in. 2 De Kostenratio wordt afgerond op twee decimalen en wordt berekend door de totale kosten per jaar te delen door de gemiddelde intrinsieke waarde van de beleggingsinstelling. 3 De gemiddelde intrinsieke waarde van de beleggingsinstelling is de som van de intrinsieke waarden gedeeld door het aantal waarnemingen. Hierbij wordt de som van de intrinsieke waarden gebaseerd op de cijfers per 31 december van het voorafgaande boekjaar, 31 maart, 30 juni, 30 september en 31 december van het onderhavige boekjaar of vergelijkbare data bij een afwijkend boekjaar. Het aantal waarnemingen is altijd vijf, tenzij sprake is van een verkort of verlengd boekjaar. De waarnemingen worden als gewogen gemiddelde beschouwd, waarbij de bedoelde tijdstippen worden gewogen in de verhouding 0,5:1:1:1:0,5 (bij vijf waarnemingen). 4 Onder totale kosten worden begrepen alle kosten die in de verslagperiode ten laste van het resultaat alsmede ten laste van het eigen vermogen worden gebracht. De kosten van effectentransacties en de interestkosten worden buiten beschouwing gelaten, evenals de kosten verband houdend met het in- en uitstappen van deelnemers, voor zover deze gedekt worden uit de ontvangen op- en afslagen. 5 Zodra een beleggingsinstelling tien procent of meer van haar netto intrinsieke waarde belegt in beleggingsinstellingen die een Kostenratio bekendmaken, wordt een synthetische Kostenratio opgesteld. Deze synthetische Kostenratio is gelijk aan de totale exploitatiekosten inclusief de in- en uitstapkosten die door de onderliggende beleggingsinstellingen (gewogen op basis van de relatieve omvang van de belegging) worden doorberekend aan de beleggingsinstelling gedeeld door gemiddelde intrinsieke waarde van de beleggingsinstelling. 6 Indien de onderliggende beleggingsinstelling geen Kostenratio berekent, wordt in de financiële bijsluiter het volgende vermeld: a. het maximale percentage van de aan de onderliggende beleggingsinstellingen aangerekende beheervergoedingen; b. een synthetisch cijfer van de totale verwachte kosten dat wordt berekend door een gedeeltelijke synthetische Kostenratio, waarin de Kostenratio’s zijn opgenomen van de onderliggende beleggingsinstellingen waar wel een Kostenratio van beschikbaar is, op te tellen bij de in- en uitstapkosten en de maximale schatting van de voor opneming in de Kostenratio op te nemen kosten van de onderliggende beleggingsinstelling waarvan geen Kostenratio beschikbaar is; c. de onmogelijkheid een synthetische Kostenratio voor de desbetreffende beleggingsinstelling te berekenen. 7 De financiële bijsluiter bevat, op ex ante-basis, de verwachte kostenstructuur. De kostenstructuur wordt weergegeven afgerond op 1 decimaal indien de beleggingsinstelling een bestaansduur heeft van één jaar of langer. De kostenstructuur wordt kwalitatief beschreven indien de beleggingsinstelling een bestaansduur heeft korter dan één jaar. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 25 Overige kosten De financiële bijsluiter bevat informatie over: aangevuld met een toelichting. a. de in- en uitstapkosten die door deelnemers moeten worden betaald bij het verwerven of verkopen van rechten van deelneming in de beleggingsinstelling en b. alle overige kosten die niet in de Kostenratio zijn verdisconteerd, 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 26 Omloopfactor 1 De financiële bijsluiter bevat de Omloopfactor (Portfolio Turnover Rate). 2 De Omloopfactor wordt berekend door het totaal aan effectentransacties (effectenaankopen + effectenverkopen = Totaal 1) minus het totaal aan transacties (uitgifte + inkopen =Totaal 2) van rechten van deelneming te delen door de gemiddelde intrinsieke waarde van de beleggingsinstelling (X) volgens de formule: [(Totaal 1 – Totaal 2) / X] * 100. 3 artikel 24, derde lid De gemiddelde intrinsieke waarde als bedoeld in het tweede lid wordt berekend overeenkomstig. 4 Beleggingsinstellingen die uitsluitend in onroerende zaken beleggen zijn vrijgesteld van de verplichting de Omloopfactor te publiceren. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 27 Retourprovisies 1 De financiële bijsluiter maakt melding, voor zover van toepassing, van het bestaan van retourprovisies en goederen die de beheerder, bestuurders, gelieerde partijen of derden ontvangen of in het vooruitzicht worden gesteld voor het uitvoeren van opdrachten ten behoeve van de beheerder of de beleggingsinstelling. 2 De financiële bijsluiter bevat een verwijzing naar het prospectus voor een gedetailleerd overzicht van deze regelingen. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 28 Overige informatie De financiële bijsluiter bevat informatie, voor zover van toepassing, over de volgende kenmerken: a. de frequentie van prijsstellingen en waar deze prijsstellingen worden gepubliceerd; b. de mogelijkheden en, voor zover van toepassing, de kosten om binnen een beleggingsinstelling te veranderen van sub-fonds; c. het dividendbeleid van de beleggingsinstelling; d. de mogelijkheid om uit de beleggingsinstelling te stappen. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 29 Verdere informatie 1 De financiële bijsluiter vermeldt: a. waar het volledige prospectus alsmede de jaarrekening kosteloos op aanvraag verkrijgbaar zijn; b. dat een deelnemer zich met eventuele vragen kan richten tot een contactpersoon; c. dat de Autoriteit Financiële Markten de toezichthouder op de financiële bijsluiter is. d. de datum waarop de financiële bijsluiter is geactualiseerd. 2 De financiële bijsluiter bevat de volgende tekst: ‘Voor vragen kunt u de Toezichtslijn van de Autoriteit Financiële Markten bellen: 0900-5400 540 of kijken op de website www.afm.nl’. 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 2006 36 20-02-2006 07-02-2006 22-02-2006

Artikel 30 Samenvatting beleggingsobjectprospectus 1 Het beleggingsobjectprospectus bevat een samenvatting van de kerngegevens bestaande uit maximaal 1000 woorden. Deze samenvatting bevat tenminste de volgende gegevens: a. gegevens over de aanbieder van een beleggingsobject: i. naam, rechtsvorm, datum oprichting, plaats van vestiging hoofdkantoor, ii. overzicht van de bedrijfsactiviteiten, iii. beschrijving van de groep waar de aanbieder van een beleggingsobject deel van uitmaakt; b. gegevens over de serie van beleggingsobjecten: i. aard, ii. bestaansduur, iii. een overzicht van de voornaamste risico’s en iv. een overzicht van de voornaamste algemene respectievelijke bijzondere voorwaarden; c. artikel 35, derde lid onder j, van het besluit financiële informatie: informatie over de beleggingsobjectkosten, alsmede over de te verwachten waardeontwikkeling van het beleggingsobject en de overige gegevens als bedoeld in; d. indien van toepassing: een overzicht van de belangrijke transacties met gelieerde partijen; e. ingeval van een aanpassing van het beleggingsobjectprospectus: een korte toelichting op de in de desbetreffende versie van het beleggingsobjectprospectus doorgevoerde wijziging ten opzichte van de voorgaande versie; 2 Indien het beleggingsobjectprospectus uit maximaal 7.500 woorden bestaat, is een samenvatting als bedoeld in het eerste lid facultatief. 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 10-03-2006

Artikel 31 Standaardindeling beleggingsobjectprospectus 1 bijlage 6 Een beleggingsobjectprospectus is opgesteld overeenkomstig. 2 artikel 35, derde lid onder i, van het besluit tabel 1 van bijlage 7 tabel 1 van bijlage 7 De informatie betreffende de beleggingsobjectkosten per serie van beleggingsobjecten zoals bedoeld inwordt overeenkomstigin het beleggingsobjectprospectus opgenomen, waarbij wordt uitgegaan van een gemiddelde inleg gebruikelijk voor het desbetreffende beleggingsobject. De beleggingsobjectkosten dienen voor de gehele bestaansduur van de serie van beleggingsobjecten te worden weergegeven. Indien de beleggingsobjectkosten voor een reeks jaren gelijk zijn, kunnen deze jaren en de bijhorende beleggingsobjectkosten op basis van een gemiddelde inleg gebruikelijk voor het desbetreffende beleggingsobject samengevoegd worden in een kolom zoals weergegeven in. 3 artikel 35, derde lid onder j, van het besluit tabel 2 van bijlage 7 De informatie betreffende de gegevens per serie van beleggingsobjecten, zoals bedoeld in, wordt overeenkomstigin het beleggingsobjectprospectus opgenomen. 4 artikel 35, derde lid onder i en j, van het besluit tabellen van bijlage 7 De beleggingsobjectkosten en de gegevens als bedoeld in, worden onderbouwd in het beleggingsobjectprospectus door vermelding van de aannames die daaraan ten grondslag liggen. De tekst waarin de aannames worden vermeld en toegelicht, wordt direct onder deingevoegd. 5 Het beleggingsobjectprospectus vermeldt een datum en een versienummer. Ingeval van een wijziging in een beleggingsobjectprospectus wordt deze toegelicht in het aangepaste beleggingsobjectprospectus met inbegrip van de consequentie(s) van de desbetreffende wijziging. De toelichting bevat een verwijzing naar het voorgaande beleggingsobjectprospectus dat is gewijzigd. 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 10-03-2006

Artikel 32 Salderingsverbod artikel 31 Het is niet geoorloofd bij berekening van de beleggingsobjectkosten, als bedoeld in, opbrengsten en andere voordelen op deze kosten in mindering te brengen. 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 10-03-2006

Artikel 33 Financiële verantwoording 1 kruistabel van bijlage 8 artikel 48, eerste lid, onder a, van het besluit De administratieve kosten, beheers-, productie- en verkoopkosten worden per serie van beleggingsobjecten per boekjaar in de toelichting op de jaarrekening verantwoord overeenkomstig de. Eventuele valutakoersverschillen dienen in de bedoelde kosten te worden verantwoord. De ingelegde gelden per serie van beleggingsobjecten per boekjaar, als bedoeld in, worden separaat in de toelichting op de jaarrekening vermeld. 2 Indien het totaal van de in een boekjaar verantwoorde kosten niet gelijk is aan het totaal van de in het eerste lid bedoelde kosten, wordt dit verschil toegelicht in de jaarrekening. 3 Het is niet geoorloofd bij berekening van de kosten bedoeld in het eerste lid opbrengsten en andere voordelen in mindering te brengen. 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 10-03-2006

Artikel 34 Nadere Regeling gedragstoezicht beleggingsinstellingen 2005 Wijzigt de Nadere Regeling gedragstoezicht beleggingsinstellingen 2005. 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 10-03-2006 Voorheen art. 30.

Artikel 35 Inwerkingtreding Deze regeling treedt in werking met ingang van de tweede dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst. 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 10-03-2006 Voorheen art. 31.

Artikel 36 Citeertitel Deze regeling wordt aangehaald als: Nadere Regeling financiële dienstverlening. 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 2006 48 08-03-2006 24-02-2006 10-03-2006 Voorheen art. 32.

artikel 5, eerste en vierde lid

artikel 31 lid 2